मकवानपुर । ५ बैशाख २०७५ बुधबार बागमती प्रदेशका तत्कालिन मुख्यमन्त्री डोरमणी पौडेलले विद्यालय भर्ना अभियानलाई समर्थन गर्दै एकै दिन ३ जना बालबालिकाको अभिभावकत्व गरे । उनीहरुलाई पौडेलले सामुदायिक विद्यालयमा भर्ना गराए ।
नेपाल सरकारले सुरु गरेको भर्ना अभियान अन्तर्गत पौडेलले पश्चिम मकवानपुरको मनहरी गाउँपालिका वडा नम्बर ६ मा रहेको राष्ट्रिय मावि सुनाचुरीमा दुई बालबालिका भर्ना गराइ आफूले अभिभावकत्व ग्रहण गर्ने प्रतिवद्धता जनाए । सोही दिन उनले मनहरीकै महेन्द्र किरण माविमा एक बालकलाई आफूले अभिभावकत्व ग्रहण गर्दै विद्यालय भर्ना गराए । उनले मनहरी ६ जोगीटारका स्थानीय ६ वर्षीय सन्जित ब्लोन र जेसिका प्रजालाई राष्ट्रिय मावि सुनाचुरीमा कक्षा एकमा भर्ना गरिदिएका हुन् । उनीहरु दुबै जना ६/६ वर्षका थिए ।
तर ति बालबालिका अहिले कति कक्षामा पुगे ? स्कुल पढ्दै छन् वा पढ्न छाडे पौडेललाई थाहा छैन । “मैले अभिभावकत्व ग्रहण गरेको हो, तर अहिलेको अवस्था थाहा छैन” पौडेले भन्छन् “२०७६ सम्म त ख्याल गरेको थिएँ, पछि मैले नि भ्याइन ।” पूर्वमुख्य मन्त्री पौडेलले अभिभावकत्व ग्रहण गरेका सन्जित ब्लोन अहिले भारतको मृकबजार भन्ने ठाउँमा गुम्बामा लामा विद्या पढ्दै छन् । “भर्नापछि उहाँहरु फर्केर आउनु भएन, मलाई २ जना छोराहरुको खर्च धान्न पनि समस्या नै थियो, अनि भारत पठाएँ” सन्जितका बुबा भिमबहादुर ब्लोनले भने “यहाँ मलाई खर्च धान्न पनि समस्या थियो, अहिले उनीहरु उता पढ्छ र अलिअलि पैसा पनि पठाउँछन् ।”
अर्की बालिका जेसिका, यसवर्ष कक्षा ४ मा अनुतिर्ण भइन् । पौडेलले २०७५ सालमा स्कुल भर्ना गरेर शैक्षिक सामग्री र विद्यालय पोशाक समेत सहयोग गरेका थिए । अहिले उनलाई शैक्षिक सामग्रीको जोहो गर्न धौ धौ भएको बुबा ज्ञानबहादुर प्रजाले बताए । “उसकी आमाको पनि मृत्यु भयो, दिदी रेबिकालाई पनि मामा घरमा राखेर पढाएका छन्, मेरो त ८ सन्तान पढाउने खर्च नै छैन ।” पूर्व मुख्यमन्त्री पौडेलले मनहरीकै महेन्द्रकिरण माविमा भर्ना गराइका सुमन चेपाङ (वर्ष ६) को पनि अभिभावकत्व ग्रहण गरका थिए । सुमनको बारेमा पनि आफूलाई थाहा नभएको पौडेलले बताए ।
पौडेलले मात्रै हैन सोही भर्ना अभियान अन्तर्गत प्रतिनिधिसभा सदस्य कृष्णप्रसाद दाहालले पनि हेटौंडा उपमहानगरपालिका वडा नम्बर ५ स्थित बालज्योति माविमा ४ वर्षीय युयब राईलाई नर्सरी कक्षामा भर्ना गराएका थिए । उनी पनि अहिले विद्यालयमा छैनन् । विद्यालयका प्रध्यानाध्यापक भरत अर्यालका अनुसार दाहालले विद्यालय भर्ना गरेका बालक पछिल्लो वर्षबाटै विद्यालयमा छैनन् । उनको खोजिमा दाहालले पनि विद्यायमा चासो देखाएनन् ।
