आमाको महिमागान गर्न असमर्थ छौँ
Tags: No Comments
आज मातातीर्थ औँसी अर्थात् आमाको मुख हेर्ने दिन । आजको दिनलाई मातृसम्मान दिवस र मातृस्मृति दिवस भनेर पनि भनिन्छ ।
यसपालीको आमा सम्झिने औँसीमा धेरै नारीहरूलाई आमा बन्ने सौभाग्य प्राप्त भएको छ । कोही गर्भिणी भएर आमा बन्ने तरखरमा छन् । केहीलाई नातिनातिना जन्मेर पुस्ता बढेको गर्व भएको छ । त्यस्तै केहीलाई अनपेक्षितरूपमा मातृशोकको सामना गर्नुपरेको छ । फेरि कसैलाई भने आफू आमा भनेर गौरव गर्ने कुरा ( सन्तान ) को शोकको सामना पनि गर्नु परेको छ ।
जीवित आमाहरूलाई भेटेर आशिर्वाद लिएर दुःखसुखबारे विचार विमर्श गरी आमाको सहजताबारे विचार गरिन्छ भने कीर्तिशेष भैसकेका आमाहरूलाई सम्झना गरेर उहाँको स्मृति गरी आआफ्नो तर्फबाट सक्दो रूपमा मनसा वाचा कर्मणा सम्झिने कर्म गरिन्छ ।
आआफ्नो ल्याकत र योग्यता अनुसार हरेक व्यक्तिको आमालाई सम्झिने विभिन्न तरीका र दृष्टिकोण रहेका छन् जुन कुरा हामीले सामाजिक सञ्जालका विविध पक्षहरूमा देख्न सक्छौँ ।
आमालाई देवीको रूपमा वर्णन गरिएको कुरा दुर्गासप्तशतीको पाँचौँ अध्यायमा भएको …
या देवी सर्वभूतेषु मातृरूपेण संस्थिता ।
नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः ॥
श्लोकले प्रष्ट पारेकै छ । त्यसैगरी मनुस्मृतिमा पनि…..
उपाध्यायान् दशाचार्यः आचार्याणां शतं पिता ।
सहस्रं तु पितॄन् माता गौरवेणातिरिच्यते ॥
श्लोकका माध्यमले माताको महिमा पिताभन्दा हजार गुना ठूलो छ भन्ने कुरा बताइएको छ ।आमामा भएको ममत्व, वात्सल्य, शिशुमा स्तनपान गराउनसक्ने सामर्थ्य, सजिलैसित भाव बुझ्नसक्ने सामर्थ्य, तह लगाउन सक्ने सामर्थ्य, हाँसीहासी विना कुनै रोष सन्तानलाई हात लिन सक्ने सामर्थ्य आदि इत्यादि कुराले मातृमहिमा बखान धेरै गरिएको पाइन्छ ।
यसो भन्दैमा पिताको महिमा कम छ भन्न खोजेको कदापि हैन । पिताको साथ र सम्बन्धले नै माता माता बन्न योग्य हुन्छिन् त्यसमाथि पनि नौ महिनासम्मको गर्भावस्था, स्तनपान, पालनपोषण इत्यादि कुराले माताको महत्ता बढी भएको कुरा हामी स्वतः पनि अनुमान लगाउन सक्दछौँ ।
चाणक्यनीतिमा चाणक्यले….
