मकवानपुर । स्थानीय तहकाे चुनाब सरकारले चैत महिनामानै गर्ने तयारी गरेकाे स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्यामन्त्री विरोध खतिवडाले बताएका छन् ।
समाजवादी प्रेस सङ्गठन नेपाल मकवानपुरको आयोजनामा आइताबार हेटौंडामा भएको पत्रकार भेटघाट कार्यक्रममा बोल्दै खतिवडाले चुनाव नियमित प्रक्रिया भएकाले समय सिमामा हुने बताए । अहिले रिक्त रहेका निर्वाचन क्षेत्रमा पनि चुनाब गर्ने तयारी सरकारले गरेकाे उनले बताए ।
यसैगरी ‘खोपको कारण नागरिकलाई कुनै समस्या नहुने समेत उनले बताएका छन् । खतिवडाले खोपको अहिले पनि समस्या नभएको र बिभिन्न देशबाट खोप आइरहेको अब पनि समस्या नहुने बताए। सङ्घीय तथा प्रदेश सरकारको मातहतमा रहेका अस्पताललाई स्तरोन्नति गर्दै आवश्यक चिकित्सकको दरबन्दी खुल्ला गरेर गुणस्तरीय र प्रभावकारी बनाउने सरकारको लक्ष्य रहेको मन्त्री खतिवडाले बताए ।
मन्त्री खतिवडाले छिमेकी राष्ट्र भारत, चीन र अमेरिकाबाट कोभिड विरुद्धको खोप ल्याई सबै नेपाली नागरिकलाई उपलब्ध गराउन थालिसकेको र अहिले १२ वर्षदेखि १८ वर्ष उमेर समूहका बालबालिकालाई खोप लगाइने जानकारी दिए । दुर्गम भेगका जनतालाई स्वास्थ्य सेवा सुलभ ढङ्गबाट उपलब्ध गराउन पायक पर्ने स्थानमा छिट्टै स्वास्थ्यचौकी स्थापना गरिने र सरकारको छात्रवृत्तिमा अध्ययन गरेका चिकित्सकलाई करार सेवामा नियुक्त गरी उपचार सेवालाई तीव्रता दिने लक्ष्यका साथ गृहकार्य भइरहेको पनि उनले जानकारी दिए ।
छात्रवृतिमा पढेका डाक्टरले २ वर्ष अनिवार्य सेवा गर्नुपर्नेमा दूर दराजमा त्यस्ता करारका डाक्टर पठाइएको खतिवडाले जानकारी दिए । सरकारले लागू गरेको स्वास्थ्य बिमाको उपचार राम्रो भएको तर, अस्पतालले भुक्तानी नपाएको गुनासो आइरहेको भन्दै त्यसबारे मन्त्रालयले चासो राखिरहेको उनले बता। समाजवादी प्रेस संगठनका केन्द्रीय सदस्य शिवकुमार काशीको अध्यक्षतामा कार्यक्रम भएको थियो ।
यसैबीच मदन भण्डारी स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानद्वारा सञ्चालित हेटौँडा अस्पतालको आजै निरीक्षण गर्दै मन्त्री खतिवडाले गुणस्तरीय स्वास्थ्यसेवा छिटोछरितो उपलब्ध गराउन आग्रह गरेका छन् । मन्त्री खतिवडाले अत्याधुनिक ‘ए ग्रेड’काे एम्बुलेन्स आजै सरकारका तर्फबाट हेटौँडा अस्पताल मेसु रामचन्द्र सापकाेटालाई हस्तान्तरण गरेका छन् । मन्त्री खतिवडाले नेपाल भारत सहयोग कार्यक्रम अन्तरगत प्राप्त आइसीयु र मेडिकल विशेषज्ञ सहितको सुविधा भएको एम्बुलेन्स हस्तान्तरण गरेका हुन् । ‘ए ग्रेड’को एम्बुलेन्स प्राप्त गरेसंगै मकवानपुरमा गम्भिर बिरामीलाई अन्यत्र उपचार गर्न लैजान थप सहज हुने भएको छ ।

