मकवानपुर । मकवानपुरको भीमफेदी गाउँपालिकाले आयोजना गरेको राष्ट्रिय कविता प्रतियोगितामा गुठचौर गाउँपालिका-४, जुम्लाका हेमप्रकाश मञ्जिल प्रथम भएका छन्।
‘छुटेपछि देश’ शीर्षकको कविता प्रथम भएको हो। प्रतियोगितामा प्रथम हुँदै कवि मञ्जिलले नगद रु ५० हजार प्राप्त गरे। यसैगरी पालिकाले आइतबार गरेको साहित्यकार तुल्सी थापाको स्मृतिमा आयोजना गरेको कविता प्रतियोगितामा लालबन्दी नगरपालिका-४, सर्लाहीका सुमन घिमिरेको ‘म देश कसरी बनाउँ ?’ शीर्षकको कविता द्वितीय ३० हजार रुपैयाँ पुरस्कार प्राप्त गरे ।
यस्तै अर्जुनधारा नगरपालिका-५, झापाका योगराज पौडेलको ‘मातृगाथा’ कविता तृतीय भई २० हजार रुपैयाँ प्राप्त गरे। प्रतियोगितामा काठमाडौँका चेतना शर्माको ‘रातो क्यानभास’ कविता र भीमदत्त नगरपालिका-१८, कञ्चनपुरका धीरज नाथको ‘बगैँचा’ कवितालाई प्रोत्साहन स्वरुप १०-१० हजार रुपैयाँ प्रदान गरिएको छ।
विजयी सबैलाई गाउँपालिकाका अध्यक्ष हिदम लामाले पुरस्कार प्रदान गरेका थिए । पालिकाले नेपाली साहित्यको उत्थानमा साहित्यकार तुल्सी थापाको योगदानको स्मरणसहित राष्ट्रियस्तरको कविता प्रतियोगिता आयोजना गरेको हो ।
प्रतियोगिताको लागि सातै प्रदेशबाट प्राप्त ४९२ मध्येबाट छानिएका उत्कृष्ट १० कविता वाचन गराएर नतिजा प्रकाशन गरिएको थियो । पालिकाले गत साउन १२ गते सूचना प्रकाशित गरी प्रतियोगितामा सहभागी हुन आह्वान गरेको थियो।
पालिकाको आयोजना एवं बुढ्यौली साहित्य समाज नेपाल, मकवानपुरको व्यवस्थापनमा भएको प्रतियोगितामा कवि श्रवण मुकारुङ्, साहित्यकार आभाषलगायत उपस्थिति थियो।

थापाको अर्धकदको प्रतिमा अनावरण
मकवानपुरको भैसेमा जन्मनु भएका तुल्सी थापाको तेस्रो स्मृति विवसको अवसरमा अर्ध कदको प्रतिमा अनावरण गरिएको छ ।
साहित्य, शिक्षा र सामाजिक सेवाको क्षेत्रमा योगदान गर्नुभएका थापाको भीमफेदी गाउँपालिका–२, भैँसेस्थित कृष्ण माध्यमिक विद्यालय परिसरमा अर्धकदको प्रतिमा स्थापना गरिएको हो ।
थापाले साहित्यकारसँगै शिक्षा र सामाजिक सेवाको क्षेत्रमा पनि उल्लेखनीय योगदान गरेका छन् । थापाले साहित्यको नाटक विधा र नवसिर्जनामा पनि दाना कविता लेख्नु भएको र नाटक लेखनसँगै निर्देशन समेत गरेका थिए ।
थापाले कृष्ण माध्यमिक विद्यालयमा प्रधानाध्यापकको रुपमा जिम्मेवारी सम्हाल्नुभएको थियो ।
मकवानपुर । नेपाली सेनाले मकवानपुरको युवाहरूलाई राष्ट्रिय सेवा दल (एनसीसी) तालिम सुरु गरिएको छ ।
हेटौंडा ५ मा रहेको जेनिथ सेकेण्डरी स्कूलमा आइतबारबाट यो तालीम सुरु गरिएको हो ।
अनुशासन नै राष्ट्र सेवाको मूल जग हो भन्ने आदर्श वाक्य रहेको राष्ट्रिय सेवा दलको मुख्य लक्ष्य युवा वर्गलाई अनुशासित, इमान्दारिता, बफादारिता, राष्ट्र समर्पण र राष्ट्रिय एकताको भावना र नेतृत्व क्षमताको विकास गराउन नेपाली सेनाले यो तालिम सन्चालन गर्दै आएको छ ।
गोरख बहादुर गणका गणपति रबिन्द्र कुमार श्रेष्ठले तालिमको सुरुवात गर्नु भएको हो । जसमा १५ छात्रा र १५ छात्र गरि ३० जना सहभागी छन् ।