राजपत्नी गुरोः पत्नी मित्रपत्नी तथैव च ।
पत्नीमाता स्वमाता च पञ्चैता मातरः स्मृताः ॥
श्लोकमार्फत् रानी, गुरुआमा, साथीकी श्रीमती, सासू र आफ्नी आमा समेत गरी पाँच आमा हुन्छन् । आफ्नी आमा र सासू आमालाई जस्तै राजमाता/रानी, गुरुआमा साथै मित्रकी पत्नीलाई पनि आमासमान व्यवहार गर्नुपर्ने कुरा भनेका छन् । शिशुको स्याहार सम्भार गर्ने हुनाले धाईआमा लाई पनि आमाको रूपमा आदर गर्नुपर्ने कुरा पनि छन् ।
त्यस्तै ब्रह्मवैवर्त्य पुराणमा
गुरुपत्नी राजपत्नी देवपत्नी तथा वधु: ।
पित्रो: श्वसा शिष्यपत्नी भृत्यपत्नी च मातुली ॥
पितृपत्नी भ्रातृपत्नी श्वशृश्च भगिनी सुता ।
गर्भधात्रीष्टदेवी च पुंसः षोडश मातरः ॥
गुरुपत्नी, राजपत्नी, देवपत्नी, पुत्रवधु, आमाकै दिदीबहिनी, पिता की दिदीबहिनी, शिष्यपत्नी, भृत्य पत्नी ( काम गर्न सघाउनेकी पत्नी ) , माइजु , पिता की पत्नी ( आफ्नी आमा, सौतेनीआमा), दाजुभाइका श्रीमती (भाउजु, बुहारी ), सासू , दिदी-बहिनी, छोरी , आफूलाई गर्भमा धारण गर्ने ( जन्मदिने आमा, आफ्नो कोखमा राखेर जन्माउने आमा ) तथा इष्टदेवी यी सोह्र थरी नारीहरूलाई हरेक व्यक्तिले आमाको रूपमा मनन गर्नुपर्ने कुरा बताइएको छ ।
त्यस्तै, सन्तान जतिसुकै नीच वा पतित भएपनि आमाहरू कहिले पनि कुमतिका हुँदैनन् भन्ने कुरा “देव्यापराधक्षमापनस्तोत्रम्” को “कुपुत्रो जायेत क्वचिदपि कुमाता न भवति ।” श्लोकको अंशले पनि प्रष्ट पारेको छ ।
आमा सबैभन्दा महत्वपूर्ण यसकारण हुनुहुन्छ कि आमालाई सन्तानले आमा भनेर बोलाउँदा जस्तोसुकै दुःख सुख, गाह्रो साँघुरो जेजस्तो परोस् सन्तानको खुसीका निमित्त जता पनि पुग्नुहुन्छ । आ…. होस् भन्नुहुन्न्न । आँ गर्दा अलङ्कार बुझ्नुहुन्छ । सन्तानको परिस्थिति बुझेर आफ्नो भाव व्यक्त गर्नुहुन्छ । सानोतिनो कुराहरूलाई हाँसेरै आ…. भनेर पचाइदिनुहुन्छ ।
सन्तान नजिक होस् या टाढा, जता भए पनि, तिनले कथंकदाचित् बेफुर्सदीमा कुरा गर्न नभ्याए पनि सञ्चो भएन कि भनेर बोली नसुनुञ्जेल अधैर्य रहने र आमा वा मम्मी जुनै सम्बोधन होस्…सुनेर तृप्त हुने महान् व्यक्ति हुनुहुन्छ । आमाको महिमा यसै भनेर कसैले भन्न सकेको छैन । मातृमहिमा अपरिमित छ ।
आफ्नो जन्मभूमि/देश/ राष्ट्रलाई पनि आमासरह मानिएको छ । त्यसैले त हामी नेपाल आमा भनेर गर्वले आफ्नो राष्ट्रको सम्मान गर्दछौँ । यसै कुरामा लक्षित रामायणमा रामले लक्ष्मणलाई भनेको श्लोक समाजमा व्यापकरूपमा चर्चित छ….
