१.
रहर लाग्दो सुन्दर बस्तीलाई जलाएर हिड्नेको
आफूले टेकेको धर्ती आफै गलाएर हिड्नेको
पश्चातापको गहिराईमा नराम्रोसँग डुब्ने छ जीवन
समाजमा भ्रम छर्दै अफवाह चलाएर हिड्नेको।
२.
दुख्दा मुटु आँखाबाट, बर्बर आँशु झर्ने रहेछ
कोमल हृदय पनि,दुखेपछि कठोर भई मर्ने रहेछ
पैताला नभिजाई समुन्द्र पार गर्न सकिएला बरु
परेली नभिजाई जिन्दगी, पार गर्न गाह्रै पर्ने रहेछ।
३.
मपाईत्व देखाउँछ मान्छे ,हदै सम्म गिर्दो रहेछ
स्वार्थ पुरा गर्नैका खातिर ,मुसो बनि छिर्दो रहेछ
अफसोच स्वार्थ पुरा भएपछि हात्ति बन्छ उहीँ,
के को देखोस गुन बरै, आफैँलाई पिर्दो रहेछ ।
४.
सोच्ने गर्छु सकेसम्म मौन रहन्छु , बोल्नै पर्ने किन होला
लुकाउ भन्छु सबै पिडा आफैभित्र,खोल्नै पर्ने किन होला
सोच्ने गर्थे सधै जिन्दगीको बाटो सहज बनाएर जिउने छु
दिग्दार लाग्ने गरी नानाभाँती, मोल्नु पर्ने किन होला !
पाल्पा हाल पोर्चुगल
मकवानपुर । साहित्यकार सरुभक्तलाई भीमदर्शन मुक्तक पुरस्कार प्रदान गरिएको छ । नेपाल मुक्तक प्रतिष्ठान काठमाडौले शुक्रबार मुक्तक दिवसको अवसरमा ५१ हजार रुपैयाँको उक्त पुरस्कार प्रदान गरेको हो।
यस्तै दिवसको अबसर मै अनुराधा ढकालको ‘आरब्ध’ मुक्तक कृतिलाई ३१ हजार रुपैयाँसहित ‘कृष्ण-रत्न-चेतन मुक्तक पुरस्कार’बाट सम्मानित गरिएको छ । २०७९ सालभरि प्रकाशित नेपाली मुक्तककृतिमध्ये उत्कृष्ट ठहरिएको ढकालको ‘आरब्ध’लाई उक्त सम्मान प्रदान गरिएको प्रतिष्ठानले जनाएको छ ।उक्त पुरस्कारहरु नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानका पूर्व कुलपति तथा वरिष्ठ कवि बैरागी काँइलाले प्रदान गरेका थिए थियो।
दुवै पुरस्कार नेपाली आधुनिक मुक्तक साहित्यका प्रवर्तक भीमदर्शन रोका र कृष्णप्रसाद पराजुली, रत्नशम्सेर थापा र चेतन कार्कीको सम्मानमा स्थापित गरिएको प्रतिष्ठानले जानकारी दिएको छ । साथै कार्यक्रममा रत्नशम्सेर थापाको पहिलो मुक्तक कृति ‘शीतको रुनझुन’ को लोकार्पण समेत गरिएको थियो।
प्रतिष्ठानका अध्यक्ष रामकाजी कोनेको सभाअध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा समालोचक श्रीओम श्रेष्ठ रोदन, विमल भौकाजी, ज्ञानु पाण्डे, पुरस्कृत स्रष्टा अनुराधा ढकाल, रमेन्द्र शमशेर थापा, वियोगी बुढाथोकी, दिव्य गिरी लगायतका अग्रज स्रष्ट्रा साथै दिनेश शर्मा (हेटौंडा), सुनिल अधिकारी, राजेन्द्र घिमिरे सागर, मदन नेपाल, निर्मलरमण पराजुलीले मुक्तक वाचन गरेका थिए ।