विपद्को समयमा उद्धार तथा राहत वितरण कार्यमा समेत स्वयंसेवकको भूमिका निर्वाह गर्न सक्ने दक्ष युवा दस्ता तयार गर्नमा आफूहरू लागिपरेको श्रेष्ठले बताउनुभयो ।
करिब एकसय दिन अवधिमा सिकाइने विविध सैद्वान्तिक कक्षा तथा व्यवहारिक तालिम / अभ्यासहरुले सहभागी युवामा व्यक्तित्व विकास तथा क्षमता अभिवृद्धि गरी असल नागरिक बनाइ राष्ट्र विकासमा सहयोग हुने गणपति श्रेष्ठले बताउनुभयो ।
मकवानपुर जिल्लामा हाल २ वटा एनसीसी जुनियर डिभिजन छन् । जसमा ३० जनाको दरले ६० जना विद्यार्थीले तालिम लिइरहेका छन् ।
आगामी दिनमा अन्य विद्यालयमा थप गर्ने योजना रहेको बताईएको छ । साथै नेपाली सेनाले हालसम्म करिब ९० हजार युवालाई यस किसिमको तालिम प्रदान गरेको जनाइएको छ ।
आईतबार सुरु गरिएको तालिमको उद्घाटन कार्यक्रममा विद्यालयका प्रिन्सिपल, व्यवस्थापन प्रमुख, शिक्षक तथा अभिभावकहरुको उपस्थिति थियो ।
मकवानपुर । बि.स २०५७ सालदेखि बन्द रहेको हेटौंडा कपडा उद्योग पुन सन्चालनमा ल्याउने तयारी स्वरुप परीक्षण थालिएको छ। २६ बर्षदेखी माकुराको जालो र धुलोले ढाकिएर थन्केका औजार अहिले चम्किने, टल्किने मात्रै हैन चल्ने र उत्पादन दिने भएका छन् ।
मेसिन नेपाल सरकारको पहलमा नेपाली सेनाले मर्मत गरी सञ्चालन गरेपछि २० वटा लुम (कपडा बुन्ने तान) बाट परीक्षण उत्पादन सुरु गरिएको हो। कुल ४८८ मेसिनमध्ये अन्य मर्मतको क्रममा छन् । सरकारले गत असार १८ गते उद्योग पुनः सञ्चालन गर्ने निर्णय गरेपछि परीक्षण उत्पादनको काम अघि बढाइएको हो। उद्योगमा सरसफाइ, विद्युत् प्रणाली तथा मेसिन मर्मतको काम नेपाली सेनाले गरेको हो। परीक्षणका लागि सरकारले ३३ लाख रुपैयाँ बजेटसमेत उपलब्ध गराएको छ।
हाल बाहिरबाट धागो ल्याएर पुराना लुममार्फत कपडा बुन्ने परीक्षण भइरहेको छ। परीक्षणबाट प्राप्त नतिजाका आधारमा उद्योगलाई दीर्घकालीन रूपमा कसरी सञ्चालन गर्ने भन्ने मोडालिटी तय गरिनेछ। त्यसपछि आवश्यक नयाँ मेसिन तथा प्रविधि थप गरी उत्पादन विस्तार गर्ने सरकारको तयारी छ। हेटौंडा कपडा उद्योग पुनः सञ्चालनको प्रक्रिया अघि बढिरहेका बेला संघीय सरकारको उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्तिमन्त्री गौरीकुमारी यादवले अबको केही महिनाभित्र उद्योगका सबै लुम सञ्चालनमा ल्याएर कपडा उत्पादन थालिने बताउनुभयो ।
शनिबार उद्योगको निरीक्षण गर्दै मन्त्री यादवले लामो समयदेखि बन्द रहेको उद्योग सञ्चालनका लागि सरकारले अघि बढाएको काम देखिन थालेको बताउनु भयो। ‘सरकारले स्टन्टबाजी गरिरहेको भनेर चर्चा छ’ मन्त्री यादवले भन्नुभयो ‘अवस्था त्यस्तो होइन, मेसिन मर्मत गरेर परीक्षण उत्पादन सुरु भइसकेको छ। अबको केही महिनाभित्र सबै लुम सञ्चालनमा ल्याएर कपडा उत्पादन गर्छौँ।’