एम्बुलेन्स हस्तान्तरण कार्यक्रममा खतिवडाले हेटौंडा बागमती प्रदेशको राजधानी भएकोले यहाँ प्रदेशस्तरको अस्पतालका रुपमा हेटौंडा अस्पताललाई स्तरोन्नती गरिनुपर्ने र त्यसका लागि मन्त्रालयको तर्फबाट आवश्यक सहयोग उपलब्ध गराउने प्रतिवद्धता व्यक्त गरेका छन् ।
कार्यक्रममा प्रदेश सभा सदस्य प्रेम बहादुर पुलामी, मुनु सिग्देल, प्रदेश स्वास्थ्य निर्देशक महेश्वरमान श्रेष्ठ, अस्पतालका मेसु सापकोटा, डा हरिबहादुर खड्का, नेकपा एकिकृत समाजवादी मकवानपुका अध्यक्ष श्रीधर पोखरेल लगायतको आतिथ्यता रहेको थियो ।
मकवानपुर । संघीयता कार्यान्वयन सहजीकरण सम्वन्धमा हेटौंडामा अन्तरक्रिया गरिएकाे छ । संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयको समन्वय र हेटौंडा उपमहानगरपालिकाको आयोजनामा अन्तरक्रिया कार्यक्रम गरिएको हो ।
कार्यक्रममा संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयका सचिब एकनारायण अर्यालले स्थानीयतहमा वेरुजु बढी रहेकाेमा चासाे व्यक्त गरेका थिए । उनले स्थानीय तहका कर्मचारीहरुकाे बृद्धी विकास हुनेगरी कानून निर्माणको चरणमा रहेको बताए । अर्यालले भने– स्थानीय तहका कर्मचारीहरुलाई पनि प्रदेश भित्र सरुवा हुने व्यवस्था सहीतकाे कानुन ल्याउने गृहकार्य भइरहेकाे बताए ।
‘स्थानीय सरकार संचालन सम्वन्धी ऐन बनेकाे तर नियमावली नबन्दा समस्या रहेकाे छ‘ अर्यालले भने ‘ सरकार स्थानीय सरकार सचालन ऐनलाई परिमार्जन गर्दै कर्मचारीसँग सम्बन्धी कानुन निर्माणकाे क्रममा रहेकाे छ ।’ अहिलेकाे अवस्थामा नदिजन्य पदार्थ उत्खनन सम्वन्धमा मापदण्ड बनाई संसदमा लैजाने तयारी रहेको उनले बताए ।

स्थानीय तहहरुमा ६० हजार स्थायी दरवन्दी स्वीकृत भएकाे भए २४ हजार हाराहारी स्थायी कर्मचारीले मात्र काम गर्नुपरेको मन्त्रालयका सह सचिन वसन्त अधिकारीले जानकारी दिए । ‘कर्मचारी समायाेज पश्चात स्थानीय तहमा एक किसिमकाे द्वन्द्वकाे अवस्था रहेकाे छ‘ अधिकारीले भने– संघीय कर्मचारी ऐन लागु भए पछी कर्मचारी वृत्ती विकाससँगै धेरै कुरा हल हुन्छ ।’
मकवानपुरका प्रमुख जिल्ला अधिकारी भरतमणि पाण्डेले मकवानपुरका हरेक स्थानीय तहमा नदिजन्य पदार्थ उत्खननमा समस्या रहेको बताए । प्रारम्भिक वातावरणिय मूल्याङकन आईई नभएकाे कारणा उत्खननमा समस्या भएकाेले अव आईई गरेर उत्खनन् कार्य गर्नु लागि परेकाे बताए ।
उपमहानगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकिय अधिकृत शिबराज चौलागाईंले गत आर्थिक वर्ष चालु आर्थिक वर्षकाे प्रथम चाैमासिक र काेभिड प्रतिकार्य सम्बन्धमा प्रस्तुति गरेका थिए । प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत चौलागाईंले चालु आर्थिक वर्षमा ३ वटा नदिजन्य पदार्थ उत्खनन आईई स्वीकृत भएकाे जानकारी दिए । त्यसैगरी आय तर्फका ठेक्का लागि कर संकलन शुरु भएको, सार्वजनिक निर्माण तर्फ ६ वटा ठेक्का सम्झाैता भएकाे, बसपार्क टर्मिनल भवनकाे ३० प्रतिशत कार्य प्रगती भएकाे कृषिथाेक बजार परियाेजना २० प्रतिशत प्रगति १ हजार २ सय याेजना मध्ये ४० प्रतिशत याेजान सम्झौता भएकाे बताए ।

