मकवानपुर । सहीखबर डटकम तथा सहीखबर साप्ताहिक पत्रिकाकाे सम्पादक सरिता दाहाल उत्कृष्ट पत्रकार वर्ष अवार्ड २०८० बाट पुरस्कृत भएकी छिन् ।
२०६१ साल माघबाट मिडिया क्षेत्रमा निरन्तर सकृय दाहाल पछिल्लाे १२ वर्षदेखि सहीखबर मिडिया सञ्चालन गरिरहेकी छिन् । न्यू मिडिया एकेडेमी प्रालि र पावर ईन्टरनेशन मिडिया नेपालको संयुक्त आयोजनामा हेटौंडामा भएकाे पाचौँ राष्ट्रिय जर्नालिज्म अवार्डमा सम्पादक दाहाल उत्कृष्ट पत्रकार वर्ष अवार्डबाट सम्मानित भएकी हुन् । पत्रकार दाहाल मकवानपुरबाट राष्ट्रिय स्तरका अन्य मिडियामा समेत आवद्ध छिन् ।
कार्यक्रममा अन्य विधाहरुमा पनि सम्मान र तथा पुरस्कार प्रदान गरिएकाे थियाे। जसमा अग्रज पत्रकार अवार्डबाट कृष्णराम परियार, सुवर्णलाल श्रेष्ठ र हरि हुमागाईलाई सम्मान गरिएकाे छ । संचार उद्यमीतर्फ उज्ज्वल चौलागाईं, माधव न्यौपाने, ध्रुवराज ढकाललाई सम्मान गरिएकाे छ ।
यसैगरी सर्वोत्कृष्ट पत्रकार राष्ट्रिय वर्ष अवार्डबाट कान्तिपुर दैनिकका हाेम कार्की, उत्कृष्ट पत्रकार पुरूष वर्ष अवार्डबाट राताेपाटी अनलाईनका श्यामलाल दुलाल (गणेश) खाेज पत्रकार वर्ष अवार्डबाट अनलाइन खबरका रेवति तिमल्सिना (नविन)
टेलिभिजन पत्रकार वर्ष अवार्डबाट टिम टेलिभिजनका मनिल महतो, अनलाइन पत्रकार वर्ष अवार्डबाट अनिरुद्र खबरका अनिल पराजुली, चलचित्र पत्रकार वर्ष अवार्डबाट राताे समाचारका राजेश थापा, ग्रामीण पत्रकार वर्ष अवार्डबाट नेपाल खबरकी कृष्णा विष्ट (सुनिता), खेलकुद पत्रकार वर्ष अवार्डबाट गाेल नेपालका बिक्रम बानियाँ, उदियमान पत्रकार वर्ष अवार्डबाट रवीन्द्र वाईवालाई पुरस्कृत गरिएकाे हाे ।
संस्थाले २०७५ सालदेखि स्थानीय तथा राष्ट्रीय मिडीयामा सकृय पत्रकारहरुलाई अवार्ड प्रदान गर्दै आएकाे न्यू मिडिया एकेडेमी प्रालि अध्यक्ष मणिराज गाैतमले बताए । श्रमजीवि पत्रकारहरुलाई निरन्तर फिल्डमा खटीएर काम गर्ने उर्जा मिलाेस् भनेर यस्ताे कार्यक्रम गरिएकाे गाैतमले बताए ।
मकवानपुर । मकवानपुर जिल्ला र बारा जिल्लाको सिमानामा पर्ने दक्षिण यसीयाकै पहिलो मानव निर्मित सुरुङमार्ग पुननिर्माण सकिएको छ । तर सर्वसाधारणको लागी प्रवेशमा भने खुला गरिएको छैन ।
बागमती प्रदेशको राजधानी हेटौंडा उपमहानगरपालिका वडा न १५ मा पर्ने चुरियामाई सुरुङमार्ग पुननिर्माणको लागि २०७८ साउन १४ गते शिलान्यास गरिएको थियो । असोजमा पुनर्निमाण सकिए पनि अन्य फिन्सिङको काम बाँकी भएकोले केही समय अझै लम्बिएको हो । ट्रस्ट हाल्ने समेतको काम भएको छ ।
