मकवानपुर । न्यायोचित न्यायको खोजी बारे आवाज सशक्त बनाउंदै लैजानुपर्ने बागमती प्रदेशको उपसभामुख अप्सरा चापागाईंले बताएकी छिन् ।
न्याय निरूपणको क्रममा ढिलासुस्ती हुंदा आइलाग्ने थप अन्यायको सवाल झनै दयानिय रहेको भन्दै यसको लागि सबैको सहकार्य र समन्वयमा पीडितको न्यायनको लागि लाग्नु पर्ने उपसभामुख चापागाईंले बताइन् ।
न्यायमा पहुँच परियोजना (ल्याक) को आयोजनामा भएको स्थानीय तहमा लैङ्गिक उत्तरदायी न्याय तथा व्यक्ति कोन्द्रीत न्यायको सवलीकरण गर्नका लागि न्यायिककर्ता तथा सेवा प्रदायकहरुसँग संवाद कार्यक्रममा चापागाईले यस्तो बताएका हुन् ।
कार्यक्रममा मकवानपुर जिल्लाका जिल्ला न्यायाधीश ऋषिराम निरौलाले पीडित न्यायको लागि लड्न सक्ने बनाउन अझै चुनौती नै रहेको बताए । पीडित एक्लैले लडाई लडेर न्याय पाउने अवस्था नभएकोले पुरूषको सहकार्य जरुरी रहेको उनले बताए । फिल्डमै पुगेर अनौपचारिक न्याय निरूपणको आवश्यक देखिन थालेको अवस्थामा न्यायको पाटो पहुँच बाहिर रहेको प्रति निरौलाले दुख व्यक्त गरे ।
स्थानीय तहहरुको न्यायीक समितिको निर्णय कार्यान्वयनमा समस्या भएको आफूहरुले अनुगमनको क्रममा पाएको उनले बताए । “पीडक उच्च पदमा छ, पीडितलाई न्यायिक समितिले न्याय दियो, तर कार्यान्वयन हुन सकेको छैन, यसमा स्थानीय तहहरुले ध्यान दिन सकेनन्” उनले भने । हेटौंडा उपमहानगरपालिकाको न्यायीक समितिले गरेको निर्णय कार्यान्वनमा नआएको पाएपछि आफूले नगरप्रमुखलाई समेत ध्यानाकर्षण गराएको उनले बताए ।
महिलाहरुलाई न्यायमा पहुँच बढाउन विभिन्न अवरोधहरु रहेको महिलाको न्यायमा पहुँच परियोजना (ल्याक) को अध्यक्ष अनिता थपलियाले बताइन् ।
संस्थागत र कानुनी तहमा रहेका लैंगिक विभेदपूर्ण कानूनहरु र कार्यविधिहरु नै लैङ्गक उत्तरदायी नभएको उनले बताइन् । कानूनहरुको प्रभावकारी कार्यान्वयन हुन नसक्नु, पर्याप्त जवाफदेही संयन्त्रहरु नहुनु, कर्तव्य पालनागर्ने व्यक्तिहरू सेवा प्रदायकहरुमा क्षमताको कमि, न्याय क्षेत्रमा सेवा प्रदायकहरुका रुपमा महिलाहरुको सहभागिता न्यून हुनु, न्यायिक क्षेत्रका व्यक्तिहरुमा लैंगिक रुढिवादी सोच र पूर्वाग्रह हुनु महिलाको न्यायमा पहुँच कम हुने अवरोधहरुको रूपमा रहेको उनले बताइन् ।
सामाजिक, आर्थिक र सांस्कृतिक तहमा न्यायमा पहुँचका अवरोधहरु अन्तर्गत सेवाग्राही र अधिकार प्राप्त सर्वसाधारण व्यक्तिहरुलाई आफ्नो कानुनी अधिकार कार्यविधि र कानुनी उपचारका बारेमा जानकारी र सचेतनाको अभाव, कमजोर आर्थिक हैसियत, भाषाको समस्या र समाजमा विद्यमान लैंगिक रुढिबादी सोच र पूर्वाग्रह देखिएको उनले बताइन् ।
स्थानीय तहबाट न्याय निरूपण हुनसक्छ भन्न्र जानकारी समेत सर्वसाधारणलाई नभएको र न्यायिक समितीले पनि सर्वसाधारणलाई सेवाबारे जानकारी दिन नसकेको कारण सचेतना नपुगेको थपलियाले बताइन् ।
कार्यक्रममा बागमती प्रदेश मुख्यमन्त्री कार्यालयका कानुन सचिब बिनोद कुमार भट्टराईले न्यायोचित न्यायको लागि सधै तत्पर रहेको बताए । असमर्थ ब्यक्तिको पक्षमा काम गर्नु प्रदेश सरकारको दायित्व भएकाले यसको लागि सरकार तयार रहेको भट्टराईले बताए ।
यसैगरी जिल्ला बार एशोसियशन मकवानपुरको अध्यक्ष अप्सरा बस्नेतले जनप्रतिनिधिहरुले चाहेको अवस्थामा फिल्डमै पुगेर पीडितलाई न्याय दिलाउन सक्ने अवस्था रहेको तर, जनमत घट्ने डर जनप्रतिनिधिहरुले त्यो कदम उठाउन नसकेको बताइन् ।
