मकवानपुर । बगमती प्रदेश स्तरीय मानव बेचविखान तथा ओसारपसार बिरुद्धको संरक्षण नीति पास भएकोमा सरोकारवालाहरुले खुसी मनाएका छन् । शान्ति फाउण्डेशन र सामाजिक विकास मन्त्रलयको संयुक्त पहलमा बागमती प्रदेश स्तरीय मानव बेचविखान तथा ओसारपसार बिरुद्धको संरक्षण नीति २०८० पास भएको हो ।
सामाजिक विकास मन्त्री कुमारी मोक्तानले नीति पास भएर आएकोमा खुसी व्यक्त गरिन् । नीति बनाउनका लागि सुरुदेखि लगातार योगदान पु¥याएकोमा उनले शान्ति फाउण्डेशन र सामाजिक विकास मन्त्रलयको सचिव तथा कर्मचारीलाई धन्यबाद दिइन् । नीतिलाई विभिन्न स्थानीय तहसम्म पु¥याउन र कार्यान्वयनमा ल्याउन अझै सहकार्यको खाँचो रहेको उनले बताइन् ।
नीति पास भएको उपलक्ष्यमा आगामी कार्ययोजनाको लागी छलफल बैठक आयोजना गरिएको छ । छलफलमा सामाजिक विकास मन्त्रलयको सचिव डक्टर भिष्मकुमार भुसाल, सामाजिक विकास महाशाखा प्रमुख, शाखा प्रमुखहरु, योजना तथा अनुगमन महाशाखा प्रमुख युवा तथा वैज्ञानिक महाशाखा प्रमुखलगायत समुदायक प्रहरी, संघ संस्थाको प्रतिनिधि, बरिष्ठ अधिवक्ताहरुको सहभागितामा थियो । उक्त नीतिलाई मिडिया मार्फत सार्वजनिक गर्नु पर्ने सल्लाह समेत मन्त्री मोक्तानले दिएको शान्ति फाउण्डेशन मकवानपुरको जिल्ला अधिकृत सिता गुरुङले बताइन् ।
वीनरक इन्टनेशनल र शान्ति फाउण्डेशनद्धारा संचालित हाम्रो सम्मान परियोजनाको प्रविधिक सहयोगमा संरक्षण नीति बनाइएको थियो । नीति पास भएपछि माहिला, बालबालिका तथा समग्र मानव संरक्षणको पाटोमा काम गर्न सहजता मिल्ने अपेक्षा गरिएको छ । संरक्षण नीति कार्यान्वयको पाटोमा पनि गम्भीर हुनुपर्ने सरोकारवालाहरुले बताएका छन् ।
मकवानपुर । कुनै पनि प्रकारको हिंसा गर्नेलाई आफूले राजनीतिक संरक्षण नदिने बागमती प्रदेश सभा सदस्य एकालाल श्रेष्ठले बताएका छन् ।
लिङ्गको आधारमा हुने हिंसाले सामाजिक परिवेशलाई उदाङ्गो पारेको उनले बताएका छन् । हिंसामा परेकाको उद्वार गर्ने, हिंसा न्यूनीकरण गर्न कानुनी संशोधन, संघसंस्थाको पारदर्शिता र ग्रामीण भेगमा सचेतनामा ध्यान दिनुपर्ने श्रेष्ठले बताए । उपलब्धि हासिल गर्नको लागि अझै कानुन निर्माणदेखि अन्य सहकार्यको लागि आफू तयार रहेको श्रेष्ठले बताएका छन् ।
लैङ्गिक हिंसा अन्त्यको सुनिश्चितताः महिला र बालवालिकामा लगानीको ऐक्यबद्धताू भन्ने नाराका साथ मकवानपुर महिला समूहको आयोजनामा भएको लैङ्गिक हिंसा विरुद्धको १६ दिने अभियान अन्तर्गत प्रेषण प्रणाली सुदृढिकरणू र लैङ्गिक समानता तथा सामाजिक समावेशीकरण रणनीति सुदृढिकरणू सम्बन्धि कार्यक्रममा उनले यस्तो बताएका हुन् ।
कतिपय अवस्थामा महिलाको कारण पुरुष समेत पीडित हुने गरेको उनले बताए । समाजमा जुनसुकै बर्गमाथीको हिंसा अन्त्य गर्न लागिपर्नु पर्छू उनले भने । न्याय दिंदा पिडकलाई संरक्षण गर्नै नहुने र आफू र आफ्नो पार्टीले पीडकलाई संरक्षण नगरेको उनले बताए ।
