मकवानपुर । आसन्न निर्वाचन लक्ष्यित गरेर नेकपा एमाले बागमती प्रदेश कमिटीका पदाधिकारीहरुको बैठक बसेको छ । बैठकले चुनावी तयारीको लागि केहि निर्णय गरेको जनाएको छ ।
एमाले बागमती प्रदेश संगठन कमिटी पदाधिकारीको बैठकले गरेका एमालेको बिधानको धारा ५९ को अधीनमा रहि आगामी भदौ १५ गते भित्र बागमती प्रदेशका ३३ प्रतिनिधिसभा र ६६ प्रदेशसभा निर्वाचन क्षेत्र समन्वय कमिटी गठन गर्ने निर्णय गरेको छ ।
यस अनुसार गठन भएको प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभा निर्वाचन क्षेत्र समन्वय कमिटीले आफ्नो बैठक बसि पार्टी केन्द्रिय कमिटीले निर्धारण गरेको मापदण्ड र सिमा भित्र रहेर उम्मेद्बारको सिफारिस गर्नुपर्नेछ । यसै सिफारिसको लागी भएको बैठकको निर्णयको प्रतिलिपी र प्रस्तावित उम्मेद्बारका सम्बन्धमा सम्बन्धित जिल्ला कमिटीको आवश्यक राय सहित यही भदौ २० गते भित्र उमेदवारको सुची प्रदेश कार्यालयमा पेश गर्नुपर्ने निर्णय गरिएको एमाले बागमती प्रदेश कमिटीका उपसचिब तथा प्रचार बिभागका प्रमुख महेश कुमार बतौंलाले जानकारी दिए ।
“निर्वाचन तयारीको लागि आजको बैठक महत्त्वपूर्ण बन्नेछ” बर्तौलले भने । बैठकले समानुपातिक समाबेशिताको आधारमा भदौ २० गते भित्र प्रतिनिधिसभा र प्रदेश सभाको लागी समानुपातिक सुचीमा समाबेश गर्नुपर्ने उम्मेदवारको नामावली सम्बन्धित जिल्ला कमिटीहरुले प्रदेश पार्टी कार्यालयमा सिफारिस गर्नुपर्ने निर्णय भएको छ ।
आजैको बैठकले बागमती प्रदेश सल्लाहकार परिषदको गठन गरेको छ । बैठकले आगामी भदौ २१ गते प्रदेश संगठन कमिटीको पुर्ण बैठक, तुल्सिलाल स्मृति हल च्यासल ललितपुरमा बस्ने निर्णय गरिएको ।
मकवानपुर । यस बर्षको हरितालिका तिज पर्व आजबाट सुरु भएको छ । भाद्र शुक्ल द्वितीया तिथिबाट सुरु भइ शुक्ल पञ्चमीसम्म ४ दिन हिन्दु महिलाहरुले तिज पर्व मनाउने गर्छन ।
तिजको पहिलो दिन आज सोमबार मिठा परिकारका साथमा दर खाइ मनाइदैछ । दर खाने दिन चेलीबेटीहरु जन्मघरमा जम्मा भइ रमाइलो गर्ने गर्छन । भोलिपल्ट हरितालिका तीजको ब्रत भएकोले आज बेलुका दर खाने चलन छ ।
नजिक तथा टाढा रहेका चेलबेटी जन्म घरमा भेला भएर खिर, गुँद, हलुवा, ढकनी, घिउ, दही दूध मिठाई, फलफूललगायतका मिठा परिकारको दर खाने चलन छ । भोलिपल्ट निराहार व्रत बस्ने भएकाले भोलिपल्टको आडका लागि अघिल्लो दिन साँझ अथवा बेलुकी शरीरलाई तागत दिने खालका परिकार बनाएर दर खाने चलन रहेको जानकारहरु बताउछन ।
हरितालिका पर्वमा निराहार व्रत बस्नुपर्ने भएकाले ब्रतको अघिल्लो दिन ब्रतको दिनभर शरीरमा शक्ति सञ्चय गर्ने खालका खाद्यवस्तु सेवन गर्ने गरिएको हेटौंडाकी ६५ वर्षीय भावाना तिमल्सिनाले बताईन । हरितालिका तीजमा पानी पनि नखाई व्रत बस्ने गरिन्छ । त्यस दिन महिलाले नाचगान पनि गर्छन् । त्यसैले, शक्ति आवश्यक हुने भएकाले गुलिया र शरीरमा फुर्ति दिने खालका वस्तु सेवन गरिन्छ । कतै कतै साँझमा अन्य चिज नखाई दर खाने प्रचलन छ भने कति ठाउँमा पहिले खाना खाएर मध्यरातमा दर खाने गरिन्छ । दर पकाउन महिलालाई श्रीमान, दाजुभाइ, छोराले पनि सहयोग गर्ने र रातको समयमा नाचगान गर्दै रमाइलो गर्ने परम्परा पनि यथावतै छ ।