‘सरकारी उद्योग सञ्चालनमा आउन थालेपछि केही निजी उद्योगीहरूले रोक्नका लागि विभिन्न तत्त्व प्रयोग गरिरहेका छन्,’ उहाँले बताउनुभयो ।हेटौंडा कपडा उद्योगमा नेपाली सेनाको प्राविधिक टोलीले बिग्रिएर थन्किएका मेसिन मर्मत गरेपछि पुनः सञ्चालनको प्रक्रिया अघि बढेको हो।उद्योगमा अहिले २० वटा लुम सञ्चालनमा ल्याएर कपडा उत्पादनको परीक्षण भइरहेको छ।
सरकारले क्रमशः सबै लुम सञ्चालनमा ल्याउने तयारी गरेको जनाएको छ। ‘उद्योगमा रहेका कुल ४८८ वटै मेसिनहरू क्रमशः सञ्चालनमा ल्याइनेछ । नेपाली सेनाले यसको व्यवस्थापन र सञ्चालनमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलिरहेको छ’ मन्त्री यादवले भन्नुभयो ‘विगतमा ९ करोड रुपैयाँ खर्च हुँदा पनि प्रशासनिक काममै सकियो । तर अहिले हामीले मात्र ३३ लाख रुपैयाँको लगानीमा २० वटा मेसिन तयार पारेका काम गरेर देखाएका छौँ र यसको मूल्याङ्कन जनताले गर्नेछन् ।’
उद्योगका लागि आवश्यक कच्चा पदार्थ (कपास) नेपालकै विभिन्न स्थानबाट सङ्कलन गरिने र स्वदेशी उत्पादनलाई प्राथमिकता दिइने बताईएको छ। सरकारले उद्योगको मर्मत, पुनःस्थापना र सञ्चालनको जिम्मेवारी नेपाली सेनालाई दिएपछि उद्योगले पुनर्जीवन पाएको प्रतिक्रिया आउन थालेको छ।हाल नेपाली सेनाको उत्पादन निर्देशनालयका करिब ४० जना प्राविधिक तथा विभिन्न दर्जाका सैनिक उद्योग सञ्चालनको तयारीमा खटिएका छन्।
यसअघि उद्योग सञ्चालनसम्बन्धी अध्ययन कार्यदलले तत्काल परीक्षण उत्पादन गर्ने र त्यसको परिणामका आधारमा दीर्घकालीन रूपमा पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन गर्ने खाका सरकारलाई बुझाएको थियो । उद्योगभित्रको विद्युत् प्रणाली मर्मतको कामसमेत सम्पन्न भएको जनाइएको थियो । यसअघि सरकारले हेटौंडा कपडा उद्योगलाई चालु आर्थिक वर्षमै सञ्चालनमा ल्याउने तयारी गरेको बताएको थियो ।
चिनियाँ सरकारको आर्थिक तथा प्राविधिक सहयोगमा २०३२ सालमा स्थापना भएको हेटौंडा कपडा उद्योगले २०३५ सालदेखि व्यावसायिक उत्पादन सुरु गरेको थियो । उद्योग पुनः सञ्चालनको प्रयास भने नयाँ होइन । यसअघि पनि विभिन्न सरकारले पटक–पटक उद्योग सञ्चालन गर्ने घोषणा र अध्ययन गरेका थिए । २०७३ सालमा उद्योग पुनः सञ्चालनबारे विस्तृत अध्ययन गर्न समिति गठन गरिएको थियो भने २०७५ सालमा सरकारले उद्योग सञ्चालन गर्न सकिने निष्कर्षसहितको अध्ययन प्रतिवेदनसमेत तयार गरेको थियो। त्यतिबेला उद्योग सञ्चालनका लागि करिब ३० करोड रुपैयाँ खर्च आवश्यक पर्ने र विभिन्न मोडालिटीबाट सञ्चालन गर्न सकिने सुझाव दिइएको थियो ।
त्यसैगरी, २०७५ सालमै नेपाली सेनालाई समेत संलग्न गराएर उद्योग पुनः सञ्चालनको सम्भाव्यता अध्ययन गरिएको थियो । पछिल्लो पटक २०८१/८२ को बजेटमा पनि हेटौंडा कपडा उद्योगलाई सार्वजनिक-निजी साझेदारीमा सञ्चालनमा ल्याउने घोषणा गरिएको थियो । यस अघि गत साउन २३ गते शनिबार उद्योगमा पुराना मेसिन मर्मत गरी सफल परीक्षण उत्पादन सुरु गरिएको भन्दै प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहका निजी सचिव प्रदीप परियारले सामाजिक संजालमा लेखेका थिए ।
