“झोलुङ्गे पुल बन्यो अब उद्यमतिर लाग्नु होस्”
Tags: No Comments
मकवानपुर / मकवानपुरगढी गाउँपालिका वडा नम्बर ४ को वाईबा डाँडा र वडा नम्बर ५ को कालिवनको सिमानमा झोलुङ्गे पुल निर्माण भएपछि स्थानीयले आफूहरुले विगतमा भोग्दै आएको विविध समस्या अब टरेको भन्दै खुसी व्यक्त गरेका छन् । संघीय झोलुङ्गे पुल क्षेत्रगत कार्यक्रम अन्तरगत ४७ लाख ८५ हजार ४ सय ७७ र स्थानीयको तर्फबाट ९५ हजार ७ सय ८५ लगानीमा पुल निर्माण गरिएको हो ।
निर्माण सम्पन्न पुलको उद्घाटन गर्दै मकवानपुर गढी गाउँपालिकाका अध्यक्ष बिदुर हुमागाइले स्थानीयलाई अब ब्यवसायिक उत्पादन गरे उद्यमतिर लाग्न स्थानीयवासीलाई अनुरोध गुर्नभयो । “अब खोलको समस्या टरेको छ, कृषि पशुपालन वा लघु तथा मझौला उद्योग सञ्चालन गर्नुहोस्”अध्यक्ष हुमगाईले भन्नुभयो । विद्यार्थी, वृद्धहरुको लागि झोलुङ्गे पुल बरदान बन्ने उहाँँले बताउनु भयो । गाउँपालिकाले भौतिक, आर्थिक, सामाजिक विकासलाई समान प्राथमिकता दिदै आएको र जनताको हितको लागि स्थानीय सरकारले काम गर्दै आएको उद्घाटन कार्यक्रममा गाउँ पालिका अध्यक्ष हुमगाईंले बताउनु भयो । मकवानपुरगढी गाउँपालिका मानव बस्तिको लागि अति उपयोगी भएकोले नजिक रहेको हेटौंडा बजारमा केही धुर घडेरी किन्न मरिहत्ते नगर्न अनुरोध गर्दै उहाँले भन्नुभयो “अब धुरको लागि बजार खोज्ने हैन,यहि विकास गर्ने र बिगाहामा रमाउने हो ।” गाउँको सबै क्षेत्रमा बाटो पुर्याउने लक्ष्यसाथ स्थानीय सरकारले काम थालेकोले सबै किसानहरुलाई बिस्तारै बिस्तारै ब्यवसायिकतातर्फ लाग्न उहाँ आग्रह गर्नु भयो ।

कार्यक्रममा गढी गाउँपालिका ४ का वडा अध्यक्ष रामप्रसाद तिमल्सिनाले आफूहरू निर्वाचित भएर आएपछि ३ जना स्थानीयको त्यही खोला तर्ने क्रममा मृत्यु भएको स्मरण गर्दै अब ती पीडादायी दिन सकिएकोमा खुसि व्यक्त गर्नुभयो । “हेर्दा नजिक थियौ,तर सामरी खोलाको कारण कालिवन र वाईवाडाँडावासी बिच समस्यामा एकसाथ हुन सकेका थिएनौ,अब हामी एकै गाउँका जस्ता भयौ” वडा अध्यक्ष तिमल्सिनाले भन्नुभयो । “पारी पहिरोले पुरिदा वारिबाट टुलुटुलु हेरेर बस्ने,वारि खोलाले घर बगाउँदा पारिबाट टुलुटुलु हेरेर बस्नुपर्ने बाध्यता थियो, खोला तरेर उद्दारमा जान सकिन्नथ्यो,अब हर दुखसुख सँगसँगै हुनेछौ” उहाँले भन्नुभयो ।

हेर्दा एउटा सामन्य पुल भएपनी यससँगै धेरै आवश्यकताहरु टरेको गढी गाउँपालिका ५ का वडा अध्यक्ष जितबहादुर घिमिरेले बताउनु भयो । गढी ५ को धादिङमा रहेको शारदा माध्यमिक विद्यालय आउने विद्यार्थी तथा वडा ५ मै रहेको पसल, मेल, घट्ट, सबै सेवाको लागि धाउनेहरुलाई सामरी खोला बाधक बन्दै आएकोमा अब समस्याको समाधान नभएको वडा अध्यक्ष घिमिरेले बताउनु भयो ।
