मकवानपुर । हेटौंडाका साइकलयात्रीले रसुवागढी–ठोरी यात्रा पुरा गरेका छन् । हेटाैडाका १० जना साइकलयात्रीले विहीबार चीनसँगको सीमा क्षेत्र रसुवागढीदेखि भातरसँगको सीमा क्षेत्र ठोरी (उत्तर–दक्षिण) सम्मको साइकलयात्रा पुरा गरेका हुन् ।
हिमालयन राईडर्स सोसाईटीको संयोजनमा साइकलयात्रीले आइतबार रसुवागढी नाकाबाट साइकलयात्रा सुरु गरी पर्साको ठोरी नाकासम्मको करिब ४ सय ५० किलोमिटर यात्रा तय गरेका हुन् । सोसाइटी अध्यक्ष चेतनाथ आचार्यको संयोजकत्वमा १० जनाको टोली शनिबार केरुङतर्फ गएका थिए । टोलीमा सोसाइटीका उपाध्यक्ष एवम् नेपाल पत्रकार महासंघ मकवानपुरका पूर्वअध्यक्ष भानुभक्त आचार्य समेत सहभागी थिए ।
विश्वव्यापी रुपमा पृथ्वीको तापमान बढ्दै गएको, पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यबृद्धि, नेपालको चुलिँदो व्यापारघाटा, दैनिक उपभोग्य बस्तुमा तीब्र मिसावटका कारण बिग्रँदो जनस्वास्थ्य आदि पक्षमा प्रत्यक्ष वा परोक्ष प्रभाव पार्ने साईकललाई दैनिकी बनाउने अभियानका साथ साइकलयात्रा गरिएको टोलीका सदस्य आचार्यले बताए ।

आइतबार रसुवाको केरुङ नाकाबाट सुरु गरिएको साइकलयात्रा नुवाकोट, धादिङको मलेखुबाट चेपाङमार्ग हुँदै चितवनको भण्डारा निस्किएको थियो । चितवन राष्ट्रिय निकुन्ज हुँदै माडी, ठोरीको यात्रा गरिएको बताइएकाे छ ।
साइकलयात्रीलाई ठोरीका स्थानीयले स्वागत गरेका थिए । बारा राईडर्स एसोसिएसनको आतिथ्यमा साइकलयात्री बुधबार ठोरीमा यात्राको गतिबिधि जानकारी दिने, त्रिदेशीय व्यापारिक नाकालाई सुधार गरी नेपालले कस्तो लाभ लिन सक्छ ? भन्ने विषयमा बहस गरिएको थियो । बारा राईडर्सका अध्यक्ष शेषराज अधिकारीलगायत ७ जनाको टोली साइकलयात्रीलाई स्वागत गर्न सिमराबाट ठोरी पुगेका थिए ।
हिमालयन राईडर्स सोसाइटीका महासचिव एवम् ईन्जिनियर सागर पन्थी, सचिव राजु रानामगर, कोषाध्यक्ष लक्ष्मीचरण श्रेष्ठ, सदस्यहरु बुद्धिबहादुर आले, बुद्धराम श्रेष्ठ सहभागी थिए । टोलीमा सिमरा राईडर्स एसोसिएयसनका ३ जना साइकलयात्री कोषाध्यक्ष रामेश्वर बास्कोटा, सदस्य हरेराम आचार्य र रामहरि सुबेदी सहभागी थिए ।
मकवानपुर । आज फागु पुर्णिमा । फागुन शुक्ल पुर्णिमाका दिन पहाडी समुदायले रंगसँग सद्भाव साट्दै फागु पर्व मनाउँने गरिन्छ । वसन्त ऋतुको आगमनसँगै आपसी मेलमिलाप र सद्भावनाको सन्देश लिएर आउने फागु पर्व आज हिमाली एवम् पहाडी जिल्लामा हर्षोल्लासका साथ एकआपसमा रङ र लोला खेली मनाइँदैछ ।