लामो समयदेखि थन्किएका मेसिन सञ्चालनमा आएपछि उद्योग परिसरमा फेरि कपडा बुन्ने तानको ‘खट्खट्’ आवाज सुनिन थालेको परियारले आफ्नो सामाजिक सञ्जालमा तान चलेको भिडियो सामग्री राख्दै उल्लेख गरेका छन् ।
उद्योग पुनःसंचालनको लागि गरिएका सरकारी प्रयासहरु
२०६२/०६३ को जनआन्दोलनपछि बनेका विभिन्न सरकारले हेटौडा कपडा उद्योग पुनः सञ्चालनका लागि पटक-पटक पहल गरेका थिए । धेरैजसो घोषणा, अध्ययन, समिति गठन र केही बजेट उद्योगका पुराना मसिनहरु मर्मत र परिक्षणमै सीमित रहे तर सञ्चालन भने हुन सकेन।
आर्थिक वर्ष २०६५/६६ मा माओवादी नेतृत्वको सरकारका अर्थमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराई बजेट वक्तव्यमै उद्योग पुनः सञ्चालन गर्ने घोषणा गरेका थिए ।सेना, प्रहरी र निजामती कर्मचारीका पोसाकका लागि स्वदेशी कपडा उत्पादन गर्ने योजना सहित उनले गरेकाे बजेट भाषणमा करिब ९ करोड रुपैयाँ बजेट विनियोजन भएकाे थियाे ।
त्यसपछिकाे २०६६ साल कार्तिकमा सरकार परिवर्तन भएपछि माधवकुमार नेपाल नेतृत्वको सरकारले कपडा उद्योग खारेज गर्ने निर्णय गरकेा थियो । माओवादीकाे सरकार हुँदा बिनयोजन भएकाे बजेट खर्च भए पनि नेपाल नेतृत्वकाे सरकारमा निरन्तरता पाउन सकेन ।
त्यसपछि बनेकाे उद्योग मन्त्रीहरू अष्टलक्ष्मी शाक्य, महेन्द्रप्रसाद यादव, अनिलकुमार झा, महेश बस्नेत, नविन्द्रराज जोशी लगायतका उद्योगकाे अनुगमन र र पुनः संचालनकाे घोषणा गरेका थिए । २०७३ सालमा विस्तृत अध्ययनका लागि समिति गठन समेत गरियो । २०७५ सालमा सरकारी अध्ययनले करिब ३० करोड लगानीमा विभिन्न मोडालिटीबाट सञ्चालन सम्भव भएको निष्कर्ष निकालेकाे थियाे । नेपाली सेनाले सामान्य मर्मतबाट उद्योग चलाउन सकिने प्रस्ताव समेत गरेकाे थियो ।
आर्थिक वर्ष २०७९/८० मा अर्थमन्त्री जनार्दन शर्मा बजेटमा रुग्ण उद्योग सञ्चालन नीतिकाे घोषणा गरे । २०८०/०८१ मा पुष्पकमल प्रचण्डकाे सरकारले नीति तथा कार्यक्रममा कपडा उद्योग पुन संचालनलाई समावेश गरी सेनासँग छलफल समेत गरेका थिए । सेनाको अध्ययन प्रतिवेदनले उद्योग पूर्ण सञ्चालनका लागि प्रारम्भिक १ अर्ब ९३ करोड लागत, वार्षिक सञ्चालन खर्च करिब ७८ करोड र ९ वर्षपछि लागत प्रतिस्थापन गरी नाफामा जाने अनुमान सहित सेनाको कल्याणकारी कोषबाट लगानी गर्न सकिने प्रस्ताव सरकारलाई गरेकाे थियाे ।
आ.व. २०८१/८२ बजेटमा सार्वजनिक-निजी साझेदारी (PPP) मोडलमा उद्योग सञ्चालन घोषणा गरियो । घोषणाहरू प्रायः कार्यान्वयनमा आएनन्। उद्योगको सम्पत्ति औद्योगिक क्षेत्र व्यवस्थापन लिमिटेड (IDM) मा हस्तान्तरण भएकाे थियो। २०८२/८३ सालमा सरकारले पुनः सक्रियता देखाउँदै पुनः संचालनकाे लागि परीक्षण संचालन गरेकाे छ ।
उद्योग पुनः संचालनकाे लागि बजेट विनियोजनसहित प्रारम्भिक काम २०६५ सालमा माओवादी सरकार ले गरेको हाे । तर राजनीतिक अस्थिरताले रोकेको यसले पूर्णता पाएन ।
