प्रीति आत्रेय ज्ञवाली
१.
एकता दिवस यो,
एकता, ए-कता गयो ?
ए नभै कता दिवस भो !
२.
एकताः ए कता हो
ए हेरन ! कता-कता
जुट्न दिन्नन् के पो गर्ने हो ?
३.
झुल्किँदैछ ए-कता
गरेर यता र उता
बाँचोस् सार्वभौम एकता ।
४.
एकतालाई जिस्क्याए
ए ! ए !! भनेर गिज्याए
अलमलमा छ बिचरा ।
५.
हाम्री साथी एकता
हिजोआज तिमी कता
देशले खोज्यो आऊ यता ।
बुटवल हाल कम्बोडिया
कम्बाेडिया । कम्बाेडियामा तीज पर्व धूमधामका साथ मनाइएकाे छ । गैर आवासीय नेपाली संघ (NRNA) राष्ट्रिय समन्वय परिषद कम्बोडियाले हिन्दु महिलाहरुले मनाउने हरितालिका तीज २०८२ को आयोजना गरेकाे हाे ।
कम्बोडियाकाे न्होम पेन्ह शहरमा नेपाली दिदिबहिनिलाई दर खुवाएर, मनोरन्जनात्मक खेल संगै नाचगान गरेर हर्षोउल्लासपूर्वक तीन पर्व मनाइएको हाे । यहाँ बसोबास गर्ने नेपालीहरकाे लागि आयोजना गरिएकाे तीज कार्यक्रममा २ महिनाकी शिवा गैरेदेखि ८० वर्षकी लक्ष्मी ज्ञवालीसमेतको सहभागिता रहेको थियो । कार्यक्रममा NRNA की उपाध्यक्ष उमा बुढाथोकी श्रेष्ठको संयोजकत्वमा साँस्कृतिक कार्यक्रमको आयोजना भएको थियो । सानी नानी प्रिस्का घिमिरेले एकल नृत्य प्रस्तुत गरेकी थिइन् ।
हरितालिका तीजको दिन पनि कम्बोडियाको न्होम पेन्हमै अवस्थित शिव मन्दिर गएर पूजाआजा गरेर नेपाली महिलाहरुले तीज पर्व मनाएका छन् । यस वर्षको तीज कार्यक्रममा नेपालबाट आउनुभएकी लक्ष्मी ज्ञवाली एवं आर्या आत्रेयले पनि कार्यक्रम र पूजाआजामा आफ्नो सहभागिता जनाएका थिए । तीज पर्व हामी नेपाली महिलाहरुको ऐतिहासिक र सांस्कृतिक गहना भएकाेले यसको संरक्षण र महिमाको गरिमा जोगाउनु हामी सबैको कर्तब्यको रूपमा रही आएकोले तीज कार्यक्रम आयोजना गरिएकाे उपाध्यक्ष उमाले बताइन् ।
दिगो आस्था, निष्ठा प्रतिबद्धता तथा मन, वचन, कर्मले मात्र असल कार्यको सफलता प्राप्त हुन्छ भन्ने संदेश दिने हामी नेपाली महिला हरूको पर्व हरितालिका (तीज) को बिशेष महत्व रहेको छ । हाम्रा आराध्यदेव श्री पशुपतिनाथ (शिव) र माता पार्वतीसित जोडिएकोले पनि सो चाड हाम्रो नेपाली जनमानसमा विशेषगरी नारीसमाजमा विशेष पर्वको रूपमा मानिँदै आएको छ । तीजका दिन महिलाहरुले लगाउने रातो साडी सुख, समृद्धि एवम् साहसको प्रतीक मानिन्छ । रातो रङ्गले महिलालाई एक किसिमको शक्ति प्रदान गर्ने धार्मिक विश्वास पनि रहिआएको छ ।
