मच्छिन्द्र सेमिफाइनल प्रवेश
Tags: No Comments
मकवानपुर । मकवानपुरको बागमती गाउँपालिकामा जारी छैठौंं संस्करणको बागमती गोल्डकप फुटबल प्रतियोगितामा मच्छिन्द्र युथ क्लब सेमिफाइनल प्रवेश गरेकाे छ । जावलाखेल युथ क्लबलाई टाइब्रेकरमा ३–१ गोलअन्तरले हराउँदै मच्छिन्द्रले सेमिफाइनल यात्रा तय गरेकाे हाे ।
छैठौंं संस्करणको बागमती गोल्डकप फुटबल प्रतियोगिता अन्तर्गत शनिबारकाे तेस्रो क्वार्टरफाइनल खेल निर्धारित समयमा गोलरहित बराबरीपछि खेल टाइब्रेकरमा धकेलिएको थियो । खेलको म्यान अफ द म्याच मच्छिन्द्रका प्रदिप भण्डारी घोषित भए । मच्छिन्द्रले फाइनल प्रवेशका लागि न्यू रोड टिम (एनआरटी) सँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ । जावलाखेल बागमती गोल्डकपको तेस्रो संस्करणको विजेता हो भने मच्छिन्द्र दोस्रो संस्करणको उपविजेतासमेत हो । आइतबार प्रतियोगिता अन्तर्गत अन्तिम क्वार्टरफाइनल खेल आयोजक बागमती खेलकुद विकास समिति र विभागीय टोली त्रिभुवन आर्मी क्लबबीच हुनेछ ।
बागमती गाउँपालिका–८ फापरवारी स्थित जनता माविको मैदानमा भएको प्रतियोगिताको फाइनल खेल फाल्गुन १० गते हुनेछ । प्रतियोगिताको विजेता टोलीले १० लाख रुपैयाँसहित शिल्ड, मेडल तथा प्रमाणपत्र प्राप्त गर्नेछन् भने उपविजेता टिमले ५ लाख रुपैयाँ प्राप्त गर्नेछन् । यस्तै सर्वोत्कृष्ट खेलाडीले १ लाख १ हजार रुपैयाँ र अन्य विधागत उत्कृष्टले २५–२५ हजार रुपैयाँ प्राप्त गर्नेछन् ।
प्रतियोगितामा ७ वटा ए डिभिजन र तिन वटा मोफसलका गरी १० टिमको सहभागिता जनाएको आयोजक बागमती गाउँपालिका खेलकुद विकास समितिले जनाएको छ । पाँचौं संस्करणको उपाधीको विजेता भुट्निज युथ स्पोर्ट्स क्लव अमेरिकाले भने यो प्रतियोगितामा सहभागिता जनाएको छैन ।
मकवानपुर । अहिले भाषाविद्हरुको चिन्ताको सवाल त भाषा भासिदै गयो, भाषामाथिको अत्याचार र शब्दमाथिको भ्रष्टाचारले शब्द अर्थ र भाषा नै भासिदै गयो । हुन पनि हो अहिले विद्यालयहरु, विश्वविद्यायहरु, सरकारी कामकाजमा समेत भाषाको अर्थ ‘बुझे भैगो नि’ भन्नेमा तहमा पुगेको छ । लेखाइमा सही होस वा नहोस् भाषा अर्थात सञ्चारको काम भाषाले गर्ने हो भन्ने सम्मको अर्थ लगाउन थालिएको छ ।
शब्द र भाषाको जथाभावि प्रयोग गर्दा यसको मर्म मर्नेक्रम जारी छ । भाषा भन्नु त इतिहास हो, भाषा भन्नु त सँस्कृति हो, भाषा भन्नु त मानवीय उद्विकासको विन्दु हो । मानवीय इतिहास मेटेर मान्छे रहन्छ कहाँ ? कसरी ? मानवीय संस्कार/सही सञ्चार कसरी जोगाउने होला ?
