- तुलसी पण्डित
गहभरी आँसु पार्दै मनमाया बोलिन् । छोराको विवाह न गरुन्जेल मात्र आफ्नो रहेछ ? अझ उनी भक्कानिदै भन्दै गइन् । मैले छोराको लागि के गरिन । सारा जीवन उसैको लागि सुम्पिदिए ।
उसको बाबा चाँडै नै बित्नु भयो । दुख गरेर छोरालाई खाइ न खाइ शहरमा राखेर पढाए । उसले पढ्दै गयो । जागिर पनि राम्रै खायो । म जिल्ल परे । मेरा दुखका दिन गए भनेर फुरुङ्ग भए । छोराको विवाहको कुरो आयो । योग्य केटी सँग विवाह गरिदिए । बुहारी पाए पछि म झनै दङ्दास परे । अब शहरको बसाइ हुनेछ । सबै दुख मेरा निमिट्यान्न हुने भए । म दङ्ग पर्दै शहर पुगे ।
तर अपसोच मनका भाव सबै हावा झै उडे । बुहारीले भनिन्– “यस्ता पाखेहरुलाई यहाँ ठाउँ छैन ?” मेरा होश हवास उड्यो । मैले भने – “मैले जन्माएर हुर्काएको छोरो पाखे भयो की भएन ?” ” यस्तो थाहा पाएको भए मैलै के विवाह गर्दा हुँम् ।” “त्यसो भए यस्ता पाखेको सम्पत्ति पनि लिन्नौ होला है ?”
“त्यो त कानुनले पाउने कुरा भयो नि ।” “सम्पत्ति र आफूले पाएको जवान छोरो पाखे न हुने उही आमा मात्र पाखे हुने रहेछ है ?” “जो सँग पाखे प्रवृत्ति हुन्छ उही मात्र पाखे हुने त होनी ।” “अनि तिमी पनि पाखेकी छोरी हैनौ र तिम्रो ममी र बाबा अझै पनि म सँग खेती गर्नका लागि पर्म लगाउँछन् ।”
भरतपुर