शुक्रबार सुरु भएको कार्यशाला शनिबारसम्म चल्नेछ । एक्सन एड नेपालको सहयोगमा मकवानपुर महिला समूहको आयोजनामा । प्रेषण प्रणाली व्यवस्थित भएपछि कानुनी सहायता पुर्याउन सजिलो हुने हेटौंडा उपमहानगरपालिका प्रबन्धक बिष्णुकुमारी लामीछानेले बताइन् । पीडितलाई सहयोग गर्दा झनै पीडा थपिने भएकोले विशेष ध्यान दिनुपर्ने लामिछानेले बताइन् । प्रेषण प्रणालीका लागि स्थानीय तहको भूमिका लैगिक विभेदमा आधारित हिसाबाट पीडित प्रभावित महिलालाई कहाँ र कसरी पाउने भन्नेमा प्रष्टता सहितको प्रेषण प्रणाली आवश्यक हुने उनले आफ्नो प्रस्तुतिमार्फत बताएकी थिइन् । आवश्यकतामा केन्द्रित भएर स्थानीय तहहरूले प्रेषण प्रणाली मार्गदर्शन तय गरी लागू गर्नुपर्ने उनले बताइन् ।
कार्यक्रममा जिल्ला बार एशोसियसन अध्यक्ष अप्सरा बस्नेत,मानव अधिकार संरक्षण तथा मानव बेचबिखन विरुद्ध जिल्ला संजाल अध्यक्ष आरति पाठक, सेलर्डका जगन्नाथ सुवेदीलगायत हिंसाको क्रममा पहिले मेलमिलाप संभव नभएमा अदालत जाने बाटो रहेकोले सरकारी संयत्रबाट पहल आवश्यक भएको बताए ।
कार्यक्रममा माइती नेपाल मकवानपुर प्रमुख माया लामा,मन लामा, हिमराइट्स मकवानपुर प्रमुख कुमारी वाईबा, शान्ति फाउन्डेसन मकवानपुर जिल्ला अधिकृत सीता गुरुङ, साना हातहरू नेपालका दिपक रुम्बा, जिल्ला सेवा केन्द्रको बिन्दा बर्तौला, सिविन बाल हेल्प लाइन मकवानपुर सम्झना अधिकारी, कोशिश मकवानपुर प्रमुख सुनिरा लामा, जिल्ला प्रहरी तथा सामूदायिक प्रहरी सेवा केन्द्रका प्रतिनिधिहरू, ओसिएमसीको प्रतिनिधिहरू राजनीति दबाबको कारण पीडितलाई न्यायमा सहायता गर्न समस्या भएको बताए ।
मकवानपुर महिला समूहको अध्यक्ष कमला सुबेदीको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा मकवानपुर जिल्लाको मनहरी गाउँपालिका, हेटौंडा उपमहानगरपालिकाका जनप्रतिनिधि तथा कर्मचारीको उपस्थिति रहेको कार्यक्रम संयोजक निशा लामाले बताइन् ।
मकवानपुर । अपाङ्गता भएकाहरूको सवाल सहज सुनुवाइ नहुने गरेको गुनासो गरिएको छ । विश्वभरका राष्ट्रिय सरकारहरू तथा लाखौँ नागरिकहरूलाई एउटै थलोमा ल्याई महत्वकांक्षी कार्यसूचीमा व्यापक छलफल र परामर्श गरी दिगो विकास लक्ष्यहरू तय गरिएका हुन् । तर कार्यान्वयनको पाटो कमजोर रहेको सहभागीले बताएका हुन् ।
दिगो विकास लक्ष्य प्राप्तिको प्रतिबद्धता अपाङ्गता भएका व्यक्तिको अपनत्व र नेतृत्वसहितको ऐक्यबद्धता भन्ने नाराका साथ अपाङगता भएका व्यक्तिको अधिकार सम्बन्धि महसन्धी र दीगो बिकास लक्ष्यहरूको अन्तरसम्बन्ध बिषयक अभिमुखिकरण कार्यक्रम सहभागीहरूले हेटौंडा यस्तो बताएका हुन्।
