गजल
बलजफ्ती थुनिन्छन् गुनगुनाउने ओठहरु।
धर्ती जस्तै सहनुपर्ने अनगिन्ती चोटहरु ।
बाध्यता, विवशताको जन्जिरमा फसाएर,
विद्वान् बनी देखाइन्छ्न् महिलाका खोटहरु ।
माया हैन, सम्मान गर नारीलाई देवी ठानी,
तुलसी बिना पुरा हुन्नन पूजा गर्ने मोठहरु।
कहिलेसम्म बाच्नु अझै डराएर कातर भई,
चौँरीले नै सजाउँछन लेकमा ती गोठहरु ।
अधिकारको लडाइँमा तल पर्छन् अझै नारी,
फूल्न नपाई ओइलाउँछन सिर्जनाका बोटहरु ।
मकवानपुर । मकवानपुरकाे हेटौंडामा २ जना कविलाई सम्मान गरिएकाे छ । शनिबार बागलुङका कवि भूपिन र काठमाडौंका कवि तथा समालोचक डा.विन्दु शर्मालाई एकै मञ्चमा सम्मान गरिएको हो ।
साहित्य सङ्गम मकवानपुरको शनिबार भएकाे ३६० औँ साहित्य सन्ध्यामा “डम्बर पूर्णमाया स्मृति कविता सम्मान” २०८० बाट बागलुङका कवि भूपिन र २०८१ बाट काठमाडौका कवि शर्मालाई सम्मानित भएका हुन् । कवि जेनन नेपाल संस्थापक रहेकाे उक्त सम्मानकाे राशी जनही २२ हजार २२२ रुपियाँ रहेकाे छ । कार्यक्रममा पुरस्कार संस्थापक नेपालकाे विशेष कविता वाचन समेच गरेका थिए ।
उक्त अवसरमा ‘काठमाण्डु प्याराडाइज’ नियात्रा सङ्ग्रहकाे गृह विमोचन तथा परिचर्चा समेत गरिएको छ । हेटौंडा–११ निवासी नियात्राकार राजाराम बर्तौलाको उक्त नियात्रा संग्रहकाे गृह विमोचन गरिएको छ । संगम अध्यक्ष डीबी बर्तौलाको सभाध्यक्षता तथा साहित्यकार डा. निमेश निखिलको प्रमुख आतिथ्यतामा कार्यक्रम भएकाे हाे ।
चितवन । चितवनको अग्रणी साहित्य सस्था कविडाँडा साहित्य समाजले कविडाँडा आख्यान पुरस्कार २०८१, तीर्थ गुरुङको ‘हिउँको गीत’ नामक कृतिलाई प्रदान गरेकाे छ । गुरुङद्वारा लिखित यो उपन्यासले सात सय वर्षअघिदेखि गुरुङ समाजको सामाजिक यथार्थलाई चित्रण गरेको छ ।
यसले राजनीतिक विषयलाई मात्र नभई सांस्कृतिक पक्षलाई समेत सशक्त रुपमा समेटेको छ। उक्त कृतिलाई पद्मश्री पुरस्कारको सूचिमा समेत सूचीबद्ध गरिएको थियो । जसले यसको साहित्यिक मर्मलाई थप पुष्टि गरेको छ । शनिबार एक कार्यक्रमका विच उक्त पुरस्कार प्रदान गरिएकाे हाे ।
यसैगरी आगामी वर्षदेखि प्रदान गर्ने गरि “कविडाँडा प्रतिभा पुरस्कार” समेत घोषणा गरिएकाे छ । लामो समयदेखि साहित्यिक गतिविधि गर्दै आएको सस्थाले नेपाली साहित्यको प्रवर्द्धन र प्रोत्साहनका लागि उक्त पुरस्कारको घोषणा गरेको हो । कविडाँडा आख्यान पुरस्कार अर्पण समारोहमा समाजका अध्यक्ष एलबी क्षेत्रीले आगामी वर्षदेखि कविडाँडा प्रतिभा पुरस्कार वितरण गरिने घोषणा गरेका हुन् ।
उनका अनुसार उक्त पुरस्कारको राशी १ लाख ५० हजार रुपैयाँ रहने छ । यसअघि समाजले एक लाख २५ हजार रुपैयाँको कविडाँडा आख्यान पुरस्कार प्रदान गर्दै आएको थियो । यस वर्षैदेखि अझ वृद्धि गरी एक लाख पचास हजार रुपैयाँ पुर्याइएको छ। आगामी वर्षदेखि दुबै पुरस्कार एकसाथ घोषणा हुने र अर्पण गरिने संस्थाका अध्यक्ष क्षेत्रीले जानकारी दिए।
२०६० सालमा स्थापना भएको कविडाँडा साहित्य समाजले २०७५ सालदेखिदेखि निरन्तर रुपमा वर्षभरि प्रकाशित उत्कृष्ट आख्यानलाई सम्मान गर्दै आएको छ। पुरस्कारको राशी मीना लामिछाने ट्रस्टले उपलब्ध गराउँदै आएको संस्थाका अध्यक्ष क्षेत्रीले जानकारी दिए । सामाजिक, सांस्कृतिक र साहित्यिक उत्तरदायित्वहरुमा सक्रिय यो संस्था समय-समयमा विभिन्न साहित्यिक कार्यक्रम र पुरस्कारमार्फत नेपाली साहित्य समाजमा आफ्नो विशेष पहिचान बनाउँदै आएकाे छ।
आगामी वर्षदेखि अर्पण गरिने कविडाँडा प्रतिभा पुरस्कारले साहित्यिक प्रतिभालाई प्रोत्साहन दिने मात्र नभई नेपाली साहित्यको समृद्धिका लागि पनि महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अध्यक्ष क्षेत्री बताउँछन् । राष्ट्रियस्तरमा स्थापित यो पुरस्कारले आगामी पुस्ताको सृजनात्मक प्रवृत्ति बढाउन योगदान पुर्याउने छ । यसले नेपाली साहित्य क्षेत्रमा नयाँ ऊर्जा थप्दै साहित्यको विकास र संरक्षणमा महत्वपूर्ण भुमिका खेल्ने अनुमान छ ।