यसैगरी सरकारले हेटौंडा कपडा उद्योग सञ्चालनमा आएसँगै नेपालमै आवश्यक पर्ने कपास उत्पादन बढाउन जोड दिएको छ । उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयले व्यवसायी तथा निजी क्षेत्रलाई कपास खेतीमा लगानी गर्न आह्वानै गरेको छ ।
नेपालमा कपडा उद्योगका लागि आवश्यक कच्चापदार्थ कपास ठूलो मात्रामा आयात गर्नुपर्ने अवस्था अन्त्य गर्दै स्वदेशमै कपास उत्पादन र कपडा उद्योगको कच्चापदार्थ आपूर्ति सुनिश्चित गर्ने उद्देश्यले मन्त्रालयले व्यवसायीलाई कपास खेतीतर्फ आकर्षित हुन आग्रह गरेको हो ।
उद्योग पुनः सञ्चालनको महत्वपूर्ण सुरुवात भए पनि उद्योगलाई दीर्घकालीन रूपमा प्रतिस्पर्धी र दिगो बनाउने चुनौती सरकार सामू बाँकी नै छ । उद्योगका पुराना मेसिन तथा प्रविधि, उत्पादन लागत र निजी क्षेत्रसँगको प्रतिस्पर्धा महत्वपूर्ण हुन्छ । पुरानो प्रविधिबाट उत्पादन गर्दा आधुनिक उद्योगसँग प्रतिस्पर्धा गर्न कठिन हुने र नयाँ प्रविधिमा ठूलो लगानी आवश्यक पर्ने विज्ञ तथा उद्योगसम्बद्ध अधिकारीहरूको धारणा छ ।
हेटौंडा कपडा उद्योगलाई दिगो बनाउन कपास र धागोको आपूर्तिलगायत कच्चा पदार्थको सुनिश्चिततासमेत महत्वपूर्ण हुने विषय विगतदेखि उठ्दै आएको छ । लामो समयदेखि बन्द रहेकाे उद्योगका तान फेरि चल्नुले पूर्ण व्यावसायिक सञ्चालन हुनेमा आशावादी हुन सकिन्छ ।
बिहीबार बागमती प्रदेशको मुख्यमन्त्री नियुक्त हुनुभएको किरण थापा मगरको जीवन छोटो चर्चा
मुख्यमन्त्री किरण थापा मगरको जन्म वि.सं. २०३३ साल भदौ १४ गते भक्तपुरको सूर्यविनायक नगरपालिका–८ मा भएको हो। उहाँका पिता भैरवबहादुर थापा मगर र माता ललिता थापा मगर हुनुहुन्छ। सामान्य पारिवारिक पृष्ठभूमिमा जन्मिनुभएका मुख्यमन्त्री थापा मगर वि.सं. २०४७ सालदेखि नै राजनीति तथा सामाजिक सेवामा निरन्तर सक्रिय हुनुहुन्छ। उहाँको शैक्षिक योग्यता आइए तहसम्मको रहेको छ।
राजनीतिक तथा नेतृत्व अनुभव
मुख्यमन्त्री किरण थापा मगर नेकपा (एमाले) को भक्तपुर जिल्ला कमिटी सदस्य हुँदै हाल जिल्ला कमिटी उपाध्यक्षको जिम्मेवारीमा हुनुहुन्छ। उहाँ वि.सं. २०७४ सालमा सूर्यविनायक नगरपालिका–८ को वडाध्यक्षमा निर्वाचित हुनुभएको थियो। वडाध्यक्षको कार्यकालमा उहाँले सूर्यविनायक नगरपालिकाको सामाजिक विकास समितिको संयोजकको जिम्मेवारीसमेत निर्वाह गर्नुभएको थियो। वि.सं. २०७९ सालमा भक्तपुर निर्वाचन क्षेत्र नं. २ (१) बाट प्रदेश सभा सदस्यमा निर्वाचित हुनुभएको हो।
उहाँले वि.सं. २०८१ साल साउन ९ गतेदेखि २०८३ साल असारसम्म बागमती प्रदेशको स्वास्थ्य मन्त्रीका रूपमा दुईपटक जिम्मेवारी सम्हाल्नुभएको थियो। जनप्रतिनिधि तथा मन्त्रीका रूपमा उहाँले स्वास्थ्य, सामाजिक विकास, युवा तथा रोजगारीका क्षेत्रमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्दै आउनुभएको छ।
सामाजिक सेवा तथा संघसंस्थामा संलग्नता
मुख्यमन्त्री थापा मगर सामाजिक सेवाका क्षेत्रमा लामो समयदेखि सक्रिय हुनुहुन्छ। केदारनाथको शिर डोलेश्वर महादेव मन्दिर संरक्षण समितिमा सचिव, उपाध्यक्ष हुँदै कार्यवाहक अध्यक्षसम्मको जिम्मेवारी सम्हाल्नुभएको उहाँ विभिन्न सामाजिक तथा धार्मिक संस्थामार्फत समुदायसँग निरन्तर जोडिनुभएको छ।