दिगो विकासको लक्ष्य अन्तरगत विकासको लक्ष्य एउटा साहसिक र विश्वव्यापी सम्झौता भएको र यसले सन् २०३० सम्ममा सबै प्रकारका गरिबीको उन्मूलन गरी मानव, पृथ्वी र समृद्धिको लागि एक समान, न्यायपूर्ण र सुरक्षित विश्व निर्माण गर्ने परिकल्पना गरेको छ । दिगो विकासका १७ लक्ष्य तथा १६९ सहायक लक्ष्यहरू दिगो विकासका लागि एजेण्डा २०३० को एउटा भाग हो, जुन संयुक्त राष्ट्रसंघका १९३ सदस्य राष्ट्रहरू सम्मिलित सेप्टेम्बर २०१५ को ऐतिहासिक राष्ट्रसंघीय साधारण सभाको शिखर सम्मेलनले पारित गरेर जनवरी १, २०१६ देखि लागू गरेको छ ।
प्रदेश सभा सदस्यहरू गिता गुरुङ हरि प्रसाद श्रेष्ठ लक्ष्मी श्रेष्ठ मन्त्रालय सचिब: अमृत अधिकारी, अपाङ्गता भएका व्यक्तिको ३२ औ अन्तराष्ट्रिय दिवसमा राष्ट्रिय अपाङ्ग महासंघ नेपाल बागमती प्रदेशको समन्वयमा प्रदेशको सामाजिक विकास मन्त्रालयले कार्यक्रम आयोजना गरेको हो ।
कार्यक्रममा राष्ट्रिय अपाङ्ग महासंघ नेपाल बागमती प्रदेश अध्यक्ष अश्विन लम्सालले दिवसको सन्दर्भमा मात्रै आवाज उठाउने नभइ सधै सकारात्मक सोच र व्यवहार हुनुपर्ने बताए । अपाङ्गता सम्बन्धी कानुन, नियममा भएका र महासन्धीमा भएका व्यवस्थाहरूको राम्रो नभएको राष्ट्रिय अपाङ्ग महासंघ नेपाल बागमती प्रदेश समिति सल्लाह गणेश चन्द्र दवाडीले बताए । उनले विपद् सम्बन्धी हालसम्मका कार्यक्रमहरूमा अपाङ्गताका सवालहरूको समावेशीकरण भएको नपाइएको बताए । अपाङ्गता भएका व्यक्तिलाई अदालतले दिने सहायता, अदालतका काम कारवाही, प्रकृया र सेवाहरूलाई पहुँचयुक्त बनाउने विषयमा अधिकारीहरूमा त्यति राम्रो ज्ञान पनि नभएको उनले बताए ।
अपाङ्गता भएका महिला लक्षित यौन तथा प्रजनन् स्वास्थ्यका कुनै कार्यक्रम नभएको पुनर्स्थापना सेवा सहर केन्द्रित रहेको छ । सरकारी गैर सरकारी निकायहरु अपाङ्गता मैत्री संरचनाहरु नभएको सुचना तथा सञ्चारमा पहुच नभएको सहभागीले बताए । अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरु तथ्याङ्क (२०७८) अनुसार नेपालमा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुको जनङसख्या पछिल्लो जनगणना २०७८ ले २ दशमलव २ प्रतिशत रहेको देखिन्छ तर,यो तथ्यांकमा धेरै व्यक्ति छुटेको महासंघको भनाई छ। विशेष गरी प्राकृतिक रुपमा दुर्घटना हिंसा द्वन्द्व तथा अन्य कुनै महामारी तथा दीर्घकालिन रोग जस्ता विभिन्न कारणहरुले जुनसुकै समयमा जुनसुकै वर्गका व्यक्तिहरु अपाङ्गता देखिन्छ ।
बागमती प्रदेशमा मात्र १ लाख २४ हजार १ सय अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुको तथ्याङ्क सबै भन्दा बढी शारीरिक अपाङ्गता भएका व्यक्ति ४३ हजार ५०४ जना रहेको तथ्याङकले देखाएको छ । कार्यक्रममा मन्त्रालयका निमित्त सचिब गोपाल कंडेल, महासंघका सल्लाहकार दवाडीलगायतले सहजिकरण गरेका थिए ।