केही वर्षदेखि रङको पर्व फागु अर्थात होली सभ्य बन्दै गएको छ । केही वर्षअघिसम्म फागु सुरु नहुदै १ हप्ता अघी देखि नै लोला हान्ने प्रवृत्ति थियो । तर केही समयदेखि फागु पर्वलाई अनुशासित भएर मनाउने गरिएको छ । सडकमा काम विशेषले हिँड्नेलाई इच्छा विपरीत रङ र लोला हान्ने क्रम बन्द हुँदै गएको छ ।
फागु, होली, फागु पूर्णे अनेकन नामले यो पर्व चिनिन्छ । आनन्द अनि उत्साहको यो बसन्त ऋतुको चाडमा आफ्ना लागि केही समय निकालेर आफन्तजनसँग भेटघाट गरी शुभकामना आदान प्रदान गर्दै मनाउने गरिन्छ ।
उतिबेलाका अयोध्या राज्य होस् या अवध राज्य, मिथिला राज्य होस् या २२ से या २४ से राज्यहरु नै किन नहुन्, बसन्त ऋतुको यो महान पर्व होलीका पृष्ठभूमिहरु अनि मनाइएका चलनहरु प्रशस्तै इतिहासमा वर्णित छन् । त्रेतायुगमा भगवान विष्णुका परम भक्त प्रह्लादसँग होलीलाई जोडेर हेरिन्छ । दत्यराज हिरण्यकशिपुका पुत्र प्रह्लादलाई उनको आफ्नै फुपु होलिकाले आगोमा भष्म पार्न लाग्दा उनी आफै आगोमा भष्म भएको दिनका रुपमा ‘होली–पर्व’ पर्दापण भएको मानिन्छ । दैत्यराज्य हिरण्यकशिपु आफ्नै पुत्र प्रह्लाद भगवान भक्त भएकामा क्रोधी बनेका थिए । होलीकाबारे नेपाल अनि भारतमा विभिन्न कालखण्डमा धेरै कालजयी कृतिहरु अनि गीतहरु रचना गरिएका छन् ।
भगवान बिष्णुको नरसिंह अवतारको वर्णन अनि उत्पत्ति पनि होली अनि भगवानभक्त प्रह्लादका घटना क्रमसँग सम्बन्धित छ । नारद पुराण र भविष्य पुराणमा होलीको महत्व अनि चलनको चर्चा गरिएको छ । भगवान श्रीकृष्णलाई दूध खुवाएर मार्न आएकी राक्षसनी पुतनाको पनि आजकै दिन बालक कृष्णले वध गरेको उल्लेख गरिएको छ । यसरी पुतनाको बध भएपछि गोपालबासीहरुले जयजयकार गर्दै आजको दिनको रङ्गीन उत्सव मनाएको कथा पनि धार्मिक ग्रन्थहरुमा पढ्न पाइन्छ ।
होलीका बेला शौभाग्यको सूचक रातो रङ्गको प्रयोग गरिन्छ । फागुमा प्रयाेग गरिने नीलो रङ्गले मानवता र धैर्यतालाई दर्शाउछ भने पहेलो रङ्ग भगवान श्रीकृष्णको प्रिय रङ्ग मानिन्छ । शुक्ल पक्षको ठूलो चन्द्रको छत्रछाँयामा होली–गीत गाउँदै रातभरि कार्यक्रम आयोजना गर्ने चलन पनि छ । पहाडी तथा हिमाली जिल्लमा र उपत्यकामा आज अर्थात् फागुन पूर्णिमाकै दिन सरकारले सार्वजनिक बिदा दिएकाे छ भने भाेली तराई मधेसका क्षेत्रमा हाेली मनाउने भएकाेले सार्वजनिक बिदा दिइन्छ ।

वास्तवमा भन्ने हो भने होलीले मानिस अनि रङ्गहरुबीचको सम्बन्ध अनि रङ्गले पार्ने उत्साहजनक प्रभाव पार्छ भन्ने मान्यता राखिन्छ । के बालक ? के बृद्ध ? अनि के वयस्क ? होली सबैको पर्व हो । धार्मिक मान्यता एकातिर होला, केवल उत्साह अनि सद्भावका रुपमा हेरेरै त होला नेपालीजन चाहे जुनसुकै धर्म या समुदायका हुन्, होलीमा एउटै आँगन र तालमा झुम्मिन्छन् ।