प्रतिष्ठानका महासचिव यादव भट्टराईले सहजीकरण गरेको कार्यक्रममा अमेरिकाबाट आएका स्रष्टाहरु शेखर ढुङेल, सुन्दर जोशी, नेत्र बन्धु पोख्रेल, किस्मत भण्डारीसमेतको उपस्थिति रहेको थियो ।
चितवन। स्वामी परमानन्द सरस्वतीजी महाराजको वार्षिक पुण्यतिथिको पूर्वसन्ध्यामा माघ १९ गते परमानन्द-काव्य-सरिताको १५औं शृङ्खला हुने भएको छ । राष्ट्रसन्त ब्रह्मलीन सरस्वती महाराजकाे पुण्यतिथिको श्री परमानन्द संस्कृत छात्र कल्याण परिषद्वारा साहित्य सङ्गीत र कलाको त्रिवेणी परमानन्द-काव्य-सरिता आयाेजना गरिएकाे हाे ।
खासगरी छन्द कविता रुचाउने व्यक्तिहरूलाई उक्त कार्यक्रम निकै महत्त्वपूर्ण हुने कार्यक्रमका संयोजक सोमनाथ अर्यालले बताए । सोही अवसरमा नाटककार गोविन्दगोपाल खतिवडाद्वारा लिखित तथा सुनील उपाध्यायद्वारा निर्देशित `जनावर सम्मेलन´ नामक नाटक पनि मञ्चन हुने संयोजक अर्यालले बताए ।
हरिहर सन्यास आश्रमका पीठाधीश श्री १००८ स्वामी ज्ञानानन्द सरस्वतीजी महाराजको प्रमुख संरक्षकत्व एवम् प्राडा माधवप्रसाद पोखरेलको प्रमुख आतिथ्यमा सम्पन्न हुन गइरहेको उक्त कार्यक्रममा राष्ट्रिय ख्यातिप्राप्त थुप्रै स्रष्टाहरू, काव्य साधनामा तल्लीन गुरुकुलका छात्रहरू तथा साहित्यानुरागी महानुभावहरूको समेत सहभागिता रहनेछ ।
त्यसैगरी माघ २० गते माघ कृष्ण अष्टमीका दिन ब्रह्मलीन स्वामीज्यू महाराजको वार्षिक पुण्यतिथिमा बृहत् गुरु भण्डाराको आयोजना गरिएकाले सम्पूर्ण श्रद्धालु भक्तजनहरूलाई आमन्त्रण गरिएको श्री हरिहर सन्यास आश्रमका सचिव मुक्तानन्द सरस्वती जी महाराजले बताए ।
मकवानपुर । मुक्तक मञ्च मकवानपुरले मुक्तक वाचनकाे १३ औं श्रृङ्खला आयाेजना गरेकाे छ । विहीबार मञ्च मकवानपुरले मुक्तक वाचन शृङ्खला आयोजना गरी मुक्तक दिवस मनाएकाे हाे ।
हरेक वर्ष माघ १८ गते मुक्तक दिवस मनाउने मुक्तक मञ्च केन्द्रीय समितिले निर्णय गरे बमाेजिम विहीबार पहिलाे मुक्तक दिवस मनाइएकाे हाे । हेटौडामा आयोजित कार्यक्रममा मसान उपासक, अजिता ओझा, सानु खनाल,किसन पौडेल, विष्णु गौतम, वैकुण्ठ लामिछाने, मिथिला अधिकारी,मनाेज पाेखरेल, सुभाष सजललगायत एक दर्शनभन्दा बढीले मुक्तक वाचन गरेका थिए । कार्यक्रममा मुना अर्याल, मुक्तिगाेविन्द वैद्य, राजकुमार लामिछाने मधु ढुंगानालगायतकाे उपस्थिति रहेकाे थियाे ।
