मकवानपुर । चेपाङ समुदायले आज न्वांगी (छोनाम) पर्व मनाउँदैछन् । सो समुदायले न्वांगी पर्व हरेक वर्ष भदौ २२ गते सामूहिक रूपमा मनाउँदै आएका छन् ।
न्वांगी पर्व सामूहिक रूपमा भेला भएर विभिन्न सांस्कृतिक कार्यक्रम गरी मनाउँदै आएका छन् । चेपाङ बाहुल्यता रहेको चितवन, मकवानपुर, धादिङ र गोरखामा हरेक वर्ष पालैपालो गरी भदौ २२ गते राष्ट्रिय पर्व न्वांगीलाई उत्सवका रूपमा मनाउने गरिएको छ । उक्त उत्सवमा सहभागी हुन नपाउनेले आआफ्नो घर र टोलटोलमा मनाउने गर्छन् ।
भदौ २२ गते सामूहिक रूपमा न्वांगी मनाउँदै आए पनि आफ्नो कूलअनुसार चेपाङ समुदायले भदौ महिनाभरि नै न्वांगी मनाउने परम्परा रहेको छ । यस वर्ष चितवनको इच्छाकामना गाउँपालिका–६ कालिखोलामा देशभरका चेपाङ एकै ठाउँमा भेला भएर न्वांगी मनाउन लागिएको छ । ‘हामीले भदौ २२ गते न्वांगीलाई राष्ट्रिय रूपमा सामूहिक मनाउँदै आएका छौं’ संविधान सभा सदस्य एवम् नेपाल चेपाङ संघ केन्द्रीय अध्यक्ष गोविन्दराम चेपाङले भने ‘ चेपाङ जातिका ६४ वटा थर हुने भएकाेले कूलअनुसार भदौको पूर्णिमादेखि भदौ महिनाभरि नै मनाउने गरिन्छ ।’
चेपाङ समुदायमा पितृलाई नचढाई र पूजा नगरी नयाँ फलफूल र अन्नपात खान हुँदैन भन्ने धार्मिक मान्यता छ । न्वांगी पर्वका दिन घैया धानको चामल, काउनो, पिँडालुलगायत अन्न र फलफूल भूमि र पितृलाई चढाउने गरिन्छ । यो पर्व चेपाङले नयाँ अन्न खाने दिन पनि हाे । न्वागी मनाउने क्रम घट्दै गएकाले यसलाई नयाँ पुस्तामाझ जोगाइराख्न प्रत्येक वर्ष यो पर्व बेग्ला-बेग्लै ठाउँमा मनाउने गरिएको छ । नयाँ उब्जिएको अन्नबाली मकै, केरा, पिँडालु, निबुवा, घैया धानलगायत प्रकृतिलाई चढाउने गरिन्छ ।
चेपाङ समुदायको यस प्रमुख पर्व न्वागीमा घरमा भित्र्याएको नयाँ अन्नबाली प्रकृतिलाई चढाएपछि मात्र खाने गरिन्छ । न्वागीपछि अनिकाल सकेर सहकाल आएको मानिन्छ । नयाँ अन्न र फलफूल पितृलाई नचढाई खाएमा देउता अनिकाल लाग्ने तथा रोगब्याध लाग्ने चेपाङ समुदायको धार्मिक विश्वास रहेको छ । न्वांगीमा चेपाङ झाँक्री (पान्दे)ले ढ्याङ्ग्रो ठोक्दै कुखुराको बलि चढाउँछन् । यस दिन चेपाङ समुदायले कुनै काम नगरी रमाइलो गर्छन् । नाता कुटुम्बलाई पनि निम्तो गरेर सामूहिक भोज खाने, नाचगान गर्ने र सुखदुःख साट्ने गर्छन् ।
चेपाङहरूले न्वागी पर्वलाई पान्देई घ्यासा पनि भन्छन् । भेला भएर उनीहरूले ढ्याङ्ग्रो बजाउने, टीका लगाएर आपसमा आशीर्वाद समेत थाप्ने गर्छन् । चेपाङहरू मुख्यगरी प्रकृति धर्म मान्ने गर्छन् । उनीहरू जङ्गलका गिठा-भ्याकुर खाएर जीवन धान्ने भएकाले वनजङ्गलसँग मिठो सम्बन्ध गाँसिएको हुन्छ ।न्वांगी चेपाङ जातिको जीवनशैली र संस्कृतिसँग जोडिएको पर्व हो ।