साहित्य जगतमा आफ्नो विशिष्ट योगदानका दिदै आएको कविडाँडा साहित्य समाजले यस अघि पनि नेपाली आख्यान र कविता लेखनलाई प्रोत्साहन गर्दै आइरहेको छ । आगामी दिनमा यस पुरस्कारले पनि साहित्यमा नयाँ मानक स्थापित गर्ने विश्वास व्यक्त अध्यक्ष क्षेत्री गर्छन् । कविडाँडा प्रतिभा पुरस्कार नेपाली साहित्य प्रेमीहरुका लागि उत्साहजनक, प्रेरणादायी र समग्र साहित्यिक परिदृश्यलाई अझ उज्जवल बनाउने आशा गरिएको छ ।
चितवन । चितवनका कवि मेनका चापागाईंको कवितासङ्ग्रह ‘मनको अदालत’ सार्वजनिक गरिएको छ । गैंडाकोट नगर प्रज्ञाप्रतिष्ठानको आयोजनामा आइतबार ११७ औँ लक्ष्मी जयन्ती विषेश कार्यक्रममा उक्त कृति लोकार्पण गरिएको हो ।
गैंडाकोट नगर प्रज्ञाप्रतिष्ठानका कुलपति गोविन्दराज विनोदी, नगर प्रमुख मदनभक्त अधिकारी र कवि चापागाईंका मातापिताले कृति लोकार्पण गरेका हुन् । कृतिमा समसामयिक विषयवमा लेखिएका ६९ वटा कविता सङ्ग्रहित छन् । स्कुले जीवनदेखि नै साहित्य सिर्जना गरेको चापागाईंले कोरोनाकालमा कविता लेखनमा सक्रिय भएको बताउँछिन ।
कृतिमाथि प्राध्यापक रञ्जना लामिछाने र उदय अधिकारीले परिचर्चा समेत गरेका थिए । डाक्टर भूमिराज चापागाईंले कविको परिचय गराउँदै चापागाईं कविता पारखी भएको बताए । वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पसका उपप्राध्यापक रमेश प्रभातले कवि चापागाईंको कविता लेखनको धार बलियो देखिएको बताए । कार्यक्रममा उदितप्रकाश सिग्देल, एकदेव रिमाल र विष्णु पन्थीले मनको अदालत कवितासङ्ग्रहबाट एकएकवटा कविता वाचन गरेका थिए । गैंडाकोट नगर प्रज्ञाप्रतिष्ठानबाट प्रकाशित चापागाईंको पहिलो पुस्तकको मूल्य ३५१ रुपैयाँ रहेको छ ।
सोही कार्यक्रमको पहिलो खण्डमा कवि मनोज भण्डारीले महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको साहित्यिक योगदानको चर्चा गर्दै देवकोटाका केही श्लोकहरु वाचन गरेका थिए । गैंडाकोट नगर प्रज्ञाप्रतिष्ठानका उपकुलपति भीमप्रसाद शर्माले स्वागत गरेको कार्यक्रमलाई साहित्यकार लेखराम सापकोटाले सहजीकरण गरेका थिए ।
मकवानपुर । पत्रकार बलराम पुडासैनीको वर पिपलु बोलको गीतको म्यूजिक भिडियो सार्वजनिक भएको छ । मुर्चुङ्गा टिभी अफिसियल युट्युब च्यानल मार्फत् गीतको भिडियो सोमबार सार्वजनिक गरिएको हो ।
किशनप्रसाद सुवेदीको शब्द तथा सञ्जोग गौतमको संगीत रहेको गीतमा गायक पुडासैनीलाई बिना राईले साथ दिएकी छिन् । भिडियोमा गायक पुडासैनी र गायिका राईको अभिनय रहेकाे छ । ओपल रेकर्डिङ स्टूडियो र अन्तरा स्टुडियोमा रेकर्डिङ् तथा भिडियोको छायाँकन गरिएको गीतको संगीत संयोजन विश्व अधिकारीले गरेका हुन् ।
गीतमा प्रेमको मधुर सुरुआत् र प्रेम सम्बन्ध तथा विछोडपछिको पीडा र आत्मबोधलगायतका संवेदनाहरुलाई समेट्ने प्रयास गरिएको छ । प्रेममा पर्ने युवायुवतीहरुको भावना, ब्रेकअपपछि आउने मनोवैज्ञानिक उतरचढाव र पछुतोको गहिरो अनुभूतिलाई गीतमा कलात्मक ढंगले प्रस्तुत गरिएको छ ।गीतको शब्द र संगीतमा प्रेमले ल्याउने मिठास मात्रै होइन, टुटेको सम्बन्धपछि आत्मा भित्र बज्ने मौन र तितो सङ्गीतलाई झल्काइएको गायक पुडासैनी बताउँछन् ।
गीतलाई युवापुस्ताको मनोदशा र यथार्थ प्रेमकथाको अभिव्यक्तिको रुपमा चित्रण गरिएको छ । विछोडपछिको पश्चाताप पनि कहिलेकाहीँ प्रेमकै गहिरो प्रमाण बन्छ भन्ने शन्देश बोकेको यस गीतलाई आजको युवा पुस्ताको कथाको रुपमा हेरिएको छ ।