यसैगरी संघीय सरकारका त्तकालिन स्वास्थ्यमन्त्री विरोध खतिवडाले पनि मकवानपुर जिल्ला मनहरी गाउँपालिकामा रहेको महेन्द्र किरण माविमा स्थानीय ६ वर्षीय सबिन थिङ र विश्वास थोक्रालाई अभिभाकत्व ग्रहण गरी भर्ना गरेका थिए । उनीहरु दुबै अहिले विद्यालयको सम्पर्कमा छैनन् । विद्यालयमा अभिभावकको जिम्मेवारी लिएका खतिवडाले पनि बालबालिकाको खोजि गरेका छैनन् । “अहिले विद्यालयको रेकर्डमा उनीहरु छैनन् । नेता ज्यू पनि सोध्न आउनु भएको थाहा छैन” विद्यालय प्रशासनले भन्यो ।
बागमती प्रदेशको तत्कालीन आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्री कैलाश ढुंगेलले पनि दुईजना बालबालिकाको अभिभावकत्व ग्रहण गर्दै विद्यालय भर्ना गराएका थिए । उनले रौतहट जिल्ला घर भएका निराकर रायमाझी र लीलाकर रायमाझीको अभिभावकत्व ग्रहण गरेका थिए । ढुंगेलले हेटौँडा–२ स्थित सिद्धार्थ माविमा भर्ना गराएका रायमाझी दाजुभाइ मध्ये निराकारले लगत्तै अर्को वर्षबाट स्कुल छाडे । २ वर्षपछि लीलाकारले पनि स्कुल छाडे । यसबारे पूर्व अर्थमन्त्री ढुड्डेलले कुनै चासो देखाएनन् ।
उनीहरुको पढाई खर्च व्यहोर्ने भन्दै अभिभावकत्व ग्रहण गरेर विद्यालय भर्ना गराएका ढुंगेलले त्यसयता ती बालबालिकाको खोजी नै नगरेका विद्यालयका प्रध्यानाध्यापक परमानन्द सरोज कर्णले बताए । मन्त्रीका सन्तान बनेर विद्यालय भर्ना भएका उनीहरु अहिले कहाँ छन् भन्ने कुरा विद्यालयलाई समेत थाहा नभएको विद्यालयका पूर्व प्रधानाध्यापक मोहन शर्मा बताउँछन् ।
यसैगरी राष्ट्रिय सभा सदस्य सांसद रामचन्द्र राईले पनि हेटौंडा–१७ हटियामा रहेको लक्ष्मी निम्न माध्यमिक विद्यालयमा ५ वर्षीय बालक सामुएल दर्नाललाई एल केजीमा भर्ना गरेका थिए । भर्ना पश्चात राईले २०७५ सालमा बालकलाई बिद्यालय पोशाक तथा स्टेशनरी सामग्री समेत प्रदान गरेका थिए । त्यसपछि उनले पनि चासो दिन छाडेको बताइएको छ ।
त्यस्तै प्रदेशसभा सांसद ओम ग्लानले पनि मनहरी–६ सुनाचुरीमा रहेको राष्ट्रिय माध्यमिक विद्यालयमा चेपाङ बालक सुनिल चेपाङको कक्षा १ मा भर्ना गरेका थिए । केही समय सुनिलको पढाईबारे चासो राख्ने गरेका ग्लान अहिले नियमित सम्पर्कमा छैनन् ।
सोही विद्यालयमा जिल्ला समन्वय समितिका प्रमुख रघुनाथ खुलालले आर्यन विकको र मनहरी गाउँपालिकाका अध्यक्ष एकराज उप्रेतीले स्थानीय खुसी घिमिरेको भर्ना गरेका छन् । त्यसैगरी वडाअध्यक्ष दिलबहादुर स्याङतानले सेनसन प्रजाको भर्ना गरेका थिए ।
यि मध्ये को को बालबालिका विद्यालयमा अहिले पनि अध्ययनरत छन् भन्ने उनी अभिभावकलाई समेत जानकारी छैन । कारण उनीहरु भर्ना अभियानको प्रचारप्रसारमा मात्रै सहभागी भए । ति बालबालिकाहरुलाई शैक्षिक सहयोगार्थ के कस्ता सहजिकरण आवश्यक छन् चासो नै राखेनन् ।