हिन्दु महिला दिदीबहिनीले निराहार व्रत बसी हरितालिका तीज भने मंगलबार मनाउँदै छन् । पछिल्लो समयमा व्रत बस्ने तरिकामा भने परिमार्जन हुँदै आएको छ । दरको नाममा कतिले माछा–मासु तथा मादक पदार्थ सेवन गरेकोे पाइन्छ । ती परिकारमा उच्च क्यालोरीयुक्त भएको यस्ता खानेकुरा चाँडै भोक लाग्न नदिने र शक्तिवर्धक हुन्छन् ।
तीजका दिन बिहानै नुहाइधुवाइ गरी भगवान शिवको आरधना गर्दै महिला नाचगान र रमाइलो गर्नमा व्यस्त हुने गर्छन् । पौराणिक कालमा हिमालय पर्वतकी पुत्री पार्वतीले भगवान् शिवलाई पतिका रूपमा पाउन बसेको व्रतसँग यो हरितालिका तीज जोडिएको पाइन्छ । तीजका दिन विवाह भएका महिलाले मात्र नभई अविवाहिता महिलाले सुयोग्य वर प्राप्त होस् भन्ने कामनाका साथ व्रत बस्ने गर्छन् । कति भने मनमा शान्तिका लागि व्रत बस्ने गरेका छन् । धार्मिक दृष्टिकोणले राम्रो मानिएको उपवास स्वास्थका लागि पनि उत्तिकै राम्रो हुन्छ । व्रतले शरीरमा भएको विकार हटेर जान्छन् । यसले शरीरका नराम्रो कोलेस्ट्रोल हट्नुका साथै यसले तौल नियन्त्रणमा पनि सहयोग गर्दछ ।
तिजमा खाइने खाद्यवस्तुले स्वास्थ्य बिग्रन सक्ने तर्फ समेत सजेत हुन जरुरी छ । अहिले तिज सुरु हुनु महिनौ अघि दर खाने चलन सुरु भएको छ । टोल छिमेक संघ सस्था लगायतको तीज मनाउने कार्यक्रमले होटेल पार्टी प्यालेस भरिभराउ हुने गरेको छ । यसरी तीज मनाउदा आफ्नो सस्कृतिलाई समेत जगेर्ना गर्ने गरि मनाउन सस्कृतिविद हरु सुझाव दिन्छन ।
दर खाने निहुँमा आफ्नो स्वास्थ्य बिग्रने खालका खाद्यवस्तु नखान चिकित्सकले सुझाव दिएका छन् । दरका रूपमा विभिन्न अखाद्य वस्तु, रंग हालेका मिठाई, विषादी हालेका तरकारी र फलफूल खानाले स्वास्थ्यमा नराम्रो असर गर्न सक्छ ।
मकवानवुर । मकवानपुरको हेटौंडा उपमहानगरपालिका वडा नम्वर ९ एचआइडीमा सवारी दुर्घटना हुँदा १ जनाको मृत्यु भएको छ । दुर्घटनामा अन्य २ जना घाइते भएका छन् ।
मृत्यु हुनेमा मोटरसाइकलमा सवार नेपाली सेना राजदल गण खैरहनीटार तनहुमा कार्यरत २५ वर्षीया श्रृजना बिक रहेकाे मकवानपुर प्रहरीले जनाएकाे छ । हेटौंडाबाट बारातर्फ जाँदै गरेको ग २२ प ६१३ नम्वरको मोटरसाइकल सोही दिशातर्फ जाँदै गरेको ना ४ ख ९६०३ नम्वरको ट्रकलाई ओभरटेक गर्ने क्रममा आफै अनियन्त्रित भई दुर्घटना हुँदा श्रृजनाकाे मृत्यु भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरले जानकारी दिएकाे छ ।
दुर्घटनामा परेर गम्भीर घाइते भएका श्रृजनाको हेटौंडा अस्पतालमा उपचारको क्रममा मृत्यु भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरका प्रहरी नायव उपरीक्षक टेकबहादुर कार्कीले बताए । यस्तै, सोही दुर्घटनामा परेर मोटरसाइकलका चालक पर्सा ठोरी गाउँपालिका–२ घर भई नेपाली सेना राजदल गण खैरहनीटार तनहुमा कार्यरत २९ वर्षीय आदर्श बिक र उनका ५ वर्षीय छोेरा आशिक बिक घाइते भएको उनले बताए ।