राजधानी काठमाडौंलाई मकवानपुरको हेटौंडा हुँदै तराई मार्गसम्म जोड्न चन्द्र शमशेरको पालामा निर्माण गरिएको चुरियामाई सुरुङ मार्ग पुनर्निर्माणपछि अब वारपार गर्न सकिने भएको छ । यो ऐतिहासिक सुरुङ मार्गको एउटा खण्ड करिब ४० मिटर भत्किएको थियो । त्यसलाई मर्मत गरेर वारपार गर्न सक्ने बनाइएको बागमती प्रदेशको भौतिक पूर्वाधार निर्देशनालयका प्रवक्ता हरिप्रसाद ओझाले बताए । प्रवक्ताका अनुसार अब केही दिनपछि विधिवत रुपमा सुरुङ मार्ग सर्वसाधारणको लागि खुला गरिनेछ । अध्ययक केन्द्रको रुपमा विकास गर्न स्थानीय तहलाई हस्तान्तरण गर्ने वा पर्यटन मन्त्रालय अन्तरगत हुने भन्ने निर्णय हुन बाँकी रहेको ओझाले बताए ।
“सुरुङमार्ग भन्नासाथ सवारीमै ओहोरदोहोर गर्ने भन्ने बुझिन्छ, तर यो यस्तो सुरुङमार्ग हैन, यो सुरुङ मार्ग ऐतिहासिक हो, जहाँबाट २०२० सालसम्म सवारी नै आवतजात हुने गर्दथे, अब अध्ययन, अनुसन्धानको लागि पर्याटनको लागि खुला हुने छ ।”
यो सुरुङमार्ग पर्यटकीय र अध्ययन थलो हो । यसलाई अवलोकन र पर्यटकीय केन्द्रको रुपमा विकास गर्ने योजना प्रदेश सरकारको रहेको निर्देशनालयका प्रवक्ता ओझा बताए । चुरियामाई सुरुङ विक्रम संवत् १९७४ मै बनेको थियो । नेपालका प्रथम स्नातक इन्जिनियर भनिने ब्रिगेडियर जनरल डिल्लीजंग थापाले ५ सय मिटर लम्बाइको यो सुरुङ मार्ग डिजाइन गरेका थिए । चुरे पर्वतमा बनेको यो सुरुङ मार्ग साढे २ मिटर चौडाइ, ३ मिटर उचाइ र ५०० मिटर लम्बाइको छ । जसको एकापट्टिको भाग पुरिएपछि मार्गको करिब २ सय ८० मिटर मात्र बाँकी रहेको थियो ।
माटो, इँटा, चुना र सुर्की प्रयोग गरी निर्माण गरिएको यो सुरुङ मार्गबारे स्वीस भूगर्भविद टोनी हेगनले आफ्नो पुस्तक “दी हिमालयन किंडम अफ नेपाल”मा पनि चर्चा गरेका छन् । उनले यसलाई “एसियाकै पहिलो मानवनिर्मित सुरुङ हुन सक्ने” उल्लेख गरेका छन् ।
राणाकालमा रक्सौलबाट बाराको अमलेखगञ्जसम्म रेल चल्थ्यो, त्यहाँबाट मकवानपुरको तत्कालिन सदरमुकाम भीमफेदीसम्म बनाइएको सडकमार्गमा चुरे पहाड छिचोल्दै हेटौंडा छिर्न समस्या थियो । चुरे पर्वत फोरेर घुमाउरो बाटो बनाउनुको विकल्पमा यो सुरुङमार्गबाट सीधा मार्ग खनेर गाडी चलाइएको थियो । यही सुरुङ मार्ग हुँदै चल्ने गाडीहरुले मकवानपुरको तत्कालिन सदरमुकाम भीमफेदीसम्म समान ल्याउँथे । काठमाडौंसम्म जोडिने सडक नभएकाले भीमफेँदीबाट भरिया लगाएर काठमाडौंसम्म सामान भित्राइन्थ्यो ।
प्रजातन्त्र पुनर्स्थापनापछि त्रिभुवन राजपथ बन्यो । त्यसैबीचमै यो सुरुङ मार्गको बीच खण्डमा विष्फोट गराएर भत्काएर त्यसैमाथि सडक बनाइएको थियो । २०७२ सालको भुकम्पले यसका अझै बढी क्षति गराएपछि सुरुङमार्ग गुमानाम बन्दै आएको थियो । प्रदेश सरकारले त्रिभुवन राजपथको बक्स कटिङ रोडदेखि दक्षिणतिरको भागमा धसिएको स्थान मर्मत गरेर सुरुङ मार्ग खुलाइएको भौतिक पूर्वाधार निर्देशनालयले जनाएको छ ।