मानवजाति जति नै आधुनिकतामा रुमल्लिँदै गए पनि उसले आफ्नो जन्मसँगै पाएको संस्कार एवं संस्कृति छोड्न सक्दैन । समयको परिवर्तनशीलता र गतिशीलता सँगै मानव समाज र सभ्यताहरू पनि परिवर्तन हुँदै आएका छन । हिजो माइती घर, ब्रत, पूजा, पँधेरो, चौतारो अनि मन्दिरहरूमा सीमित हुने तीज पर्व आज ती स्थानहरुबाट अझै माथि उठेर बिस्तारै शहर बजार, ब्यवसाय, विद्युतीय सञ्चार माध्यमहरू, सामाजिक सञ्जालहरू हुँदै देश विदेशमा समेत व्यापक बन्दै गएको छ। नेपालमा रहेका हिन्दू समुदायले मनाउने तीज पर्वलाई अहिले अन्य समुदायले पनि मनाउन थालेको पाइन्छ जसलाई एकदमै सकारात्मक सामाजिक पक्ष मान्नुपर्छ।
तीज पर्व केवल धार्मिक पर्व मात्र नभई पछिल्लो समयमा नारीहरूको भेटघाट, आत्मबल, अधिकारको अभिव्यक्ति र संस्कृतिको संरक्षणको माध्यमका रूपमा बिस्तार हुदै गएको छ । अहिलेको तिज पहिलेको तुलनामा धेरै रूपले परिवर्तन भएको छ । पहिले मुख्य रूपमा धार्मिक व्रत र शिव–पार्वतीको पूजा केन्द्रित भए पनि अहिले तिज सांस्कृतिक, सामाजिक र मनोरञ्जनात्मक चाडका रूपमा पनि फैलिएको गएकाे छ ।
आमाको महिमागान गर्न असमर्थ छौँ
Tags: No Comments
आज मातातीर्थ औँसी अर्थात् आमाको मुख हेर्ने दिन । आजको दिनलाई मातृसम्मान दिवस र मातृस्मृति दिवस भनेर पनि भनिन्छ ।
यसपालीको आमा सम्झिने औँसीमा धेरै नारीहरूलाई आमा बन्ने सौभाग्य प्राप्त भएको छ । कोही गर्भिणी भएर आमा बन्ने तरखरमा छन् । केहीलाई नातिनातिना जन्मेर पुस्ता बढेको गर्व भएको छ । त्यस्तै केहीलाई अनपेक्षितरूपमा मातृशोकको सामना गर्नुपरेको छ । फेरि कसैलाई भने आफू आमा भनेर गौरव गर्ने कुरा ( सन्तान ) को शोकको सामना पनि गर्नु परेको छ ।
जीवित आमाहरूलाई भेटेर आशिर्वाद लिएर दुःखसुखबारे विचार विमर्श गरी आमाको सहजताबारे विचार गरिन्छ भने कीर्तिशेष भैसकेका आमाहरूलाई सम्झना गरेर उहाँको स्मृति गरी आआफ्नो तर्फबाट सक्दो रूपमा मनसा वाचा कर्मणा सम्झिने कर्म गरिन्छ ।
आआफ्नो ल्याकत र योग्यता अनुसार हरेक व्यक्तिको आमालाई सम्झिने विभिन्न तरीका र दृष्टिकोण रहेका छन् जुन कुरा हामीले सामाजिक सञ्जालका विविध पक्षहरूमा देख्न सक्छौँ ।
आमालाई देवीको रूपमा वर्णन गरिएको कुरा दुर्गासप्तशतीको पाँचौँ अध्यायमा भएको …
या देवी सर्वभूतेषु मातृरूपेण संस्थिता ।
नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः ॥
श्लोकले प्रष्ट पारेकै छ । त्यसैगरी मनुस्मृतिमा पनि…..