बाल–बालिकाले पिच्कारी अनि स–साना बेलुनका साथमा मज्जा लन्छन् । फेरि पिच्कारी बजारमा किन्न पाउने मात्र नभई तराईतिर बाँस काट्दै बनाइएका पिच्कारीहरु अथवा प्रयोग गरिसकेका पुराना प्लास्टिकका बोत्तलबाट बनाइएका पिच्कारीहरु पनि हुन्छन् । वयस्कका निम्ति होली रङ्गहरु अनि भातृत्व र साहसको पर्व हो । शुरु–शुरुमा जो कोही पनि यसपाला म रंग खेल्दिन भनी बस्छन् । तर सुस्तरी रङ्गीन माहौल अनि साथी–भाइको रङ्ग भरिएका हात अनि पानीका फोहोराबाट बच्न हम्मे हम्मे पर्छ । पुराना यादहरु सँगाल्दै अनि अबिर र केसरीको चुटुक्क टिकाका साथमा बृद्ध पुस्ताले दिएका आशिषको पनि होलीमा विशेष महत्व रहन्छ ।
तराईतिर त झन् पोखरी नै रङ्गीन पुग्छन्, रङ्गहरुले । खेल्न नमान्ने अनि आनाकानी गर्नेहरुलाई चोपलेर पोखरीमै फालिदिने चलन पनि छ । पहाडमा भन्दा एक दिनपछि मात्र तराईमा होली मनाउने चलन छ । यो पर्वमा खाने कुराहरुमा आज मालपुवाको विशेष महत्व रहन्छ भने तराईतिर भने तरुवा, भरुवाको विशेष महत्व हुन्छ । सरसुको दानालाई सिलौटोमा पिसेर अनि मरमसला मिसाएर भान्टाभित्र राखी तारिएको भरुवाको आज विशेष महत्व हुन्छ । अर्कोतर्फ भाँङको घोटा अर्थात् गाँउतिर पाइने भाँङको दानाको धुलो बनाई दूध अनि चिनीको मिश्रणमा हालेर बनाइएको घोटा खाँदै अनि खुवाँउदै जोगीरा सररर…. को तालमा नाँच्नुको विशेष महत्व हुन्छ ।
पहिले–पहिले होलीका दिनमा लोला अनि फोहोर पानीहरु मिसाएर पदयात्री अनि काममा निस्केका मान्छेहरुलाई ताकेर हानिने चलन धेरै थियो । तर बिस्तारै यसरी होली मनाउने चलन घट्दै गएको छ । कोरोना संक्रमण जोखिमका कारणले पछिल्लो वर्ष हाेलीकाे उमङ्ग थिएन् । फागु अर्थात होलीको उल्लासमा यो वर्ष पहाड र तराईका जिल्लाहरुमा कमी आउने छैन ।
यो चाडले वसन्त ऋतुको आगमनको शङ्खघोष गर्दछ । होली रङ्गहरूको चाड हो । होलीको दिन मानिसहरूले एक अर्कामाथि विभिन्न प्रकारका रङ्गहरू हालेर एक अर्कालाई रङ्गिन बनाउँछन् । होली पर्व मनाउनुको पौराणिक कारण र इतिहास छ । होली खेल्ने दिन भन्दा एक दिन पहिला राती होलीका दहन गरिन्छ । राती होलीका दहन गरिसके पछि बिहान पानीमा रङ्ग घोलेर एक अर्कामाथि फाल्ने चलन छ । सानासाना बालबालिकादेखि वृद्धवृद्धासम्म सबैले होलीमा रमाइलो गर्छन् । युवा-युवतीहरू गीत गाउँदै-नाच्दै होली खेल्छन् । भनिन्छ कि होलीको दिन पुरानो कटुता समाप्त गरेर, दुस्मनी बिर्सेर मान्छे एक-अर्कासित एक अदित्तिय सम्बन्ध स्थापित गर्दछन् ।