निर्देशनालयका अनुसार सुरुङ मार्गको २० मिटर जति भाग धसिएको अनुमान गरी मर्मतका लागि डीपीआर निर्माण गरिएको थियो । तर मर्मत सुरु गरेपछि ४० मिटर भाग धसिएको पाइएको थियो । यसैगरी सुरुमा १९८ मिटर लम्बाइमा पुनर्निर्माण गर्नुपर्ने पूर्वानुमान भए पनि मर्मत गर्दै जाँदा २२२ मिटर लम्बाइमा निर्माण गर्नुपरेको बताइएको छ ।
सुरुमा ३ करोड ३६ लाख लागतमा ठेक्का गरिएको थियो तर लम्बाइ बढेपछि संशोधित बजेट ३ करोड ८४ लाख पुग्यो ओझाले बताए । माउन्टेन इन्फ्रा कन्स्ट्रक्सनले २०७७ साल वैशाखमा सुरुङ मार्ग पुनर्निर्माणको ठेक्का पाएको थियो । सुरुमा एक वर्षभित्र निर्माण सम्पन्न गर्ने गरी सम्झौता भए पनि कोरोना महामारी, प्राविधिक कठिनाइ देखाउँदै दुई पटक म्याद थपेर काम गरिएको हो ।
पहाड खोपेर बनाइएको सुरुङमा चुनासुर्की प्रयोग गरिएको थियो, अहिले पछि सर्वसुलभ उपलब्ध हुने निर्माण सामग्रीहरु नै प्रयोग गरिएको छ । उक्त मार्गबाट २०१९ सालसम्म सवारी आउजाउ हुने गरेको र आफूले यात्रा गरेको बागमती प्रदेशका पूर्व मुख्यमन्त्री डोरमणी पौडेलको भनाइ छ ।
“प्रजातन्त्र पुनः स्थापनापछि त्रिभुवन राजपथ बन्यो, ठूला ठूला सवारी साधनहरू भित्रिए, त्यो सुरुङ सानो भयो । त्यसक्रममा सुरुङमार्गको छेउमा विष्फोट गराएर भत्काइयो र त्यहीं सडक बनाइयो, सुरुङको आधा भाग नष्ट भयो” पौडेलले भने ।
“यो स्थान इञ्जिनियरीङको विद्यार्थीको लागि महत्वपूर्ण सावित हुनसक्छ” पौडेलले भने । हेटौंडा उपमहानगरको १५ नम्बर वडामा पर्ने यो स्थानमा उपमहानगरले सुरुङका डिजाइन गर्ने इञ्जिनियर डिल्लीजड्ड थापाको अर्धकदको शालिक समेत स्थापना गरिसकेको छ ।
तत्कालीन राणा प्रधानमन्त्री चन्द्र शमशेरको पालामा सन् १९१७ मा निर्माण गरिएको उक्त सुरुङको केही साता अघि मात्र जीर्णोद्धारको काम सम्पन्न गरिएको हो । २०७९ साल वैशाख १९ गते पुननिर्माणको लागि शिलान्यास गर्दा १९८ मिटर लम्बाइको सुरुङ मार्ग मर्मतको संझौता भएको थियो तर काम गर्दै जाँदा २२५ मिटर लम्बाइ भएकोले पनि समय लम्बिएको ओझाले बताए । समयसँगै लागत पनि बढेको उनले बताए । सुरुङको चौडाइ साढे २ मिटर र उचाइ ३ फिट हुने गरी पहिलेकै स्वरूपमा पुनः निर्माण गरिएको छ । हाल सुरुङ मार्ग भित्र विद्युतीय लाइट जडान गरिएको छ भने सुरुङ मार्गको दुईतर्फको प्रवेश द्वारमा सजावटको काम गरिएको छ । तत्कालिन समयमा एक दशकभन्दा बढी सो सुरुङ मार्ग हुँदै साना हलुका सवारी साधनहरू आवतजावत गरेका थिए । पथलैया–हेटौँडा सडक निर्माण भएपछि भने यो सुरुङ सञ्चालनमा आउन छाड्यो ।
