मकवानपुर । मकवानपुरको हेटौंडा उपमहानगरपालिकालाई बालमैत्री स्थानीय शासनयुक्त नगर घोषणा गरिएको छ । बालमैत्री स्थानीय शासन राष्ट्रिय रणनीतिमा व्यवस्था भएका ५१ सूचक पूरा गरेसँगै नगरलाई बिहीबार बालमैत्री नगर घाेषणा गरिएकाे हाे ।
संघीय सरकारका उपप्रधान तथा शहरी विकास मन्त्री प्रकाशमान सिंहले हेटौंडा–५ स्थित पिप्ले क्याम्पा रंगशालामा उपमहानगरपालिकालाई निकृष्ट बालश्रममुक्त, बाल विबाहमुक्त तथा बालमैत्री स्थानीय शासनयुक्त नगर घोषणा गरेका हुन् । बालमैत्री स्थानीय शासन राष्ट्रिय रणनीति र बालमैत्री स्थानीय शासन कार्यान्वयन कार्यविधि २०७८, घोषणा कार्यविधि २०७९ र स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन २०७४ बमोजिमका सुचक तथा तहगत चरणहरु पूरा गरी हेटौंडा बालमैत्री नगर घोषणा भएको हो ।
उपप्रधान तथा शहरी विकास मन्त्री प्रकाशमान सिंहले समाजमा देखिएका कुरिती हटाउन स्थानीय तहको भूमिका महत्वपूर्ण रहने बताएका छन्। मन्त्री सिंहले समाजमा व्याप्त कुरीति हटाउन स्थानीय तहको भूमिका महत्वपूर्ण रहने र हेटौंडा उपमहानगरपालिकाले सो कार्यको सुरुवात गरि बालमैत्री घोषित हुन सफल भएको बताए ।
स्थानीय तहका सम्भावनाहरू पहिचान गरि विकास आयोजनाहरू व्यवस्थित ढङ्गबाट गर्नुपर्ने उनले उल्लेख गरेका छन्। उनले बालमैत्री घोषणा र यस्ता रचनात्मक गतिविधिले हेटौंडा महानगरपालिका परिणत हुन संभावनालाई प्रत्याभूति दिलाउन सफल रहेको बताए। मन्त्री सिंहले स्थानीय तह, प्रदेश र सङ्घ सरकारले बालबालिकाको अधिकार तथा नागरिकको मौलिक हक प्रत्याभूत गर्न लाग्नुपर्ने कुरामा जोड दिएका थिए। ‘उपमहानगरपालिको काम सरसफाइ मात्र होइन, अहिले युवाको, जनताको धेरै माग छ, सो मागलाई सम्बोधन गर्ने काम पनि उपमहानगरको हो’ – मन्त्री सिंहले भने।
उनले मन्त्री सिंहले हेटौंडा उपमहानगरपालिका भौगोलिक हिसाबले उपयुक्त र विकासको तिव्र गतिमा रहेकाले चाडैनै देशको महानगरपालिकामा परिणत हुने देखिएको बताएका छन् ।
उनले भने ‘हेटौंडा विकासको गतिले तीव्र रहेको भौगोलिक क्षेत्र हो । यसरीनै रचनात्मक कार्यहरु गर्दै जाँदा एकदिन सिंगो हेटौंडा देशकै राजधानीको रुपमा चिनिने छ ।’ बालमैत्री घोषणा पश्चात बालबालिकाका क्षेत्रमा तिनै तहका सरकार अझ बढी उत्तरदायी हुन आवश्यक रहेको उनले बताए । बालबालिकाको हक हितका लागि परिवार, समाज र सरकारले जिम्मेवारी बहन गर्दै पूरा गर्न बाँकी रहेका सूचकमाथि जोड दिन उनले आग्रह गरे ।