यसैगरी कार्यालयकाे ओएण्डएम हुन नसक्दा कार्य विवरण अस्पष्टता रहेकाे, दरबन्दी अनुसार पदपूर्ति नभएकोले जनशक्तिको कमी रहेको कर्मचारी वृत्ति विकासले आकार लिन नसकेकाे, केही वडा कार्यालयहरु भाडाकाे भवनमा संचालन गर्नु पर्दा दैनिक सेवा प्रवाहमा असुविधा रहेकाे चौलागाईले जानकारी दिएका थिए । नागरिकको बढ्दो सेवा सुविधाको माग र आवश्यक पूर्वाधार निर्माणका लागि श्रोतको कमी रहेको समेत प्रमुख प्रशासकिय अधिकृत चौलागाईले बताए ।
यसै गरी गत आर्थिक वर्षमा उपमहानगरपालिकाकाे वित्तिय प्रगति ७२.२५ प्रतिशत र भाैतिक प्रगति ८० प्रतिशत रहेकाे समेत चाैलागाईले जानकारी दिए ।
उपमहानगरपालिकाका उपमेयर मिना कुमारी लामाको अध्यक्षता संघीय मन्त्रालयका सचिव अर्यालकाे प्रमुख आतिथ्यता र सहसचिव अधिकारीकाे आतिथ्यतामा भएको कार्यक्रममा वडा अध्यक्षहरु, कार्यपालिकाका सदस्यहरु, बिभिन्न महासाखाका प्रमुखहरु, शाखाका कर्मचारीहरुले स्थानीय तहमा कर्माचारी न्युन हुँदा सेवा प्रवाहमा कठिनाइ भएकाे, नदिजन्य पदार्थ उत्खनन गर्न नपाउँदा विकास निर्माणमा समेत असर परेकाे, कर्मचारीहरुकाे वृत्ति विकासकाे अवसर नभएकाे लगायतका समस्या बिषयमा जानकारी गराएका थिए ।

मकवानपुर । मीना चौलागाईको मुक्तक संग्रह ‘मुक्तक मिनार’ सार्वजनिक गरिएकाे छ । मुक्तकसागर त्रैमासिक साहित्यिक मुक्तक पत्रिकाद्वारा काठमाडौंमा आयोजित कार्यक्रममा मुक्तककार चौलागाईकाे मुक्तक संग्रह सार्वजनिक गरिएकाे हाे ।
अहिलेकाे सामाजिक परिवेश चित्रण गरी लेखिएको मुक्तक संग्रह ‘मुक्तक मिनार‘ शनिबार नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानका पूर्व उपकुलपति विष्णुविभु घिमिरेको प्रमुख आतिथ्यत्मा सार्वजनिक गरिएकाे हो । आमसञ्चारका विभिन्न माध्यमको विकाससंगै साहित्यमा कलम चलाउनेहरुको संख्या बढेपनि गुणस्तरिय लेखनको कमी भएको अवस्थामा चौलागाईको कृतिले धेरैलाई पाठ सिकाउने घिमिरेले बताए ।
मुक्तक सङ्ग्रह आमा विषयबाट सुरु भई जिन्दगीको जोड घटाउमा टुंगीएको र समसामयिकतासँगै समाजका विविध आयामलाई चोटिलो रुपमा उतारिएको छ । पाठकको मन जित्न सक्ने खालको मुक्तक भएकोले उत्कृष्ट कृतिको रुपमा परिचय बनाउने पनि कार्यक्रमका वक्ताहरुले धारणा राखेका थिए ।