अपि स्वर्णमयी लङ्का न मे लक्ष्मण रोचते ।
जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरीयसि ॥
आफ्नो आमासमान देश र आमाका बारेमा विभिन्न साहित्यकारहरूका कृति पनि निस्केका छन् । प्रा.डा. विष्णुराज आत्रेयको राष्ट्रप्रति लक्षित “धन्यो हिमवद्देशः ( संस्कृत भाषामा रचित राष्ट्रिय गीतिकाव्य), जन्मभूमिप्रति लक्षित “कपिलवस्तु” खण्डकाव्य नेपालीमा, सिङ्गीघाट ( अवधि भाषामा रचित जन्मजिल्ला एवं अञ्चलभित्रको प्रसिद्ध स्थानबारे महाकाव्य) जन्मदातृ आमाको महिमागानमा वर्णित “मातृमहिमा” खण्डकाव्य निस्केको छ ।
एकै व्यक्तिले संस्कृत, नेपाली र अवधि गरी तीन भाषामा काव्यको रचना गरेर राष्ट्र, जन्मेको ठाउँ र जन्मदिने आमाको नाममा पुस्तक (काव्य) निकाल्ने प्रा. डा. विष्णुराज आत्रेय लाटोसाथी नेपालकै पहिलो व्यक्ति हुनुभयो । नेपालको साहित्यिक क्षेत्रमा पहिलो स्थानमा र एक सफल उदाहरणीय व्यक्तित्वको रूपमा आफूलाई उभ्याउन सफल बनेर नेपाली साहित्य भण्डारको ओज बढाउन सहयोग गरेको छ ।
त्यस्तै साहित्यकार उपमा आचार्यले “मातृ वन्दना” र डा. ज्ञाननिष्ठ ज्ञवालीले “आमा” खण्डकाव्य निकाल्नुभएको छ । कवि गोपालप्रसाद रिमालको आमा कविताको महत्तोबारे सबैलाई सर्वविदितै छ । त्यस्तै प्रा.डा. अलका आत्रेयको आमामा समर्पित शार्दूलविक्रीडित छन्दको कविता “मौनव्रती वृक्ष र आमा” कोकिल स्वरकी छन्द गायिका सरु गुरागाईँको स्वरमा युट्युबमा प्रसारित सर्वाधिक चर्चित कविता एवं कवि प्रभा भट्टराई आचार्यको “आमा” कविताले साहित्यिक सञ्जाल तताएको कुरा प्रायः सबै साहित्यप्रेमीहरूलाई सर्वविदितै छ ।
त्यस्तै हालसालै छन्ददिवसका दिन कवि कल्पना भट्टराई अधिकारीद्वारा आमालाई समर्पित “आमा” खण्डकाव्य विमोचित भएको छ । हुनत, नेपाली साहित्यमा विभिन्न प्रसिद्ध ख्यातिप्राप्त सिद्धहस्त कविहरूले आमा र राष्ट्रका नाममा विभिन्न कविताहरू लेख्नुभएको छ । मैले यहाँ दृष्टान्तको रूपमा भन्नैपर्ने र मैले चिनेका र सुनेका कविहरूको नाममात्र व्यक्त गरेकी हूँ ।
साधारणतया कुनै पनि सन्तान वा कुनै पनि माता-पिता खराब हुँदैनन् । कताकति अपवादका रूपमा समय र परिस्थितिले कसैलाई कुसन्तान र कुमाता भनेर भनिएपनि कोख र दशधाराको महत्ताले जुनै आमा पनि सम्मानयोग्य छिन् भन्ने कुरा हामी सबैले स्वीकार्दै आएका छौँ । अहिलेको समय र परिस्थितिले कतिपय आमाहरूलाई आमाबुवाहरूलाई सन्तानबाट टाढिइनु परेको छ । कतिपयलाई बाध्यतावश वृद्धाश्रममा आश्रममा पनि बस्नुपरेको छ । यस्तो अवस्था सकेसम्म कसैलाई पनि नपरोस् । सकेसम्म हामी सबैले सक्दोरूपमा आफ्ना आमाबुवाहरूलाई यथोचित मानसम्मान र सत्कार गर्न सकौँ । हामी कसैका कारण हाम्री आमा र नेपाल आमाको आँखाबाट आँसु नझरोस्, झरे पनि खुसीको आँसु झरोस् ।
आज आमाको मुख हेर्ने दिनमा मात्र मातृसम्मान गर्ने कुरा सीमित नहोस् । जीवित छउञ्जेल हरेक सन्तानले आफ्ना आमाहरूलाई राम्रो सम्मान दिन सकौँ र दिवङ्गत भएपछि पनि स्मृतिमा गर्नुपर्ने कुराहरूको पालना गरी आफूलाई सुपुत्र र सुपुत्रीको रूपमा व्यक्त गर्न सफल बन्न सकौँ । नेपाल आमाको हितमा हुने कार्य गरी देशका सच्चा नागरिक बन्न सकौँ भन्दै सम्पूर्ण आमाहरूमा हार्दिक नमन गर्दै मेरो भर्खरै प्रकाशित “लाटोसाथी” स्मृतिकाव्यभित्रको अनुष्टुप् छन्दको चार लाइन कविता यहाँ प्रस्तुत गर्दै कलम बिसाउँछु…..
