मकवानपुर । गैरसरकारी संस्था महासंघ बागमती प्रदेशले नागरिक खोप अन्तरगत सीमान्तकृत र जोखिममा परेका समूदायको पहुँचबारे अनुसन्धान बिश्लेषण प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेको छ ।
दशैलगायत पर्वहरुको अवसरमा शुभकामना आदनप्रदान कार्यक्रममा गैससले यस्तो प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेको हो । गैसस महासंघ, माइती नेपाल र हिमराइट्स मकवानपुरले नागरिक खोप अन्तरगत सीमान्तकृत र जोखिममा परेका समूदायको पहुँच बारे मकवानपुर जिल्लाको राक्सिराङ गाउँपालिकाको ५० घरमा अनुसन्धान गरेका थियो ।
नमुना परिक्षणको रूपमा नेपालको ३ जिल्ला मुस्ताङको छैरो, मकवानपुर राक्सिराङ र कैलालीको गोदावरीमा खोपमा स्थानीयको पहुँचबारे अध्ययन गरिएको थियो ।
नेपालमा ९१ दशमलव ७ प्रतिशतले कोभिड विरुद्धको खोप लगाएको भए पनि मकवानपुर जिल्लाको राक्सिराङ गाउँपालिकामा भने खोपको पहुँच उल्लेख्य नभएको अनुसन्धानले बताएको छ ।
स्वास्थ सेवाको पहुँचमा असमानता, कमजोर स्वास्थ्य प्रणाली रहेको अनुसन्धानमा सहभागीहरुले बताए । २०२६ पछि यस्तै प्रकारको प्रकोप आएमा खोप अनुदान नपाइने र किन्न पर्ने अवस्थामा खरिद गर्न नसक्दा ज्यान जानसक्ने संभावना रहेको गैसस महासंघ केन्द्रय सचिव बुद्धशरण लामाले बताए ।
औषधि खरिदमा पनि माफियाकरण रहेको कारण बिरामीको परिवारलाई बोझ थपिने गरेको उनले बताए । गैसस महासंघ बागमती प्रदेश अध्यक्ष आरती पाठकको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा इन्सेक बागमती प्रदेश, माइती नेपाल, हिमराइट्स, साना हातहरु, इटीएसइ लगायत जिल्लाका क्रियाशिल संस्थाहरुको प्रमुख तथा प्रतिनिधिहरुको उपस्थिती रहेको थियो ।
मकवानपुर । इजाजतपत्र लिएर बैधानिक रूपमा घरमा हातहतियार राख्दै आएका सर्वसाधारणहरूलाई प्रशासनसमक्ष हातहतियार बुझाउन जिल्ला प्रशासन कार्यालय मकवानपुरे आग्रह गरिएको छ ।

प्रतिनिधिसभा सदस्य तथा प्रदेशसभा सदस्य निर्वाचन, २०७९ लाई स्वच्छ, निष्पक्ष र सुरक्षित वातावरणमा सम्पन्न गर्न जिल्लाभित्र रहेका इजाजतपत्र प्राप्त हातहतियारहरू कार्तिक ५ गतेभित्र बुझाउन प्रशासनले सूचना जारी गरेको हो ।
प्रशासनले यस्ता हतियार नजिकको प्रहरी इकाईमा लगत राख्ने गरी बुझाउन हतियार धनीलाई अनुरोध गरेको छ । असोज १३ गृह मन्त्रालयको सचिवस्तरको निर्णय अनुसार प्रशासनले इजाजतपत्र प्राप्त हातहतियारहरू निर्वाचन सम्पन्न भएको एक हप्ता पश्चात् लगत कट्टा गरी फिर्ता हुनेगरी कार्तिक ५ गतेभित्र बुझाउन भनेको हो ।