मकवानपुर । मकवानपुरकाे हेटौडामा सालक दिवस मनाएको छ। हेटौंडा ६ चौघडामा रहेको रानी सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहले वक्तृत्वकला प्रतियोगिता आयोजना गरि दिवस मनाएको हाे ।
विश्व सालक दिवसको अवसरमा शनिबार रानी सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहले सालक संरक्षणमा सामुदायिक वन समुहकाे भूमिका र दायित्व विषयक वक्तृत्वकला आयाेजना गरेकाे हो। १२ जनाले सहभागिता जनाएको वक्तृत्वकला प्रतियाेगितामा बेतखाेल्सी सामुदायिक वन उपभोक्ता समुहकी क्रिष्टिना खतिवडा प्रथम भएकी छिन् । उक्त समूहकी समीक्षा आचार्यले द्वितीय स्थान हासिल गर्दा सुन्दर सामुदायिक वनका अतीत अधिकारी तृतीय हुन सफल भए । प्रथम, द्वितीय र तृतीय हुने प्रतियोगीले क्रमश ५ हजार, ४ हजार र ३ हजार प्राप्त गरे ।
२०६२ सालदेखि रानी वनले सालककाे संरक्षण, यसकाे बासस्थान, आहारकाे संरक्षण र कानूनी ब्यवस्थालगायतमा समुदायस्तरमा काम गर्दै आएकाे छ । समूहकाे सेवा क्षेत्रभित्र ५० भन्दा बढी सालक रहेकाे कार्यालय सचिव भीमसेन पाौडेलले बताएका छन्।
समूहका अध्यक्ष विष्णुप्रसाद न्याैपानेकाे सभाध्यक्षता त़़था हेटाैडा ६ का वडा अध्यक्ष विष्णु बहादुर दाहालकाे प्रमुख आतिथ्यता भएकाे कार्यक्रममा चित्रेपानी सामुदायिक वनका अध्यक्ष सूर्य बहादुर घलान, अशाेक सामुदायिक वनका अध्यक्ष रमेश कुमार राई, न्यूरेनी चिसापानी सामुदायिक वनका अध्यक्ष प्रकाश कार्की, सनाैलाे महिला समूहकी अध्यक्ष पवित्रा रुम्वा, समूहकी काेषाध्यक्ष गाेमा लामिछाने लगायतकाे सहभागीता थियाे ।
मच्छिन्द्र सेमिफाइनल प्रवेश
Tags: No Comments
मकवानपुर । मकवानपुरको बागमती गाउँपालिकामा जारी छैठौंं संस्करणको बागमती गोल्डकप फुटबल प्रतियोगितामा मच्छिन्द्र युथ क्लब सेमिफाइनल प्रवेश गरेकाे छ । जावलाखेल युथ क्लबलाई टाइब्रेकरमा ३–१ गोलअन्तरले हराउँदै मच्छिन्द्रले सेमिफाइनल यात्रा तय गरेकाे हाे ।
छैठौंं संस्करणको बागमती गोल्डकप फुटबल प्रतियोगिता अन्तर्गत शनिबारकाे तेस्रो क्वार्टरफाइनल खेल निर्धारित समयमा गोलरहित बराबरीपछि खेल टाइब्रेकरमा धकेलिएको थियो । खेलको म्यान अफ द म्याच मच्छिन्द्रका प्रदिप भण्डारी घोषित भए । मच्छिन्द्रले फाइनल प्रवेशका लागि न्यू रोड टिम (एनआरटी) सँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ । जावलाखेल बागमती गोल्डकपको तेस्रो संस्करणको विजेता हो भने मच्छिन्द्र दोस्रो संस्करणको उपविजेतासमेत हो । आइतबार प्रतियोगिता अन्तर्गत अन्तिम क्वार्टरफाइनल खेल आयोजक बागमती खेलकुद विकास समिति र विभागीय टोली त्रिभुवन आर्मी क्लबबीच हुनेछ ।