कुल १ सय १९ मिटर लामो झोलुङ्गे पुल निर्माणमा सामाजिक संस्था राडो नेपाल मकवानपुरले सामाजिक तथा प्राबिधिक सहजीकरण गरेको थियो । पुल शिलान्यास गरेको ८५ दिनमा काम सम्पन्न भएको राडो नेपालका कार्यक्रम संयोजक बिष्णु धितालले बताउनु भयो । पुल उद्घाटन कार्यक्रममा गाउँ कार्यपालिका सदस्य निर्मला बिक, वडा ५ को वडा सदस्य उषा नेपाली, वडा ४ को वडा सदस्य संगिता नेपाली, वडा नम्बर ५ को टोल विकास समितिका अध्यक्ष थलनाथ घिमिरे, सिमल्टार टोल विकास संस्थाका अध्यक्ष जयराम तिमल्सिना, शारदा माविका पुर्व शिक्षक तथा कालिवनका समाज सेवि भरत सन्जेल, पत्रकार महासंघ मकवानपुर उपाध्यक्ष सरिता दाहल, पत्रकार श्रीराम अर्जुनलगायतको उपस्थिति रहेको थियो ।

पुल निर्माण उपभोक्ता समितिको अध्यक्ष बिनोदमान गोलेको अध्यक्षतामा उद्घाटन कार्यक्रम भएको राडो नेपालका सामाजिक सहजकर्ता राजन दाहालले बताउनु भयो । कार्यक्रम उपभोक्ता समितिका सचिव बिषमकुमार नगरकोटिले स्थानीयको आवश्यकतालाई झोलुङ्गे पुलले धेरै हदसम्म सम्बोधन गरेको बताउनु भयो । कोरोना संक्रमणपछिको लकडाउनमा धेरै समस्या झल्दै पुल निर्माण सम्पन्न गरिएको राडो नेपालमा सामाजिक सहजकर्ता दाहालले बताउनु भयो ।

मकवानपुर /मकवानपुर जिल्ला कमाण्ड पोष्टको शुक्रबार बसेको बैठकले जिल्ला बाहिरबाट कामदार ल्याउन पूर्ण प्रतिबन्ध लगाउने निर्णय गरेको छ । यसैगरी सरकारी तथा निजि संघसंस्थाहरुबाट यस जिल्लामा आउन र बाहिरी जिल्लामा जान पुर्ण रुपमा प्रतिबन्ध गर्ने निर्णय गरेको छ ।
कोरोना संक्रमणको कारण हेटौंडा औद्योगिक क्षेत्रमा यसअघि पनि कामदार ल्याउनै समस्या रहेको र अबको एक साता प्रतिबन्ध नै लगाइएपछि उत्पादनमा समस्या हुने उद्योग संघ मकवानपुरले जनाएको छ । धेरैजसो उद्योगमा प्राविधिक कामदारहरु ल्याउन नसकिएको भन्दै उद्योग संघ मकवानपुरका अध्यक्ष लेखराज पोखरेलले यसकै कारण उद्योगहरु पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन हुन नसकेको बताउनु भयो ।
हेटौंडा औद्योगिक व्यवस्थापन लिमिटेडले अत्यावश्यक उत्पादनका उद्योगहरु ५० प्रतिशत मात्रै सञ्चालनमा आएको बताएको छ । अन्य क्षेत्रका उद्योगहरु भने ३० देखि ४० प्रतिशत मात्रै सञ्चालनमा आएका छन् । कोरोना संक्रमणको कारण उद्योग कलकारखाना बन्द हुँदा राजस्व संकलनमा प्रत्यक्ष असर पुगेको छ । यसको एउटा उदाहरण हो हेटौंडाको औद्योगिक क्षेत्र । देशकै ठूलो औद्योगिक क्षेत्र हेटौंडा औद्योगिक क्षेत्रबाट राज्यले दैनिक एक करोड रुपियाँ भन्दा बढी राजश्व घाटा व्यहोर्नु परेको छ ।