उपाध्यायान् दशाचार्यः आचार्याणां शतं पिता ।
सहस्रं तु पितॄन् माता गौरवेणातिरिच्यते ॥
श्लोकका माध्यमले माताको महिमा पिताभन्दा हजार गुना ठूलो छ भन्ने कुरा बताइएको छ ।आमामा भएको ममत्व, वात्सल्य, शिशुमा स्तनपान गराउनसक्ने सामर्थ्य, सजिलैसित भाव बुझ्नसक्ने सामर्थ्य, तह लगाउन सक्ने सामर्थ्य, हाँसीहासी विना कुनै रोष सन्तानलाई हात लिन सक्ने सामर्थ्य आदि इत्यादि कुराले मातृमहिमा बखान धेरै गरिएको पाइन्छ ।
यसो भन्दैमा पिताको महिमा कम छ भन्न खोजेको कदापि हैन । पिताको साथ र सम्बन्धले नै माता माता बन्न योग्य हुन्छिन् त्यसमाथि पनि नौ महिनासम्मको गर्भावस्था, स्तनपान, पालनपोषण इत्यादि कुराले माताको महत्ता बढी भएको कुरा हामी स्वतः पनि अनुमान लगाउन सक्दछौँ ।
चाणक्यनीतिमा चाणक्यले….
राजपत्नी गुरोः पत्नी मित्रपत्नी तथैव च ।
पत्नीमाता स्वमाता च पञ्चैता मातरः स्मृताः ॥
श्लोकमार्फत् रानी, गुरुआमा, साथीकी श्रीमती, सासू र आफ्नी आमा समेत गरी पाँच आमा हुन्छन् । आफ्नी आमा र सासू आमालाई जस्तै राजमाता/रानी, गुरुआमा साथै मित्रकी पत्नीलाई पनि आमासमान व्यवहार गर्नुपर्ने कुरा भनेका छन् । शिशुको स्याहार सम्भार गर्ने हुनाले धाईआमा लाई पनि आमाको रूपमा आदर गर्नुपर्ने कुरा पनि छन् ।
त्यस्तै ब्रह्मवैवर्त्य पुराणमा
गुरुपत्नी राजपत्नी देवपत्नी तथा वधु: ।
पित्रो: श्वसा शिष्यपत्नी भृत्यपत्नी च मातुली ॥
पितृपत्नी भ्रातृपत्नी श्वशृश्च भगिनी सुता ।
गर्भधात्रीष्टदेवी च पुंसः षोडश मातरः ॥
गुरुपत्नी, राजपत्नी, देवपत्नी, पुत्रवधु, आमाकै दिदीबहिनी, पिता की दिदीबहिनी, शिष्यपत्नी, भृत्य पत्नी ( काम गर्न सघाउनेकी पत्नी ) , माइजु , पिता की पत्नी ( आफ्नी आमा, सौतेनीआमा), दाजुभाइका श्रीमती (भाउजु, बुहारी ), सासू , दिदी-बहिनी, छोरी , आफूलाई गर्भमा धारण गर्ने ( जन्मदिने आमा, आफ्नो कोखमा राखेर जन्माउने आमा ) तथा इष्टदेवी यी सोह्र थरी नारीहरूलाई हरेक व्यक्तिले आमाको रूपमा मनन गर्नुपर्ने कुरा बताइएको छ ।
त्यस्तै, सन्तान जतिसुकै नीच वा पतित भएपनि आमाहरू कहिले पनि कुमतिका हुँदैनन् भन्ने कुरा “देव्यापराधक्षमापनस्तोत्रम्” को “कुपुत्रो जायेत क्वचिदपि कुमाता न भवति ।” श्लोकको अंशले पनि प्रष्ट पारेको छ ।
आमा सबैभन्दा महत्वपूर्ण यसकारण हुनुहुन्छ कि आमालाई सन्तानले आमा भनेर बोलाउँदा जस्तोसुकै दुःख सुख, गाह्रो साँघुरो जेजस्तो परोस् सन्तानको खुसीका निमित्त जता पनि पुग्नुहुन्छ । आ…. होस् भन्नुहुन्न्न । आँ गर्दा अलङ्कार बुझ्नुहुन्छ । सन्तानको परिस्थिति बुझेर आफ्नो भाव व्यक्त गर्नुहुन्छ । सानोतिनो कुराहरूलाई हाँसेरै आ…. भनेर पचाइदिनुहुन्छ ।
सन्तान नजिक होस् या टाढा, जता भए पनि, तिनले कथंकदाचित् बेफुर्सदीमा कुरा गर्न नभ्याए पनि सञ्चो भएन कि भनेर बोली नसुनुञ्जेल अधैर्य रहने र आमा वा मम्मी जुनै सम्बोधन होस्…सुनेर तृप्त हुने महान् व्यक्ति हुनुहुन्छ । आमाको महिमा यसै भनेर कसैले भन्न सकेको छैन । मातृमहिमा अपरिमित छ ।
आफ्नो जन्मभूमि/देश/ राष्ट्रलाई पनि आमासरह मानिएको छ । त्यसैले त हामी नेपाल आमा भनेर गर्वले आफ्नो राष्ट्रको सम्मान गर्दछौँ । यसै कुरामा लक्षित रामायणमा रामले लक्ष्मणलाई भनेको श्लोक समाजमा व्यापकरूपमा चर्चित छ….