बागमती गाउँपालिका–८ फापरवारी स्थित जनता माविको मैदानमा भएको प्रतियोगिताको फाइनल खेल फाल्गुन १० गते हुनेछ । प्रतियोगिताको विजेता टोलीले १० लाख रुपैयाँसहित शिल्ड, मेडल तथा प्रमाणपत्र प्राप्त गर्नेछन् भने उपविजेता टिमले ५ लाख रुपैयाँ प्राप्त गर्नेछन् । यस्तै सर्वोत्कृष्ट खेलाडीले १ लाख १ हजार रुपैयाँ र अन्य विधागत उत्कृष्टले २५–२५ हजार रुपैयाँ प्राप्त गर्नेछन् ।
प्रतियोगितामा ७ वटा ए डिभिजन र तिन वटा मोफसलका गरी १० टिमको सहभागिता जनाएको आयोजक बागमती गाउँपालिका खेलकुद विकास समितिले जनाएको छ । पाँचौं संस्करणको उपाधीको विजेता भुट्निज युथ स्पोर्ट्स क्लव अमेरिकाले भने यो प्रतियोगितामा सहभागिता जनाएको छैन ।
मकवानपुर । अहिले भाषाविद्हरुको चिन्ताको सवाल त भाषा भासिदै गयो, भाषामाथिको अत्याचार र शब्दमाथिको भ्रष्टाचारले शब्द अर्थ र भाषा नै भासिदै गयो । हुन पनि हो अहिले विद्यालयहरु, विश्वविद्यायहरु, सरकारी कामकाजमा समेत भाषाको अर्थ ‘बुझे भैगो नि’ भन्नेमा तहमा पुगेको छ । लेखाइमा सही होस वा नहोस् भाषा अर्थात सञ्चारको काम भाषाले गर्ने हो भन्ने सम्मको अर्थ लगाउन थालिएको छ ।
शब्द र भाषाको जथाभावि प्रयोग गर्दा यसको मर्म मर्नेक्रम जारी छ । भाषा भन्नु त इतिहास हो, भाषा भन्नु त सँस्कृति हो, भाषा भन्नु त मानवीय उद्विकासको विन्दु हो । मानवीय इतिहास मेटेर मान्छे रहन्छ कहाँ ? कसरी ? मानवीय संस्कार/सही सञ्चार कसरी जोगाउने होला ?
गुरु डा. चिन्तामणिनाथ योगी भन्छन् “भाषामा भाव हुन्छ, भावमा भक्ति हुन्छ र यही भक्तिमा मातृभक्ति, पितृभक्ति, गुरुभक्ति, राष्ट्रभक्ति सहित ईश्वरीय भक्ति समाहित भएको हुन्छ, तर दुर्भाग्य । आज मानिस भाषामै पनि अल्मलिएका छन्, अशुद्ध भएका छन्, अस्पष्ट भएका छन् ।”
विदेशीहरूको एकमात्र प्रयास भाषा, संस्कृति, संस्कार, सनातन परम्परालाई कुनै पनि हालतमा मारिदिने, मासिदिने प्रयास भाषमाथिको दोहनले समर्थन गरेको बताउँछन् योगी । “समाजलाई अन्योलमा, अन्धकारमा बाँच्नलाई विवश बनाइदिने उनीहरुको प्रयास विस्तारै सफल हुँदैछ” चिन्तामणिनाथ योगी भन्छन् ।
उनी भन्छन् “नेपाली भाषा, सनातनकालीन जुन हाम्रो भाषा हो, भावधारा हो, चिन्तनधारा हो त्यो विश्वकै लागि वास्तवमा प्रेरणा हो, विश्वजागरणका लागि, विश्वविकासका लागि र विश्वकल्याणका लागि वेदमा दिइएका चिन्तनहरू हिन्दुहरूका लागि मात्र हुन् र ? वैदिकहरूका लागि वा पुर्वेली समाजका लागि मात्र हुन् र ? मूलतः हाम्रा वेदहरूमा, उपनिषद्हरूमा दिइएका ज्ञान मानव जातिको समुन्नतिका लागि हुन्।” भाषाको सवालमा हामी कुहिरोमा हराएको काग जस्तै भएको टिप्पणी गर्छन उनी ।