उहाँ नेपाल रेडक्रस सोसाइटीको एस्कर सदस्य हुनुका साथै नेपाल रेडक्रस सोसाइटी सिपाडोल उपशाखाको सभापति पदमा तीन कार्यकाल र नेपाल रेडक्रस सोसाइटी भक्तपुर शाखाको उपसभापति पदमा दुई कार्यकाल रहनुभएको छ। त्यस्तै, नेपाल तेक्वान्दो संघ बागमती प्रदेशको कोषाध्यक्ष, सूर्यविनायक उद्योग वाणिज्य संघको अध्यक्ष तथा विभिन्न खेलकुद र युवा क्लबहरूको संरक्षकका रूपमा समेत उहाँले जिम्मेवारी निर्वाह गर्नुभएको छ।
उहाँ सिपाडोल क्षेत्र परोपकार समाज, सूर्यविनायक नगरपालिका–८, सिपाडोलका संरक्षक तथा आफ्नो घर आश्रम, सूर्यविनायक नगरपालिका–८, सिपाडोलका विशेष संरक्षकका रूपमा सामाजिक सेवामा संलग्न हुनुहुन्छ।
रोजगारी तथा आर्थिक योगदान
निजी व्यवसायमार्फत मुख्यमन्त्री थापा मगरले ५०० भन्दा बढी नेपाली नागरिकलाई प्रत्यक्ष रोजगारीको अवसर उपलब्ध गराइरहनु भएको छ। उहाँ युवा स्वरोजगारका लागि तालिम, सहजीकरण तथा लगानी प्रवर्धनका क्षेत्रमा समेत सक्रिय रहँदै आउनुभएको छ।
वडाध्यक्षका रूपमा कार्यरत रहँदा उहाँले आफूलाई प्राप्त हुने सरकारी भत्ता, पेट्रोल, फोनलगायतका सेवा–सुविधा नलिई सार्वजनिक सेवामा उदाहरण प्रस्तुत गर्नुभएको थियो। वडाबाट प्राप्त सेवा–सुविधाबाट बचत भएको रकमसमेत सामाजिक हितमा प्रयोग गर्दै उहाँले १५ लाख बराबरको अक्षय कोष स्थापना गर्नुभएको थियो। उक्त अक्षय कोष हाल ४० लाख पुगेको छ।
विपद् तथा महामारीका समयमा नेतृत्व
मुख्यमन्त्री थापा मगरले विभिन्न विपद्का समयमा अग्रपंक्तिमा रहेर उद्धार तथा राहत कार्यमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्नुभएको छ। वि.सं. २०७२ सालको विनाशकारी भूकम्प तथा वि.सं. २०७५ सालको हनुमन्ते बाढीका क्रममा उहाँ उद्धार तथा राहत कार्यमा अग्रपंक्तिमा खटिनुभएको थियो।
कोरोना महामारीका समयमा समेत उहाँले संक्रमित तथा प्रभावित नागरिकको सहयोगमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्नुभएको थियो। निःशुल्क पीसीआर परीक्षणको व्यवस्था तथा समन्वयमा सक्रिय रहनुभएका उहाँले संक्रमितहरूका लागि घरमै अक्सिजन तथा औषधि पुर्याउने, टोल–टोलमा स्वास्थ्यकर्मी तथा स्वयंसेवक परिचालन गर्ने र १०० शैयाको क्वारेन्टाइन स्थापना गर्ने कार्यमा नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गर्नुभएको थियो। त्यस्तै, अलपत्र परेका तथा घर फर्किन चाहने श्रमिकहरूका लागि यातायातको व्यवस्थासमेत मिलाउनुभएको थियो।
सामान्य पारिवारिक पृष्ठभूमिबाट सामाजिक सेवा हुँदै सक्रिय राजनीतिमा प्रवेश गर्नुभएका किरण थापा मगरले स्थानीय तहको नेतृत्वदेखि प्रदेश सभा सदस्य तथा प्रदेश सरकारको मन्त्रीसम्मको जिम्मेवारी सम्हाल्दै आउनुभएको छ। जनप्रतिनिधिका रूपमा स्थानीय विकास, सामाजिक सेवा, स्वास्थ्य तथा विपद् व्यवस्थापनका क्षेत्रमा सक्रिय रहनुभएका उहाँले विभिन्न सामाजिक संघसंस्थाको नेतृत्वमार्फत समेत समुदायसँग नजिक रहेर काम गर्दै आउनुभएको छ। राजनीतिक तथा सामाजिक यात्रामा प्राप्त अनुभवलाई प्रदेशको विकास, जनसेवा र सामाजिक रूपान्तरणमा उपयोग गर्ने उहाँको प्रयास निरन्तर रहँदै आएको छ।