स्थानीय तहको निर्वाचन नजिकिदै गर्दा पनि जिल्ला प्रशासन कार्यालय मकवानपुरले ११ चैतमा हतियार बुझाउन आग्रह गरेको थियो । तर सबैले हतियार नबुझाएको पाइएको छ । गत स्थानीय तहको चुनावमा सरकारले निर्वाचन केन्द्रीत सुरक्षा व्यवस्था अन्तर्गत देशभर नै इजाजत प्राप्त हतियार बुझाउन आग्रह गरे अनुसार मकवानपुरमा पनि प्रशासनमार्फत हातहतियार बुझाउन आव्हान गरेकोमा ८ प्रतिशतले मात्रै हतियार बुझाएका थिए ।
प्रशासनका अनुसार जिल्लाभित्र इजाजत लिएका ४९ हातहतियारमध्ये ४ जनाले मात्र बुझाएका थिए ।
निर्वाचनलाई भरभर्दो एवं विश्वसनीय बनाउन जिल्ला भित्र रहेका इजाजत प्राप्त हातहतियारहरु तोकिएको मितिमा बुझाउन सूचना जारी गरिएको हो । सूचनाको बर्खिलाप भए कानून बमोजिम कारवाही हुनसक्ने प्रशासनले जनाएको छ ।
मकवानपुर । मानव अधिकार रक्षकको ‘मानव अधिकार रक्षकको समस्या जनप्रतिनिधिले वास्ता नगर्ने गरेकाे गुनासो गरिएको छ ।
मानव अधिकारकर्मीहरूको सुरक्षा र संरक्षण गर्ने सम्बन्धी गृहमन्त्रालयले जारी गरेको निर्देशिकामा मानव अधिकार रक्षकको सुरक्षाबारे स्पष्ट उल्लेख गरे पनि लागु नभएकोमा चिन्ता प्रकट गरिएको हो ।
अनौपचारिक क्षेत्र सेवा केन्द्र (इन्सेक) बागमती प्रदेश कार्यालयको आयोजनामा हेटौँडामा भएको कार्यक्रममा सहभागीहरूले पीडितको अधिकारका लागि आवाज उठाउने पत्रकार, नागरिक समाजका अगुवाहरूको सुरक्षा चुनौती रहेको बताएका हुन् ।
सञ्चाकर्मी शिवकुमार काशीले नेपालमा मानव अधिकार रक्षकका लागि बनेका ऐन कानुन र हालको अवस्था बारेमा सहजिकरण गरेका थिए । सञ्चारकर्मी काशीले पीडितको न्यायका लागि अझै पनि सहज वातवरण नभएको र पहुँच नहुने सर्वसाधरणहरू थप पीडित हुने गरेको बताए ।
नेपालमा मानव अधिकारको संरक्षण र सम्बर्धनका लागि भएका व्यवस्था र वर्तमान अवस्थाको बारेमा प्रस्तुति गरिएको थियो ।
समाचार लेख्दा वा नलेख्दा फरक फरक समूहबाट पत्रकारहरुलाई समेत चुरक्षा चुनौती हुने गरेको कार्यक्रममा सहभागी पत्रकारहरुले बताए ।
कार्यक्रमको इन्सेक बागमती प्रदेशका कार्यक्रम संयोजक गणेश भण्डारीले मानव अधिकार रक्षकहरूको अधिकार संरक्षणका राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगले जारी गरेको मानव अधिकार निर्देशिका, नेपाल सरकारले २०७७ मा गृह मन्त्रालयमार्फत ल्याएको मानव अधिकार रक्षकहरू संरक्षणका लागि आदेश लगायतको कार्यान्वयनको अवस्था उल्लेख गरेका थिए ।
संयुक्त राष्ट्र सङ्घले १९९८ मा पारित गरेको मानव अधिकार रक्षकको घोषणा पत्र, राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगले २०६८ मा जारी गरेको मानव अधिकार रक्षकसम्बन्धी निर्देशिका र यसपछि नेपालमा मानव अधिकार रक्षकका लागि लागि निर्माण भएका व्यवस्था तथा प्रवधानहरूका बारेमा भण्डारीले जानकारी गराएका थिए ।