यसैगरी माघ २७ गते मुक्तक मञ्च मकवानपुरको दोस्रो वार्षिक उत्सव तथा पहिलो अधिवेशन कार्यक्रम हुने मञ्च अध्यक्ष डीबी बर्तौलाले जानकारी दिए । उक्त दिन पोखराका मुक्तककार दीपक समीप,रौतहटका हरिकृष्ण काफ्ले र मकवानपुरका बिर्खे अन्जान सम्मानित गर्ने कार्यक्रम रहेको उनले बताए ।
मञ्च मकवानपुरका अध्यक्ष डीबी बर्तौलाको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा मुक्तक मञ्च मकवानपुरका सल्लाहकार ह्याग्रीव आचार्यको प्रमुख आतिथ्यता रहेको थियो ।

राष्ट्रिय मुक्तक पुरस्कार उषा शेरचनलाई
यसैगरी यस वर्षको राष्ट्रिय मुक्तक पुरस्कार उषा शेरचनलाई प्रदान गरिने भएकाे छ । नेपाली मुक्तक क्षेत्रमा अतुलनीय योगदान पुर्याउनुभएकी कवि, गीतकार तथा मुक्तककार शेरचरलाई उक्त पुरस्कारबाट सम्मानित गरिने भएकाे हाे ।
मुक्तक दिवसको अवसरमा शुक्रवार पोखरामा आयोजित समारोहमा मुक्तक मञ्च पोखराले शेरचनलाई ३३ हजार ३ सय ३३ नगद राशीकाे पुरस्कार प्रदान गर्ने घोषणा गरेको हो।
![]()
स्वास्थ्यको लागि पदयात्रा राम्रो व्यायाम
Tags: No Comments

हिड्नु स्वास्थ्यको लागि लाभदायक छ । हाइकिङ अग्रेजी शब्द, जसको नेपाली पदयात्रा हुन्छ । अंग्रेजीमा ‘हाइ’ भनेको उचाइ र ‘किङ’ भनेको राजा, उचाइको राजा । यसैबाट केही उचाईमा तर ग्रामीण बस्ती तथा जंगली बाटो भएर कुनै गन्तव्य तय गरिन्छ भने त्यो पदयात्रा स्वास्थको हिसाबले झनै राम्रो हुन्छ ।
हाइकिङ वा पदयात्रा जे भने पनि अर्थ केही उचाइ र कोलाहल मुक्त वातावरण ग्रामीण बस्ती पाखा पहराको दृश्यावलोकन गर्दै हिँडेर स्वास्थ्य लाभ गर्नु बुझिन्छ । बिहान बेलुकाको समयमा १-२ घण्टा हिड्नुलाई हिडाई मात्रै भनिन्छ । त्यो एक्लै वा केही साथीहरूको साथमा दिनहु गर्न सकिन्छ । शहरी क्षेत्र वा आफू बसिरहेको ठाउँ भन्दा केही पर स्वच्छ वातावरण भएका गाउँ तिरको कुनै गन्तव्यतिर हिँड्डुल गर्दै दृश्यावलोकन गर्नुलाई पदयात्रा भनिन्छ । पदयात्रा सामुहिक गरिन्छ ।
नेपालमा धेरै ठाउँ छ्न पदयात्राका लागि । ठाँउ र समय अनुसार पदयात्राको दिन तय गरिन्छ । सामान्यतया ५-७ घण्टा कुनै उपयुक्त समय मिलाएर समुहमा पदयात्रा गर्न सकिन्छ । मकवानपुरमा समेत पदयात्रा गर्ने पर्याप्त ठाँउहरु छन् । हेटौंडा वरपरसमेत यस्ता ठाउँ छन् । जहाँ बिहानै हिडेर ग्रामीण बस्तिको रहनसहन हेर्दै पहाडी दृश्यावलोकन गर्न सकिन्छ । समूह र फुर्सद मिले पदयात्रा हरेक हप्ता पनि गर्न सकिन्छ । तर महिनामा एक पटक पदयात्राको लागि समय मिलाउन सके स्वास्थ्यको समेत राम्रो मानिन्छ । त्यसो त हरेक दिन विहान वा बेलुका समय मिलाएर १ देखि २ घण्टा हिडाइबाट समेत लाभ लिन सकिन्छ ।