पुस्तक सार्वजनिक कार्यक्रममा संस्कृतविद् तिलक लुइटेल,साहित्यकार राजन सिलवाल, कृष्ण धरावासी, रामकाजी कोने, गिरिराज डल्लाकोटी, प्राज्ञ विवश पोखरेल लगायतले शुभकामना सहितका मन्तव्य राखेका थिए । कार्यक्रममा साहित्यमा रुचि राख्ने रञ्जिता चौलागाई, विनोद आकाश खत्री, पार्वती भट्ट लगायतले चौलागाईको केही मुक्तक वाचन पनि गरेका थिए । चौलागाईको पहिलो कृति ’मुक्तक मिनार‘ मा ३ सय ६ वटा मुक्तक समेटिएको छ ।

मकवानपुर/बागमती प्रदेशको सामाजिक विकास मन्त्री कुमारी मोक्तानले किशोरी तथा महिलामाथि हुने सबैखाले हिंसाको खुलेर प्रतिकार गर्न युवाहरुलाई आग्रह गरेकी छन् ।
प्रदेश युवा परिषदले हेटौंडामा आयोजना गरेको आत्मरक्षासम्बन्धि दुइदिने तालिमलाई सम्बोधन गर्दै मन्त्री मोक्तानले किशोरीहरुले हिंसा सहने होइन हिंसाको प्रतिकार गर्ने बानिको विकास गर्नुपर्ने बताइन् ।
वर्तमान समयमा बलात्कार, हिंसालगायतको घटनाहरु बढ्दै गएको प्रति उनले चिन्ता प्रकट गरिन् । महिला तथा किशोरीमाथी हुने त्यस्ता घटना न्युनिकरणमा महिला आत्मरक्षा तालिमले पनि केही हदसम्म सहयोग गर्ने बताउदै प्रदेश सरकारले स्थानियतहरुसंग समवन्य गरि सबै पालिकामा तालिम संचालन गर्ने जानकारी गराइन् । महिलाहरु अझै पनि पुरुषहरुको तुलनामा पछाडि परेकोले उनीहरुको क्षमता अभिवृद्धी गदै नेतुत्वदायी भूमिकामा ल्याउन सबै मिलेर अघि बढ्नुपर्ने बताइन् ।

कार्यक्रममा प्रदेश युवा परिषदका कार्यकारी उपाध्यक्ष सन्तोष चौलागाईले युवा परिषद ५० प्रतिशत महिला सहभागिता सुनुश्चितता गराउने एकमात्र कार्यालय भएकाले कार्यालयले पहिलो कार्यक्रम नै महिला किशोरी लक्ष्यित गरि आयोजना गरेको बताए ।
राज्यले युवाहरुको निम्ती हरेक बर्ष राम्रा कार्यक्रमहरु ल्याउने गरेता पनि युवा र सरकारबीच समवन्यको अभाव हुदाँ सोचे अनुसार कामहरु हुन नसकेको उपाध्यक्ष चौलागाईंले बताए । त्यस्ता समस्याहरुलाई चिर्दे अघि बढ्न र युवाहरुको क्षमताको पहिचान सहित युवालाई उत्पादनसंग जोड्नको निम्ती प्रदेश युवा परिषद गठन भईसकेकाले अब प्रदेश युवा परिषद युवाहरुको विकासको लागी विषेश कार्यक्रममा साथ योजनावद्ध किसिमले अघि बढने बताए ।

यसैगरी जिल्ला युवा समितीका अध्यक्ष शिवहरि दहालले युवाहरु देश मेरुदण्डको रुपमा रहेको हुनाले युवाहरुको लागी सरकारले विशेष कार्यक्रमहरु ल्याएको बताए । कार्यक्रममा जिल्लाका १० वटा स्थानिय तहका २२ जना किशोरीहरुको सहभागिता रहेको छ । उनीहरुलाई नेपाल सेल्फ डिफेन्स मार्सलआर्ट्स अर्गनाइजेसनका प्रशिक्षकहरु भगवती अधिकारी र राधिका हमालले आत्मरक्षा उपायबारे प्रयोगात्मक विधिहरु सिकाउने छन् ।
मकवानपुर/बागमती प्रदेश सामाजिक विकास मन्त्री कुमारी मोक्तानले लक्ष्यित बर्गको सशक्तीकरणमा सबैले सहकार्य गर्नुपर्ने बताएकी छन् ।