मकवानपुर जिल्लाको अधिकांश उद्योगमा कार्यरत अधिकांश मजदुरहरुलाई जिल्ला बाहिरका रहेका छन् । कोरोना संक्रमण रोकथामको लागि भएको लकडाउनपछि घर गएका मजदुरहरु काममा फर्कन पाएका छैनन् ।हेटौंडा औद्योगिक क्षेत्र व्यवस्थापन लिमिटेडका अनुसार अहिले मासिक ३३ करोड रुपियाँ भन्दा बढी राजश्व घाटा भएको छ ।
कोरोना संक्रमणका कारण अहिले औद्योगिक क्षेत्रका ९५ प्रतिशत मात्रै उद्योगहरु सञ्चालनमा आए पनि ६५ प्रतिशत मात्रै उत्पादन भइरहेको हेटौंडा औद्योगिक क्षेत्र व्यवस्थापन लिमिटेडका प्रमुख राजेन्द्र कँडेलले जानकारी दिनुभयो । ‘कोरोनाको त्रासको कारण उद्योगहरु सञ्चालनमा आएपनि पूर्ण क्षमतामा चलेका छैनन्’ कँडेलले भन्नुभयो । उत्पादनमा धेरै कटौती भएसँगै राजश्व संकलनमा ठूलो प्रभाव परेको हो । नियमित सञ्चालन हुँदाको अवस्थामा औद्योगिक क्षेत्रबाट सरकारले मासिक १ अर्ब रुपियाँ भन्दा बढी राजश्व संकलन गर्ने गरेको कँडेलले बताउनु भयाे ।
औद्योगिक क्षेत्रमा हाल १ सय ३५ वटा उद्योगहरु रहेकोमा १ सय ११ वटा सञ्चालनमा रहेका छन् । सात वटा खारेज भएका छन् भने १७ वटा उद्योगहरु निर्माणाधिन रहेका छन् । सामान्य अवस्थामा ४ हजार ५ सय जनाले रोजगारी पाइरहेको थिए । सरकारले निर्धारण गरेको स्वास्थ्य सुरक्षा मापदण्ड अपनाएर नै उद्योगहरु सञ्चालन भइरहेको उहाँले बताउनु भयो । गत चैत ११ गतेदेखि लकडाउन भएपनि यस क्षेत्रमा २० उद्योगहरु नियमित सञ्चालनमा रहेका थिए । अत्यावश्यक उत्पादनका उद्योगहरु सञ्चालनमा रहेको उहाँले बताउनु भयो ।
जेठमा ४८ प्रतिशत उद्योगहरु सञ्चालन भएका थिए, लकडाउनकै समयमा पनि बैशाखमा १ हजार ३ सय, जेठमा १ हजार ५ सय कामदारहरु नियमित काममा रहेको कार्यालयले जनाएको छ ।
अहिले अत्यावश्यक उत्पादन हुने उद्योगहरु शतप्रतिशत क्षमतामा सञ्चालन भए पनि अन्य उद्योगहरुले ४० देखि ४५ प्रतिशत उत्पादन दिइरहेको कार्यालय प्रमुख कँडेलले बताउनु भयो ।
अहिले कार्पेट, निर्माण सामाग्री उत्पादन, रंगरोगन उत्पादन उद्योगलगायतका उद्योगहरुको उत्पादन निकै कम मात्रै सञ्चालनमा छन् भने यि सामानको बजार मूल्य आकाशिएको छ ।
कमाण्ड पाेष्टकाे निर्णय हेर्नुहाेस्

मकवानपुर /मकवानपुर जिल्लाको थाहा नगरपालिकाले विकास निर्माणको लागि अपनायको कार्यगतिको बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री डोरमणी पौडेलले प्रशंसा गर्नुभएको छ । थाहा नगरपालिकाको विकास निर्माणको कार्यहरुको अनुगमनपछि मुख्यमन्त्री पौडेलले कामको प्रशंसा गर्नु भएको हो ।