चेपाङ समुदायका मानिसहरूको २६ जिल्लामा बसोबास रहेको पाइन्छ । राष्ट्रिय जनगणना २०७८ का अनुसार नेपालमा चेपाङको सङ्ख्या ८४ हजार ३६४ जना छन् । चेपाङ समुदाय सबैभन्दा बढी चितवनमा रहेका छन् । जहाँ चेपाङको सङ्ख्या ३५ हजार ६३७ छ । यसैगरी मकवानपुरमा २३ हजार ६५०, धादिङमा १७ हजार १६० र गोरखामा ४ हजा २६८ जना रहेको जनगणना २०७८ को तथ्याङ्कले देखाएको छ ।
न्वांगीका अवसरमा बागमती प्रदेश सरकारले २०७९ सालदेखि चितवन, मकवानपुर र धादिङ गरी तीन जिल्लामा भदौ २२ गते सार्वजनिक बिदा दिँदै आाएको छ । यस वर्ष प्रदेश राजपत्रमै सूचना प्रकाशित गरी बिदा दिएकाे छ । यस अघीका वर्षमा प्रदेश मन्त्रिपरिषद्काे निर्णयबाट बिदा दिइएकाे थियाे । मकवानपुरकाे राक्सिराङ गाउँपालिकाले न्वांगीकाे अवसरमा भदौकाे २१,२२ र २३ गते गाउँपालिका भर बिदा दिएकाे छ । यस्तै गोरखाको गण्डकी गाउँपालिकाले पनि सार्वजनिक बिदा दिँदै आएको छ ।
चेपाङ समुदायले राष्ट्रिय पर्वका रूपमा आफ्नो घरघर र टोलमा मनाउँदै आएको न्वांगी पर्वलाई नेपाल चेपाङ संघ अगुवाइमा २०६८ साल भदौ २२ गते सामूहिक रूपमा मनाउँदै आएका छन् ।
काठमाण्डौ । वर्षा र सहकालका देवता देवराज इन्द्रको पूजा आराधना गर्दै मनाइने इन्द्रजात्रा पर्वमा बागमती प्रदेश प्रमुख दीपक प्रसाद देवकोटा सहभागी हुनु भएको छ । परम्परागत रूपमा मनाइँदै आएको यो पर्वको अवसरमा राष्ट्रपतिलगायत विशिष्ट व्यक्तित्वहरू समेत काठकाण्डौ वसन्तपुर पुग्नु भएको थियो ।
शनिबार परेकाे इन्द्रजात्रामा सहभागी हुन राष्ट्रपति राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेल, प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली, सभामुख देवराज घिमिरेलगायत उच्च पदस्थ व्यक्तित्वहरू शनिबार अपराह्न बसन्तपुर पुग्नु भएको हो । भाद्र शुक्ल द्वादशीका दिन हनुमानढोका अगाडि धार्मिक विधिपूर्वक इन्द्रध्वजासहितको लिङ्गो ठड्याइएपछि प्रारम्भ हुने यो जात्रा विभिन्न प्रकारका नाचगान, रथयात्रा र देवीदेवताको पूजाआजा गरी आठदिनसम्म मनाउने प्रचलन छ।
शनिबार यसै अवसरको मुख्य रूपमा मनाइने इन्द्रजात्रा पर्व मनाइएको हो । सो अवसरमा राष्ट्रपति पौडेलका साथमा प्रदेश प्रमुख देवकोटाले हनुमानढोकास्थित गद्दी बैठकमा जीवित देवीका रूपमा रहेका श्री गणेश, श्री भैरव र श्री कुमारीको रथयात्रा अवलोकन गर्नु भयाे । इन्द्रध्वजाको लिङ्गो ठड्याएपछि सुरू भएको जात्राभरि भक्कुनाच, महाकालीनाच, लाखेनाच, दशअवतार तथा देवराज इन्द्रको वाहन ऐरावत हात्तीको प्रतीकका रूपमा पुलुकिसी नाच नचाउने गरिन्छ।