प्रायः पदयात्रा गर्न रुचाउने मध्येको मलगायत केही साथीहरूले माघ १३ गते शनिबार हेटौडा नजिकैको छोटो तर रमाइलो पदयात्रा मार्ग छनौट गरि हिड्ने मेसो मिलायौ र केही साथीहरुकाे समय पक्का गर्यौ । करिव करिव हामी जाने समुहमा ९/१० जनाकाे टुङ्गाे लागेकाे थियाे । साेही अनुसार शनिबार विहानै केही खाजा बनाउन चार बजे उठेर तम्मतयार गर्दै थिए दिदी शान्ति प्रिय बन्दनाकाे ट्वाङ्ङ मेसेज आयाे म जान्न सन्चाे भयन माफ पाउँ । मेराे मनकाे उत्साहा जागर सब मर्याे । अब के गरुँ गरुँ दाेधारमा परियाे । हिजै समय पक्का गरेकाे आफू भन्दा परिपक्प मान्छे समूहमा नहुने भएपछि म दाेधारमा परे । खाजा त बनाए तर ओछ्यानमा आयर पल्टिएँ । विहान ६:३० वजे पैदल हिड्ने ठाउँ सामरी पुलमा पुग्ने भनी अघिल्लाे दिन निधाे गरेका थियाै । तर त्यतिन्जेल सम्म ओछ्यानमै थियाै हामी । समुहकाे सदस्य सुनिताकाे कल आयाे म बुद्द चाेक आइपुगे तपै कहाँ ? म त झसङ्ग भए उनकाे कल राख्न नपाउँदै मन्जुले फाेन गरिन् दिदि हामी त सामरी पुल आइपुग्याै तपाईंहरु कहाँ भन्दै । केहीअघि मरेकाे जाँगरलाई फेरी तङ्याउदै संजिव कार्की र वावुलाई तयार हुन भने र हतार हतारमा १५/२० मिनेटमा यति रफ्तारमा सामरी पुल पुगियाे कि अचम्मित भएँ । चिसाेले कठ्याङ्ग्रियकाे हातमा हाेस थियन ।

हाम्राे पदयात्राकाे अर्काे साथि थिईन मन्जु मैनाली । मसिनि खिरिलि पातली तर अत्यधिक भावुक र सबकाे कुरा बुझ्ने जिम्मेवार घरतिर हिडे जसरी आएकी रहिछिन् हाइकिङ जान चप्पलै लगाएर, साेच्दै थे यीनलाई हिड्ने समयमा गाराे त हुन्न ? हिड्न त सक्छिन? कार्यक्षेत्रमा संधै छाेटाे समयमा भेटिने उनी जस्ताे कार्यक्षेत्रमा थिन तेस्तै सरल लामाे यात्रामा पनि थिइन । मानिसमा दाेहाेराे व्यवहार धेरै देखिन्छ तर उनमा देखिन्न । अरुकाे दुख देख्न नसक्ने मन्जु सानै उमेरमा परिपक्क देखिन्छिन । मन्जुले नै हामी माझ नयाँ साथि लिएर आएकी रहिछिन् । उनले साथमा विल्कुल नयाँ थिइन आरती ।