प्रदेशका बजेटहरुबाट सञ्चालन भएका योजनाहरु प्रभावकारी भएको बताउँदै मुख्यमन्त्री पौडेलले भन्नुभयो ‘कामको तरिका अन्य स्थानीय तहहरुले यहाँबाट सिकुन् ।’ थाहानगरका लागि विनियोजित बजेटले सञ्चालन भएका योजनाहरु नतिजामुखी भएको उहाँले बताउनु भयो । मुख्यमन्त्रीसहितको टोलीले थाहानगरकाको थाहा स्मारक पार्क, थाहा शीतभण्डार, थाहा बसपार्क, आँखा उपचार केन्द्र लगायतको अनुगमन गरेको थियो ।
थाहा नगरपालिका पर्यटकीय नगर भएकोले यहाँको पर्यटन प्रवर्धनका लागि थाहा स्मारक पार्कले महत्वपूर्ण हुने मुख्य मन्त्री पौडेलले बताउनु भयो । गत आर्थिक वर्षबाट निर्माण आरम्भ गरिएको यो पार्कको लागि स्रोत व्यवस्था गरेर छिटै निर्माण सकेर आम्दनीको स्रोतको रुपमा अघि बढाउन मुख्य मन्त्री पौडेलले सुझाव दिनुभयो ।

थाहा स्मारक पार्क परिसरमा सञ्चालनको अन्तिम तयारीमा रहेको कोशेली घरलाई तत्काल सञ्चालन गर्नको लागि नगरपालिकालाई आग्रह गर्नुभएको छ । पर्यटन प्रवद्र्धनमा नगरले प्रभावकारी योजना सञ्चालन गरेको र यसलाई पूर्णता दिन आफ्नो तर्फबाट सहयोग हुने मुख्यमन्त्री पौडेलले आश्वासन दिनुभएको नगर प्रमुख लबशेर विष्टले बताउनु भयो । थाहा नगरपालिका–४ थानाबजारमा निर्माण थालिएको बसपार्क अनुगमनपछि मुख्यमन्त्री पौडेलले यो मोडेल एकदमै राम्रो भएको टिप्पणी गर्नुभयो ।
थाहा बसपार्क निर्माणका लागि निर्माणस्थलसम्म पुग्नका लागि बनाइएको सडक स्थानीयले नै सहयोग गरेका हुन् । नगर प्रमुख विष्टका अनुसार जग्गा प्रयाप्त हुनेले कमी हुनेलाई जग्गा दिएर बाटो बसपार्क पार्कसम्म पु-याएका छन् । ‘यो विकासको जस स्थानीय नै हुन्छ’ प्रमुख विष्टले भन्नुभयो । विकासमा जनताको यस्तो सहभागीता दीगो विकासको आधार भएको मुख्यमन्त्री पौडेलले बताउनु भयो । अनुमानित ७ करोड लागत रहेको बसपार्क निर्माणका लागि बजेट अपुग भएको नगर उपप्रमुख खड्ग गोपालीले बताउनु भयो ।
यसैगरी अनुगमन टोलीले थाहा नगरपालिकाको गौरवको योजनाको रुपमा रहेको थाहा शीत भण्डारको पनि अनुगमन गरेको छ । बागमती प्रदेश प्रमुख विष्णु प्रसाईँ सहित सहभागी टोलीलाई थाहानगरको अर्थतन्त्र उठाउन शीतभण्डारले ठूलो मद्दत पु-याउने जानकारी गराइएको थियो ।