उपमहानगरपालिकालाई बालमैत्री घोषणा पश्चात घोषणामा मात्र सिमित नराख्ने प्रमुख लामाले बताएकी छन् । ‘घोषणा मात्र नभई यसको निरन्तरता र गुणस्तरीय बालमैत्री वातावरणको आवश्यक्ता महशुस गरी सिङ्गो उपमहानगरपालिकालाई बालमैत्री घोषणा पश्चात दिगोपनाको लागि नगरस्तरीय तथा वडागत रुपमा पञ्चवर्षिय रणनीतिक योजनासमेत तयार गरिएको उनले बताइन् । समाजका कुनाकाप्चामा हुने बाल हिंसालाई रोक्न र कँहि त्यस्ता घटना घटेमा नगरपालिकालाई खबरदारी गर्न उनले आग्रह गरिन्।
नगरले बालमैत्री नगरपालिका घोषणाका लागि २०७९ भाद्र ५ बाट सूचक पूरा गर्नका लागि आवश्यक पूर्वाधार र विविध बालमैत्री कार्यक्रमहरु सुरु गरेको थियो । नगरपालिकाले साढे दुई वर्षदेखि १९ वडामै सहजकर्ताहरु खटाएर सुचक पुरा गर्ने अभियानमा लागेको थियो ।
उपमहानगरपालिकामा घरधुरी तथ्यांक सर्वेक्षण २०७९ अनुसार १८ वर्ष मुनिका बालबालिकाको जनसंख्या ५० हजार १ सय ९५ रहेको छ । जसमा २६ हजार १ सय ४५ बालक र २४ हजार ५० बालिका रहेका छन् । कुल बालबालिकाको संख्यालाई आधार मान्दा ५२.०८ प्रतिशत बालक र ४७.९१ प्रतिशत बालिका रहेका छन् । उपमहानगरपालिकामा टोल स्तरीय २ सय ६५ र विद्यालय स्तरीय १ सय ६ वटा बालसमुह गरि ३ सय ७१ वटा बालसमुह छन् भने १९ वडा स्तरीय र १ नगर स्तरीय गरि २० वटा बाल संजाल गरि ३ सय ७१ वटा बालबालिका संरचना क्रृयाशिल रहेका थिए् ।
बालमैत्री घोषणाका लागि आवश्यक ५१ सुचकहरुमध्ये ४३ वटा सुचकमा १०० प्रतिशत, १ वटा सुचकमा ९९.९४ प्रतिशत १ वटा सुचकमा ९९.८९ प्रतिशत, १ वटा सुचकमा ९९.८७ प्रतिशत, १ वटा सुचकमा ९९.१ प्रतिशत, १ वटा सुचकमा ९८.६३ प्रतिशत, १ वटा सुचकमा ९६.८४ प्रतिशत, १ वटा सुचकमा ९१ प्रतिशत र बाँकि १ वटा सूचकमा ८८.०६ प्रतिशत नतिजा हाँसिल भएको उपमहानगरपालिकाले जनाएको छ ।
बाल बचाउ, बालसंरक्षण, बालविकास र बालसहभागिता जस्ता बालअधिकारका सवाललाई स्थानीय तहको नीति, संरचना, प्रणाली, कार्य प्रक्रिया र व्यवहारमा संस्थागत गर्ने गरी र त्यसलाई निरन्तरता दिनेगरी नगरपालिका बालमैत्री बनाइएको हो ।
हेटौंडाका नगर प्रमुख मीनाकुमारी लामा, उपप्रमुख राजेश बानियाँ सहित जनप्रतिनिधि, विद्यार्थी, क्लब, संघ संस्थाको प्रतिनिधिहरुको सहभागितामा नगरको विभिन्न स्थानबाट भएको र्याली तथा प्रभातफेरी हेटौंडा ५ क्याम्पाचौरमा पुगेर बाल मैत्री घोषणा कार्यक्रम परिणत भएको थियो।
हेटौंडा उपमहानगरपालिका मकवानपुरको बालमैत्री स्थानीय शासनयुक्त घोषणा हुने चौथो स्थानीय तह हो। यस अघि मकवानपुरका मनहरी, बकैया र मकवानपुरगढी गाउँपालिका बालमैत्री स्थानीय शासनयुक्त स्थानीय तह घोषणा भइसकेका छन्।
मकवानपुर । प्रमोदहरि गुरागाईंकाे शब्द रचना रहेकाे मन त्यतै कतै भुलेछु सार्वजनिक भएको छ । प्रणय दिवसको पूर्व सन्ध्यामा सार्वजनिक गीतलाई विश्वप्रकाश शर्माले संगीत भरेका छन् भने गायक प्रमोद खरेलले स्वर दिएका छन् ।