गुरु डा. चिन्तामणिनाथ योगी भन्छन् “भाषामा भाव हुन्छ, भावमा भक्ति हुन्छ र यही भक्तिमा मातृभक्ति, पितृभक्ति, गुरुभक्ति, राष्ट्रभक्ति सहित ईश्वरीय भक्ति समाहित भएको हुन्छ, तर दुर्भाग्य । आज मानिस भाषामै पनि अल्मलिएका छन्, अशुद्ध भएका छन्, अस्पष्ट भएका छन् ।”
विदेशीहरूको एकमात्र प्रयास भाषा, संस्कृति, संस्कार, सनातन परम्परालाई कुनै पनि हालतमा मारिदिने, मासिदिने प्रयास भाषमाथिको दोहनले समर्थन गरेको बताउँछन् योगी । “समाजलाई अन्योलमा, अन्धकारमा बाँच्नलाई विवश बनाइदिने उनीहरुको प्रयास विस्तारै सफल हुँदैछ” चिन्तामणिनाथ योगी भन्छन् ।
उनी भन्छन् “नेपाली भाषा, सनातनकालीन जुन हाम्रो भाषा हो, भावधारा हो, चिन्तनधारा हो त्यो विश्वकै लागि वास्तवमा प्रेरणा हो, विश्वजागरणका लागि, विश्वविकासका लागि र विश्वकल्याणका लागि वेदमा दिइएका चिन्तनहरू हिन्दुहरूका लागि मात्र हुन् र ? वैदिकहरूका लागि वा पुर्वेली समाजका लागि मात्र हुन् र ? मूलतः हाम्रा वेदहरूमा, उपनिषद्हरूमा दिइएका ज्ञान मानव जातिको समुन्नतिका लागि हुन्।” भाषाको सवालमा हामी कुहिरोमा हराएको काग जस्तै भएको टिप्पणी गर्छन उनी ।
भाषाको नाश हुदै गएको, भाषामाथि संरक्षणको लागि चासो र चिन्ता प्रकट हुँदै गरेको बेला मकवानपुरका उदिम पन्तले भाषाको जगेर्नाको लागि प्रयास स्वरुप प्रारम्भिक संस्कृत व्याकरण बजारमा ल्याएका छन् । १०२ पृष्ठको प्रारम्भिक संस्कृत व्याकरणमा सस्कृत नेपाली र अंग्रेजीमा मसिनो गरी उदाहरणसमेत स्पष्ट लेखिएको छ ।
लक्ष्यका साथ प्रारम्भिक संस्कृत व्याकरण बजारमा ल्याएका छन् । लघु आकारको यो पुस्तकले नेपाली भाषामा भने बलियो जग बनाउने अपेक्षा गरीएको छ । गुरु योगीले त यो पुस्तकलाई “लघु भए तापनि एटम बम जस्तै हो” भनेर टिप्पणी गरेका छन् । भाषामाथिको चरम शोषणलाई रोक्नको लागि यस्ता साना साना प्रयास पनि जरुत हुन्छन् । समस्या समयमा नै पत्ता लगाएर निराकण गर्न सकियो भने यसले ठुलो विनाशलाई रोक्न सक्छ । भयानक दुर्घटना रोक्न साना साना प्रयास पनि फलदायि भए जस्तै ।
मुलतः यो किताब व्याकरणका हिसाबले शुद्धाशुद्धीमा सुधार ल्याउने अपेक्षा सहित प्रकाशित गरिएको हो । लेखकले पनि भाषाका हिसाबले प्रारम्भिक कुरा नै पुस्तकमा समेटेका छन् ।
अधिकांश सरकारी कार्यालयहरुले युनिकोडको प्रयोग गर्ने प्रचालन बढेपछि नेपाली भाषा झनै टुक्रिदै गएको छ । डिजिटल टेक्नोलोजीले नेपाली भाषाको गुणस्तर घटाउँदो छ । भाषाको अज्ञान र लापरवाहीका बढेको छ । यसलाई रोक्न राज्यले पनि ध्यान दिएकै छैन । भाषाप्रति उदासीन रहदा रहँदै भाषाको अतिक्रमण बढ्दो छ यो परिपेच्छेमा पन्तको यो किताब झनै महत्वपूर्ण छ ।