हरेक वर्ष भाद्र शुक्ल चतुर्दशीका दिन मनाइने यो पर्व विशेष गरी काठमाडौँ, ललितपुर, भक्तपुर, धुलिखेल, दोलखालगायतका स्थानमा धूमधामका साथ मनाइन्छ। भाद्र शुक्ल द्वादशीका दिन हनुमानढोका अगाडि इन्द्र ध्वजासहितको लिङ्गो ठड्याइएपछि आठ दिनसम्म चल्ने यो जात्रा सुरु हुन्छ। यस अवधिमा विभिन्न नाचगान, रथयात्रा र देवी–देवताको पूजाआजा गर्ने परम्परा छ।
इन्द्र ध्वजलाई ‘इन्द्रध्वजोत्थान’ पनि भनिन्छ, जसको फेदमा भैरवको पूजा गर्ने प्रचलन छ। यो पर्व शत्रुमाथि विजय र शक्तिको प्रदर्शनका रूपमा मनाइने गरिएको मानिन्छ। इन्द्रजात्रा अवलोकनपछि प्रदेश प्रमुख देवकोटाले नेपालको बहुभाषी बहुजाति प्रथा परम्परा नेपालीहरुकाे अमुल्य निधि भएको प्रतिक्रिया दिनु भयाे । ‘नेपाली परम्परा र सँस्कृतिको अवलोकन विदेशी पर्यटकहरुले पनि चाख लिएर अवलोकन गर्ने खिच्ने गरेकाे देखेर झनै खुसी लाग्यो’ देवकाेटाले भन्नुभयाे ‘नेपाली परम्परा तथा संस्कृतिको बचावटको लागि यसकाे निरन्तरता र नयाँ पुस्तामा ज्ञान सिपकाे हस्तान्तरण आवश्यक छ ।’
मकवानपुर । बागमती प्रदेश प्रमुख दीपक प्रसाद देवकोटाले आज २० भदौमा परेको पैगम्बर मोहम्मद जन्म जयन्तीको शुभकामना सन्देश दिनु भएको छ ।
“पैगम्बर मोहम्मद जयन्ती (ईद-मिलाद-उन-नबी) को पवित्र अवसरमा सम्पूर्ण मुस्लिम समुदाय तथा समग्र मानवलाई हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्दछु” उहाँले सन्देशमा भन्नुभएको छ ।
यो दिन ईस्लाम धर्मका संस्थापक पैगम्बर हजरत मोहम्मद सल्ललाहु अलैही वसल्लमको जन्मको सम्झनामा हर्षोल्लासपूर्वक मनाईन्छ । पैगम्बर मोहम्मदको जीवन र शिक्षाले मुस्लिम समुदायलाई मात्र होईन, सम्पूर्ण मानव जातीलाई शान्ति, सहिष्णुता, दया र मावताको मार्गमा अघि बढ्न प्रेरित गरेको छ ।
उहाँले दिएको सन्देशले सबैलाई एकअर्काप्रति आदर र सद्भाव राख्न प्रोत्साहन गर्ने प्रदेश प्रमुख देवकोटाले उल्लेख गर्नुभएको छ। मानव जीवनमा आउने कठीनायी र चुनौती सामना गर्दा धैर्य र संयमको अभ्यास गर्नुपर्ने उहाँको जीवनले सिकाएको देवकोटाले सन्देशमा उल्लेख गर्नुभएको छ ।

नेपाल विभिन्न धर्म, संस्कृति र समुदायको साझा फुलबारी हो । उहाँले दिएको शिक्षा र मार्गदर्शनले मानवजातीलाई शान्ति, भातृत्व र न्यायको मुल्य मान्यतामा आधारित समाजको निर्माण गर्न प्रोत्साहन गर्दछ । उहाँले देखाउनु भएको सहिष्णुता र दयाको मार्गलाई अंगाल्दै समाजमा शान्ति, स्थायित्व र सद्भाव कायम राख्दै आफ्नो जीवनलाई सकारात्मक रुपमा अघि बढाउन, समाजमा मेलमिलाप र एक अर्काप्रति दयालु बन्न प्रयास गर्नेमा देवकोटाले जोड दिनुभएको छ ।