मुख्यमन्त्री पौडेलले प्रदेशका अन्य जिल्लाहरुमा पनि शीतभण्डारको काम भैरहेकोमा थाहाको काम द्रुत रहेको बताउनु भयो । यसैगरी थाहा नगरपालिकामा सञ्चालन भएको आँखा उपचार केन्द्र असाध्यै प्रभावकारी भएको बताइएको छ । प्रदेश सरकारको बजेटबाट सञ्चालन भएका योजनाहरु अनुगमनको क्रममा थाहानगर आइपुगेका पौडेलले आँखा उपचार केन्द्रको विषयमा जानकारी लिएपछि यस्तो बताउनु भएको हो ।
थाहानगरको त्रिवेणी धामको निर्माणाधिन अवस्थाको समेत अनुगमन गरिएको कार्यक्रम तथा विभिन्न छलफलमा सहभागी प्रदेश प्रमुख विष्णु प्रसाईँ, मुख्यमन्त्री डोरमणी पौडेल, जिल्ला समन्वय प्रमुख रघुनाथ खुलाललगायतकाले थाहा नगरपालिकाको विकास कार्य गर्ने तौर तरिका तथा कार्यान्वयन विधि प्रभावकारी भएको बताउनु भयो ।
हेटौंडा/कोरोना संक्रमणको कारण सरकारले घोषणा गरेको लकडाउनपछि व्यवसायहरु ठप्प भएको भन्दै कर तिर्न अनाकानि गरिए पनि कर संकलनमा भने अघिल्लो वर्षको तुलनामा वृद्धि भएको छ ।
आन्तरिक राजश्व कार्यालय हेटौडाले गत वर्षको तुलनामा यस वर्षमा ११ प्रतिशत बढी राजश्व संकलन गरेको छ । गत आर्थिक वर्षमा कुल ४ अर्ब २८ करोड ५२ लाख ७० हजार राजस्व संकलन गरेकोमा यस वर्ष ४ अर्ब ७८ करोड ६६ लाख ७ हजार राजस्व संकलन गरेको आन्तरिक राजस्व कार्यालय हेटौडाले जनाएको छ ।
व्याजदर, मूल्य अभिबृद्धिकर अन्तशुल्क र स्वास्थ्य सेवा तर्फको राजश्व संकलनमा बृद्धि आएपनि आयकर गत वर्षको तुलनामा ५ प्रतिशतले घटेको छ भने घरभाडा करमा ३१ प्रतिशतले घटेको छ ।कोरोना भाईरसको संक्रमणको कारण राजस्व संकलनमा कमि आएको कार्यालय प्रमुख सन्तबहादुर ढकालले बताए ।
गत वर्ष आयकर ८८ करोडभन्दा बढी संकलन भएकोमा यस वर्ष ८३ करोड मात्र संकलन भएको छ । त्यस्तै घरभाडा कर गत वर्ष २ करोड ६२ हजार संकलन भएकोमा यस वर्ष १ करोड ८२ लाख संकलन भएको छ । त्यसैगरि ब्याजकर भने गतवर्षको तुलनामा १६ प्रतिशत बढेको प्रमुख ढकालले बताए ।
सबैभन्दा बढी स्वास्थ्य सेवाकर अन्तर्गत ६२ प्रतिशत बढीले बृद्धि भएको छ । गत वर्ष २० करोड ९५ लाख राजस्व संकलन भएकोमा यस वर्ष ३४ करोड राजस्व संकलन भएको छ । लकडाउनको समयमा समेत यसरी राजस्व संकलन हुनु उपलब्धिपुर्ण नै भएको प्रमुख ढकालले बताए । अझै राजस्व संकलनका समयमा कार्यालयबाट हुने विभिन्न कारवाहीका प्रक्रियाहरु अघि बढाउन नपाईएको हुँदा राजस्व संकलनमा केही कमि आएको उनले बताए ।
यसैगरि आन्तरिक राजस्व कार्यालय हेटौडाले यस वर्ष २६ वटा उद्योगहरुको खाता तथा जग्गा रोक्का गरि कारवाहि गरेको छ । यव वर्ष २३ वटासम्म उद्योगहरुलाई कारवाहि गर्ने लक्ष्य राखिएको भएपनि २६ वटालाई कारवाहि गर्न सफल भएको कार्यालय प्रमुख ढकाल बताए । मूल्य अभिबृद्धिकर नतिरेकै आधारमा कारवाहिमा परेका उनले बताए ।
