जगन्नाथ सुवेदी
तिमीलाई जन्माउँदा
रगत बगाएकी थिइन् तिम्री आमाले
तिमीलाई विदाइ गर्दा
आँसु बागाएकी छिन् तिम्री आमाले
आमाहरु चुपचाप बगाइरहन्छन्
रगत, आँसु र ममताहरु
आमाहरु पग्लिरहन्छन्
तर
देखिन्न् हृदयमा दन्कने रापहरु
सगरमाथा भेट्न सोलुखुम्बु जानु पर्दैन
आफ्नै आमालाइ फर्की हेर
धैर्यताको सर्वोच्च उचाइ उनको
नाप्न सकिन्न कोशिष नै नगर
तिमिले त सम्झिदिएपनि पुग्छ आमालाई
उनी मुस्कुराएरै बाँचिरहन्छिन्
तिमीले त बिर्षेपनि उस्तै उनीलाई
झारेर आँसु
आशिष तिमीलाई दिइरहन्छिन्
मुक्त हुन्छन् आमाका आशिष
मैलाउँ मै खाउँको दुर्गन्धबाट
युक्त हुन्छन् आमाका आशिष
चरित्र निर्माणको सुगन्धबाट
आमाले त गर्नसम्म गरिन्
र
अझै पनि गर्छिन्
आइपरे तिम्रा निम्ती
हाँस्दै हाँस्दै प्राण दिन्छिन्
तिमी सँगको बिछोडमा
रुदै रुदै प्राण त्याग्छिन्
तिमिले भनें गर्छौ त के ?
अल्लारे नै छौ
संघर्षको मैदानमा पसिना बगाउनेछौ
दाम कमाउनेछौ नाम कमाउनेछौ
सन्सारको फन्का घरि घरि लगाउनेछौ
तिमी गर, गर्नसम्म गर
समय अमुल्य छ उमेरमै गर
पसिना झारेर दाम र नाम कमाउ
समृद्ध जीवनको उचाइ भर
तिमी पन्छी बनेर सात डाँडा पार गर
तर
फर्कि आउने गुड नभुल
उचाइ भर्न सम्म भर
तर
आफ्नो धरातल नभुल
गुँडको रक्षा गर्नु तिम्रो दायित्व
त्यहाँ चारित्रिक भ्रुणको निर्माण गर्नु
तिम्रो कर्तब्य
आमाको दुध जस्तै
आफ्नो धरातलको षड्रस पिएर
यति सम्म बनेको तिमी
त्यो धरातल उर्वर बनाउने
तिम्रै अव जिम्मेवारी
जब लागि पर्नेछौ पूरा गर्न
दाइत्व कर्तब्य र जिम्मेवारी निम्ती
तिम्राे नसाका रगत
बन्नु पर्नेछ अझै तातो
देखिनु पर्नेछ अझै रातो
अनि
फक्रने छन् आमाका आशिषहरु
बन पाखाका लाली गुराँस सरि
तराइमा धानका बाला खेतभरी झुलेसरी
आमा उनी शिक्षक त यसै थिइन्
सिद्ध गुरु पनि बन्नेछिन्
जसले दिइन तिमीलाई
जीबिकाको निम्ती मात्र नभइ
जीवनको निम्ति योग्य शिक्षा
दिनु रहेछ तिम्री आमाले
अझै अग्नि परीक्षा
तिमि जन्मिदा स्पर्षित
यो धर्तीको माटो
टीका थाप्न तिम्रो निधार
लालायित हुन्छन यदि भने
यहीँ कुवाका पानी पिउन
तिमीभित्र तिर्खा लाग्छ यदि भने
आमा तिम्री गोदावरी फुल झैँ
फुलेसी कहिले नओइलाउने
आमा तिम्री सारङ्गी धून झैँ
लेक र बेंसीमा जीवनी गाउने
तर कतै
धागो छिनेको चङ्गा तिमी बन्न पुगे
पराइ दुनियाँमा मात्र दङ्ग तिमी बन्न पुगे
गुमनाम त तिमी हुने छउ
तर
बदनाम हुनेछन्
आमाका पर्वरिस र सपनाहरु
अपमानमा पर्नेछन्
तिम्रा निम्ति
छाती चर्की बगेका दशधारा दुधहरु
आमा सङ्ग बसेर बिचार निर्माण गर
शिक्षालाइ चेतनाले दिक्षामा रुपान्तरण गर
आमा र देश उस्तै उस्तै होइनन्
एकै हुन
आमालाइ सोधेर काम गर देश खुसी हुन्छ
देशलाइ सोचेर काम गर आमा खुसी हुन्छिन् ।
हेटौडा