भर्ना गर्दा खुबै तामझाम गरियो, प्रचार प्रसार गरियो । यसले समाजमा सकारात्मक सन्देश पनि दियो तर दीगो भएन । तिनै बालबालिका विद्यालयबाट ड्रप आउट भएको बारे उनै अभिभावकलाई थाहा छैन ।
२०७५ सालमा बालबालिकालाई स्कुल ब्याग, विद्यालय पोशाक र स्टेशनरी सामान समेत प्रदान गरेर अभिभावकत्व ग्रहण गरेका नेताहरुले त्यसपछि आफ्नो जिम्मेवारी नै बिर्से । सबै जनप्रतिनिधिलगायतलाई अभियानमा सहभागी भई भर्नासँगै अध्ययनका क्रममा आवश्यक सहयोग गर्न मूख्यमन्त्री तथा मन्त्री परिषद्को कार्यालयले जिल्ला समन्वय समिति मार्फत पत्राचार गरि बागमती प्रदेशका ११९ वटै स्थानीय तहमा अभियानमा सहभागी हुन पत्राचार गरेको थियो ।
सरकारले २०७५ सालमा विद्यालय भर्ना अभियान सञ्चालन गर्दा तत्कालिन जनप्रतिनिधिहरुहरु बीच अभिभावकत्व ग्रहण गर्ने होडबाजी नै चल्यो । सबै बालबालिका अनिवार्य रुपमा विद्यालय भर्ना हुनुपर्ने भन्दै सरकारले नै देशैभरी भर्ना अभियान सञ्चालन गरेको थियो ।
सरकारले भर्ना अभियान सुरु गरेपछि देशैभर प्रधानमन्त्री, मन्त्रीहरु, मुख्यमन्त्री, स्थानीय तहका अध्यक्ष, वडाध्यक्षदेखि विभिन्न व्यक्तिले अभिभावकत्व ग्रहण गरे । बालबालिकालाई विद्यालय भर्ना गरे । आर्थिक अभावका कारण विद्यालय पुग्न नसकेका बालबालिकाको पढाईको खर्च व्यहोर्ने आश्वासन दिए । केही समयलाई पुग्ने शैक्षिक सामग्रीहरु र विद्यालय पोषकहरु पनि उपलब्ध गराए तर, ति बालबालिकाको पढाइएको अवस्था के भयो चासो पुगेन । तामझामका साथ नेता तथा जनप्रतिनिधिहरुले अभिभावकत्व ग्रहण गरेका तिनै बालबालिकालाई नेतृत्वले बिर्सदै गयो । विद्यालयमा भर्ना गएका बालबालिकाहरुको बिस्तारै स्कुल छाड्दै गए ।
अभियानको क्रममा विद्यालय पुगेर भर्ना गराएपछि बालबालिकासँगै सरकारले सञ्चालन गरेको विद्यालय भर्ना अभियानको चर्चा पनि सेलाउँदै गयो । आफूले जिम्मेवारी लिएका बालबालिकाको शैक्षिक अवस्था र अन्य पाटोमा चासो कम हुँदै गयो ।
शैक्षिक सत्र २०८१ का लागि विद्यालय भर्ना अभियान पनि गत २ वैशाखबाट शुरु भएको छ । यस वर्षको भर्ना अभियानमा ‘सबै बालबालिकाको विद्यालयमा सहभागिता, गुणस्तरीय शिक्षा प्राप्तिको सुनिश्चितता’ भन्ने संकल्प तय गरिएको छ । प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ ले वैशाख २ गते विज्ञप्ति जारी गर्दै बालबालिकालाई नियमित विद्यालय पठाउन अनुरोध गरेका छन् । सरकारले विभिन्न कार्यक्रम तय गरी अभियानलाई सार्थक बनाउन लागि परेको छ ।
यस अन्तरगत वैशाख २ गतेदेखि २१ गतेसम्म सातवटै प्रदेशबाट भर्ना अभियान सम्बन्धी सन्देश प्रसारण, अभियान अन्तर्गत विद्यालयहरु र स्थानीय तहको शिक्षा शाखाले वैशाख ५ गते घरदैलो कार्यक्रम गर्ने, वैशाख १० गते विद्यार्थीलाई पोशाक र छात्रवृत्ति वितरण गर्ने, वैशाख ९ गते भर्ना हुन बाँकी बालबालिकाको विवरण तयार गर्ने र वैशाख १० गते नै भर्ना भएका विद्यार्थीहरुको विवरण स्थानीय तहमा पेश गर्ने कार्ययोजना छ ।