साक्षात् ईश्वर हुन् बाबु आमा मेरी महेश्वरी ।
छैन समर्थ मै गन्न महिमा के कसो भनी ॥
भक्तिले प्रेमले बात गरून् सन्तति श्वासमा ।
गर्वले कर्मले काम गरून् अन्तिम कर्ममा ॥
सदैव वन्दनीय र पूजनीय माता-महतारीहरूमा हार्दिक प्रणाम ।
‘मौनव्रती वृक्ष र आमा’ डा. अलका आत्रेय छन्द : शार्दूलबिक्रीडित वाचन : सरू गुरागाईँ
बुटवल, हाल कम्बोडिया
मकवानपुर । आज वैशाख कृष्ण औंसीको दिन । नेपालमा हिन्दू संस्कृति अनुसार आमाको मुख हेर्ने दिन वा मातातीर्थ औंसी पर्वको रूपमा मनाइने गरिन्छ। आमालाई सम्मान गरी १४ बैशाख आइतबार आमाको मुख हेर्ने दिन मनाइँदै छ ।
आमाकाे महत्व अमुल्य रहेकाे छ । आमालाई भगवानकाे अर्काे रुपले पुज्ने गरिन्छ । त्यसाेत आज विहानै देखि आमाकाे नाममा समाजिक संजाल भरिएका छन् । आमा नजिक भएकाहरु आमाको मुख हेर्न तथा खुवाउन जाने गर्छन । आमा भन्दा अलि टाढा भएकाहरु विभिन्न माध्यमबाट आमालाई भेट्ने गर्छन ।
शास्त्रमा उपाध्याय (पण्डित) आचार्य र पिताभन्दा पनि ठुली मानिएकी आमाप्रति श्रद्धा, भक्ति, सम्मान र आदर गर्ने तथा आमाबाट शुभाशीर्वाद थाप्ने दिनका रूपमा यो पर्वलाई लिइने शास्त्रीय परम्परा छ । छोराछोरीले आज बिहानै उठी नुहाएर आफ्नी आमालाई राम्रा राम्रा लुगा लगाउने र मीठा मीठा–तागतिला खानेकुरा खान दिई आशीर्वाद थाप्ने चलन छ । आमा नभएकाहरू भने आमालाई तर्पण र पिण्ड तथा पुरोहितलाई सिदादानसहित भोजन गराई दिवंगत आमा र उनले गरेका महान् एवं कष्टकर काम सम्झने गर्दछन् ।
आमालाई माता, जननी, महतारी आदि शब्दले पनि चिनिन्छ । आमालाई श्रद्धा, भक्तिपूर्वक स्नेह र सम्मान गरी विभिन्न खानेकुराका परिकार खुवाउने हुनाले कसैकसैले यसलाई आमालाई खुवाउने औंसीका रूपमा पनि लिने गरेका छन् । यो दिनलाई अर्को शब्दमा मातृऔंसी, मातृदिवस, मातातीर्थ औंसी आदि पनि भनिन्छ ।
आमाको मुख हेर्ने दिन वा मातातीर्थ औंसीको दिन आफूलाई जन्म दिने आमाको मुख हेर्न छोराछोरीहरू आमा भएको ठाउँमा गएर आफ्नो गच्छे अनुसारका खाद्य पदार्थ ख्वाउनुका साथै उपहार दिएर आमालाई प्रसन्न तुल्याउँछन्।
आमा नहुनेहरू भने यस दिन काठमाडौँ उपत्यकाको पश्चिम दिशातर्फ पहाडको फेदीमा रहेको मातातीर्थ जाने गर्छन् । मातातीर्थ कुण्ड पौराणिक एवं धार्मिक तीर्थस्थल हो। कुण्डमा स्नान गरेपछि आफ्नो आमाको मुक्तिको कामना गर्दै तर्पण दिन्छन्। मातातीर्थको पोखरीमा पवित्र मनका साथ हेरेको खण्डमा आमाको स्वरूपको दर्शन पाइन्छ भन्ने विश्वास पनि छ। उक्त कुण्डमा हेर्दा दिवंगत माता प्रसन्न भै दिएको आशीर्वादको प्रभावले छोराछोरीहरू जनधनले सम्पन्न भएर सुख भोग गर्न पाउँछन् भन्ने विश्वास छ।