उहाँको “आफ्नो लागी जे चाहन्छौ, अरुका लागी पनि त्यहि चाह” भन्ने आदर्शबाट समाजलाई आपसी सद्भाव र भाईचाराको सुत्रमा बाँध्न प्रेरित गदर्छ । यो विशेष दिनले हामीलाई आत्मनिरीक्षण गर्ने र पैगम्बर मोहम्मदको शिक्षालाई व्यवहारमा उतार्न, समाजमा फैलिएको घृणा, अन्याय र विभाजनलाई अन्त्य गर्नका लागी एकजुट हुन प्रेरित गर्दछ ।
“पैगम्बर मोहम्मदको जन्मजयन्तीको यो पवित्र अवसरले सबैको जीवनमा शान्ति, खुशी र समृद्धि ल्याओस भन्ने कामना गर्दछु यो दिनले हामीलाई प्रेम, करुणा र भाईचारा फैलाउन प्रेरित गरोस् र संसारमा शान्ति र एकताको भावना सुदृढ बनोस् सबैमा शुभकामना”देवकोटाले सन्देशमा उल्लेख गर्नुभएको छ ।
मकवानपुर । चेपाङ समुदायकाे न्वागी पर्वको अवसरमा २२ भदौमा बागमती प्रदेशका ३ जिल्लामा सार्वजनिक बिदा दिइएको छ । बागमती प्रदेश सरकारले न्वागी (छोनाम) को अवसरमा प्रदेशका मकवानपुर, चितवन र धादिङ जिल्लामा सार्वजनिक बिदा दिने निर्णय गरेको हो ।
बिहीबार आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्रालयले सूचना जारी गर्दै २२ भदौ आइतबार चितवन, मकवानपुर र धादिङ जिल्लामा सार्वजनिक बिदा दिइएको जनाएको हो । बागमती प्रदेश सरकारको गत चैतमा बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले चेपाङ समुदायको न्वागी पर्वको बिदा दिने निर्णय गरेको थियो । मन्त्रालयकी सह–प्रवक्ता रविता कार्कीद्वारा हस्ताक्षरित सूचनामा भनिएकाे छ ‘बागमती प्रदेश राजपत्रको खण्ड ८, सङ्ख्या ३२, भाग ३ मा २०८१ चैत २१ गते प्रकाशित सूचना बमोजिम उक्त बिदा दिने निर्णय गरिएको हो ।’
चेपाङ समुदायको बाक्लो बसोबास रहेका उक्त जिल्लाहरूमा न्वागी पर्वको अवसरमा प्रदेश सरकारले केही वर्ष अघीदेखि सार्वजनिक बिदा दिदैं आएकाे छ । मकवानपुरकाे राक्सिराङ गाँउपालिकाले २१,२२ र २३ भदौमा पालिका भर ३ दिन सार्वजनिक विदा दिने निर्णय गरेकाे छ ।
प्रत्येक वर्ष २२ भदौमा चेपाङ समुदायले विशेष पर्व न्वागी (छोनाम) मनाउने गर्छन् । यो दिन नयाँ अन्न खाने दिन भएकाले यसलाई छोनाम भनिएको हो । प्रकृति पूजा गरेर मनाइने यो पर्वमा नयाँ बाली प्रकृतिलाई चढाएर वर्षभरि खान पुगोस् भनेर कामना गरिन्छ । चेपाङ समुदायको बाक्लो बसोबास रहेको चितवन, धादिङ, मकवानपुर, गोरखालगायतका जिल्लामा यो पर्व विशेष रूपमा मनाउने गरिन्छ ।
न्वागी मनाउने क्रम घट्दै गएकाले यसलाई नयाँ पुस्तामाझ जोगाइराख्न प्रत्येक वर्ष यो पर्व बेग्ला-बेग्लै ठाउँमा मनाउने गरिएको छ । नयाँ उब्जिएको अन्नबाली मकै, केरा, पिँडालु, निबुवा, घैया धानलगायत प्रकृतिलाई चढाउने गरिन्छ । चेपाङ समुदायको यस प्रमुख पर्व न्वागीमा घरमा भित्र्याएको नयाँ अन्नबाली प्रकृतिलाई चढाएपछि मात्र खाने गरिन्छ । न्वागीपछि अनिकाल सकेर सहकाल आएको मानिन्छ । नयाँ अन्न र फलफूल पितृलाई नचढाई खाएमा देउता अनिकाल लाग्ने तथा रोगब्याध लाग्ने चेपाङ समुदायको धार्मिक विश्वास रहेको छ ।