मकवानपुर । लैगिक हिंसा बिरुद्धको १६ दिने अभियान अन्तर्गत मनोसामाजिक तथा मानसिक स्वास्थ्य बिषयक स्यहारकर्ताहरुकालागि अभिमुखीकरण कार्यक्रम भएको छ । कोशिश मकवानपुरको आयोजनामा हेटौंडामा मंगलबार भएकाे कार्यक्रम सहभागीहरूले हिंसा निवारण, मनोसामाजिक स्वस्थ्य तथा लैङ्गिक समानताको सवालमा छलफल गरेका थिए ।
कार्यक्रममा स्वास्थकर्मी निर्मला लामाले लिङ्गको कारण हैन क्षमता सीप र योग्यताको आधारमा व्यबहार गर्नुपर्ने बताइन् । ‘आफूले आफैंलाई जित्न सकेको दिन व्यक्तिले संसार जित्छ’ लामाले भनिन् ‘सकारात्मक उर्जाको कारण हिंसा न्यूनीकरण हुनमा जग बस्छ।’
भिमफेदी, मनहरी र हेटौंडाको विभिन्न वडाहरूमा रहेका मनोसामाजिक समस्या भएकाहरूको स्याहारकर्तालाई सचेतनाको रूपमा कार्यक्रम गरिएको कोशिश मकवानपुर प्रमुख सुनिरा लामाले बताइन् ।महिला, पुरुष वा अन्य जुनसुकै लैङ्गिक पहिचान भए पनि उनीहरूमाथि पहिचानको रुपमा हिंसा गर्न नहुने स्याङ्तानले बताइन् । सोचाइ र दृष्टिकोण सकारात्मक राख्न सहभागीलाई जानकारी गराइएको थियो ।

राज्यको हरेक तहमा विभिन्न प्रकारको हिंसा भोग्न परेको महिला तेस्रो लिङ्गी उपमा लामाले बताइन् । शारीरिक अवस्था हेरेर नभइ, एउटा सन्तानको रुपमा स्वीकार गर्न उनले सहभागीलाई अनुरोध गरिन् । यसैगरी कार्यक्रममा मानव अधिकार संगठन मकवानपुर अध्यक्ष शर्मिला श्रेष्ठले मानव अधिकारको सम्मानमा लिङ्ग वा बर्गको सवालमा हेरिनु नहुने बताइन् ।
रिकभरी समूहका प्रतिनिधि उद्वब केसीले बालबालिका लागुऔषधमा फस्नुको कारण अभिभावकको कमजोरी हुनसक्ने बताए । उचित रेखदेख र निगरानीको अभावमा बालबालिका खराब लतमा फस्ने गरेको केसीले बताए ।कार्यक्रममा जिसस मकवानपुरकी पूर्व उपसभापति भगवती पुडासैनीले आफूले हिंसा नगर्ने, हिंसा गरेको नसहने र हिंसाको प्रतिकार गर्नुपर्ने सुझाब दिइन् ।
अभिमुखीकरणमा लैंगिक हिंसाबारे जानकारी र यसको कारणले हुने मनोसमाजिक समस्या,लैंगिक हिंसा परेमा सहयोगका लागि उपलब्ध स्रोत र साधनबारे जानकारी, सहभागीहरुले मानसिक स्वास्थ्यको बारेमा जानकारी तथा व्यक्तिगत हेरचाहलगायतकाे जानकारी गराईएको हो ।

यसैगरी हिंसा भएमा सम्बन्धित निकायमा वकालत गर्ने बारे उत्प्रेरित गरिएको छ। लैङ्गिक हिंसाका प्रकार र मनोसामाजिक असरहरु मानसिक सुस्वास्थ्य तथा व्यक्तिगत हेरचाहको बारेमा छलफल गरिएको थियो ।
हिमाराइट्स मकवानपुर प्रमुख तथा गैसस मकवानपुर उपाध्यक्ष कुमारी वाइबा,कोशिश मकवानपुर प्रमुख सुनिरा स्याङ्तान, नारी संरक्षण केन्द्रका जेरोम घले, फ्रेन्स हेटौंडाकी उपमा लामा, स्वास्थकर्मी निर्मला लामालगायतले अनुभव आदनप्रदान तथा सहजीकरण गरेका थिए ।
शान्ति फाउण्डेसनद्वारा १० जनालाई रोजगारी
Tags: No Comments
मकवानपुर । मकवानपुरमा विगत ३ वर्षदेखि कार्यरत शान्ति फाउण्डेसनले मानव बेचबिखन प्रभावितहरुको सीप विकास तथा रोजगारीका लागि निजीक्षेत्रसँग साझेदारी अघि बढाएको छ ।