प्रहरीका अनुसार, मृतक श्रृजना र आदर्श श्रीमान् श्रीमती हुन् । घाइते आदर्श र आशिकको हेटौंडा अस्पतालमा उपचार भइरहेको र स्वास्थ्य अवस्था सामान्य रहेको बताइएकाे छ । ट्रक तथा चालकलाई नियन्त्रणमा लिई घटनाको अनुसन्धान गरिरहेको प्रहरीले जनाएको छ ।
मकवानपुर । सम्बन्धित मुद्दामा मानव अधिकार रक्षकहरुको एकमत नहुदा मुद्दामा सफलता पाउन समस्या हुने गरेको मानव अधिकार रक्षकहरुले स्वीकार गरेका छन् ।
मानव अधिकारको रक्षार्थ अघिबढ्दा कुनै समुदाय वा लिङ्गको प्रतिनिधित्व गर्ने गर्नाले मानव अधिकारको सवाल पछाडि परेको सरोकारवालाहरुले बताएका हुन् । “जे जस्ता चुनौति आइपरे पनि सबै रक्षकहरु एकै सवालमा उभिन सक्दा मुद्दालाई दरीलो बनाउन सकिन्छ, हामी नै बाँडिनु भनेको हाम्रै सवाल कमजोर हुने हो” मानव अधिकार रक्षक दिपेन्द्र पाठकले भने । “यहाँ त को मानव अधिकार रक्षक को के भन्नेसम्म थाहा पाउन समस्या छ ।”
अनौपचारिक क्षेत्र सेवा केन्द्र (इन्सेक) बागमती प्रदेश हेटौँडाले आयोजना गरेको नेपालमा मानव अधिकारको रक्षकको संरक्षण र सम्बर्धनको सरोकार विषयक अन्तरक्रिया कार्यक्रममा यस्तो बताइएको हो ।
एकै समयमा दुई बेग्ला बेग्लै भूमिका निर्वाह नगरी पीडितका न्यायका लागि पहल गर्ने व्यक्तिलाई मानव अधिकार रक्षककै रूपमा लिनु पर्ने मानव अधिकार संरक्षण तथा मानव बेच विखन विरुद्धको जिल्ला सञ्जाल अध्यक्ष आरती पाठकले बताइन् । आफ्नो व्यत्तिगत आवद्धता जहाँ भएपनि पिडीतले न्याय पाउने सवालमा एकै मत हुनुपर्ने गैसस बागमती प्रदेश अध्यक्ष समेत रहेकी पाठकले बताइन् ।
कार्यक्रममा गैसस महासङ्घका केन्द्रीय सचिव बुद्धशरण लामाले मानव अधिकार रक्षकको अधिकार संरक्षणका लागि उठाउँदै आएको आवाज कमजोर हुँदै गएको अवस्थामा आयोजना गरिएको यस कार्यक्रमले रक्षकको संरक्षण र सम्बर्धनमा टेवा पुग्ने बताए । राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग मानव अधिकार रक्षकको संरक्षण र सम्बद्धनका लागि मुख्य भूमिका निर्वाह गर्नु पर्ने सचिव लामाले बताए ।
कार्यक्रममा इन्सेक बागमती प्रदेशका कार्यक्रम संयोजक गणेश भण्डारीले मानव अधिकार रक्षकहरूको अधिकार संरक्षणका राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगले जारी गरेको मानव अधिकार निर्देशिका, नेपाल सरकारले २०७७ मा गृह मन्त्रालयमार्फत ल्याएको मानव अधिकार रक्षकहरू संरक्षणका लागि आदेश लगायतको कार्यान्वयनको अवस्था उल्लेख प्रस्तुती गरेको थिए ।
संयुक्त राष्ट्र सङ्घले १९९८ मा पारित गरेको मानव अधिकार रक्षकको घोषणा पत्र, राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगले २०६९ मा जारी गरेको मानव अधिकार रक्षकसम्बन्धी निर्देशिका र यसपछि नेपालमा मानव अधिकार रक्षकका लागि लागि निर्माण भएका व्यवस्था तथा प्रवधानहरूका बारे जानकारी प्रस्तुत गरेका थिए ।