मातातीर्थ कुण्ड पौराणिक एवं धार्मिक तीर्थस्थल हो । आमाको पवित्रस्थल भएकाले त्यो स्थानको नाम मातातीर्थ रहेको भनाइ बुढापाकाको छ । त्यहाँ गएर छोराछोरीहरूले आमालाई तिर्नुपर्ने ऋणबाट मुक्त हुन तथा आफ्ना आमालाई मुक्त गराउन सक्छन् । स्वस्थानी व्रतकथाअनुसार यो तीर्थमा सतीदेवीको अंग पतन भई मातुलेश्वर महादेवको उत्पत्ति भएको कथन छ । त्यसकारण पनि यहाँ गएर शास्त्रोक्त विधिपूर्वक गरिने कर्मकाण्डबाट मृत आमाले मोक्ष पाउने तथा सो कार्य गर्ने सन्तानले जीवनभर सुखसन्तोष पाउने जनविश्वास छ ।
स्वस्थानी व्रतकथा अनुसार यो तीर्थमा सतीदेवीको अङ्ग पतन भै मातुलेश्वर महादेवको उत्पत्ति भएको थियो। त्यसकारण पनि यहाँ गएर शास्त्रोक्त विधिपूर्वक गरिने कर्मकाण्डबाट मृत आमाले मोक्ष पाउने तथा उक्त कार्य गर्ने सन्तानले जीवनभर सुख-सन्तोष पाउने जनविश्वास छ।यसरी विधिवत् रूपमा छोराछोरीहरू आमालाई तिर्नुपर्ने ऋणबाट मुक्त हुन तथा आ-आफ्ना आमाको मोक्ष प्राप्त गराउन यो तीर्थमा मेला भर्न आउँछन्। यो तीर्थमा सतिदेवीको अङ्ग पतन भै मातुलेश्वर महादेवको उत्पत्ति भएको वर्णन श्री स्वस्थानी व्रतकथामा पाइन्छ। पुण्य प्राप्तिका लागि कोटी होम, यज्ञ, पूजापाठ एवं अनेक तीर्थव्रत गरेको भन्दा पनि यो तीर्थमा प्रवेश गर्दा बढी फल प्राप्त हुन्छ भन्ने जनविश्वास छ।
यसै गरी भगवान् विष्णुको सातौँ अवतारका रूपमा मर्यादा पुरुषोत्तम श्रीराम वनवासका क्रममा घुम्दै यो ठाउँमा आइपुगेका थिए। उनलाई अपरिचित र नौलो देखेर स्थानीय बासिन्दाहरूले आक्रमण गरे। फलस्वरूप श्रीराम र उनीहरू बीच घमासान युद्ध भयो। युद्धले गर्दा दुवै पक्ष आकुल-व्याकुल थिए। त्यही बेला माता सीताजीलाई प्यास लाग्यो। पानी खोज्दै जाँदा कतै पानी नभेटिएकाले भगवान् श्रीराम गङ्गामाताको स्तुति गर्न थाले। ‘माता गङ्गासमो तीर्थ पिता पुस्कर मे वचः’ भन्दै तीनपटक मन्त्रोच्चारण गरी जमीनमा वाण प्रहार गरेपछि वाण लागेको ठाउँमा पानीको कुण्ड बन्यो। त्यहाँ माता सीताजीले सारा ब्रह्माण्डको साक्षात् दर्शन पाउँदा उहाँको स्वरूप कुण्डमा रहेको ढुंगाको मूर्ति कोरिन पुग्यो भन्ने अर्काे धार्मिक विश्वास समेत पाइन्छ।
त्यतिबेला त्यहाँ घना जंगल भएकाले गाई चराउन आएका गोठालाहरू कुण्डको नजीकै बसेर खाजा खाइरहेका थिए। एउटा गोठालो मुखमा रोटी नपरी कुण्ड भएतिर मात्र जाँदो रहेछ। उसले त्यहाँ आमाको दर्शन पाएछ, तर घर फर्कने वेलामा गोठालोले एक्लै फर्किन नमानेको र आमासँगै जाने इच्छा राख्दा आमाले छोरालाई हामी मृत आमाहरूको दर्शन गर्न सधैं वैशाख औंसीको दिन यो तीर्थमा आउनू भन्ने वाचाका साथ छोरालाई सम्झाई-बुझाई फर्काइन्। आमाको पवित्रस्थल भएकाले यो ठाउँको नाम मातातीर्थ रहेको हो भन्ने गरिन्छ ।