अपि स्वर्णमयी लङ्का न मे लक्ष्मण रोचते ।
जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरीयसि ॥
आफ्नो आमासमान देश र आमाका बारेमा विभिन्न साहित्यकारहरूका कृति पनि निस्केका छन् । प्रा.डा. विष्णुराज आत्रेयको राष्ट्रप्रति लक्षित “धन्यो हिमवद्देशः ( संस्कृत भाषामा रचित राष्ट्रिय गीतिकाव्य), जन्मभूमिप्रति लक्षित “कपिलवस्तु” खण्डकाव्य नेपालीमा, सिङ्गीघाट ( अवधि भाषामा रचित जन्मजिल्ला एवं अञ्चलभित्रको प्रसिद्ध स्थानबारे महाकाव्य) जन्मदातृ आमाको महिमागानमा वर्णित “मातृमहिमा” खण्डकाव्य निस्केको छ ।
एकै व्यक्तिले संस्कृत, नेपाली र अवधि गरी तीन भाषामा काव्यको रचना गरेर राष्ट्र, जन्मेको ठाउँ र जन्मदिने आमाको नाममा पुस्तक (काव्य) निकाल्ने प्रा. डा. विष्णुराज आत्रेय लाटोसाथी नेपालकै पहिलो व्यक्ति हुनुभयो । नेपालको साहित्यिक क्षेत्रमा पहिलो स्थानमा र एक सफल उदाहरणीय व्यक्तित्वको रूपमा आफूलाई उभ्याउन सफल बनेर नेपाली साहित्य भण्डारको ओज बढाउन सहयोग गरेको छ ।
त्यस्तै साहित्यकार उपमा आचार्यले “मातृ वन्दना” र डा. ज्ञाननिष्ठ ज्ञवालीले “आमा” खण्डकाव्य निकाल्नुभएको छ । कवि गोपालप्रसाद रिमालको आमा कविताको महत्तोबारे सबैलाई सर्वविदितै छ । त्यस्तै प्रा.डा. अलका आत्रेयको आमामा समर्पित शार्दूलविक्रीडित छन्दको कविता “मौनव्रती वृक्ष र आमा” कोकिल स्वरकी छन्द गायिका सरु गुरागाईँको स्वरमा युट्युबमा प्रसारित सर्वाधिक चर्चित कविता एवं कवि प्रभा भट्टराई आचार्यको “आमा” कविताले साहित्यिक सञ्जाल तताएको कुरा प्रायः सबै साहित्यप्रेमीहरूलाई सर्वविदितै छ ।
त्यस्तै हालसालै छन्ददिवसका दिन कवि कल्पना भट्टराई अधिकारीद्वारा आमालाई समर्पित “आमा” खण्डकाव्य विमोचित भएको छ । हुनत, नेपाली साहित्यमा विभिन्न प्रसिद्ध ख्यातिप्राप्त सिद्धहस्त कविहरूले आमा र राष्ट्रका नाममा विभिन्न कविताहरू लेख्नुभएको छ । मैले यहाँ दृष्टान्तको रूपमा भन्नैपर्ने र मैले चिनेका र सुनेका कविहरूको नाममात्र व्यक्त गरेकी हूँ ।