मन त्यतै कतै भुलेछु प्रीय…काे गीत तथा म्युजिक भिडियो विश्वप्रकाश शर्माकाे अफिसियल युवट्युव च्यानलबाट बिहीबार बेलुका ६ बजे सार्वजनिक भएकाे हाे । प्रेमिल गीतको म्युजिक भिडियोमा आकाश श्रेष्ट र प्रियना आचार्य फिचर्ड रहेका छन् । मनाेहर सुनामकाे एरेन्जर तथा भाेला पौडेलकाे मिक्सिङ तथा माष्टरिङ्ग गितकाे म्युजिक भिडियाेलाई निकेश खड्काले निर्देशन गरेका छन् । क्यामेरा उत्सव दाहाल र सम्पादन विकाश धमला रहेकाे गित विशुद्ध प्रेम भावमा रहेकाे छ ।
साहित्यिक हृदय हरेक व्यक्तिमा हुने बताउँदै गुरागाई भन्छन् अक्षरलाई भावनाकाे रसायनद्वारा जाेडेर गीत लेख्ने काेशिस गरेकाे हुँ । गुरागाईं पेशाले प्राध्यापन गर्छन भने राजनीतिकर्मीकाे रुपमा समेत चिनिन्छन् । यसैगरी शर्मा नेपाली काँग्रेसका महामन्त्री छन् । खरेल नेपाली गीत संगीतमा गायकका रुपमा चर्चित छन् ।
मकवानपुर । मकवानपुरकाे हेटौंडा उपमहानगरपालिका वडा नम्बर ५ मा रहेकाे हाम्रो घर बालगृहको अक्षयकोष स्थापनार्थ श्रीमद्भागवत सप्ताह ज्ञान महायज्ञको सुरु भएको छ । ग्रामिण जीवनस्तर मञ्चले हेटौंडा संचालन गर्दै आईरहेको बालगृहकाे अक्षयकाेष स्थापनाकाे उद्देश्यले बिहीबारबाट सप्ताह ज्ञान महायज्ञ सुरु भएकाे हाे ।
महायज्ञको उद्घाटन गर्दै बागमती प्रदेशका संस्कृति तथा पर्यटन मन्त्री विमल ठकुरीले राज्यले गर्नुपर्ने महत्वपूर्ण काम सार्वजनिक संघसस्थाले गर्नु नमूनायोग्य भएको बताए । यस्ता पवित्र कामलाई सहयोग गर्न प्रदेश सरकार तयार रहेको उनले बताए । अविभावकहरुबाट विमुख भएका बालबालिकाको अविभावक भएर हाम्रो घरले समाजमा उदाहरणीय काम गरेको बताउँदै मन्त्री ठकुरीले निकै पवित्र उदेश्य राखेर सुरु गरेको महायज्ञलाई सबै नागरिकले दिल खोलेर सहयोग गर्न अनुरोध गरे । बालगृहको दिगोपनको लागि महायज्ञले महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्ने विश्वास ब्यक्त गर्दै मन्त्री ठकुरीले आफूले सरकार मार्फत बालगृहलाई सहयोगको लागि पहल गर्ने प्रतिवद्धता समेत ब्यक्त गरे ।
२०६५ सालदेखि संचालनमा आईरहेको बालगृहलाई थप व्यवस्थित र दिगोपनका लागि अक्षयकोष स्थापनार्थ महायज्ञ सुरु गरिएकाे हाे । २०७० सालबाट आफ्नै भवनबाट सेवा दिईरहेको बालगृहमा हाल १० बालिकासहित २७ जनाले आश्रय पाईरहेकोमा दाताहरुको दानविना संचालन गर्न कठिनाइ हुँदै आएकाेले पुण्य काम मार्फत अक्षयकोष स्थापनार्थ सप्ताहको आयोजना गरेको संस्थाकी अध्यक्ष इन्दिरा डल्लाकोटी न्यौपानले बताईन् । ‘अहिलेसम्म दुखःसुख गरेर बालगृह संचालन गर्दै आयौं’ उनले भनिन् महायज्ञबाट बालबालिकाको लागि भविष्यमा थप काम गर्न सकिने लक्ष्य लिएका छौं ।