७ सदस्यीय मन्त्रिमण्ल बिस्तार, राप्रपा संसदीय दलका नेता उद्धव थापा पार्टी सदस्यसमेत नरहने गरी निष्काशित, कमल थापाको आपत्ति
मकवानपुर । बागमती प्रदेश सरकारको मुख्यमन्त्रीमा नेकपा एमालेका किरण थापा मगर नियुक्त हुनु भएको छ । बागमती प्रदेश प्रमुख दीपक प्रसाद देवकोटाले नेकपा एमाले, नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी -नेकपा) र राप्रपाका संसदीय दलका नेताको समर्थनमा थापालाई मुख्यमन्त्री नियुक्त गर्नु भएको हो । नेपालको संविधानको धारा १६८-२) अनुसार थापालाई मुख्यमन्त्रीमा नियुक्त गरिएको हो ।
नियुक्ति लगत्तै प्रदेश प्रमुख दिपक प्रसाद देवकोटाले मुख्यमन्त्री किरण थापा मगरलाई पद तथा गोपनियताको सपथ गराउनु भएको छ । संविधानको धारा १६८ को उपधारा -२) बमोजिम प्रदेश सभामा प्रतिनिधित्व गर्ने दुई वा दुईभन्दा बढी दलको समर्थनमा बहुमत प्राप्त गर्न सक्ने प्रदेश सभा सदस्यलाई ४ भदौ बिहीबार अपराह्न ४ बजेसम्म मुख्यमन्त्रीमा नियुक्तिका लागि दाबी पेस आव्हान गर्नु भएको थियो । बुधबार दाबी पेश गरिए अनुसार नै थापा नियुक्त हुनु भएको हो । १०४ जना सभासद रहेको बागमतीमा थापाले तीन दलका ६३ जनाको समर्थनमा बुधबार दाबी पेस गरेका थियो ।
सपथ ग्रहण कार्यक्रम बागमती प्रदेश उपसभामुख अप्सरा चापागाइ, प्रथम मुख्यमन्त्री डारमणि पोेडेल, प्रदेश प्रमुख सचिव कमल प्रसाद भट्टराई, पुर्व मुख्यमन्त्री शालिकराम जमर्कटेल, प्रदेश सभा सचिव रामकुमार पौडेल, प्रदेश महान्यायाधिवक्ता अप्सरा बस्नेत, नेकपा एमाले प्रदेश इन्चार्ज महेष बस्नेत, नेकपा एमाले बागमती प्रदेश संसदीय दलका नेता जगनाथ थपलिया, सुरक्षा निकायका प्रदेश स्तरिय प्रमुखहरु, सुरक्षा निकायका जिल्ला प्रमुखहरुको उपस्थिति रहेको थियो ।
प्रदेमा नेकपाबाट सरल सहयात्री पौडेल आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्री, नेकपा एमालेबाट भरत केसी भौतिक तथा पुर्बाधार मन्त्री र ज्ञान बहादुर तामाङ विना विभागिय मन्त्री, राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी -राप्रपा) बाट राजु विष्ट खानेपानी, उर्जा तथा सिंचाइ मन्त्री, राजेन्द्र प्रजापति उधोग पर्यटन श्रम तथा रोजगार मन्त्री, गिरबहादुर तामाङलाई स्वास्थ्य तथा सामाजिक विकास मन्त्रीमा नियुक्त भइ सपथ लिएका छन् ।
नयाँ सरकार गठनमा राप्रपाको समर्थनलाई लिएर राप्रपाभित्र पनि विवाद भएको छ । राप्रपा संसदीय दलका नेता उद्धव थापालाई राप्रपाले पार्टी सदस्यसमेत नरहने गरी निष्काशन गरिसकेको छ। पार्टीको केन्द्रीय निर्देशनबीना प्रदेश संसदीय दलबाट गरिएको निर्णय पार्टीको आधिकारिक निर्णय नभएको भन्दै केन्द्रले असहमति जनाएको थियो। यद्यपि राप्रपाले आफ्नो समर्थन यथावत रहेको बताएको छ ।