यस अनुसार अहिले घरदैलो कार्यक्रम जारी छ । बालबालिका खोज्दै घरघर पुगेका विद्यालय सञ्चालक र शिक्षकहरुले विद्यालय भर्नामा मात्रै नभइ गुणस्तरीय शिक्षा र विद्यालयमा टीकाउनको लागि पनि ध्यान दिनु जरुरी छ । स्थानीय तहले विद्यार्थी भर्ना अभियानको समष्टिगत प्रतिवेदन शिक्षा विकास तथा समन्वय एकाइमा र एकाइले जेठ १५ गतेभित्र शिक्षा तथा मानव स्रोत विकास केन्द्रमा पेश गर्नुपर्ने छ । यसैगरी निजी लगानीका विद्यालय (संस्थागत विद्यालय) लाई छात्रवृत्तिको कोटा कार्यान्वयनसहित विद्यार्थी भर्ना गर्न भनिएको छ ।
शिक्षा पाउनु हरेक बालबालिकाको संविधान प्रदत्त एवं जन्मसिद्ध मौलिक अधिकार हो । यसको कार्यान्वयनका लागि सरकारले हरेक वर्ष वैशाखमा विद्यालय भर्ना अभियान सन्चालन गर्दै आएको छ । सरकारसँग २०८५ वैशाख भित्र आधारभूत तहको शिक्षा अनिवार्य सुनिश्चित गराउनुपर्ने कार्यभार छ । अभियानमा सबैको साथ र सहकार्य जरुरी भएको शिक्षासेवीहरु बताउँछन् ।
मकवानपुर बहुमुखी क्याम्पसका मकवानपुर बहुमुखी क्याम्पसका निबर्तमान क्याम्पस प्रमुख तथा सहप्राध्यापक डा. शंकर उपाध्याय शिक्षामा राजनीतिक प्रभाव शून्य पार्न असम्भवप्रायः भएकाले यसको न्यूनीकरणमा भने प्रयास गरिनुपर्ने बताउँछन्।
यस्तै, प्राध्यापक डा. अर्पण पराजुली विद्यार्थी भर्नाको प्रभावकारिताका लागि अभिभावक सहित टोल विकास समिति, स्थानीय सरकार र आममानिसको चासो बालबालिकामा हुनुपर्ने बताउँछन्। “विद्यालय भर्ना र पढाइको निरन्तरताका लागि मात्रै काम गर्ने गरी संयन्त्र बनाएर जिम्मा दिनुपर्छ,” उनले भने।
मकवानपुर । बागमती प्रदेशकाे ३ जिल्लामा भएकाे छुट्टाछुट्टै घटनामा ४ जनाको मृत्यु भएको छ । प्रदेशकाे चितवन, सिन्धुपाल्चोक र रामेछाप जिल्लामा भएकाे विभिन्न घटनामा एकैदिन ४ जनाको मृत्यु भएको प्रदेश प्रहरी कार्यालय हेटौंडाले जनाएकाे छ ।
प्रदेश प्रहरीका अनुसार चितवन जिल्लाको भरतपुर महानगरपलिका–११, गोर्खाली टोलमा एक जना पुरुषको मृत्यु भएको छ । मृत्यु हुनेमा ईच्छाकामना गाउँपालिका–३, धारापानीका ६० वर्षीय भोज बहादुर गुरुङ रहेका छन् । सोमबार दिउँसो गुरुङ घरपैँचो (पुजा) मा आएकोमा घरको भर्याङ चढ्ने क्रममा चक्कर लागेर विरामी भएका थिए । गुरुङलाई उपचारका लागि नयाँ मेडिकल कलेजमा लगिएकोमा साेमबारनै डाक्टरले मृत घोषणा गरेको प्रहरीले जानकारी दिएको छ ।