सबै जम्मा भएपछि हाम्रो पैदल यात्रा सुरु भयो सामरी पुलबाट । टोलीमा ९ वर्ष देखि ४० वर्षसम्ममा सदस्य थियौ । मकवानपुर गढिको आमभन्ज्याङ्गको बाटो हुँदै हामी सात जनाको टोलीले तय गर्यौ वुङदल-कप्सेरी-बाघचौर-आदामार-बाघझोराको पदमार्ग रुट । जुन भिमफेदी गाउँपालिका वडा नं १ को दक्षिणी भेगमा पर्दछ । सामरी पुल (भीमफेदी गाउँपालिका तर्फ) को पूर्वबाट करिब २ किमिको दुरीमा रहेको आमभन्ज्याङ्गको बुङ्दल झर्ना नपुग्दै केही वरबाट कप्सेरी जानका लागि हाम्रो टोली ठाडो उकालो तर्फ प्रस्थान गर्यौ । टोलीका ९ वर्षीय सबैभन्दा सानो सदस्य उकालोमा सबैभन्दा अगाडि लागेको थियो ।
कच्चि सडकको बाटो नभयको त होइन तर हिड्ने नै भएपछि किन लामो तर सहज हुने बाटो रोज्ने भनेर ठाडो उकालो बाटो रोजेका हामीलाई उकालो बढ्दै जाँदा श्वास फुलेर आएको थियो । सानो सदस्य त हिडिरहेको छ हामी किन हिड्न सक्दैनौ र भन्ने मानसिक रुपमा उत्प्रेरित हुँदै स्वाश्वको गति बढाउदै उकालो लागिरह्यौ केही बेर सुस्ताउँदै, सुस्केरा हाल्दै । स्थानीयवासी जो त्यहीबाटो आफ्नो दैनिक कर्मको लागि हिड्छ उहाँहरुलाई करिव १५ मिनेट लाग्ने बाटो हामीले ४५ मिनेट लगाएर पार गर्यौ । बाटाेमा बेला बेला आमाकै झल्काे दिलाउने गरि कम्मरमा हात राख्दै सुस्केरा हाल्दै हिडिन् मन्जु । म ओ आमाेइ भन्दै जिस्काउदै गर्दा मुसुक्क हास्ने मन्जु हामीसँग यति लामाे यात्रामा पहिलाे पटक साथमा थिइन् ।
कप्सेरी गाउँ पुगपछि देखिएका दृश्यावलोकनले हामीले ४५ मिनेट लगाएर पार गरेको उकालोको थकाइलाई विर्साइ दियो । वर्णन गर्न कठिन भएपनि अत्यधिक सुन्दर दुश्यमा पूर्वमा लहर परेका पहाड, उत्तर पुर्वमा छत्रेको ठुलो लेक नाकमै ठोकिएला जसरी उभिएको, दक्षिणतिर सामरी खोला र राप्ती खोला त्रिवेणी धामसम्म बगिरहेको दृष्य, हेटौडा बजार तथा औद्योगिक क्षेत्र, चुरेपर्वत क्षेत्र, पश्चमतिर पहाडी दृष्य र उत्तर तर्फ भिमफेदीकै साना साना गाउ अनि भरेङ्गी आकारका कान्लाहरु ।

अहिले जाडोको समय, यो मौसममा यसै पनि व्यायाम गर्न जाँगर चल्दैन, जसले शरीर चुस्त हुन पाएको छैन । त्यसैले जाडो मौसममा हाइकिङको महत्व अझ बढ्छ । विहानको सुर्योदयसँगै यात्रामा लम्किएका हामी दक्षिण तर्फवाट उकालो लागि माथि पुग्दा पारिलो घाम ! घाम माथि पुग्दा हामी पनि माथि पुगेका थियौ सँगसँगै । हाम्रो टोली कप्सेरी गाँउबाट पुनः अघि बढ्यौ स्थानीयहरुसंग कुराकानी गर्दैगर्दै । तामाङहरुको वस्ती रहेको कप्सेरीसम्म मज्जाले अटो चल्दो रहेछ । हेटौंडा बजारबाट २०० रुपैया भाडामा अटोले ल्याउँने/पुर्याउने रहेछ । जेहोस संघीयतासंगै घरघरमा सिंहदरवार पुगेको छ छैन तर बाटो घाटो, बिधुत र पानीको सुविधा भने पुगेको छ ।