यस पर्वलाई फाल्गुण पूर्णिमाको दिनमा मनाउने भएकाले यसलाई फगुआ पनि भनिन्छ । होली पर्व घरपरिवार-साथीभाइ आपसमा रङमा रङ्गिएर उल्लासपूर्वक मनाउने फागुन पुर्णिमाको अवसरमा पहाडदेखि तराई र गाउँदेखि सहरसम्मका केटाकेटी, युवायुवती तथा प्रौढहरूका हूल तथा जत्थाहरू हातमा रङ र रङ्गीन घोल पदार्थ लिएर गाउँदै, बजाउँदै, रमाइलो र होहल्ला गर्दै आपसी रिसईबीलाई बिर्सेर उत्साह र उमङ्गका साथ मनाइने रङ्गीन पर्वको रूपमा लिइन्छ । फागुन शुक्ल अष्टमीको दिन काठमाडौँको वसन्तपुर दरबार अगाडि चीर-विशेषरूपले सजाएको लिङ्गो गाडेपछि होली सुरू भएको मानिने फागुपर्व पूणिर्माको राति उक्त चीर -लिङ्गोलाई ढालेर जलाएपछि समाप्त भएको ठानिन्छ ।
आजै काठमाण्डौको वसन्तपुरमा गाडिएको चीरलाई विधिपूर्वक ढाली बाजागाजाका साथ टुँडिखेलमा लगेर जलाइन्छ । आजै राति टुँडिखेलमा ‘गुरुमापा’ नामक राक्षसलाई इटुम्बहालदेखि कहीँ पनि नबिसाइ ल्याइएको दश पाथी चामलको भात र मासु खुवाएर सैनिक अस्पतालभित्र रहेको ‘जधु’ नामक धारामा चुठाउने चलन छ ।

मकवानपुर/ बागमती प्रदेशका प्रदेश प्रमुख यादव चन्द्र शर्माले रंगहरुको पर्वका रुपमा मनाइने फागु पर्व (होलि) को अवसरमा शुभकामना सन्देश दिएका छन् ।
फागुपर्व (होली) का अवसरमा स्वदेश तथा विदेशमा रहेका सम्पूर्ण नेपाली दाजुभाई तथा दिदिबहिनीहरुमा शुभकामना व्यक्त गर्दै प्रदेश प्रमुख शर्माले पर्वले मौलिक संस्कृतिको पहिचान बचाउने बताएका छन् । “मौलिक पर्वहरुले हामीलाई एकताको सुत्रमा बाँधी राख्नेछन्” शुभकामना सन्देशमा भनिएको छ ।
पहाडी र हिमाली तथा भित्री मधेसका जिल्लाहरुमा आज (विहीबार) र तराईका जिल्लाहरुमा भोलि शुक्रबार होलि मनाइदै छ ।
‘बहुजातीय, बहुभाषिक,बहुसांस्कृतिक, बहुधार्मिक, विविधतायुक्त हाम्रो देश यही विविधताभित्र एकता, सद्भाव र सहिष्णुताका लागि संसारको उत्कृष्ट नमूना बनेको उनले उल्लेख गरेका छन् । “हामीले हाम्रा विशेषताप्रति गौरवबोध गर्न सक्नुपर्दछ, अमूल्य मौलिक संस्कृतिको संरक्षण तथा सम्बर्धन हाम्रो राष्ट्रिय गौरवको धरोहर संरक्षित हुन सक्ने छ” शर्माले सन्देशमा भनेका छन् ।
शर्माले आपसी खुसी र सहमतीको पर्वका रुपमा स्वीकार गरी अनुशासित र मर्यादित भएर मनाउन सबै उत्साहित हुनुपर्नेमा जोड दिएका छन् । “मानव जीवन रंगीन र उल्लासमय बनाउन होलीले सकोस्” उनले सन्देशमा भनेका छन् ।
मकवानपुर । पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य फेरी बढेकाे छ । नेपाल आयल निगमले फेरि पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य बढाएको हाे ।