यस अन्तरगत लक्ष्यित वर्गका १० जनालाई रोजगारीको व्यवस्था गरेको हो । अमेरिकी अन्तर्राष्ट्रिय विकास नियोग (यूएसएआईडी) को सहयोगमा विनरक इण्टरनेशनलद्वारा सञ्चालित हाम्रो सम्मान परियोजना मार्फत उनीहरुलाई रोजगारी सुनिश्चित गरिएको हो ।
मानव वेचविखनविरुद्ध निवारण संरक्षण अभियोजन तथा साझेदारी पद्धतिमा विभिन्न साझेदारहरु जस्तै नेपाल सरकार, नागरिक समाज तथा निजी क्षेत्रसँगको समन्वयमा सन् २०१७ देखि कार्यान्वयन भइरहेको छ । परियोजनाले मानव बेचविखन विरुद्धको लडाइमा नेपालको संघीय, प्रादेशिक तथा स्थानीय सरकारका प्रयासहरुलाई मजबुत बनाउने, मानव बेचबिखनको समस्या सामाधानका लागि नागरिक संस्थाहरुसँग संलग्न हुने र उनीहरुको पैरवीमा सुधार ल्याउने, मानव वेचविखनमा परेका तथा मानव बेचबिखनको जोखिममा रहेका व्यक्तिहरुका लागि सेवा वृद्धि गर्न निजी क्षेत्रसँग साझेदारी बढाउने काम गर्दै आएको फाउण्सनकाे मकवानपुर जिल्ला अधिकृत सिता गुरुङले बताइन् ।
तालिम तथा रोजगारीका लागि मानव बेचबिखनमा परेको तथा कम्पनीको कार्य प्रकृति अनुसारको आधारभुत क्षमता भएको व्यक्तिको रुपमा मकवानपुरबाट आवेदन दिएका १८ मध्ये १० जना अन्तिम छनौट भएका हुन् ।
जसमा प्रमुख आधार मानव बेचविखनबाट प्रभावितहरु, यौन हिंसाबाट प्रभावितहरु, वैदेशीक रोजगारीबाट फर्केहरु रहेका छन् । उनीहरुलाई ३ महिना कार्यस्थलमा तालिम दिइने छ । तालिम सुरुवातदेखि नै उनीहरुले नेपाल सरकारले तोकेको न्यूनतम मासिक तलब पाउनेछन् । तालिम समापनपश्चात् स्वतः स्थायी रोजगारी प्राप्त गर्नेछन् ।
स्थायी रोजगारी प्राप्तिसँगै नेपालको श्रम ऐनको व्यवस्थाअनुसार सम्पूर्ण सुविधा प्राप्त हुनेछ । यहाँ कार्य गर्दा न्युनतम दैनिक आठ घण्टा कार्य गर्नु पर्ने छ । अधिक समय कार्यको अतिरिक्त तलब पाइने व्यवस्था छ । औषधि उपचार तथा दुर्घटना बीमा लगाएत श्रम ऐनमा उल्लेखीत सुविधा उपलब्ध हुने जिल्ला अधिकृत गुरुङले बताइन् । उनीहरुलाई जगदम्बा स्पिनिङ्ग मिल्स, मोतिपुर, रुपन्देहीमा तालिम तथा रोजगारी दिइने उनले बताइन् । उम्मेदवारहरुसँग आज कम्पनीका प्रेजेक्ट काेअर्डिनेर सत्यन जय गिरी र फाउण्डेसनकी गुरुङले अन्तवार्ता लिएका थिए ।
परियोजनाले सन् २०२३ जून महिनादेखि नेपाल धागो उत्पादक सङ्घमार्फत २५० जना मानव बेचबिखनमा परेका व्यक्तिका लागि सीपमूलक तालिम (कार्यस्थलमा) तथा रोजगारी प्रदान गर्नाका लागि सहकार्य गरेको थियो । जसको लागि देशका विभिन्न ठाउँमा रहेका ५ वटा सदस्य धागो उत्पादक कम्पनीहरुसंग काम गरेको छ ।
सहभागीहरुलाई फाउण्डेसनकी सहजकर्ता देबकी ढुङ्गानाले १६ दिने लैङ्गिक हिंसा विरुद्धकाे अभियानकाे सन्दर्भ पारेर यसबारे समेत जानकारी गराएकी थिइन् ।