मानिसको आधारभुत आवश्यकता विस्तारै पूरा हुँदै गएको देखिन्छ । हलो पनि प्रयोग गर्न नमिल्ने बारीका कान्लाहरुमा कोदो रोपेर नल काटेमा ठोसा ताजै थिए । त्यहाँ खेती गर्नका लागि अझैपनि कुटो कोदालो नै प्रयोग हुन्छ, कतैपनि देखिएन हाते ट्याक्टर । हाते ट्याक्टरको सहायताले केही सहज हुने भने देखिन्छ खेतिपातिका लागि ।
हाम्रो पाइला अघि बढीनै रहेको थियो बाघझोराको लागि, आउदै थियो कप्सेरी पछिको बाघचौर गाउँ । जहाँ एउटा विधालय रहेछ जनता आधारभुत विधालय । कुलेखानी तेस्रो जलविद्युत आयोजनाले उक्त विद्यालयको दुबैतर्फ पर्खाल बनाइदिएको रहेछ २०७१ सालमा । एकनाले आकारमा बनेको विद्यालयको लागि चौर थिएन । थोरै क्षेत्रफलमा निर्माण भएको विद्यालयको दुवै तर्फ भिर रहेछ । कुलेखानी तेस्रोले सामाजिक काम गरेको रहेछ पर्खाल बनाई हुनसक्ने संभावित क्षतिबाट बचाउन ।
हामीले थकानलाई केही बेर त्यही बिसाउने र सामान्य खाजा स्कुलकै पेटिमा बसेर खाने भयौ । स्थानीय स्तरमा १/२ स्थानमा चर्च थियो र स्थानीयहरु हामी केही वितरण गर्न चर्चमा आएको अनुमान गर्दै प्रश्न गर्दै थे । धर्म प्रति मेरो कुनै प्रतिशोध छैन । म यशु, अल्लाहा, बुद्द, महादेव, विष्णु, गुरु नानक सवलाई समान मान्छु किनकि सब धर्मको एउटै सार छ शान्ति, अहिसा, एकता, सद्भाव । चर्चमा गयर प्रभु यशुको प्रसाद खाएको छु, मस्जिदमा गएर कुरानलाई ढोगेको छु, गिता र बाइवल दुवैलाइ संगै घरमा राखेको छु, गुम्वा त सबैभन्दा प्रिय क्षेत्र जहाँ शान्तिको महशस गर्छु र गइरहेको हुन्छु पनि । तर उक्त गाँउमा चर्चका मान्छेहरु मात्र केही लियर जाने रहेछन् भन्ने लागिरह्यो । ती गाँउमा गुम्वा देखिन तर तामाङको समाधिस्थल भने देखेँ । स्कुलको पेटिमा बसेर हामीले खाजा खायौ कोदोको रोटी, मस्याङको विरौला, मिठ्ठो चिया भिटामिन बिस्कुट ।

अब सुरु भयो त्यो अघिको यात्रा । समतल समतल बाटो हुदै हामी अघि बढ्दै आदामार तर्फ अघि बढ्यौ जहाँ अचम्मको दृश्य देखियो । जग्ङेश्वर महादेव गुफा । जहाँ जात्रा लाग्ने रहेछ। विशाल गुफा जहाँ प्रतीत हुँदै थियो केही समय अघि मात्र जात्रा समापन रहेछ । उक्त स्थानमा रहेको महादेव थानो गुफा भित्र डराइडराइ गयौ । गुफाको माथि सानो प्वाल थियो जहाँबाट प्रकाश छिरिरहेका । उक्त प्रकाशको छाँया गुफाको अर्को कुनातिर देखिएको थियो जसरी आँगनबाट बसेर ऐना घाममा देखाएर तेस्को प्रकाश घरभित्र अधेरो क्षेत्रसम्म पुर्याउने काम गर्थ्यौ सानोमा । गुफाको प्रकाश र देखिएको छाँयाले फेरी एकपटक बालापनको याद गरायो। गुफा भित्र दिनभर बत्ति वलिरहने रहेछ करिव ३ वटा वल्ब बालिएको थियो । सुन्दर रहेछ गुफा ।