निगम सञ्चालक समितिको बुधबार बसेको बैठकले बुधबार राती १२ बजेदेखि लागू हुने गरी पेट्रोल, डिजेल र मट्टितेलको मुल्य बढाएकाे हाे ।
निगमकाे नयाँ मुल्यसूचि अनुसार पेट्रोल, डिजेल र मट्टितेलको प्रतिलिटर ५ रुपैयाले भाउ बढेकाे छ । बढेको मूल्यअनुसार अब काठमाडौँ उपत्यकामा पेट्रोल प्रतिलिटर १ सय ५५ रूपैयाँ पर्नेछ भने डिजेल तथा मट्टितेलको मूल्य प्रतिलिटर १ सय ३८ रुपैयाँ पर्नेछ। हवाई इन्धनको मूल्य पनि आन्तरिकतर्फ प्रतिलिटर १५ रूपैयाँ र अन्तर्राष्ट्रियतर्फ २०० डलर वृद्धि भएको छ।
खाना पकाउने ग्लपी ग्यासको मुल्यमा प्रतिसिलिण्डर निगमलाई ६ सय ६५ रुपैयाँ ३४ पैसा घाटा रहेको निगमको दाबी रहेकाे भए पनि मुल्य बढाइएकाे छैन । निगमका अनुसार पेट्रोलमा प्रतिलिटर २८ रुपैयाँ ५७ पैसा, डिजेलमा ३२ रुपैयाँ १५ पैसा घाटा छ भने मट्टितेलमा प्रतिलिटर २४ रुपैयाँ ३४ पैसा नाफा छ । यस्तै हवाई इन्धनमा पनि नाफा छ ।

मकवानपुर । हेटौंडा–४ मा रहेको नवोदय शिशु सदन अङ्ग्रेजी विद्यालयमा बुधबार पुस्तक परिचर्चा (बुक टक) भएको छ । पठन सीपको विकास गराउने उद्देश्यले कक्षा १ देखि ३ सम्मका विद्यार्थीले किताब अध्ययन गरी ‘लेभल–३’ मा पुग्न सफल भएका ११ जना विद्यार्थीले आफूले पढेको पुस्तकको बारेमा परिचर्चा गरेका हुन् ।
नवोदय विद्यालय कक्षा ३ मा अध्ययनरत छात्र अनुशिलन अधिकारीको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा झरना साहित्यिक परिवार मकवानपुरका उपाध्यक्ष विश्वनाथ सञ्जेलको प्रमुख आतिथ्यता रहेको थियो । कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि रहेका सञ्जेलले साहित्य क्षेत्रमा कलम चलाउँदै सिर्जनशील क्षमताको विकास हुने बताए । जीवित हुँदै राम्रो काम गर्नुपर्छ भन्ने विषय वस्तुलाई आधार मानी गाई र खशीको कथा विद्यार्थी सामु उनले प्रस्तुत गरेका थिए ।
‘पुस्तकले नै संसारलाई परिवर्तन गर्न सक्छ । त्यसैले आधारभूत तहबाट नै विद्यार्थीलाई पठन सीपको विकास गराउनुको साथै बोल्ने सीपको विकास गराउने उद्देश्यले बुक टक कार्यक्रम आयोजना गरेको हौँ ।’– कार्यक्रमका संयोजक जमुना थापाले भनिन्। बुक टकमा सहभागी भएका ११ जना विद्यार्थीलाई संयोजकद्वय जमुना थापा र सोहिता भट्टराईले प्रमाणपत्र प्रदान गरेका थिए ।
कार्यक्रममा विद्यार्थीले नाटक प्रस्तुत गर्नुका साथै नृत्य पनि प्रस्तुत गरेका थिए । कार्यक्रममा नवोदय विद्यालयका भाइस प्रिन्सिपल दुर्गा भट्टराई, शैक्षिक संयोजक अव्यक्त खनालको आतिथ्यता रहेको थियो ।