साधारणतया कुनै पनि सन्तान वा कुनै पनि माता-पिता खराब हुँदैनन् । कताकति अपवादका रूपमा समय र परिस्थितिले कसैलाई कुसन्तान र कुमाता भनेर भनिएपनि कोख र दशधाराको महत्ताले जुनै आमा पनि सम्मानयोग्य छिन् भन्ने कुरा हामी सबैले स्वीकार्दै आएका छौँ । अहिलेको समय र परिस्थितिले कतिपय आमाहरूलाई आमाबुवाहरूलाई सन्तानबाट टाढिइनु परेको छ । कतिपयलाई बाध्यतावश वृद्धाश्रममा आश्रममा पनि बस्नुपरेको छ । यस्तो अवस्था सकेसम्म कसैलाई पनि नपरोस् । सकेसम्म हामी सबैले सक्दोरूपमा आफ्ना आमाबुवाहरूलाई यथोचित मानसम्मान र सत्कार गर्न सकौँ । हामी कसैका कारण हाम्री आमा र नेपाल आमाको आँखाबाट आँसु नझरोस्, झरे पनि खुसीको आँसु झरोस् ।
आज आमाको मुख हेर्ने दिनमा मात्र मातृसम्मान गर्ने कुरा सीमित नहोस् । जीवित छउञ्जेल हरेक सन्तानले आफ्ना आमाहरूलाई राम्रो सम्मान दिन सकौँ र दिवङ्गत भएपछि पनि स्मृतिमा गर्नुपर्ने कुराहरूको पालना गरी आफूलाई सुपुत्र र सुपुत्रीको रूपमा व्यक्त गर्न सफल बन्न सकौँ । नेपाल आमाको हितमा हुने कार्य गरी देशका सच्चा नागरिक बन्न सकौँ भन्दै सम्पूर्ण आमाहरूमा हार्दिक नमन गर्दै मेरो भर्खरै प्रकाशित “लाटोसाथी” स्मृतिकाव्यभित्रको अनुष्टुप् छन्दको चार लाइन कविता यहाँ प्रस्तुत गर्दै कलम बिसाउँछु…..
साक्षात् ईश्वर हुन् बाबु आमा मेरी महेश्वरी ।
छैन समर्थ मै गन्न महिमा के कसो भनी ॥
भक्तिले प्रेमले बात गरून् सन्तति श्वासमा ।
गर्वले कर्मले काम गरून् अन्तिम कर्ममा ॥
सदैव वन्दनीय र पूजनीय माता-महतारीहरूमा हार्दिक प्रणाम ।
‘मौनव्रती वृक्ष र आमा’ डा. अलका आत्रेय छन्द : शार्दूलबिक्रीडित वाचन : सरू गुरागाईँ
बुटवल, हाल कम्बोडिया
१.
अरूको इमान्दारितामा कति सजिलैसित, धावा बोल्छन् मान्छेहरू
कुरा के बुझ्दै नबुझी लहैलहैमा किन होला, हावा बोल्छन् मान्छेहरू
धान खाने मुसो चोट पाउने भ्यागुतो, उखान यसै बनेको होइन रहेछ,
विनसित्तिमा गलफत्तिको शिकार बन्नुपर्दा, दावा बोल्छन् मान्छेहरू ।
२.
कोही मौन छ भन्दैमा कसैको सम्मानमा, ठेस लगाउन पाइन्छ र
प्रतिक्रिया गर्दागर्दै पनि व्यक्तित्वमाथि, अडेस लगाउन पाइन्छ र
अति भएपछि खति हुन्छ भन्ने कुरा, कहिले नबिर्सौँ है कसैले पनि,
अनाहकमा कसैमाथि हाकीहाकी यत्तिकै, क्लेश लगाउन पाइन्छ र !
३.