अंग्रेजी भाषामा दख्खल भएका र शुद्ध नेपाली भाषामा समस्या भएकाहरुलाई पनि यो पुस्तक आधारस्तम्भ बन्न सक्छ । संस्कृतको पनि प्रारम्भिक ज्ञान होस् भन्नका लागि केही संस्कृत शब्दहरूको नेपाली र अंग्रेजी अनुवाद समेत गरेका छन् लेखक पन्तले । प्रारम्भिक संस्कृत र संस्कृतिको, हाम्रो सनातन परम्पराको ज्ञानका लागि पनि यो प्रभावकारी पुस्तक हुनेछ ।
लेखक पन्तले सरल शब्दमा भाषा के हो ? भाषा विज्ञान के हो ? व्याकरण के हो ? भन्ने कुरालाई बुझाउने प्रयास गरेका छन् । संस्कृतको, संस्कृत व्याकरणको, नेपालीभाषाको जगलाई चिनाइदिने प्रयास गरेका छन् । भाषिक शुद्धता नहुँदा हाम्रो बोलाइ र लेखाइले नै स्पष्टता नपाउने, भावनाले पवित्रता गुमाउने तिर पनि उनले ध्यानाकर्षण गरिदिएका छन् । यो पुस्तकमा भाषासम्बन्धी, संस्कृत सम्बन्धी, नेपाली शिक्षाको जग सम्बन्धी, व्यारणको प्रारम्भिक परिचयदेखि गहन विषयसमेत उल्लेख छन् ।
पुस्तकको टिप्पणी गर्दै योगीले भनेका छन् “कता कता लाग्छ, लेखक आत्तिएका छन्, छट्पटिएका छन् । आफ्ना पाठकलाई, विद्यार्थीहरूलाई धेरै कुरा ह्वात्तै पस्किन चाहन्छन् ।”
भाषाको माया
संस्कृत र नैतिक शिक्षा कुनै समय अनिवार्य थियो । सामुदायिक विद्यालयहरुमा लागु भइरहेको यो विषय नेपालमा २०५८ सालदेखि आवासीय र सरकारी विद्यालयहरूबाट संस्कृत भाषा पढाउन छाडियो । यसले गर्दा हस्व–दीर्घ, पुलिङ्ग–स्त्रीलिङ्ग, एकवचन बहुवचनबारे विद्यार्थीवर्ग वञ्चित रहे । यसपछि विस्तारै भाषा विग्रने क्रम सुरु भयो ।
यो क्रमसँगै विद्यार्थीमात्रै हैन शिक्षकहरुले पनि भाषाको प्रयोगप्रति गाम्भीर्यता कम गर्दै गए । यसैको चिन्ताले पिरोल्न थाल्यो पन्तलाई । मुलतःभारोपेली भाषाको स्रोत संस्कृत नै हो । देवनागरी लिपि भएका भाषामा संस्कृत, नेपाली, हिन्दी, ल्याटिन, अंग्रेजी र नेपाली भाषाका माध्यमले सरल तरिकाले बुझ्न सकून् भन्ने आशाका साथ उनले किताब लेख्न सुरु गरे । अन्ततः प्रारम्भिक संस्कृत व्याकरणको जन्म भयो ।
को हुन् लेख पन्त ?
लेखक उदिम पन्तले डिगबोइ आसामबाट प्रवेशिका (हालको एसईई उतिर्ण) गरेका हुन् । २०२५ सालदेखि २०३७ सालसम्म शिक्षण पेशामा थिए । २०३८ सालमा आइएससी फरेष्टीको लागि नेपाल सरकारको पुर्णकालिन छात्रवृत्ति प्राप्त गरेका उनी २०३८ मै वन प्राविधिक सेवा प्रवेश गरे । भाषालाई माया गर्ने स्वभावका उनी वन प्राविधिक सेवा २०६२ सम्म रहे । वन प्राविधिक (रेन्जर) पदमा रहदाँ पनि उनले अतिरीक्त सेवाको रुपमा भाषाकै क्षेत्रमा सक्रिय थिए,सकेको योगदान गरिरहे । रेन्जर सेवामा रहँदा उनी आइएससी र बीएससी फरेष्टरहरुलाई प्रयोगात्मक कक्षा गराउँथे ।