पहिला भदौ महिनाको पूर्णिमाको दिन नयाँ बालीको नयाँ अन्न खान आफ्नै जातिको झाँक्री (पान्दे/पाण्डे)लाई घरमा बोलाएर रातभरि एकपाखे ढ्याङ्ग्रो बजाएर पान्देई घ्यासा (पितृ मन्छाउँदै) मनाउने गरिए तापनि २०६८ सालपछि २२ भदौमा मनाउने गरिएकाे छ । यस पर्वको अवसरमा कुखुराको बलि दिने चलन समेत रहेको छ । २२ नाले वंशावली भएका कारण चेपाङहरूले भदौ २२ गते मुख्य पर्व न्वागी मनाउने चलन रहेको पाइएको छ ।
यस दिन छरछिमेक, नाताकुटुम्बलाई निम्तो गरेर सामूहिक भोज खाने, नाचगान गर्ने र सुख-दुःख साट्ने गरिन्छ । चेपाङहरूले न्वागी पर्वलाई पान्देई घ्यासा पनि भन्छन् । भेला भएर उनीहरूले ढ्याङ्ग्रो बजाउने, टीका लगाएर आपसमा आशीर्वाद समेत थाप्ने गर्छन् । चेपाङहरू मुख्यगरी प्रकृति धर्म मान्ने गर्छन् । उनीहरू जङ्गलका गिठा-भ्याकुर खाएर जीवन धान्ने भएकाले वनजङ्गलसँग मिठो सम्बन्ध गाँसिएको हुन्छ ।
मकवानपुर । चेपाङ समुदायले मनार्ने न्वागी पर्वको अवसरमा मकवानपुरको राक्सिराङ गाउँपालिकाले ३ दिन सार्वजनिक बिदा दिएको छ । राक्सिराङ गाउँपालिकाले २१, २२ र २३ भदौमा सूचना जारी गर्दै न्वागी (छोनाम) पर्वको अवसरमा ३ दिन सार्वजनिक बिदा दिने निर्णय गरेको हो।
गाउँपालिकाका अध्यक्ष राजकुमार मल्लले चेपाङ समुदायको बाहुल्य रहेकाले राक्सिराङमा न्वागी पर्वका लागि ३ दिन सार्वजनिक बिदा दिने निर्णय गरिएको जानकारी दिए।
गाउँपालिका अध्यक्ष मल्लद्वारा जारी गरिएकाे न्वागी पर्वकाे शुभकामनामा भनिएकाे छ ‘बहु-जातीय, बहुभाषिक, बहु-धार्मिक र बहुसांस्कृतिक राष्ट्र रहेको हाम्रो मुलुकको राष्ट्रिय संस्कृतिको महत्वपूर्ण अङ्गको रुपमा प्रकृति पुजक अति सीमान्तकृत चेपाङ्ग जातिको महत्वपूर्ण पर्व न्वागी (छोनाम) को अवसरमा यहि मिति २०८२ भाद्र २१,२२ र २३ गते ३ (तिन) दिन राक्सिराङ्ग गाउँपालिका भरी स्थानीय सार्वजनिक विदा दिने निर्णय भएको हुँदा उक्त दिन गाउँपालिका क्षेत्र भित्रका सम्पूर्ण सरकारी कार्यालय एवं शिक्षण संस्थाहरुमा सार्वजनिक विदा हुने भएकोले सबैको जानकारीको लागि यो सूचना प्रकाशित गरिएको छ ।’
राक्सिराङले चेपाङ समुदायको संस्कृति संरक्षण तथा प्रवर्द्धनका लागि विशेष पहल गर्दै आएको उनले बताए । मल्लले भनेका छन् ‘चेपाङ्ग समुदायको महत्वपूर्ण न्वागी पर्वको अवसरमा सम्पूर्णमा सुख, शान्ति, सम्वृद्धिको कामना गर्दै उक्त पर्व हर्षोल्लासका साथ मनाउनुहुन सम्पूर्ण राक्सिराङ्ग वासी तथा देश विदेशमा रहनु भएका चेपाङ्ग सामुदायप्रति हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्दछु ।’