बस्नेतले जिल्ला कानुन साहायता समितीलाई नै संरक्षण नभएको बताइन् । प्रत्येक घर, समाजमा लैङ्गक संवेदनशील हुनु जरुरी रहेको अध्यक्ष बस्नेतले बताइन् । प्रमाण हुंदा हुँदै पनि कागजको प्रमाण बलियो नहुंदा पीडितले न्याय नपाएको बताइन् ।
मकवानपुर । माइती नेपाल मकवानपुरले सन् २०२२ मा सञ्चालन गरेको मानव बेचविखन रोकथाम परियोजना सम्पन्न गरिएको छ । आगामी वर्षमा पनि यो परियोजनालाई निरन्तरता दिन स्वीकृती प्रदान गरिएको छ ।
बेचविखनमा परेका वा बेचविखनको जोखिममा रहेका, विद्यालय छाडेर बसेका वा छाड्ने अवस्थाका जवरजस्ती श्रम गर्न बाध्य तथा यौन हिंसा र दुव्र्यवहारमा परेका महिला, किशोरीहरुलाई उद्धार गरी आवधिक सेल्टरको सहयोग तथा सिपमुलक कार्यक्रम तालिम प्रदान गर्दै आएको कार्यक्रम समापन गरिएको छ ।
मंगलबार हेटौंडा उपमहानगरपालिकामा परियोजनको एनप्याक कार्यक्रम गरिएको छ । कार्यक्रममा नगरपरियोजना परामर्श समिति सदस्य सचिव भीमप्रसाद तिमल्सेनाले चालु आर्थिक वर्षमा पनि यो परियोजनालाई निरन्तरताको लागि स्वीकृति प्रदान गरिने जानकारी गराए ।
लक्ष्यित वर्गका महिला, किशोरीहरुलाई उनीहरुको बौद्धिक क्षमता अभिवृद्धि गर्दै सबै खाले हिंसाको बिरुद्धमा महिला अभियानकर्ताको रुपमा स्थापित हुन परीयोजना सञ्चालनको क्रममा सहयोग गरेको कार्यक्रम संयोजक माया तामाङले बताइन् ।
कार्यक्रम अन्तरगत विद्यालय तहमा मानव बेचविखन, जवरजस्ती श्रम, यौन हिंसा, दुव्र्यवहार र बालमैत्री वातारण सिर्जना गर्न अभिमुखिकरण, सचेतनामुलक कार्यक्रमहरु संचालन गरिएको थियो ।
परियोजनाको लागि २०७८ फाल्गुण १६ गते माइती नेपाल रोकथाम गृह मकवानपुरको आयोजनामा मानव बेचविखन रोकथाम परियोजना २०२२ संचालनको पूर्व स्वीकृति योजनाबोरमा नगरपालिका स्तरीय परामर्श समितिको बैठक बसी छलफल गरेपछि परियोजनालाई नगरभित्र सञ्चालनको लागि स्वीकृत दिइएको थियो ।
माईती नेपाल रोकथाम गृह मकवानपुरले मानव बेचविखन, यौन हिंसा, आर्थिक अवस्था कमजोर भएका, शिक्षालाई निरन्तर दिन नसकेका तथा बेचविखनबात फर्किएका विषेश गरी किशोरी र महिलाहरुको आवसिय र आयमुलक तालिम प्रदान गरी जीवनपयोगी सिप प्रदान गर्दै आएको छ ।
यसैगरी सिप र तालिमसँगै जनचेतनामुलक कार्यक्रमहरु, बेचविखनमा परेकाहरुको उद्धार तथा रोकथाम गृहमा छोटो समयको लागी आवासको व्यावस्था गर्दै आएको छ । संस्थाले विदेशमा अलपत्र परेकाहरुलाई नेपाल सरकारको समन्वयमा उद्धारमा सहयोग गरिरहेको माइती नेपाल मकवानपुर कार्यक्रम संयोजक तामाङ बताइन् ।
माइती नेपालले लैंगिक समानता सामाजिक समावेशिकरण नीति बिषयक अन्तरक्रिया कार्यक्रम, दिवसिय कार्यक्रम अन्तरगत प्रभातफेरी तथा कोणसभा कार्यक्रम, सचेतना तथा अभिमुखिकरण कार्यक्रमहरु, सचेतनाको लागि घरदैलो कार्यक्र सम्पन्न गरेको तामाङले बताइन् । यसबाट लक्ष्यित वर्गमा लाभ पुगेको उनले बताइन् ।
यसैगरी मानव बेचविखन तथा ओसारपसार विरुद्ध विद्यालय स्तरिय अभिमुखिकरण कार्यक्रम, शैक्षिक भ्रमण, सिलाइ सिपमुलक तालिम प्रदान गरेर यस वर्ष ३९ जनालाई सिप प्रदान गरेको सहजकर्ता मन लामाले बताइन् । मानव बेचविखन तथा ओसारपसार विरुद्ध यातायात व्यवसायी तथा होटेल व्यवसायी विच अन्तरक्रिया कार्यक्रम, आन्तरिक मानव बेचविखन तथा व्यवसायिक यौन शोषण विरुद्ध होटल अनुगमन गरिएको सहजकर्ता लामाले बताइन् ।