उद्घाटनको दिन २० हजार रुपैंया संकलन भएकाे बताउँदै उनले जिल्लाका सबै स्थानीयतह, जनप्रतिनिधिहरु तथा संघसस्था, उद्योग व्यवसायीका प्रतिनिधिहरुलाई सहयोगको लागि अपिल समेत गरेकी छिन् । फागुन ९ गतेसम्म संचालन हुने महायज्ञमा पण्डित रामचन्द्र तिमल्सिनाबाट प्रमुख कथावाचन हुनेछ भने पण्डित हरिचन्द्र तिमल्सिनाले उपवाचनमा सघाउने आयोजकले जनाएको छ । महायज्ञ हरेक दिन विहान ७ बजेदेखि रातको ९ बजेसम्म संचालन हुने आयोजकले जनाएको छ । उद्घाटन कार्यक्रममा समाजसेजवी सिताराम बर्तौला, महिला उद्यमी मेनका श्रेष्ठ, हेटौँडा लेडी जेसिजकी कार्यकारी उपाध्यक्ष इन्दु बानिया लगायतको आतिथ्यता रहेको थियो ।
मकवानपुर । संघीय सरकारका उपप्रधान तथा सहरी विकासमन्त्री प्रकाशमान सिंहले नागरिकका लागि संविधानले निर्दिष्ट गरेको अधिकारहरू सहज उपभोगमा सरकारले काम गरिरहेको बताएका छन् । बिहीबार नेापाली काँग्रेस मकवानपुरले आयोजना गरेको कार्यकर्ता भेटघाट कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै मन्त्री सिंहले यस्तो बताएका हुन् ।
वर्तमान सरकारले राजनीतिक स्थायित्व कायम गर्दै नागरिकको अपेक्षा अनुसारको काम गर्नुपर्ने मूल दायित्व रहेको मन्त्री सिंहले बताए । ‘नागरिकका आवश्यकता र चाहना पूरा भए मात्र राजनीति सही ट्रयाकमा आउने भएकाले कांग्रेसले यसमा विशेष ध्यान दिनु पर्छ’ उनले भने । ‘व्यवस्था परिवर्तनपछिको उपलब्धीहरू संस्थागत गर्न सरकार दृढ रहेको छ’ उनले भने ‘व्यवस्थाका उपलब्धिहरूलाई संस्थागत गर्दै सकारात्मक ढंगबाट अघि बढ्नुपर्ने भएकोले सरकारको ध्यान त्यसैमा केन्द्रित भएको छ।’
मन्त्री सिंहले राजनीतिक परिवर्तन जोगाउन आर्थिक समृद्धिलाई ध्यान दिनुपर्ने बताए । ‘आर्थिक समृद्धिलाई नागरिकले महसुस गरे मात्र व्यवस्थाले स्थायित्व प्राप्त गर्छ’ उनले भने । वर्तमान समयमा नागरिकहरूले रोजगारी र विकास निर्माणको अपेक्षा गरिरहेको र बिदेसिने वातावरणको अन्त्य चाहेको उनले बताए । उक्त चाहनाअनुरूप सरकारले काम गरिरहेको बताउँदै मन्त्री सिंहले राजनीतिक दलको ऊर्जा कार्यकर्तामा रहेकाले आपसी समझदारी कायम गरी अघि बढ्नुपर्नेमा जोड दिए ।
पार्टीभित्रको विवाद समाधान गर्न माथिल्ला संरचनाहरूसँगको समन्वयमा छलफल र सहकार्यमा जोड दिन उनले कार्यकर्तालाई निर्देशन समेत दिए । ‘पार्टी संगठन बलियो बनाउन आमकार्यकर्तालाई एकताबद्ध गर्नुपर्ने भएकोले कांग्रेसको गति त्यसतर्फ हुन जरुरी रहेको छ’ मन्त्री सिंहले भने ।