यि प्रवाधानले केही हदसम्म भए पनि मानव अधिकार रक्षकलाई कसैबाट धाक, धम्की वा दुव्र्यवहार भएको अवस्थामा राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगमा उजुरी गर्न सक्ने अवस्थामा सहज भएको सहभागीहरुले बताए ।
मानव अधिकार रक्षकहरूको संरक्षणको मुख्य जिम्मेवारी राज्यको भएकोले राज्यका निकायहरुलाई थप जवाफदेही बनाउन आवश्यक रहेकोले यस्ता कार्यक्रमले त्यस प्रकृयालाई थप सहयोग पु¥याउन यस कार्यक्रमको आयोजना गरिएको भण्डारीले बताए ।
कार्यक्रममा गैसस महासंघ बागमती प्रदेशका उपाध्यक्ष कमलकुमार विश्वकर्माले मानव अधिकार रक्षकहरूको आवाज पनि पक्षधर रूपमा आउने हुँदा रक्षकहरूलाई थप जोखिम भएको बताए । उनले दलितको सवालमा दलित अधिकारकर्मीले मात्र आवाज उठाउँदा पीडितको न्यायमा पहुँच पुग्न नसकेको बताए ।
यसैगरी सिवीन मकवानपुरका प्रबन्धक तथा बाल कल्याण समिति बागमती प्रदेशका सदस्य झविन्द्र ज्ञवालीले मानव अधिकार रक्षक सम्बन्धी ज्ञान स्थानीय तहको पनि वडा स्तरमा आवश्यक रहेको बताए। पीडितको न्यायका लागि सबै भन्दा बढी वडास्तरमा काम गर्न आवश्यक रहेकोले मानव अधिकार रक्षकको आवश्यकता र बुझाई वडा वडामा आवश्यक रहेको उनले बताए ।
हिमराइट्स मकवानपुरकी कार्यक्रम संयोजक कुमारी वाइवाले मानव अधिकार रक्षकहरूलाई राज्यले सहयोग गर्ने प्रणाली नभएका कारण मानव अधिकार रक्षकलाई काम गर्न समस्या परेको बताइन्। यसैगरी माइती नेपालकी कार्यक्रम संयोजक माया लामाले मानव अधिकार रक्षकमाथि हुने सांघातिक हिंसाको बारेमा आवाज उठ्ने गरे पनि मानसिक हिंसाको सम्बोधन हुन नसकेको बताइन् । मानव अधिकार रक्षकमाथि हुने अप्रत्यक्ष हिंसाका घटना हुने गरेको उनले बताइन् । “राति राति फोन गरेर मैले जानेको छु के गर्ने भन्दै” धम्की आउने गरेको लामाले बताइन् ।
नेपाल मानव अधिकार सङ्गठनकी मकवानपुर जिल्लाकी पूर्व अध्यक्ष तथा अधिवक्ता अप्सरा बस्नेतले कार्यस्थलमै पनि पीडक पक्षबाट प्रत्यक्ष अप्रत्यक्ष धम्की आउने गरेको अनुभव सुनाइन् । पीडितको पक्षमा वकालत गर्दा धम्की आउने गरेकोले मानव अधिकार रक्षकलाई काम गर्न चुनौती रहेको भन्दै यसका लागि संयुक्त रूपमा आवाज उठाउँदा भने जोखिम कम हुने अपेक्षा उनले सुनाइन् । आम नागरिकहरूको आधारभूत आवश्यकताहरूलाई राज्यले प्राथमिकतामा नपार्दा नागरिकको मौलिक हकको अधिकार हनन् भइरहेको राष्ट्रिय अपाङ्ग महासंघकी जमुना तितुङले बताइन् ।
मकवानपुर । मकवानपुरको मनहरी गाउँपालिका ४ मसिनेमा आपसी विवादको कारण धारीलो हतियार प्रहार गर्दा एक जना घाइते भएका छन् ।
अन्दाजी ७२ वर्षिय तुलराम थिङसँग सामन्य विवाद हुँदा सोही स्थानमा बस्ने ४० वर्षिय गोबिन्द मोक्तानले धारिलो हतियार खुर्पाले टाउकोमा प्रहार गरेका थिए । बागमती प्रदेश प्रहरीका अनुसार इलाका प्रहरी कार्यालय नेवारपानीले घाईतेलाई उपचारको लागि हेटौंडाको चुरेहिल अस्पताल ल्याएको छ ।
हतियार प्रहार गर्ने मोक्तान र घटनामा संलग्न भएको अर्को व्यक्ति १७ वर्षिय रोज रुम्बालाई पनि प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ । उनीहरुमाथि अनुसन्धान भैरहेको प्रदेश प्रहरीले जनाएको छ ।