२०६२ बाट अनिवार्य अवकाश भएपछि निजि क्षेत्रका शैक्षिक संस्थामा संकृत व्यकरणको अलवा अंग्रेजी विषयसमेत पढाउँदै आएका छन् । पन्तसँग मुस्लिम धर्म सम्बन्धि समेत अध्यापनको अनुभव छ ।
उनी चाहन्छन् भाषामाथिको अतिक्रमण बन्द होस् । यो उनको कुनै स्वार्थले भरिएको चाहाना हैन, इच्छा हैन । अन्तमा फेरी पनिचिन्तामणिनाथ योगीको शब्द सापट लिएँ “कक्षाकोठाबाटै नेपाल बनाउने र विश्व बनाउने सपना देख्नसकौ, भाषिक शुद्धतामै जीवनको शुद्धता र सदाचार खोज्न सकौं, ससाना अक्षरमै अक्षर विज्ञान र दर्शन बुझ्न सकौ, सानो ठाउँ गाउँमा बस्दाबस्दै पनि अहं ब्रह्मास्मिको भाव भर्न सकौं । शिक्षक आफैंमा एक तपस्वी र ऋषि समान हो भन्ने बुझेर आफूले आफैलाई सम्मान गर्न सकौं सुधारको पहिलो पाइला मैले नै चाल्ने हो भन्ने बुझेर कर्मयोगी बन्न सकौं । लेखक पन्तलाई बधाई, स्वस्थ र दीर्घ जीवनको कामनासँगै सफलताको शुभकामना ।
सौराहा (चितवन) । तथ्य तथ्याङ्कमा आधारित पत्रकारितामार्फत यसकाे विश्वासनियता वृद्धि हुने भएकाेले यसतर्फ चासाे दिन थालिएकाे छ ।
बागमती प्रदेश सरकार अन्तरगत रहेकाे सञ्चार रजिष्ट्रार कार्यालयले यसबारे पत्रकारहरुकाे क्षमता अभिवृद्धिकाे लागि पटकथा लेखन कार्याशाला तथा तथ्यांकमा आधारित ५ दिने तालिमकाे आयाेजना गरेकाे छ ।
प्रदेशकाे चितवन जिल्लाकाे साैराहामा आयाेजना गरिएकाे तालिममा बागमती प्रदेशका आन्तरिक मामिला तथा कानून मन्त्री गंगा नारायण श्रेष्ठले तथ्य तथ्याङ्कमा आधारित पत्रकारिता विश्वासकाे आधार भएकाे बताएका छन् । जवाफदेहि र जिम्मेवारिता बढाउन तथ्य तथ्याङ्कमा आधारित पत्रकारिता अनिवार्य भएकाे उनले बताए । तालिमको उद्घाटन कार्यक्रममा मन्त्री श्रेष्ठले ‘फास्टफूड पत्रकारिताको सट्टा डेटाबेस’ पत्रकारिता गर्न सुझाब दिए ।
‘नेताहरु उडन्ते भाषण गर्छन्, पत्रकार त्यसलाई निबन्ध बनाउने प्रवृत्ति बढेको छ, तथ्य तथ्याङ्कका आधारमा जवाफदेही र जिम्मेवार पत्रकारीता गर्नुहोस्’ उनले भने । मन्त्री श्रेष्ठले भाषा संस्कृति आर्थिक सामाजिक जीवनलाई समेटेर वृत्त चित्र निर्माण गर्न कार्यविधि नै बनाएर बागमती प्रदेश सरकार अघि बढेको बताए।
सिनेमा क्षेत्रमा दर्शकलाई जबर्जस्ति सिनेमा हेर भन्ने जस्तो अवस्था रहेको बताउँदै दर्शकको चाहनालाई सम्बाेधन गर्ने सिनेमाकाे खाँचाे भएकाे उनले बताए । बागमती प्रदेशले नेपाल भाषा र तामाङ भाषालाई सरकारी कामकाजको भाषाका रुपमा अघि सारेको बताउँदै मातृभाषालाई प्राथमिकता दिन आग्रह गरे ।
कार्यक्रममा बागमती प्रदेशका सञ्चार रजिष्ट्रार रेवती सापकोटाले प्रविधिको विकाससँगै आफूलाई रुपान्त्तरण गर्नु जरुरी रहेकाे बताए । पत्रकारकाे क्षमतामा विकास गराउँन मोबाइल, अनलाइन, डेटाबेस पत्रकारितामा कार्यालयले पहल बढाएकाे उनले बताए । ‘ब्रेनमा गरेको लगानी खेर जादैन’ उनले भने ।