श्याम प्रसाद स्मृति सम्मान-२०८२ शर्मालाई
Tags: No Comments
मकवानपुर । श्याम प्रसाद स्मृति सम्मान-२०८२ बाट जन गायक जीवन शर्मा सम्मानित हुने भएका छन् । १९ बैशाख शुक्रबार मकवानपुरको हेटौंडामा शर्मालाई उक्त सम्मान प्रदान गरिने भएको छ ।
हेटौंडा उपमहानगरपालिका ४ नम्बर वडा कार्यालयकाे प्रवर्द्वन तथा जिल्लाकाे अग्रणी साहित्यिक संस्था साहित्य संगम मकवानपुरकाे आयाेजनामा हुने कार्यक्रममा शर्मालाई उक्त सम्मानबाट सम्मानित गरिने भएको हो ।
पूर्व राष्ट्रपति विद्या भण्डारीको प्रमुख आतिथ्यता हुने श्याम प्रसाद स्मृति सम्मान-२०८२ समर्पण कार्यक्रममा जनताका गीत, राष्ट्रका गीतहरुका गायक जीवन शर्माको एकल गायन समेत हुने छ । साथमा स्थानीय कलाकारहरुको समेत प्रस्तुति रहने बताइएको छ ।
श्याम प्रसाद स्मृति सम्मानबाट यस अघि विमल निभा, नारायण ढकाल, नवराज शर्मा, केदार न्याैपाने, प्रदीप ज्ञवाली “शीतविन्दु” सम्मानित भइसकेका छन् ।
हेटौंडा – ४ स्थित ओमम्याक्स सिनेमा हलमा हुने कार्यक्रमको लागि प्रवेश पासको व्यबस्था रहेको आयोजकले बताएको छ ।
काठमाडौं । बागमती प्रदेश प्रमुख दीपक प्रसाद देवकोटाले सहकारी क्षेत्रको चुनौती र कमीकमजोरीलाई चिर्दै संविधान र कानुन प्रदत्त अधिकारको उपयोगसहित सहाकारीहरुले आमजनताको जीवनस्तर उकास्ने अभियानको सारथी बन्नुपर्ने बताउनु भएको छ ।
नेपालको संविधानले सरकारी, सहकारी र नीजि क्षेत्रलाई अर्थतन्त्रको तीन खम्बाको रुपमा उल्लेख गरेर सहकारी क्षेत्रको बिस्तार र प्रर्वद्धनमा जोड दिएको बताउनु हुँदै उहाँले सहकारीलाई जिम्मेवार बन्न समेत आग्रह गर्नुभयो ।
नवजीवन सहकारी संस्थालिमिटेडद्वारा आयोजित बिचार गोष्ठी कार्यक्रममा प्रदेश प्रमुख देवकोटाले शनिबार यस्तो बताउनु भएको हो । ‘सहकारी सहकार्य हो, यो समूह र त्यसभित्रका व्यक्तिहरुको उत्थानमा क्रियाशिल संस्था हो, सहकारी एकताको अनुपम उदाहरण हो’ उहाँले भन्नुभयो । समूहले व्यक्तिलाई उत्थान गर्नुपर्दछ र गर्न सकिन्छ भन्ने उदाहरण नवजीवन सहकारीले दिएको उहाँले बताउनुभयो ।
सडक दुर्घटनाको आलो घाउले रन्थनिएको एउटा बेसहारा बालकलाई देवकोटा सहितको समूहले उपचारमा गरेर नयाँ जीवन दिएपछि यो सहकारीको परिकल्पना गरिएको थियो । वि। स २०४८ सालको उक्त घटनाबाट पाठ सिक्दै २०५० मा सहकारी दर्ता गरिएको उहाँले स्मरण गर्नुभयो । ‘मानिसले सफलता देख्छन् र सफलतामा हातेमालो गर्छन् तर संघर्ष धेरैलाई थाहा हुदौन’ उहाँले भन्नुभयो । नवजीवन सहकारी संस्थाले सुदूर पश्चिम र लुम्बिनीका जनतामा आर्थिक क्रियाशीलता अभिवृद्धि गरि जीवनस्तर उकास्न सफल भएको उहाँले बताउनु भयो ।