यसै गरी चितवन जिल्लाको भरतपुर महानगरपालिका–३, बेलचोकमा मोटरसाइकलले ठक्कर दिँदा साइकलयात्रीको मृत्यु भएको छ । मृत्यु हुनेमा अन्दाजी ५५ वर्षीय पुरुषको सनाखत नभएको प्रहरीले जानकारी दिएको छ । सोमबार बाह्रघरेबाट बेलचोकतर्फ जाँदै गरेको ना ६५ प ६२०६ नम्बरको मोटरसाइकलले साईकललाई ठक्कर दिँदा मोटरसाइकल चालक भरतपुर महानगरपालिका–९, बसन्तचोक बस्ने ४९ वर्षीय सन्तोष बुर्लाकोटी र मोटरसाइकलको पछाडी सवार मकवानपुरको मनहरी गाउँपालिका–३, का ३३ वर्षीय सुदर्शन अधिकारी र साइकलयात्री घाइते भएका थिए । घाइते तीनै जनालाई उपचारका लागि चितवन मेडिकल कलेज भरतपुर लगिएकोमा उपचारको क्रममा साइकलयात्रीको मृत्यु भएको हाे ।
यस्तै सिन्धुपाल्चोक जिल्लाको मेलम्ची नगरपालिका–७, दुवाचौर काफ्लेखोला जंगलमा एक जना पुरुष मृत फेला परेका छन् । प्रदेश प्रहरीका अनुसार स्थानीय ४७ वर्षीय विष्णु बहादुर अधिकारी मृत फेला परेका हुन् । अधिकारी बैशाख १ गतेदेखि बेपत्ता भएकोमा सोमबार बिहान घरबाट ७ सय मिटर पर मृत अवस्थामा फेला परेका थिए । मुचुल्का पश्चात शव पोष्टमार्टमका लागि टिचिङ अस्पताल काठमाडौं लगिएको प्रहरीले जानकारी दिएको छ ।
प्रदेशकाे रामेछाप जिल्लाको उमाकुण्ड गाउँपालिका–२, रोशी राङदहमा एक जना पुरुष मृत फेला परेका छन् । मृत हुनेमा ६६ वर्षीय कृष्ण बहादुर भुजेल रहेको प्रहरीले जानकारी दिएको छ । भुजेल आइतबार आफू खुशी घरबाट हिँडेकोमा सोमबार निर्माणाधिन दुगड हाईड्रोपावर लिखु–१ ड्यामको पानीमा मृत अवस्थामा फेला परेको प्रदेश प्रहरीले जनाएकाे छ । प्रहरीका अनुसार शव पोष्टमार्टमका लागि जिरी अस्पताल दोलखा लगिएको छ ।
यसैगरी भरतपुर महानगरपालिका–२९ र देवघाट गाउँपालिका–५ जोड्ने दासढुंगा पुलबाट त्रिशुली नदीमा हामफाल्दा एक जना पुरुष बेपत्ता भएका छन् । उनीसँगै हामफालेकी एक महिलाको भने उद्दार गरिएको बागमती प्रहरीले जनाएकाे छ ।
प्रहरीका अनुसार सोमवार बिहान रा ५ प ९९४० नम्बरको मोटरसाइकलमा आएका उनीहरु एकसाथ नदीमा हामफालेका थिए । स्थानीयको सहयोगमा प्रहरीले महिलाकाे उद्दार गरेको हाे । महिला दाङ शान्तिनगर ७ बस्ने ३० वर्षीय सिता चौधरी रहेको प्रहरीले जानकारी दिएकाे हाे । उनको भरतपुर अस्पतालमा सामान्य उपचारपछि सोमवार नै डिस्चार्ज भएको छ । नदीमा हाम फाली बेपत्ता भएका पुरुष दाङ तुलसीपुर–६ बस्ने ५१ वर्षीय खगेन्द्र डाँगी रहेकाे र उनकाे खोजी भइरहेको छ ।
आंचल साहित्य कला पुञ्जले ९ जनालाई सम्मान गर्ने
Tags: No Comments
मकवानपुर । मकवानपुरको हेटौंडामा रहेकाे महिलाहरुको साहित्यिक सस्था आंचल साहित्य कला पुञ्जले ९ जनालाई पुरस्कृत र सम्मान गर्ने भएको छ ।
पुञ्जले सोमबार हेटौंडामा पत्रकार भेटघाट गरि २०८० सालमा प्रदान गर्ने सम्मान र पुरस्कारको जानकारी दिएको हो । पुञ्जले चैत १५ गते हेटौडामा आयाेजना गरी ९ जना स्रष्टालाई सम्मानित गरिने अध्यक्ष भावना सापकाेटाले बताइन् ।