तालिममा सहभागीहरुले सिनेमाकाे लागि पटकथा स्कृप्ट लेखनकाे अभ्यास गर्नेछन् । उत्कृष्ट पटकथालाई प्रोत्साहन स्वरुप एकलाख बीउ पुँजी प्रदान गरिने छ । तालिममा दुवै विधाका गरी बागमती प्रदेशका ४२ जना कृयाशिल पत्रकारहरु सहभागी छन् ।
काठमाडौ । खोटाङको दिक्तेल रुपाकोट मझुवागढी नगरपालिकाले मुन्दुम अन्तर्राष्ट्रिय चित्रकला प्रदर्शनी २०८०’ आयोजना गर्ने भएको छ ।
नगरपालिकाले ‘नगरको शान दिक्तेलको स्वाभीमान, मुन्दुम अन्तर्राष्ट्रिय चित्रकता संस्कृतिको सम्मान’ भन्ने मूल नाराका साथ ‘मुन्दुम अन्तर्राष्ट्रिय चित्रकला प्रदर्शनी २०८०’ आयोजना गर्ने भएको छ ।
नेपाल कला परिषद (नेपाल आर्ट काउन्सिल) बबरमहल काठमाडौँमा आगामी फागुन ५ गतेदेखि १७ गतेसम्म आयोजना गरिने चित्रकला प्रदर्शनीको राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले उद्घाटन गर्ने दिक्तेल रुपाकोट मझुवागढी नगरपालिकाका नगरप्रमुख तीर्थराज भट्टराईले बताए ।
प्रदर्शनीमा ५० देशका चित्रकारले बनाएका १ सय ७० भन्दा बढी चित्रहरु राखिनेछन् । जसमा दिक्तेल रुपाकोट मझुवागढी नगरपालिका लगायत खोटाङ जिल्लाका समग्र सांस्कृतिक, धार्मिक र पर्यटकीय क्षेत्र भल्किने आयोजकको विश्वास रहेको छ ।
गत असोज १७ देखि २१ गते १९ जना विदेशी र २४ जना स्वदेशी गरी ४३ जना चित्रकारको सहभागितामा जिल्लाका विभिन्न क्षेत्रको अवलोकन भ्रमण गराई स्थानीयस्तरका सांस्कृतिक, धार्मिक र पर्यटकीय क्षेत्रको प्रचारप्रसारका लागि १ सय ९ वटा जिवन्त चित्रहरु (लाइभ) समेत कोरिएको थियो ।
प्रदर्शनीको अवसरमा राई, नेवार, गुरुङ, क्षेत्री बाहुन लगायत जातजातिका सांस्कृतिक झाँकीसमेत प्रदर्शन गरिने नगरप्रमुख भट्टराईले बताए । प्रदर्शनीको अवधिमा पूर्वप्रधानमन्त्री, विभिन्न राजनीतिक दलका नेता, कुटनीतिक नियोगका अधिकारी, उद्योगी–व्यवसायी, लेखक लगायत विशिष्ट व्यक्तिहरुको उपस्थिति रहने उनले जानकारी दिए ।
मकवानपुर । नेपाल आयल निगमले पेट्रोलियम पदार्थको मुल्य बढाएको छ ।
निगमले विहीबार मध्यरातिबाट लागु हुने गरी पेट्रोल, डिजल र मट्टितेलको मूल्य मूल्य प्रतिलिटर २ रुपैयाँ बढाएको हो । मूल्य बढेपछि अब पेट्रोलको मूल्य प्रतिलिटर पहिलो वर्गमा १ सय६९ रुपैयाँ पचास पैसा, दोस्रो वर्गमा १ सय ७१ रुपैयाँ र तेस्रो वर्गमा १ सय ७२ पुगेको छ ।
यस्तै डिजेल र मट्टितेल पहिलो वर्गमा १ सय ५७ रुपैयाँ पचास पैसा, दोस्रो वर्गमा १ सय ५९ र तेस्रो वर्गमा १ सय ६० रुपैयाँ पुगेको छ । निगमले हवाई इन्धन र खाना पकाउने ग्यासको मूल्य भने यथावत् राखेको छ।
भारतबाट तेलको मूल्य बढेर आएकोले नेपालमा इन्धनको मूल्य बढाएको निगमले जनाएको छ ।