सहकारीको मूल्य, मान्यता र सिद्धान्तलाई सर्वोपरि राखेर अघि बढेको हुनाले नै इतिहासका कुनै कालखण्डले नवजीवनलाई बिचलित नपारेको उहाँले बताउनु भयो । व्यक्तिगत र पारिवारिक ढङ्गले सञ्चालन गरिएका र केही बदमास नियतकाले नेतृत्व गरेका सहकारीहरूको कारण अहिले सहकारी अभियानमा हिलो छ्याप्न खोजेकोले सचेत हुनुपर्ने उहाँले बताउनुभयो ।
‘नकारात्मकताको बिउ रोपेर सकारात्मकता उम्रन सक्दैन, त्यसैले केही छिटपूट बदनियतलाई समग्र सहकारी जगतको बदनामीमा जोड्नु घोर अन्याय हुने उहाँले बताउनु भयाे । सुर्केथैली, बाकस अनि पटुकीमा पोको पारेका निम्न आय समूहका पैसा जनताको बैङ्क सहकारीले सहकार्यमा परिचालन गरेको बताउँदै उहाँले भन्नुभयाे ‘त्यत्तिकै निस्क्रिय रहेको पैसा अण्डा दिने कुखुरा जस्तै भएको छ, यो खुशीको कुरा हो’ सहकारीले बित्तिय साक्षरतामा अझै जोड दिएर आमसमुदायलाई सहकारीमा जोड्नु पर्ने उहाँले बताउनु भयाे ।
सहकारीले आमसर्वसाधारणहरुकाे भलाईको लागि सधै लागि परेकाे सहकारीका अध्यक्ष देवबहादुर बमले बताए । बमका अनुसार वि.सं. २०४८ साल माघमा एकले सबैलाई सबैले एकलाई भन्ने उद्धेश्यका साथ १४ जनाले स्थापना गरेको बचत कोषलाई विस्तार गर्दै जाने क्रममा ६४ जना सदस्यहरुबाट १ लाख ३० हजार पूँजी संकलन भएपछि दर्ता भई सुदूरपश्चिमको धनगढीमा वि.सं. २०५० मंसिर ३० गतेबाट यो सहकारी कारोबार सुरु गरेको थियो ।
यस संस्थामा हाल करिब ३३ हजार शेयर सदस्य रहेका छन् भने १० वटा शाखा/सेवाकेन्द्रहरु मार्फत सेवा प्रदान गरिरहेको छ । देशभरीका करिब ३० हजार सहकारी संस्था मध्ये ठूला १० भित्रैको उत्कृष्ट तथा संस्थाका सदस्यहरुको मन मस्तीस्कमा बस्न सफल रहेको अध्यक्ष बमले बताउनुभयो ।
धनगढी, टीकापुर, अत्तरिया र बाँसगढीमा आफ्नै भवन रहेको यस संस्थाले सुखड र जोशीपुरमा समेत जमिन खरिद गरी संस्थाको आफ्नै भवन निर्माण गर्ने लक्ष रहेको छ । लघुवित्त कार्यक्रम समेत सञ्चालन गरिरहेको यस संस्थाले सुपथ मूल्य पसल खोल्ने योजना समेत बनाएको छ । ४३७ करोड निक्षेप संकलन गरि ४०४ करोड कर्जा लगानी गरेको यस संस्थाले आ.ब. २०७९।०८० मा १३ करोड ४९ लाख मुनाफा हाँसिल गरको छ । त्यस्तै संस्थाको चुक्ता शेयर पुँजी २८.५ कारेड रहेको छ भने जगेडा तथा विभिन्न कोषहरुमा ४४ करोड रकम जम्मा रहेको बमले बताउनुभयो ।
मकवानपुर । मकवानपुरकाे अग्रणी संस्था साहित्य संगम मकवानपुरले २०८१ सालमा प्रकाशित कृतिका स्रष्टालाई सम्मानित गरेकाे छ । संगमले शनिबार हेटौंडामा एक कार्यक्रमका बिच मकवानपुर १२ जना स्रष्टालाई सम्मान गरेको हो ।