पुञ्जले स्थापना गरेको ८ वटा पुरस्कार र एउटा सम्मानबाट ९ जना सम्मानित हुने पुञ्जकी अध्यक्ष सापकोटाले जानकारी दिइन् । उनका अनुसार हरिवंश भेटवाल र बिजुला भेटवालले स्थापना गरेको बालकुमारी जगन्नाथ भेटवाल स्मृति साहित्य सम्मान २०८० बाट रौतहटकी स्रष्टा रेणुका जीसी सम्मानित हुने भएकी छिन् । उक्त सम्मानको राशी १० हजार रुपैयाँ र सम्मानपत्र रहेको छ ।
१ लाख २५ हजारको अक्षयकोषबाट सुरु गरिएको यो सम्मान २०७४ सालमा स्थापना भएको हो । साहित्यमा कलम चलाउने नारी साहित्यकारलाई मात्र दिइने यो सम्मानबाट २०७४ मा कवि प्रतिमा पाठक, २०७५ मा साहित्यकार रुकु कार्की, २०७६ मा साहित्यकार डा. विन्दु शर्मा २०७७ मा समालोचक/कवि ज्ञानु अधिकारी, २०७८ मा मकवानपुरे साहित्यकार तथा साहित्यिक संगठक तिर्थदेवी सिलवाल, २०७९ मा मकवानपुरे कवि तथा गजलकार बबि थापालाई प्रदान गरिएको थियो । यो सम्मान आँचलमा स्थापना भएको अक्षयकोष सहितको पहिलो सम्मान हो ।
यसैगरी प्रतिभा धिताल छन्द सम्मान,२०८० बाट नुवाकोटकी साहित्यिक स्रष्टा सुमित्रा सुमी सम्मानित हुने भएकी छिन् । उक्त सम्मानको राशी १० हजार रुपैयाँ रहेको छ । आँचल साहित्य कला पुञ्ज मकवानपुरकी संस्थापक अध्यक्ष मुना अर्यालले आफ्नी दिदी प्रतिभा धितालको नाममा स्थापना गरेकाे उक्त सम्मान एक लाख अक्षयकोषको व्याजबाट प्रत्येक वर्ष छन्दमा कलम चलाउने नारी साहित्यकारलाई प्रदान गरिने छ । २०७५ सालमा स्थापना भएको सम्मानबाट २०७५ मा बुनु लामिछाने, २०७६ मा प्रभा भट्टराई, २०७७ मा नवलपरासी निवासी कृष्णदेवि शर्मा, २०७८ मा भुषिता वशिष्ठ, २०७९ इटहरी निवासी टीका आत्रेयलाई सम्मानित भइसकेका छन् ।
यस्तै ईश्वर लम्साल स्मृति पत्रकारिता सम्मान २०८० बाट मकवानपुरकी पत्रकार सरिता दाहाल सम्मानित हुने भएकी छिन् । उक्त सम्मानकाे राशी ७ हजार पाँच सय रुपैयाँ रहेकाे छ । दाहाल २ दशकदेखि मकवानपुरमा रहेर पत्रकारितामा क्रियाशील छिन् । आँचल साहित्य कला पुञ्ज मकवानपुरकी संस्थापक उपाध्यक्ष स्वर्गीय अप्सरा तिम्सिना लम्साल तथा प्रकाश लम्सालले आफ्नो ससुराबा/बुबाको नाममा स्थापना गरेका उक्त सम्मान एक लाख अक्षयकोषको व्याजबाट प्रत्येक वर्ष पत्रकारिताको क्षेत्रमा विशेष योगदान पुर्याउने व्यक्तिलाई प्रदान गरिन्छ । २०७५ सालमा २०७५ सालमा स्थापना भएको यो सम्मानबाट स्थापना भएकाे वर्ष मकवानपुरका अग्रज पत्रकार कौशल पाण्डे, २०७६ मा नवराज शर्मा, २०७७ मा प्रताप विष्ट, २०७८ मा कृष्णराम परियार, २०७९ मा राममणी दाहाल सम्मानित भइसकेकाे छन् ।
टीकादत्त-मायादेवी-कुलकुमारी साहित्यिक सम्मान-२०८० बाट काठमाडौैकी स्रष्टा प्रभा बराल सम्मानित हुने भएकी छिन् । उक्त सम्मानकाे राशी ११ हजार १ सय ११ रहेकाे छ । साहित्यकार रुकु कार्कीलगायत उनका बहिनी प्रमिला शर्मा, अम्बिका उप्रेती, अन्जु उप्रतीले पिता तथा माताद्धयको नाममा १ लाख ५० हजारको अक्षयकोषसहित सुरुवात गरिएको यो सम्मान २०७६ सालमा स्थापना भएको हो । २०७६ मा कवि ललिता दोषी, २०७७ मा कवि निमेष निखिल, २०७८ मा देवराज खरेल, २०७९ मा साहित्यकार माधव पोखरेल सम्मानित भएका छन् ।