नेपाल पत्रकार महासङ्घ बागमती प्रदेशका संस्थापक अध्यक्ष प्रताप विष्टको अध्यक्षतमा भएको कार्यक्रममा गैरसरकारी संस्था महासङ्घ केन्द्रीय सचिव बुद्धशरण लामाले गैसस महासङ्घ बागमती प्रदेश अध्यक्ष आरती पाठकलगायतले मानव अधिकार रक्षकहरू सङ्घसंस्थामा काम गर्ने मात्र नभई नागरिकको सवालमा काम गर्ने पत्रकार, शिक्षक, वकिल तथा मानव अधिकारको संरक्षणका लगि आवाज उठाउने व्यक्ति पनि मानव अधिकार रक्षक हुने भएकाले मानव अधिकार रक्षकहरूका सन्दर्भमा साझा बुझाई हुनु पर्ने बताए ।
कार्यक्रममा सहभागी पत्रकारहरुले मानव अधिकार रक्षकको भूमिकामा अग्रपङ्तिमा रहेका पत्रकारहरूमा सूचना सङ्कलन गर्न सीप, ज्ञान, प्रक्रिया थाहा नहुदाँ चुनौती आउने गरेकाले पीडितहरूको न्यायको लागि काम गर्दा त्यस्ता घटनाहरूको सामूहिक रूपमा सूचना तथा अनुसन्धान गर्न जरूरी रहेको बताए ।
यसैगरी गैसस महासङ्घ मकवानपुर शाखाका अध्यक्ष डाक्टर कृष्ण धितालले मानव अधिकार रक्षकहरू राजनीतिक रूपमा कतै न कतै आवद्ध हुने हुँदा मानव अधिकार रक्षकको भूमिका निर्वाह गर्दा जोखम बढी हुने गरेको बताए । मानव अधिकार रक्षकका रूपमा आवद्ध हुनलाई कुनै पनि पक्षधरता हुन नहुने उनले बताए ।
यसैगरी सिविन बाल हेल्पलाईनका कार्यक्रम संयोजक झविन्द्र ज्ञवालीले सरोकारवाला निकायमा प्रचारप्रसार र कार्यान्वयनका लागि पहल गर्न आवश्यक भएको बताए ।
माइती नेपाल मकवानपुरकी संयोजक माया लामाले मानव अधिकार रक्षकप्रति राज्यको हेर्ने दृष्टिकोण फरक भएकाले हिंसा पीडितलाई न्यायका लागि न्यायीक निकायमा लिएर जादाँ पीडितलाई उचाल्ने गरेके भन्ने आरोप लाग्ने गरेको गुनासो गरिन् ।
हिमराइट्स मकवानपुरकी कुमारी वाइवाले मानव अधिकार रक्षकको बारेमा साझा बुझाई तथा धारणाको लागि जिल्लामा मानव अधिकार रक्षक समुह निर्माण गरेर अघि बढुनुपर्नेमा जोड बताइन् ।
मकवानपुर । मकवानपुरमा थप १ सय १२ जनामा डेंगु संक्रमण पुष्टि भएको छ । स्वास्थ्य कार्यलय मकवानपुरले विहीबार २४ घण्टामा १ सय १२ जनामा डेंगु भएको जानकारी दिएको हो ।
यस्तै नेपालमा ५ सय ४० जनामा डेंगु संक्रमित थपिएका छन् । डेंगु संक्रमणबाट एकैैदिन २ जनाको मृत्यु भएको स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले जनाएको छ । योसँगै साउन यता डेंगुबाट मृत्यु हुनेको संख्या ३८ पुगेको मन्त्रालयले जनाएको छ ।
मकवानपुर विहीबार डेंगु पुष्टि हुनेहरुमा सबैभन्दा धेरै हेटौंडा उपमहानगरपालिकाका रहेका छन् । हेटौंडामा ९४ जनामा डेंगु संक्रमण पुष्टि भएको स्वास्थ्य कार्यालय मकवानपुरले जनाएको छ ।
यसैगरी, मकवानपुरगढी गाउँपालिकाका १ जना, मनहरी गाउँपालिकाका ४ जना र भीमफेदी गाउँपालिकाका १ जनामा डेंगु संक्रमण पुष्टि भएको हो । यससँगै जिल्लामा डेंगु संक्रमितको कुल संख्या २ हजार ८ सय ७६ जना पुगेको छ । जसमध्ये १ हजार ६ सय १३ जना पुरुष र १ हजार २ सय ६३ जना महिला रहेका छन् । जिल्ला उक्त संक्रमणका कारण एक जनाको मृत्यु भएको स्वास्थ्य कार्यालय मकवानपुरले जनाएको छ ।