नागरिकको सुरक्षाको लागि सरकारले लागू गर्दै आएको कार्यक्रममा बैज्ञानिक अवधारणा आवश्यक भएको मन्त्री मोक्तानले बताइन् । सामाजिक सुरक्षा नागरिक समाज सन्जालको आयोजनामा शुक्रबार हेटौंडामा भएको सामाजिक सुरक्षाको नीतिगत अवस्था र सरोकारवालाको भूमिका बिषयक अन्तरक्रियात्मक कार्यक्रममा मन्त्री माेक्तानले यस्ताे बताएकी हुन् ।
कार्यक्रममा राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पन्जिकरण बिभागका पुर्व महानिर्देशक बसन्तराज गौतम सामाजिक सुरक्षाको पाटोमा सरकारले लागू गर्दै आएको कार्यक्रममा आर्थिक दायित्व बढी भएको बताए । हाल नेपालमा ३२ लाखभन्दा बढी जनसंख्याको लागि चालू आवमा १ सय ८९ अर्ब बराबरको भार पुग्ने गौतमले बताए । तर अझै पनि लक्ष्यित बर्गमा रहेका मध्ये ४१ प्रतिशतको पहुँच पुगेको गौतमले बताए । गौतमले नेपालमा सामाजिक सुरक्षा र आर्थिक दायित्व बिषयमा प्रस्तुति गरेका थिए । प्राप्त गर्दै आएकाहरूले पनि राम्रै सहयताको आभाष गरेको गौतमले बताए ।
कार्यक्रममा बागमती प्रदेशको पुर्व सामाजिक विकास तथा राज्यमन्त्री जुनेलीमाया श्रेष्ठले सामाजिक सुरक्षाको भक्ता बितरण गरेर सरकार टाटपल्टने भन्ने धारणा गलत भएको बताइन् । करलगायतको आम्दानीलाई व्यवस्थित गरेमा दायित्वको बोझ घट्ने श्रेष्ठले बताइन् । कार्यक्रममा स्पाइनल कर्ड इन्जुरी नेटवर्क नेपालकी सबिना रानाभाटले अपाङ्गता भएकाहरूलाई सेवा लिने क्रममा दैनिक अफ्ठ्यारा भोग्नु परेको गुनासो गरिन । अपाङ्गता भए पनि शिक्षा आर्जन गरेकालाई रोजगारी व्यवस्था हुनुपर्ने उनले बताइन् । यातायातदेखि सेवा प्रदायक निकायमा शारीरिक अपाङ्गता भएकालाई बढी समस्या हुने गरेको उनले बताइन् ।

सामाजिक सुरक्षा भक्ता बितरणको प्रक्रिया अझै सरलीकरण गर्दै बैज्ञानिक ढंगले बितरण गर्दा पहुँच बढाउन सकिने सहभागीहरूले बताएका थिए । कार्यक्रममा आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्रालयका उपसचिव नारायणप्रसाद पोखरेल, सामाजिक बिकास मन्त्रालय अधिकृत चन्द्रकुमारी व्यन्जनकारलगायतले सेवा प्रवाहको क्रममा बाधा फुकाउको लागि गरिदै आएको अनुभव सुनाएका थिए।
यसैगरी जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरको प्रहरी निरीक्षक चुडाकुमारी खड्काले पीडितलाई सेवा दिने क्रममा सेवामा सहजीकरण गर्न सिकाई भएको बताइन् । कार्यक्रम हेटौंडा उपमहानगरपालिका महिला विकास महाशाखा प्रमुख जगन्नाथ सापकोटा, याेजना बजेट तथ्याङ्क महाशाखा प्रमुख भिमप्रसाद तिमल्सिना तथा माइती नेपाल मकवानपुर, जिल्लाका विभिन्न गैससहरुको उपस्थिति रहेको थियो । कार्यक्रम मानव अधिकार संरक्षण तथा मानव बेचबिखन विरुद्धको जिल्ला सन्जालले स्थानीय संयोजन गरेको सन्जालको सदस्य संस्था हिमराईट्स मकवानपुर प्रमुख कुमारी वाईबाले बताइन् ।