भाषाको नाश हुदै गएको, भाषामाथि संरक्षणको लागि चासो र चिन्ता प्रकट हुँदै गरेको बेला मकवानपुरका उदिम पन्तले भाषाको जगेर्नाको लागि प्रयास स्वरुप प्रारम्भिक संस्कृत व्याकरण बजारमा ल्याएका छन् । १०२ पृष्ठको प्रारम्भिक संस्कृत व्याकरणमा सस्कृत नेपाली र अंग्रेजीमा मसिनो गरी उदाहरणसमेत स्पष्ट लेखिएको छ ।
लक्ष्यका साथ प्रारम्भिक संस्कृत व्याकरण बजारमा ल्याएका छन् । लघु आकारको यो पुस्तकले नेपाली भाषामा भने बलियो जग बनाउने अपेक्षा गरीएको छ । गुरु योगीले त यो पुस्तकलाई “लघु भए तापनि एटम बम जस्तै हो” भनेर टिप्पणी गरेका छन् । भाषामाथिको चरम शोषणलाई रोक्नको लागि यस्ता साना साना प्रयास पनि जरुत हुन्छन् । समस्या समयमा नै पत्ता लगाएर निराकण गर्न सकियो भने यसले ठुलो विनाशलाई रोक्न सक्छ । भयानक दुर्घटना रोक्न साना साना प्रयास पनि फलदायि भए जस्तै ।
मुलतः यो किताब व्याकरणका हिसाबले शुद्धाशुद्धीमा सुधार ल्याउने अपेक्षा सहित प्रकाशित गरिएको हो । लेखकले पनि भाषाका हिसाबले प्रारम्भिक कुरा नै पुस्तकमा समेटेका छन् ।
अधिकांश सरकारी कार्यालयहरुले युनिकोडको प्रयोग गर्ने प्रचालन बढेपछि नेपाली भाषा झनै टुक्रिदै गएको छ । डिजिटल टेक्नोलोजीले नेपाली भाषाको गुणस्तर घटाउँदो छ । भाषाको अज्ञान र लापरवाहीका बढेको छ । यसलाई रोक्न राज्यले पनि ध्यान दिएकै छैन । भाषाप्रति उदासीन रहदा रहँदै भाषाको अतिक्रमण बढ्दो छ यो परिपेच्छेमा पन्तको यो किताब झनै महत्वपूर्ण छ ।
अंग्रेजी भाषामा दख्खल भएका र शुद्ध नेपाली भाषामा समस्या भएकाहरुलाई पनि यो पुस्तक आधारस्तम्भ बन्न सक्छ । संस्कृतको पनि प्रारम्भिक ज्ञान होस् भन्नका लागि केही संस्कृत शब्दहरूको नेपाली र अंग्रेजी अनुवाद समेत गरेका छन् लेखक पन्तले । प्रारम्भिक संस्कृत र संस्कृतिको, हाम्रो सनातन परम्पराको ज्ञानका लागि पनि यो प्रभावकारी पुस्तक हुनेछ ।
लेखक पन्तले सरल शब्दमा भाषा के हो ? भाषा विज्ञान के हो ? व्याकरण के हो ? भन्ने कुरालाई बुझाउने प्रयास गरेका छन् । संस्कृतको, संस्कृत व्याकरणको, नेपालीभाषाको जगलाई चिनाइदिने प्रयास गरेका छन् । भाषिक शुद्धता नहुँदा हाम्रो बोलाइ र लेखाइले नै स्पष्टता नपाउने, भावनाले पवित्रता गुमाउने तिर पनि उनले ध्यानाकर्षण गरिदिएका छन् । यो पुस्तकमा भाषासम्बन्धी, संस्कृत सम्बन्धी, नेपाली शिक्षाको जग सम्बन्धी, व्यारणको प्रारम्भिक परिचयदेखि गहन विषयसमेत उल्लेख छन् ।