राप्रपाले प्रदेशमा कुनै दललाई समर्थन गर्ने निर्णय नभएको स्पष्ट पार्दै राप्रपा केन्द्रले बुधवार नै प्रदेश प्रमुख देवकोटालाई पत्र पठाएको थियो। प्रदेश प्रमुख कार्यालयले भने आज विज्ञप्ति जारी गर्दै मुख्यमन्त्रीको नियुक्ति र शपथ कार्यक्रम तय गरेको जानकारी गराएको थियो।
२०७४ मंसिरदेखि दोस्रो कार्यकालको अन्तिम वर्षसम्म आइपुग्दा बागमती प्रदेश सभाको पहिलो कार्यकालमा एमालेबाट २०७४ मा डोरमणि पौडेल, ०७८ मा अष्टलक्ष्मी शाक्य, एमाले विभाजनपछि बनेको तत्कालीन नेकपा (एकीकृत समाजवादी) बाट ०७८ सालमा नै राजेन्द्रप्रसाद पाण्डे मुख्यमन्त्री भए। दोस्रो कार्यकालमा ०७९ मा तत्कालीन नेकपा माओवादी केन्द्रबाट शालिकराम जम्कट्टेल, कांग्रेसबाट ०८१ मा बहादुर सिंह लामा, कांग्रेसबाटै ०८२ मा इन्द्रबहादुर बानियाँ मुख्यमन्त्री भएका हुन्।
राप्रपा भित्र किचलो
नयाँ सरकार गठनमा राप्रपाको समर्थनलाई लिएर राप्रपाभित्र भने विवाद भएको छ । राप्रपा संसदीय दलका नेता उद्धव थापालाई राप्रपाले पार्टी सदस्यसमेत नरहने गरी निष्काशन गरिसकेको छ।
पार्टीको केन्द्रीय निर्देशनबीना प्रदेश संसदीय दलबाट गरिएको निर्णय पार्टीको आधिकारिक निर्णय नभएको भन्दै केन्द्रले असहमति जनाएको थियो। यद्यपि राप्रपाले आफ्नो समर्थन यथावत रहेको बताएको छ । राप्रपाले प्रदेशमा कुनै दललाई समर्थन गर्ने निर्णय नभएको स्पष्ट पार्दै राप्रपा केन्द्रले बुधवार नै प्रदेश प्रमुख देवकोटालाई पत्र पठाएको थियो।
यता राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी -राप्रपा)का नेता कमल थापाले बागमती प्रदेश सभाका सदस्य एवं संसदीय दलका नेता उद्धव थापालाई गरिएको कारबाहीप्रति आपत्ति जनाएका छन् । बिहीबार बसेको राप्रपाको कार्यसम्पादन समितिको बैठकपछि सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै नेता थापाले उद्धव थापालाई जबरजस्ती कारबाही गरेको भन्दै असहमति रहेको बताउनु भयो ।
संसदीय दलका नेता उद्धव थापामाथि गरिएको कारबाहीको निर्णय पार्टीको विधि, विधान र पद्धति विपरीत हतारमा र जबरजस्ती लादिएको कमल थापाले बताउनु भयो ।
æविस्तृत रुपले छानबिन गरी विगतमा भएका त्रुटि र कमजोरीलाई समेत सच्याउँदै अध्ययन गरेर समिति बनाएर अध्ययन गरौं र त्यो समितिको प्रतिवेदन अनुसार जे जस्तो निर्णय गर्नुपर्छ गरौं भनेर हामीले आग्रह गर्यौं उहाँले भन्नुभयो । यसै सवालमा आफू लगायत केही नेताहरूले उक्त निर्णयको विपक्षमा लिखित रूपमै फरक मत दर्ता गराएको कमल थापाले जानकारी दिनुभयो ।
‘हामी केहीले नोट अफ डिसेन्ट राखेका छौ’ उहाँले भन्नुभयो । नेता थापाले विगतका अभ्यास, पार्टी विधान र कमजोरीहरूको समग्र अध्ययन गर्न पहिले एक निष्पक्ष छानबिन समिति गठन गर्नुपर्ने बताउनु भयो । पार्टी नै संकटमा रहेको अवस्थामा हैकमवादी शैलीले पार्टी संगठन थप ध्वस्त हुने उहाँले बताउनु भयो ।