उक्त कारबाहिमा परेका उद्योगहरुबाट यस वर्ष ४ करोड ८१ लाख २० हजार मुल्य अभिवृद्धि कर राजस्व संकलन हुनुपर्ने तर नतिरेकै कारण कारवाहिमा परेका हुन् ।उक्त उद्योगहरुले राजस्व नतिरेपछि पहिलो पटक टेलिफोन मार्फत १५ दिनको म्याद सहित सूचना गरिनेलगायतको प्रक्रियागत चरण अगाडि बढाइने प्रमुख ढकालले जानकारी दिए ।
कोरोनाकै महामारीका कारण भने आयकर बक्यौतामा काम गर्न नसकिएको र कारवाहिका प्रक्रिया अघि नबढाईएको उनले बताए ।
काठमाडौं । सेयर बजारमा प्राथमिक र दोस्रो गरेर २ वटा बजार हुन्छन् । प्राथमिक बजारमा आवेदन दिएर सेयर खरिद गर्न सकिनेछ भने दोस्रो बजारमा ब्रोकर कार्यालयमार्फत सेयर किनबेच गर्न सकिन्छ ।

न्युनतम् मूल्यमा आवेदन दिइने भएकाले प्राथमिक बजारमा जोखिम कम हुन्छ । यद्यपि, आवेदन दिएर परेको सेयर पनि नेपाल स्टक एक्सचेञ्जमा सूचीकृत भएपछि दोस्रो बजारमा कारोबार हुन्छ ।
लामो समय बन्द रहेको सेयर बजार खुलेसँगै यतिबेला साधारण सेयर (आईपीओ) धमाधम जारी भइरहेको छ । लकडाउन पूर्ण रुपमा नखुल्दै २ वटा कम्पनीहरुले आईपीओ जारी गरिसकेका छन् भने एउटा कम्पनीको यस अवधिमा आईपीओ बाँडफाँट भएको छ ।
मुलुकको एकमात्रै पुनर्बिमा कम्पनी नेपाल पुनर्बिमा कम्पनीले लकडाउनभन्दा अगाडि सर्वसाधारणहरुका लागि १ अर्ब ६० करोड रुपैयाँ बराबरको १ करोड ६० लाख कित्ता सेयर निष्कासन गरेको थियो ।
कम्पनीको धितोपत्र निष्कासन तथा बिक्री प्रवन्धक रहेको आरबीबी मर्चेन्टले लकडाउनकै बीच आईपीओ बाँडफाँट गरेको थियो । नेपाल स्टक एक्सचेञ्जमा सूचीकृत भएर अहिले यस कम्पनीको सेयर कारोबार भइरहेको छ ।
सोमबारको मूल्य हेर्न हो भने पुनर्बिमा कम्पनीको मूल्य ४.४ गुणाले वृद्धि भएको छ । उता एनआईसी एसिया लघुवित्त वित्तीय संस्थाले ठूलो परिमाणमा आईपीओ जारी गर्यो । लघुवित्तले असार १० गतेदेखि १४ गतेसम्म ४७ करोड ५५ लाख रुपैयाँ बराबरको ४७ लाख ५५ हजार कित्ता आईपीओ निस्कासन गरेको थियो ।
लघुवित्तको आईपीओमा आवेदन गर्ने ३ लाख ९७ हजार ४४१ जना योग्य आवेदकले नै न्यूनतम १० कित्ता सेयर प्राप्त गरेका छन् । यस्तै २० वा २० कित्ताभन्दा बढी सेयरको लागि आवेदन दिने ३ लाख ४१ हजार ५३६ आवेदकमध्ये ४६ हजार ५ सय ७९ आवेदकले गोलाप्रथाबाट थप १० कित्ता सेयर पाएका छन् ।