कार्यक्रममा कांग्रेस केन्द्रीय सदस्य एवं बागमती प्रदेशका आर्थिक मामिला तथा योजनामन्त्री कुन्दनराज काफ्ले, बागमती प्रदेश सभापति इन्द्रबहादुर बानियाँ, कांग्रेस मकवानपुर सभापति बुद्ध लामा, पूर्वसभापति रघुरमण न्यौपाने, कांग्रेस मकवानपुरका उपसभापति एवं बकैया गाउँपालिका अध्यक्ष धर्मराज लामिछाने लगायतको उपस्थिति रहेको थियो ।
केराकाे बाेटबाट कागज उत्पादन, मन्त्री तामाङले लिइन् चासो
Tags: No Comments
मकवानपुर । पछिल्लो समयमा नेपाली युवाहरु बाध्यताले वा रहरले विदेशीने क्रम बढ्दो छ । आर्थिक अवस्था तथा विविध परिस्थितिले युवाहरु विदेशीने तथा उतै रमाउने गरेका समयमा मकवानपुरका एक जना युवा नेपाल मै सम्भावना देख्दै स्वदेश फर्किएर स्वरोजगार बन्दै छन् ।
केही गर्ने इच्छाशक्ति भए स्वदेशमै स्वरोजगार बन्न सकिन्छ भन्ने उदाहरण मकवानपुरका प्रेम प्रसाद तिमल्सिना (कुवेर) ले दिएका छन् । सम्भावना देख्न र सदुपयोग गर्न सके स्वदेश मै श्रमकाे उपयोग गर्दै स्वरोजगार बन्न सकिन्छ भन्ने उदाहरण बनेका हुन् तिमम्सिना । १२ कक्षासम्म अध्ययन गरेर घरको आर्थिक अवस्थाका कारण रोजगारीको सिलसिलामा सन् २०११ मा विदेसिएका थिए उनी ।
८ वर्षकाे समय वैदेशिक रोजगारीमा बिताएर यहाँ गर्ने श्रमलाई स्वदेश मै लगाउन पाए केही गर्न पक्कै सकिन्छ भनि नेपाल फर्किएका मकवानपुरगढी गाउँपालिकाका तिमल्सिनाले केराको बाेटलाई उपयोग गर्दै कागज उत्पादन गर्दै आएका छन् । सन् २०११ देखि साउद अरबमा ड्राइभिङ गरेर ८ वर्ष बिताएर फर्किएका मकवानपुरगढी गाउँपालिका–३ का तिमल्सिनाले युट्युबमा हेरेकै भरमा नेपाली हाते कागज उद्योगबाट नेपाली कागज उत्पादन शुरु गरेका हुन्।
नेपालमै श्रम पसिना बगाएर केही गर्छु भन्ने हुटहुटी बोकेर फर्किएका तिमल्सिनाले काठमाडौंमा केही समय ट्याक्सी चलाए । आफैंले किनेर ५ वर्ष ट्याक्सी चलाए पनि कोरोना महामारीका कारण लकडाउन भयो । ‘नेपालमै केही गर्नु पर्छ सधैं विदेशी भूमिमा श्रम गरेर हुदैंन भनेर नेपाल फर्किएको कोरोनाकाे कारण भएकाे लकडाउनमा ट्याक्सी व्यवसाय पनि नराम्ररी प्रभावित भयो’ उनले भने ।
ट्याक्सी व्यवसाय प्रभावित भएपछि १८ महिने भेटेनरीसम्बन्धी अध्ययन गरेकाे बताउने उनले बाख्रापालन व्यवसाय थाले । बिचौलियाको हातबाट बिक्री गर्नुपर्दा उनलाई बाख्रापालनमा पनि चित्त नबुझेपछि उनलाई गाउँमै बसेर केही गर्नुपर्छ भन्ने लागेकाे बताउँछन् । ८ वर्ष विदेशमा बस्दा उनलाई आफ्नै भूमिमा केही गर्नुपर्छ भन्ने कुराले मन पिरोलिरहन्थ्यो। ‘विदेशमा मेरो काम राम्रै थियो तर मलाई आफ्नै देशमा केही गर्नुपर्छजस्तो लागेर ८ वर्षपछि स्वदेश फर्किए’ उनले भने ।