नखट्कियोस् कसैलाई, मेरो कुराले भनी, मौन बस्न मन लाग्छ
अनभिज्ञतामा गरेको सद्भावले, चित्त नदुखोस्, भन्न मन लाग्छ
सोधनी नभएको कुरामा मुख नखोल्नू , भन्नुहुन्थ्यो हाम्रो बुवाले,
प्रश्नोत्तरका बखतमा फेरि, गलतलाई सहीले निफन्न मन लाग्छ ।
४.
मेरा कुराहरू सबैलाई, राम्रै लाग्नुपर्छ, भनेर म भन्दिन
अरूका सबै कुराहरूमा, सही थाप्नुपर्छ, भनेर म भन्दिन
स्वतन्त्र छन् यहाँ, सबै रमाउन, आ-आफ्नै मादकतामा,
मागेको बेला सुझाव दिन्छु, मेरै मान्नुपर्छ, भनेर म भन्दिन ।
‘हाम्रो देशमा धर्मलाई अतिक्रमण गरिरहेका बेला चलचित्रका दुई प्रमुख पात्र, नायक र नायिकाको मुख्य नाम राम र सीता राखिनु, चलचित्रका प्रायः सबै भाग जनकपुरमै छायाङ्कन गर्नुले हामीलाई बेलाबेलामा त्रेतायुगका राम र सीताबारे स्वतः सोचमग्न गराउँछ । कतै तिनै राम र सीताले पुनर्जन्म लिएर फिल्मी परिवेशमा जनकपुरमा आएर दर्शकलाई सम्मोहित गराएकोजस्तो भान पनि गराउनसक्छ’
हामीले विभिन्न खालका सूचनाहरू हेर्दै र पढ्दै आएका छौँ र मिलेसम्म सूचनालाई बुझ्न र जान्न सूचनास्थलमा पनि पुग्ने गर्छौं । त्यस्तै फरक धारमा बनेको सूचना हो ‘केटी हराएको सूचना’ । झट्ट हेर्दा र पढ्दा कसैलाई यो सूचनाले र पोस्टरले अल्मल्याउन सक्छ, कस्तो सूचना हो ? केटी हराएको भन्या छ केटा पनि छ पोस्टरमा ! प्रसन्न मुद्रामा तन्नेरी युवा युवतीको फोटो छ तर पनि केटी हराएको किन भनिएको छ भन्ने लाग्नसक्छ ! यो रहस्यपूर्ण चित्र/पोस्टर कुनै हराएको व्यक्तिको पोस्टर नभै एक चलचित्रको पोस्टर हो जसमा एक पहाडी मूलकी युवतीलाई मधेसी मूलका युवाले अपहरण गर्दा बनेको कुरालाई आधारित रहेर बनाइएको छ ।
फरक स्वाद र फरक भावको स्वदेशी माटोमा स्वदेशी भाषामा बनेको पवित्र मन र सोचले नेपालकाे ओझेलमा परेको मधेसलाई सबै नेपाली दर्शकसामु ल्याएर मधेसको पहिचानलाई बचाउन आफ्नो वर्षौंदेखिको कलाकौशल, खारिएको सीप र अनुभवका आधारमा आफ्नो मातृभूमिमा रुझ्दै, आफू पहाडी समुदायको भएर पनि मधेसी समुदायलाई अगाडि ल्याउन र चिनाउन आफ्नो चलचित्र “Missing केटी हराएको सूचना ” मार्फत सबैमाझ प्रस्तुत भएको छ, जसलाई ल्याउन सफल बन्नुभएको छ चलचित्र निर्देशक श्री दीपेन्द्र गौचन ।