यतिबेला साधना लघुवित्त वित्तीय संस्थाको पनि आईपीओ जारी भइरहेको छ । यस कम्पनीले आइतबारदेखि ७ लाख ७ हजार ८०० कित्ता सेयर निष्कासन गरेको छ । जसमा ०.५ प्रतिशत सेयर १० हजार ८९० कित्ता सेयर कर्मचारीको लागि आरक्षण गरिएको छ भने सामूहिक लगानी कोषको लागि ३५ हजार ३९० कित्ता आरक्षण गरिएको छ । यो आधारमा सर्वसाधारणले ६ लाख ६१ हजार ५२० कित्ता सेयरमा मात्र सर्वसाधारण आवेदन गर्न पाउँछन् । सबैले १० कित्ता सेयर पाउने भएको हुँदा यो आईपीओमा ६६ हजार १५२ जना आवेदकले मात्र गोलाप्रथाबाट सेयर पाउँछन् ।
अजोड इन्स्योरेन्सको आईपीओ खुल्दै
एनआईसी एसिया लघुवित्तको पछि साधना लघुवित्तको आईपीओ खुल्यो । यसलगत्तै फेरि अर्को बीमा कम्पनीले अजोड इन्स्योरेन्सले असार २५ गतेदेखि आईपीओ बिक्री खुला गर्दैछ ।
कम्पनीले गत बुधवार आह्वान पत्र जारी गर्दै ३० करोड रुपैयाँ बराबरको ३० लाख कित्ता आईपीओ बिक्री गर्ने जानकारी दिएको छ । सर्वसाधारणका लागि छुट्याइएको कुल ३० लाख कित्ता आईपीओमध्ये कम्पनीले १ लाख २० हजार कर्मचारीका लागि र १ लाख ५० हजार कित्ता सामूहिक लगानी कोषका लागि छुट्याएको छ । बाँकी रहेको २७ लाख ३० हजार कित्ता सार्वजनिक निष्कासनमार्फत् बिक्री खुला गर्न लागिएको हो ।
छिटोमा असार २९ र ढिलोमा साउन ८ गतेसम्म बिक्रीमा रहने यस आईपीओ खरीद गर्न चाहनेले न्यूनतम १० कित्तादेखि अधितम १० हजार कित्तासम्मका लागि आवेदन दिन सक्नेछन् ।
आईपीओ जारी गर्न १७ कम्पनीको आवेदन
यसपछि पनि आईपीओ जारी गर्नका लागि कम्पनीहरु पाइपलाइनमै छन् । १७ वटा कम्पनीले आईपीओ जारी गर्न आवेदन दिएको नेपाल धितोपत्र बोर्डले जानकारी दिएको छ । केही कम्पनीहरुले धेरै पहिले नै आवेदन दिए पनि आवश्यक कागजातहरु पूरा गर्न नसक्दा अनुमति पाएका छैनन् ।
केही कम्पनीले भने चाँडै आईपीओ जारी गर्ने अनुमति पाउने बोर्डले जानकारी दिएको छ । बोर्डका अनुसार हिमालयन हाइड्रोपावरले २२ लाख ५० हजार कित्ता आईपीओ जारी गर्न माग गर्दै बोर्डमा निवेदन दिएको छ । ७ कात्तिक २०७६ मै निवेदन दिएको भए पनि केही कागजातहरु पूरा नभएकाले बोर्डले अनुमति दिएको छैन ।
विन्धवासिनी हाइड्रोपावर कम्पनीले २५ लाख कित्ता साधारण सेयर जारी गर्न गत माघमा बोर्डसँग अनुमति माग गरेको थियो । यो पनि प्रक्रियामा नै रहेको बोर्डले जनाएको छ ।
यसैगरी पर्यटकीय गन्तव्यको रुपमा विकास भएको चन्द्रागिरी हिल्स पनि १८ लाख ४० हजार ९ सय १० कित्ता आईपीओ जारी गर्न बोर्डको अनुमतिको पर्खाइमा बसेको छ । चन्द्रागिरीले गत २५ जेठमा आईपीओ जारी गर्न अनुमति माग गर्दै बोर्डमा आवेदन दिएको थियो ।
अन्य ३ वटा बिमा कम्पनीहरुले पनि बोर्डसँग आईपीओ जारी गर्न अनुमति माग गर्दै निवेदन दिइसकेका छन् । रिलायन्स लाइफ कम्पनीले ६३ लाख कित्ता साधारण सेयर जारी गर्न अनुमति माग गरेको छ । यस कम्पनीले गत ९ गतेमात्रै बोर्डमा निवेदन दिएको थियो ।