यता स्वास्थ्य मन्त्रालयको पछिल्लो तथ्यांक अनुसार, साउन महिनायता २८ हजार १ सय ९ जनामा डेंगु संक्रमण पुष्टि भइसकेको छ । हाल मुस्ताङबाहेक ७६ जिल्लामा संक्रमितको बिरामी देखिएका छन् ।
मन्त्रालयको तथ्यांक अनुसार सबैभन्दा बढी बागमती प्रदेशमा २१ हजार ९ सय ७५, लुम्बिनीमा प्रदेशमा ३ हजार १ सय २५, सुदूरपश्चिम प्रदेशमा ८ सय ५० जना, गण्डकीमा ६ सय ७७ जना, मधेश प्रदेशमा ४ सय १३ जना र कर्णाली प्रदेशमा २ सय ३८ जनामा संक्रमण देखिएको छ ।
मकवानपुर । हेटौंडाको नवोदय शिशु सदन अङ्ग्रेजी विद्यालयले विद्यार्थीलाई चण्डीपाठ गराउँदै दशैंको मौलिकता बारे ज्ञान दिलाएको छ ।
किताब घोकेर मात्रै सिकाइ जीवन्त नहुने भन्दै विद्यालयले विद्यार्थीलाई व्यवहारीक ज्ञान दिने जमर्को गरेको हो । हेटौंडा, ४ मा रहेको नवोदय शिशु सदन अङ्ग्रेजी माध्यमिक विद्यालयमा दशैं, तिहार तथा छठ पर्वको अवसरमा शुभकामना आदान प्रदान कार्यक्रममा फरक तरीकाले आयोजना गरिएको हो । कार्यक्रममा उक्त विद्यालयका १३ जना विद्यार्थीले एक एक अध्याय चण्डी पाठ पढेका थिए । साथै बडा दशैको विभिन्न तिथीमा गरिने क्रियाकलापहरु कार्यक्रममा गरिएको थियो । कार्यक्रममा विद्यालयका सहायक प्रधानाध्यापक दुर्गाप्रसाद भट्टराईले दुर्गा पूजा गरिएको स्थानमा कुभिन्डोको बलि दिएका थिए ।
विद्यालयका नेपाली विषयका सुपरिवेक्षक सिएम रिमालले मुल पण्डितको भूमिका निर्वाह गर्दै दशैं पर्वमा दुर्गा पूजाको विधिबारे जानकारी गराएका थिए । विद्यालयका प्रिन्सिपल सकुन्तला जोशीको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा विद्यालयका व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष तथा हेटौंडा स्कूल अफ म्यानेजमेन्टका प्रिन्सिपल पुरनबहादुर जोशीको आफूले पनि नवरात्र व्रत बसेको र पूजाको कार्य गरेको बताए ।
कार्यक्रममा कक्षा ६ देखि १० सम्मका विद्यार्थीहरुले गायन, नृत्य प्रस्तुत गर्नुका साथै वातावरणसम्बन्धी नाटकसमेत प्रस्तुत गरेको थियो । विद्यालयका प्रिन्सिपल सकुन्तला जोशी र पुरनबहादुर जोशीले शिक्षक कर्मचारीलाई टीका लगाउँदै आशीर्वाद प्रदान गरेका थिए ।
कक्षा शिक्षकले विद्यार्थीलाई टीका लगाएर आशीर्वाद र दक्षिणा प्रदान गरेका थिए । धार्मिक संस्कृतिको जगेर्ना गर्न र विद्यार्थीलाई चाडपर्वको बारेमा जानकारी गराउने उद्देश्यले विद्यालयले हरेक वर्ष कार्यक्रम गर्दै आइरहेको रिमालले बताए ।
चाडपर्वको मौलिकता लोप हुँदै आएको बेला विद्यालयतहबाट यस्ता व्यवहारीक ज्ञान दिनुलाई सकारात्मक पाटोको रुपमा लिइएको छ ।