जसबाट यसवर्ष तालिम प्राप्त किशोरीहरु मध्ये ८ जनाले सिलाई व्यवसाय संचालन गरिरहेका छन् । जिल्ला प्रहरी कार्यालय, अन्य संघ‐संस्था,सेफ हाउस, ओसिएमसीबाट संरक्षणको लागी यस गृहमा पठाएका १५ जना मध्ये १४ जनालाई पारिवारिक पुनरमिलन गराएको लामाले बताइन् ।
घरेलु हिंसा तथा लैंगिक हिंसाको १५५ वटा निवेदन परेकोमा ३२ वटामा मिलापत्र गरिएको र अन्यलाई सम्बन्धित निकायमा रिफर गरिएको उनले बताइन् । जवरजस्ती करणी, यौन दुव्र्यवहार, जबरजस्तीकरणीको उद्योग गरी ३४ वटा मुद्धा जिल्ला प्रहरी कार्यालयको समन्वयमा मुद्धा दर्ता गर्न सफल भएको तामाङले बताइन् ।
मंगलबार सम्पन्न एनप्याक कार्यक्रममा उपमहानगरपालिका सामाजिक विकास समिति संयोजक रामकृष्ण कोइराला, नगरपरियोजना परामर्श समिति सदस्य सचिव भीमप्रसाद तिमल्सेनालगायत सरोकारवालाहरुको उपस्थिती रहेको थियो ।
संस्थाले सम्पन्न गरेको कार्यक्रमको केही तस्बिरहरुः



मकवानपुर । हाल देशमा स्थानीय वायु सँगै पश्चिमी वायुको पनि प्रभाव रहेका कारण मकवानपुर सहित देशभर सामान्य देखि पूर्ण बदली रहेको छ ।
जल तथा मौसम बिभाग मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार हाल कोशी, मधेश, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका थोरै स्थानहरूमा मेघ गर्जन/चट्याङ सहित वर्षा भइरहेको छ।
सोमबार बेलुका ५ बजेबाट मकवानपुर लगायतका जिल्लामा सुरु भएको बर्षा हाल सामान्य हुँदै गएको महाशाखाले जनाएको छ ।
आज मंगलबार देशभर सामान्य देखि पूर्ण बदली रहने देशको पहाडी भू-भागका केही स्थानहरूमा तथा तराई भू-भागका थोरै स्थानहरुमा मेघ गर्जन / चट्याङ्ग/हावा-हुरी/असिना सहित क्षणिक/हल्का देखि मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको समेत महाशाखाले जनाएको छ ।
अबको केही दिन हल्का देखि मध्यम बर्षा देशै भर हुने समेत महाशाखाको पूर्वानुमान रहेको छ ।
देशको पहाडी भू-भागका केही स्थानहरूमा तथा तराई भू-भागका थोरै स्थानहरुमा मेघ गर्जन, चट्याङ्ग,हावा-हुरी,असिना सहित क्षणिक तथा हल्का देखि मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको हुनाले मेघगर्जन, चट्याङ्ग तथा हावा-हुरीबाट क्षति हुन नदीन आवश्यक सतर्कता अपनाउन समेत महाशाखाले अनुरोध गरेको छ ।
मकवानपुर । सोमबार राती बर्षासंगै आएको चट्याङले मकवानपुर जिल्लामा एज जना घाइते भएका छन् ।
मकवानपुर जिल्ला मनहरी गाउंपालिका -४ मसिने बस्ने ६२ बर्षको बम बाहादुर थिङ आफ्नै घरमा चट्याङ लाग्दा घाइते भएका हुन् ।
सोमबार राती करिब ९ बजे चट्याङ लाग्दा उनी घाइते भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरले जनाएको छ । उनलाई उपचारका लागि हेटौडा अस्पताल ल्याईएको छ । थिङको टाउकाको पछाडीको कपालको जलेको र छातिमा भित्री चोट लागेको अस्पतालले जनाएको छ ।
मकवानपुर । मकवानपुर जिल्लामा रुखबाट लडेर एक जनाको ज्यान गएको छ ।
मकवानपुरको हेटौंडा उपमहानगरपालिका वडा नम्बर–३ को चौतारा जंगलमा घाँस काट्न जाँदा रुखबाट लडेर एक जना महिलाको मृत्यु भएको छ ।
स्थानीय ३८ वर्षकी राजलक्ष्मी गोले जंगलमा घाँस काट्न जाँदा लडेर मृत्यु भएको प्रदेश प्रहरी कार्यालय हेटौंडाले जनाएको छ । सामुदायिक वनमा घास काट्न गएकोमा रुखबाट लडि स्थलमै मृत्यु भएको प्रहरीले जनाएको छ ।