पुस्तकको टिप्पणी गर्दै योगीले भनेका छन् “कता कता लाग्छ, लेखक आत्तिएका छन्, छट्पटिएका छन् । आफ्ना पाठकलाई, विद्यार्थीहरूलाई धेरै कुरा ह्वात्तै पस्किन चाहन्छन् ।”
भाषाको माया
संस्कृत र नैतिक शिक्षा कुनै समय अनिवार्य थियो । सामुदायिक विद्यालयहरुमा लागु भइरहेको यो विषय नेपालमा २०५८ सालदेखि आवासीय र सरकारी विद्यालयहरूबाट संस्कृत भाषा पढाउन छाडियो । यसले गर्दा हस्व–दीर्घ, पुलिङ्ग–स्त्रीलिङ्ग, एकवचन बहुवचनबारे विद्यार्थीवर्ग वञ्चित रहे । यसपछि विस्तारै भाषा विग्रने क्रम सुरु भयो ।
यो क्रमसँगै विद्यार्थीमात्रै हैन शिक्षकहरुले पनि भाषाको प्रयोगप्रति गाम्भीर्यता कम गर्दै गए । यसैको चिन्ताले पिरोल्न थाल्यो पन्तलाई । मुलतःभारोपेली भाषाको स्रोत संस्कृत नै हो । देवनागरी लिपि भएका भाषामा संस्कृत, नेपाली, हिन्दी, ल्याटिन, अंग्रेजी र नेपाली भाषाका माध्यमले सरल तरिकाले बुझ्न सकून् भन्ने आशाका साथ उनले किताब लेख्न सुरु गरे । अन्ततः प्रारम्भिक संस्कृत व्याकरणको जन्म भयो ।
को हुन् लेख पन्त ?
लेखक उदिम पन्तले डिगबोइ आसामबाट प्रवेशिका (हालको एसईई उतिर्ण) गरेका हुन् । २०२५ सालदेखि २०३७ सालसम्म शिक्षण पेशामा थिए । २०३८ सालमा आइएससी फरेष्टीको लागि नेपाल सरकारको पुर्णकालिन छात्रवृत्ति प्राप्त गरेका उनी २०३८ मै वन प्राविधिक सेवा प्रवेश गरे । भाषालाई माया गर्ने स्वभावका उनी वन प्राविधिक सेवा २०६२ सम्म रहे । वन प्राविधिक (रेन्जर) पदमा रहदाँ पनि उनले अतिरीक्त सेवाको रुपमा भाषाकै क्षेत्रमा सक्रिय थिए,सकेको योगदान गरिरहे । रेन्जर सेवामा रहँदा उनी आइएससी र बीएससी फरेष्टरहरुलाई प्रयोगात्मक कक्षा गराउँथे ।
२०६२ बाट अनिवार्य अवकाश भएपछि निजि क्षेत्रका शैक्षिक संस्थामा संकृत व्यकरणको अलवा अंग्रेजी विषयसमेत पढाउँदै आएका छन् । पन्तसँग मुस्लिम धर्म सम्बन्धि समेत अध्यापनको अनुभव छ ।
उनी चाहन्छन् भाषामाथिको अतिक्रमण बन्द होस् । यो उनको कुनै स्वार्थले भरिएको चाहाना हैन, इच्छा हैन । अन्तमा फेरी पनिचिन्तामणिनाथ योगीको शब्द सापट लिएँ “कक्षाकोठाबाटै नेपाल बनाउने र विश्व बनाउने सपना देख्नसकौ, भाषिक शुद्धतामै जीवनको शुद्धता र सदाचार खोज्न सकौं, ससाना अक्षरमै अक्षर विज्ञान र दर्शन बुझ्न सकौ, सानो ठाउँ गाउँमा बस्दाबस्दै पनि अहं ब्रह्मास्मिको भाव भर्न सकौं । शिक्षक आफैंमा एक तपस्वी र ऋषि समान हो भन्ने बुझेर आफूले आफैलाई सम्मान गर्न सकौं सुधारको पहिलो पाइला मैले नै चाल्ने हो भन्ने बुझेर कर्मयोगी बन्न सकौं । लेखक पन्तलाई बधाई, स्वस्थ र दीर्घ जीवनको कामनासँगै सफलताको शुभकामना ।