२०८१ सालमा मकवानपुर जिल्लाका साहित्यकारले ४ वटा मुक्तक संग्रह, २ वटा गजल संग्रह, अनुसंस्करण संग्रह, कथा संग्रह, कविता संग्रह, नियात्रा संग्रह, गीत संग्रह र संस्मरण संग्रह एक/एक वटा प्रकाशन गरेकाेमा लेखन कार्यलाई प्रोत्साहन गर्ने उद्देश्यले साहित्य संगमले स्रष्टा सम्मान कार्यक्रम गरेको हो ।
शनिबारकाे ३५४ औं नियमित साहित्य सन्ध्याको अवसरमा साहित्य संगमले ‘अनुभूतिका आँखाहरु’ अनुसंस्मरणका स्रष्टा ऋषिराम उपाध्याय पोखरेल, ‘घामका फूलहरु’ गजल संग्रहका स्रष्टा तुलसी घिमिरे गजल संग्रह ‘तृप्ति’ का स्रष्टा राम कार्की, ‘संयात्राको संयोग’ नियात्रा संग्रहका स्रष्टा रमेशमोहन अधिकारीलाई सम्मान गरिएकाे संगम सचिव मनोज पाेखरेलले बताए ।
यसैगरी ‘बहिष्कृत आवाज’ कविता संग्रहका स्रष्टा यश लामा, ‘आउँछ यादहरु’ गीत संग्रहका स्रष्टा महेश सी आरोही, ‘उज्यालोका बाछिटा’ मुक्तक संग्रहका स्रष्टा डीबी बर्तौला, ‘सम्झूँ कि बिर्सुँ’ संस्मरण संग्रहका स्रष्टा निर्मोही व्यास, ‘गल्छेडाका धुनहरु’ मुक्तक संग्रहका स्रष्ट्रा राजबाबु पहाडी, ‘अन्तरध्वनि’ मुक्तक संग्रहका स्रष्टा किशन पौडेल, ‘बन्द ढोकाको चित्कार’ मुक्तक संग्रहका स्रष्टा दिनेश शर्मा र ‘कठै’ कथा संग्रहका स्रष्टा श्यामप्रसाद श्रेष्ठलाई सम्मानित गरिएको पोखरेलले जानकारी दिए ।
स्रष्टा श्रेष्ठले ‘कठै’ कथा संग्रह ६ वटा साहित्य संगम मकवानपुरद्वारा संचालित पुष्पलाल पुस्तकालयलाई हस्तान्तरण गरेका छन् । साहित्य संगम मकवानपुरका अध्यक्ष डीबी बर्तौलाको अध्यक्षता, साहित्यकार तुलसी घिमिरेको प्रमुख आतिथ्यमा तथा हेटौंडा उपमहानगरपालिका वडा नम्बर ४ का वडाध्यक्ष नविन सिग्देलकाे विशेष आतिथ्यतामा भएकाे नियमित साहित्य सन्ध्या एवम् सम्मान कार्यक्रममा रामप्रसाद आचार्य, राजकुमार चौधरी, सानुभाइ बिश्वकर्मा, सुवास सजल, जनार्दन खनाल, अनिल कोइराला, पुरुषोत्तम आचार्य, मनोज मधुर, देवराज तिवारी, उमेश तिमल्सिना, शान्ति प्रियवन्दना लगायतले रचना वाचन गरेका थिए ।
यसैबीच विधान संसोधनकाे लागि शनिबार नै संगमकाे विशेष साधारण सभा भएकाे छ । अधिवेशनले संगमकाे विधानमा भएका केही प्रावधानलाई संसोधन तथा केही व्यवस्था थप समेतको निर्णय गरेको छ ।
विशेष अधिवेशनले विधानमा रहेको २ वर्षे कार्यकाललाई बढाएर ३ वर्ष बनाउने, प्रगतिवादी शब्दलाई प्रगतिशील बनाउने, आजिवन, मानार्थ र सस्थागत सदस्यताको व्यवस्था गर्ने, सदस्य भएको व्यक्तीमात्रै पदाधिकारीमा चयन हुन पाउने, अध्यक्ष हुन पधाधिकारी भएका ब्यक्तिबाटै चयन हुने व्यवस्था गर्ने निर्णय पारित गरेको छ ।
यसैगरी जुनसुकै उमेर समुहका समेत सदस्य हुन पाउने तर मताधिकार भने १८ वर्ष उमेर पूरा भए पछि मात्रै पाउने व्यवस्था र संगम कार्यालय हेटौंडा ४ स्थित आफ्नै भवनमा रहने गरि संसोधनको निर्णय भएको अध्यक्ष डीबी बर्तौलाले जानकारी दिए ।