गुफाको संरक्षण र संरचना व्यवस्थापनमा ध्यान दिन सके धार्मिक तथा आन्तरिक पर्यटनमा टेवा पुग्ने देखिन्छ भने भक्तजनलाई समेत सहज हुनेछ ।
महादेवथानमा लामै समय व्यतित गर्यौ हामीले । गुफाको भित्रसम्म गएर हेर्यौ । स्थानीय श्रमदान सहित निर्माण गरिएको उक्त मन्दिर क्षेत्र अझै व्यवस्थित हुने पर्खाइमा रहेको पायौ । मन्दिरमा करिव ४५ मिनेट अलमलिएपछि पुन हामी आदमारलाई नियाल्दै हिड्यौ जुन उत्तर पश्चिम क्षेत्र तर्फ अघि बढ्दै थियो । बाटोमा धुलो उडाउदै अघि बढेको हामी यात्रा छोटिदै थियो । घरी अन्ताक्षरी खेल्दै घरी दौडदै घरी घोचपेच गर्दै व्यवहारिक भन्दा पनि बालकपनमा हाम्रो टोली वेपर्वाह हिडिरह्यौ ।
हरेक यात्रा सहज हुने गर्छ भन्ने लाग्छ साथीको साथले । साथमा अझ वचपना भएका साथी भए झन सहज र मिठो बन्ने रहेछ । अझ साथमा ९ बर्ष आफ्नै छोरा समेत हिडिरहेको थियो । उ पनि रमाउने भएको छ पदयात्रामा । उ यात्रा भरी घरी खुरुर दौडेर अघि पुग्ने र फस्ट भएँ भन्छ त घरि अन्तिममा भएको साथीलाई सोध्न पुग्छ हिड्न सक्नु भएन हो ? उसको र मेरो हरेक कुरा मिल्छ । प्रकृतिमा रमाउन मलाई जति मनपर्छ उति उसलाई पनि । जति गुनगुनाउन मलाई मनपर्छ उति उसलाई पनि ।
गितकाे तालमा हामी म्युजिक पनि मिक्स गर्छाै टिङ् टि टि टिङ टिङ टि टि टिङ । गितकै तालमा नाच्ने गाेडाहरुले वाटाे धुलाे उडाउन मस्तथ्याे भने ती धुलाेलाइ तिनै खुट्टाका कपडाले मज्जाले लपेटेर लिएकाे थियाे । गाेजिमा हात हालेर खालि खल्ति पल्टाउदै छाेराे थप गुन गुनाउछ ।


हर यात्रामा ट्युनिङ मिल्ने साथी हुनुपर्छ र मेराे ट्युनिङ मेराे छाेराेसंग मिल्छ । हाम्राे टाेलिमा उहीँ उमेरका समूह छैनन् । आफू हाँस्न थालेपछि सबैलाई हसाउने सन्ताेषी बर्ताैला जाे घुम्न भनेसी हुरुक्क हुने । धेरै समय भएकाे छैन चिनजान भयकाे उनीसँग तर पनि अति आत्मिय छौ । अझ हिमाली क्षेत्रहरुमा समेत ट्रेकिङ गरिसकेकी सन्ताेषीसँग यात्राका धेरै अनुभवहरु छन् । त्यस्तै छिन सुनिता लामा पनि । लजालु तर हर जाे काेहिसंग मिल्ने, लाग्दैन कि हाम्राे हिजाे मात्र चिनजान भएकाे हाे । अरुकाे खुव प्रशंसा गर्छिन । समुहमा घाेडा जसरी हिड्ने उनी उनकाे साथमा हिड्दा पनि दाैडनु परेकाे फिल हुन्छ । त्यसैले म हात समाएर हिड्छु ताकि तालमेल मिलाेस ।