सानिमा जनरल इन्स्योरेन्सले ३० कित्ता आईपीओ जारी गर्न बोर्डको अनुमति कुरेर बसेको छ । यस कम्पनीले गत १४ गते निवेदन दिएको थियो ।
यसैगरी जनरल इन्स्योरेन्स कम्पनीले पनि ३० लाख कित्ता साधारण सेयर जारी गर्न अनुमतिको पर्खाइमा छ । यस कम्पनीले गत ५ गते बोर्डमा निवेदन दिएको थियो । यसैगरी अन्य कम्पनीहरु आईपीओ जारी गर्नका लागि पाएपलाइनमा रहेका छन् ।
शुभम् पावर कम्पनीले ५ लाख ८० हजार ५ सय ८० कित्ता, इमर्जिङ नेपालले ५ लाख कित्ता, सीईडीबी हाइड्रोपावरले २५ लाख १८ हजार २ सय ३० कित्ता, तेह्रथुम पावर कम्पनीको १२ लाख कित्ता, मध्य भोटेकोशी जलविद्युत् कम्पनीले १ करोड ५० लाख कित्ता र समाज लघुवित्त वित्तीय संस्थाले ८६ हजार कित्ता आईपीओ जारीका लागि विभिन्न समयमा बोर्डमा अनुमति माग्दै निवेदन दिइसकेका छन् ।
के हो आईपीओ ? कसरी आवेदन दिने ?
संस्थापकहरुले संस्थापक सेयर हालिसकेपछि कम्पनी चलाउन लगानी जुट्ने वातावरण सृजना हुन्छ । त्यसपछि मात्र ऋण खोजिन्छ र साधारण सेयर जारी गरिन्छ । सर्वसाधारण जनताबाट उठाइएको लगानी रकम नै आईपीओ (साधारण सेयर) हो ।
सामान्यतया १ कित्ता सेयरको मूल्य एक सय रुपैयाँ हुन्छ । अहिलेको व्यवस्था अनुसार न्युनतम् १० कित्ता अर्थात एक हजार रुपैयाँको आवेदन दिन सकिनेछ । एक सय रुपैयाँमा किन्न पाइने र राम्रो कम्पनी भए एक सय रुपैयाँको सेयर मूल्य बढेर धेरै माथिसम्म पुग्ने हुन्छ । उदाहरणका लागि केही समय अघिमात्रै नेप्सेमा सूचीकृत भएको नेपाल पुनर्बिमा कम्पनीलाई लिन सकिन्छ ।
यस कम्पनीको आईपीओमा आवेदन दिनेहरुले ४० कित्ता अर्थात ४ हजार रुपैयाँसम्मको सेयर हात पारेका छन् । सोमबार यस कम्पनीको सेयर मूल्य बढेर ४ सय ४० रुपैयाँ पुगेको छ । सोमबारकै हिसाब गर्ने हो भने ४ हजारको सेयर हात पार्नेहरुको पोर्टफोलियो बढेर १६ हजार ४ सय रुपैयाँ पुगेको छ ।
आईपीओ जारी गर्नुभन्दा एक साताअघि सम्बन्धित कम्पनीहरूले आह्वानपत्र निष्कासन गर्छन् । यो आह्वानपत्रमा कम्पनीले कति सेयर, कुन मितिदेखि निकाल्दै छ भन्ने जानकारी दिन्छ । आह्वानपत्रले कम्पनीको सेयरमा कतिसम्म र कहाँबाट आवेदन सकिन्छ भन्नेबाहेक कम्पनीको हालको स्थिति र भविष्यको योजनासमेत उल्लेख गरेको हुन्छ । आह्वानपत्र राम्ररी अध्ययन गर्न सक्नेले त्यहीँबाट पनि कम्पनीको धेरै जानकारी पाउँछ । यस्तो आह्वानपत्र धितोपत्र बोर्डबाट स्वीकृत भएको हुँदा लगानीकर्ता विश्वसनीयतामा भर पर्न सक्छन् । अनलाइनखबरबाट