युट्युबमा हेर्दै जाँदा केराको थामबाट धागो, कागज, कपडालगायतकाे वस्तु उत्पादन गर्न सकिने थाहा पाएपछि केराको बोटबाट कागज उत्पादन शुरु गरेको उनी बताउँछन् । ‘ हाम्राे गाउँघरमा धेरै केराखेती हुन्छ। केराकाे घरी बेचिसकेपछि त्यसको बोट काटेर फाल्छौं तर यसलाई उपयोगमा ल्याउन सके धेरै कुरा बनाएर सदुपयोग गर्न सकिने रहेछ’ तिमल्सिनाले भने, ‘युट्युबमा हेरेर मैले थाहा पाएपछि यसलाई सदुपयोग गर्नुपर्छ भनेर उत्पादन गर्न थालेँ।’
करिब डेढ महिना अघिबाट ३ लाख रुपैयाँको लगानीमा कागज उत्पादन गर्न थालेका तिमल्सिनाले हालसम्म उद्योगमा ७ लाख लगानी गरिसकेका छन्। छोटो समयमै कागज उत्पादन थालेको उनको नेपाली कागज गढी गाउँपालिकाले ५ हजार पिस खरिद गरिसकेको छ। वार्षिक ५० हजारसम्म नेपाली कागज खरिद गर्दै आइरहेको गाउँपालिकाले स्थानीयले उत्पादन गरेको कागज खरिद गर्ने आश्वासन दिएकाे उनले बताए। उनले हालसम्म १ लाख रुपैयाँको कागज बिक्री गरिसकेका छन् भने कागज खरिदका लागि अर्डर आउने थालेकाे तिमल्सिनाले बताए।
पहिलो प्रयासमै कागज उत्पादन गर्न सफल भएपछि यसलाई अझै व्यवस्थित ढंगले अघि बढाउने उनले बताए। केराको थामबाट रेशा निकाल्ने र त्यसलाई पकाएर सफा गरेर घाममा सुकाएपछि नेपाली कागज बन्ने उनले बताए। तिमल्सिना केराबाट बनेको कागजलाई ब्राण्ड बनाउने सोच रहेको बताउँछन्। केराबाट बन्ने वाइन, कपडा, चिप्स, धागो, ग्रिन पाउडरलगायत सबै उत्पादन गरेर खेर गएको केराको बोटको महत्व बुझाउन मेशिनसहितको ठूलो उद्योग स्थापना गरेर गाउँपालिकाका १५/२० जनालाई रोजगारी दिने उनको लक्ष्य छ।
‘नेपालमा केही पनि छैन भनेर युवाहरु विदेश जान्छन् तर गर्न जाने नेपालमा पैसै पैसा छ,’ उनी भन्छन् ‘नेपालमा जस्तो अवसर कहीँ छैन‚ मात्रै सम्भावना देख्न र सदुपयोग गर्न सक्नुपर्छ।’
तिमल्सिनाकाे उद्योगमा मन्त्रीकाे चासो

मकवानपुरगढी गाउँपालिका वडा नम्बर – ३ मा अवस्थित रहेको तिमल्सिनाले सुरु गरेको नेपाली हाते कागज उद्योगकाे बागमती प्रदेशका एक जना मन्त्रीले चासो लिएकी छिन् । बागमती प्रदेशकी उद्योग, वाणिज्य, भूमि तथा प्रशासन मन्त्री शुकुमाया तामाङले उक्त उद्योगकाे अवलाेकन गर्दै चासो लिएकी हुन् । उद्योगमन्त्री तामाङ नेपाली हाते कागज उद्योगले कागज निर्माण गर्ने प्रक्रियासँगै उद्योगको अवस्था अवलोकन गरेकी हुन् ।
उनले कागज उद्योगको प्रवर्धन गर्दै, प्रदेश सरकारबाट आवश्यक सामग्री र सहयोग उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिन् । मन्त्री तामाङले कागजको निर्माणलाई थप प्रोत्साहन गर्दै, नेपाली हाते कागजको प्रयोगलाई बढावा दिनका लागि मन्त्रीस्तरीय बैठकमा यस विषयमा छलफल गर्ने जानकारी दिइन् ।