आजको मितिसम्म आइपुग्दा, धेरै जनाले यो चलचित्र हेरेर चलचित्रको मौलिकतालाई आ—आफ्नो ढङ्गले बुझिसक्नुभएको होला । मलाई पनि चलचित्र हेरिसकेपछिका केही बुझाइहरूलाई नलेखी मेरो मनले मान्दै मानेन र मनको सुन्दै आफ्ना विचारहरूलाई यहाँ प्रस्तुत गर्ने जमर्को गदैछु ।अहिले जताततैबाट हाम्रो देशमा धर्मलाई अतिक्रमण गरिरहेका बेला चलचित्रका दुई प्रमुख पात्र, नायक र नायिकाको मुख्य नाम राम र सीता राखिनु, चलचित्रका प्रायः सबै भाग जनकपुरमै छायाङ्कन गर्नुले हामीलाई बेलाबेलामा त्रेतायुगका राम र सीताबारे स्वतः सोचमग्न गराउँछ । कतै तिनै राम र सीताले पुनर्जन्म लिएर फिल्मी परिवेशमा जनकपुरमा आएर दर्शकलाई सम्मोहित गराएकोजस्तो भान पनि गराउनसक्छ ।

अहिलेको आधुनिक जमानामा सबै मान्छेले आध्यात्मिक भाव नरुचाउन सक्छन् भनेर निर्देशक गौचनले नायक नायिकाको नामलाई आधुनिक नाम दिएर पौराणिक कुरालाई अद्यावधिक गर्न खोजेको हो कि भने जसरी पनि सोच्न बाध्य बनाउँदो रहेछ । कलाकार मार्फत समसामयिक परिवेशमा बुन्दै मिथिलाको कला र संस्कृतिको पहिचानलाई सबैसामु प्रष्ट्याउन, विभिन्न माध्यमबाट मिहीन ढङ्गले चित्रण गरिएको छ । चलचित्रमा नारी पात्रलाई पहाडिया र पुरुष पात्रलाई मधेसी पात्रका रूपमा र दुईबिचको वार्तालापका माध्यमबाट निर्देशक गौचनले नेपालभित्रै मधेस (तराई) र पहाड भए तापनि पहाडिया र मधेसीबिचको बुझाइको कमजोर कडीलाई सटीक रूपमा विभिन्न भाव, शब्द र उदाहरणका माध्यमबाट प्रस्तुत गर्न सफल बन्नु भएकाेछ ।
त्यस्तै, मधेसी पात्रका रूप, रङ्ग र विभेदलाई राम्ररी बुझाउन मधेसी आन्दोलनको कुरालाई चलचित्रको कथामा सम्वादमा प्रस्तुत गरेर तात्कालिक आन्दोलनले निम्त्याएको समस्या, मधेसी र पहाडीबिचको अटूट मित्रता र सम्झौतालाई प्रस्तुत गरेर चलचित्रको माध्यमले मधेस र पहाडबिचको विभेदको पर्खाललाई ढाल्न यो चलचित्र शक्तिशाली रूपमा उभिएको छ ।
चलचित्रमा पहिले नायिकाको अपहरण पछि फेरि उल्टै नायिकाले नायकलाई बन्दी बनाउनु अनि फेरि दुवै नायक नायिकामा सम्झौता हुनु र एकार्कामा प्रेम मौलाउनु, चलचित्रभित्रका भिन्न भिन्न स्वादका सम्वाद, सबै कुरालाई संस्कार र संस्कृति अनुसार मर्यादित ढङ्गले प्रस्तुत गर्दै मातृप्रेम, मातृभूमिप्रेम, मायाप्रीति, समर्पण, ग्रामीण परिवेश, कला आदि विविध कुरालाई रोचक तवरमा प्रस्तुत गरेर चलचित्रमा आफ्नै देशको स्वत्वपनलाई राम्ररी उजागर गर्न निर्देशक सफल बनेको चलचित्र हेरेका दर्शकहरूल स्वतः प्रष्टतया अनुमान लगाइसकेको हुनुपर्छ ।