यसरी करिव करिव ५ घण्टामा ११:५६ मा हामीले बाघझाेरा स्थित त्रिभुवन राजपथमा ओर्लियाैँ । त्यहाँबाट सावरी साधन पाइने आशमा पैदल नै हिडिरह्याै तर करिव ३ किलाेमिटर हिड्दा पनि हामीले साधन पाउन सकेनाै । एउटा सेल पकाए जस्तै भयाे हाम्राे हाइकिङ यात्रा सामरी पुलमै आयर टुङ्गियाे । सामरी पुलमा आएर ढिडाे र मासु खाएर आ आफ्नाे गन्तव्यका लागि छुट्टियाै छिट्टै अर्काे हाईकिङ जाने याेजना बनाउँदै ।

हाम्रो वरपरको प्रकृति, भूगोल, समाज, संस्कृति र जनजीवन बुझ्ने एक उपयुक्त माध्यम पनि हो– हाइकिङ । यति मात्र होइन, सहरका घना बस्तीमा हुर्कंदै गरेका हाम्रा नानीबाबुहरूलाई प्रकृतिसँग साक्षात्कार गराउँदै हिँड्ने बानीको विकास गराउन पनि हाइकिङले सहयोग नै गर्छ । हाम्रा सहरमा पर्याप्त खुला ठाउँ, बगैँचा, सफा नदी र प्रकृतीमैत्री संरचनाहरू छैनन् । बालबालिका बढीभन्दा बढी समय मोबाइल, ल्यापटप र टीभीमा झुम्मिएर कृत्रिम वातावरणमा हुर्कन बाध्य छन् । यो वातावरणले बालबालिकाको सर्वाङ्गीण विकासमा असर परेको छ । बालबालिकालाई बिस्तारै प्रकृति र समाजबाट बिमुख पनि बनाउँदै लगेको छ । वन, चरा, पुतली, जनावर, सफा पानीका कलकल बग्ने झरना/नदी केवल मोबाइल, ल्यापटप तथा टेलिभिजनको स्क्रिनमा मात्र हेर्न बाध्य छन् बालबालिका । त्यसैले अहिलेको हुर्कंदो सहरी पुस्ताका लागि स्वच्छ हावा लिँदै, चराको चिरबिर आवाज सुन्दै उकाली ओराली हिँड्न हाइकिङ एक अवसर पनि हो ।
यात्रामा हामी प्रकृतिसँग मात्र सामिप्यता भेट्दैनाै साथमा हुने साथीहरुसँग पनि नजिक हुन्छाै एउटै परिवार जसरी । मकवानपुर जिल्लामा हाइकिङका लागि थुप्रै रुटहरु रहेका छन तर पछिल्लाे समय सडक निर्माण सगै तेस्ता पैदल हिड्ने वाटाेहरु नस्ट भयकाे तथा पैदल हिड्न छाेडेपछि ती वाटाेहरु झाडिले हराएकाे पनि पाइयाे । स्थानिय निकायले आफ्नाे क्षेत्रमा आन्तरिक पर्यटनमाा ध्यान दिई पैदल हिड्ने रुटहरुकाे संरक्षण गर्न जरुरी रहेकाे देखिन्छ । त्यस्तै रुटकाे मध्यक्षेत्रतिर विश्राम स्थान तथा स्थानीय तहकाे प्रमुख र विशेष कुराकाे पहिचान झल्कने कुराहरुकाे विस्तार गर्न जरुरी छ । जस्ले उक्त स्थानकाे चिनारी मात्र नभै सामाजिक सांस्कृतिक तथा व्यवसायिक गतिविधिलाई बढवा दिओस ।