चलचित्रमार्फ नेपाली कलाकाक्षेत्रमा फरक स्वाद र परिवेशमा जनकपुरका माध्यमबाट आफ्नो देश नेपालको मधेसलाई चिनाउन सफल बनेका छन् । प्रायः नेपालभन्दा धेरैजसोले काठमाडौं पोखरा, लुम्बिनी, सगरमाथा भनेर चिन्नेले जनकपुरलाई पनि राम्ररी चिन्ने भएका छन् साथै मधेसलाई पनि राम्ररी ध्यान दिन र बुझ्न थालेका छन् । मधेस बुझ्न र चिन्नकालागि एक अभियानकै रूपमा यो चलचित्र “Missing केटी हराएको सूचना ” ले यौटा नजीर स्थापित गरेको छ । साथसाथै साथीभाइको खिसीट्यूरीले पात्र राम कसरी अपहरण गर्न बाध्य हुन्छ र पात्र सीता पनि आफ्नै अभिभावकको जबर्जस्ती बिहे गर्नैपर्छ भन्ने दबावले बाध्य भएर घरबाट भाग्न हिँडेको कुरा र पछि गएर दुवैले साथी र घरमा देखाउनकै निम्ति सँगसँगै फोटो लिएको कुरालाई भावुक र मार्मिक रूपले पेश गरिएको छ । जसबाट निर्देशकले कसैको दबाव वा होच्याइले व्यक्तिको मानसिकतामा केकस्तो असर पर्छ भन्ने कुरालाई चलचित्रमा देखाएर वर्तमान परिप्रेक्ष्यका युवायुवतीहरू र अभिभावकहरूलाई सतर्क रहनकालागि चलचित्रकै माध्यमबाट सन्देश दिने प्रयत्न गर्नुभएको छ ।

चलचित्रका दुई पात्रबाट शुरू भएर दुई पात्रमै टुङ्गिने यस चलचित्रको कथावस्तुले जीवनमा विभिन्न आरोह अवरोहलाई सम्वादको रूपमा देखाउँदै आफ्नो मातृभाषा, राष्ट्र्भाषा दुवैमा पोख्त युवकलाई स्वाभिमानी मधेसी पात्रको रूपमा उभ्याएको छ । सरल जीवन र सादा पोशाकमा आफ्नै नेपालभित्रको जिल्लामै सुन्दर छवि र दृश्यको रसास्वादन गराउँदै भाइचाराको माध्यमबाट मधेस र पहाडलाई जोड्दै देशप्रेमको भावलाई “जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरीयसी” उक्तिले जस्तै देशप्रेम र जन्मभूमि प्रतिको मोहलाई कूटनैतिक ढङ्गमा दर्शाउन सफल निर्देशक गौचन बधाईका पात्र बन्नुभएको छ । दुई दशकजति विदेशी भूमिमा बसेर पनि स्वदेशी माटोमा भिजेर स्वदेशी भाव र भाषालाई जस्ताकोतस्तै उतारेर राष्ट्र्रप्रतिको प्रेम उजागर गरिएको यस स्तुत्य कार्यको जति प्रशंसा गरे पनि कमै हुन्छ ।
अहिले स्वदेशका मानिसहरूले विदेशमा गएर चलचित्र बनाइरहँदा स्वदेशमै बसेर स्वदेशी माटोमा स्वदेशी धारमा महत्वपूर्ण सन्देश बोकेको चलचित्र पस्केर एक उदाहरणीय व्यक्तित्व बन्न सफल बन्नुभएकोमा यस चलचित्रका निर्देशक दीपेन्द्र गौचन हार्दिक बधाई छ । साथै चलचित्रका नायक नायिकाका प्रत्यक्ष र परोक्ष रूपमा साथ दिने सबै चलचित्र टिम पनि बधाईका पात्र हुनुहुन्छ । आगामी दिनमा पनि यस्तैखालका उदाहरणीय काम गर्दै जानुहोला भनी यही मुक्तककासाथमा शुभेच्छा प्रकट गर्दै मेरो लेखनलाई यत्तिमै विश्राम दिन्छु ।
कतिपय कुराहरू त यहाँ मनन गर्ने खालका हुन्छन्
आस्था, सद्भाव र व्यवहार नमन गर्ने खालका हुन्छन्
म र मेरो व्यक्तिवादी सोचले हामी र हाम्रो भन्न सके,
आदर्श चिन्तनले नमूना प्रदर्शन गर्ने खालका हुन्छन् ।