यस्तै अप्सरा तिम्सिना लम्साल स्मृति साहित्य सम्मान-२०८० बाट नेत्र एटम काठमाडौं सम्मानित हुनेछन् । गंगाधर तिमल्सिना र यशोधरा तिमल्सिनाले स्थापना गर्नुभएको अप्सरा स्मृति सम्मानको राशि १५ हजार एक रुपैयाँ रहेको छ । आँचल साहित्य कला पुञ्ज मकवानपुरकी संस्थापक उपाध्यक्ष स्वर्गीय अप्सरा तिम्सिनाको नाममा उहाँका मातापिता गजाधर तिम्सिना तथा यशोधरा तिम्सनाले १ लाख ९० हजार रुपैयाँको अक्षयकोषसहित सुरु गरिएकाे उक्त सम्मान साहित्यको क्षेत्रमा विशेष योगदान पुर्याउनु हुने व्यक्तिलाई प्रदान गरिन्छ । यो सम्मानबाट २०७६ मा मकवानपुरे साहित्यकार आरसी रिजाल, २०७७ काठमाडौं निवासी कवि प्राज्ञ लक्ष्मी माली, २०७८ मा चितवन निवासी कवि तथा साहित्यकार सरिता तिवारी, २०७९ मा आख्यानकार माया ठकुरी सम्मानित भएका थिए ।
मंगलादेवि श्रेष्ठ बाल प्रतिभा सम्मान-२०८० बालजागृति इङलिस स्कुलकी प्रसिद्धि लामिछाने सम्मानित हुने भएकी छिन् । मकवानपुरका स्रष्टा लामिछानेलाई ३ हजार ५ सय रुपैयाकाे उक्त सम्मान प्रदान गरिने छ । शिक्षा सेवी देवप्रसाद श्रेष्ठले विद्यालय तहमा अध्ययनरत विशेष प्रतिभा भएका विद्यार्थीहरूलाई प्रदान गरिने गरी उक्त सम्मान स्थापना गरेका हुन् । उक्त सम्मानबाट २०७७ मा अमर माविमा अध्ययनरत् प्रज्वल ढुंगाना, २०७८ मा बालजागृति इङलिस स्कुलका ऋत्विक केवि, २०७९ मा जीएस निकेतनका समर्पण न्यौपाने सम्मानित भइएका छन् ।
मुक्ति-तारा नवप्रतिभा सम्मान-२०८० बाट मकवानपुरकी स्रष्टा स्वस्तिका बाँनिया सम्मानित हुने छिन् । ५ हजार रुपैया राशीकाे उक्त सम्मानकाे स्थापना मुक्तिगाेविन्द वैद्य र तारादेवी वैद्यले गरेका हुन् । २०७७ मा स्थापना भएकाे उक्त सम्मान २०७७ सालबाटै प्रदान गरिएकाे हाे । यो पुरस्कारबाट २०७७ मा मकवानपुरे नवप्रतिभा प्रसिद्धिका लम्साल, २०७८ मा प्रसन्ना चौलागाई, २०७९ मा कृतिका लौडारी सम्मानित भएकी थिइन् ।
मकवानपुरका स्रष्टा दीपक गौतमलाई सुन्तलीमाया श्रेष्ठ युवा प्रतिभा सम्मान २०८० प्रदान गरिने छ। १० हजार रुपैया राशी रहेकाे सम्मानकाे संस्थापक चन्द्रकिरण श्रेष्ठ र मेनुका शर्मा हुन् । समाजसेवी श्रेष्ठ र शर्माले २०७७ मा स्थापना गरेकाे उक्त सम्मान २०७७ सालबाट प्रदान गरिदै आइएकाे छ । यस सम्मानबाट २०७७ मा कवि सुवास खनाल, २०७८ मा कवि छवी अनित्य, २०७९ मा मकवानपुरका बाँसुरी वाधक विष्णु बहादुर विश्वकर्मा सम्मानित भएका थिए ।
यस्तै आँचल सम्मान २०८० बाट हरिवंश भेटवाल सम्मानित हुने भएका छन् । आँचल साहित्य कला पुञ्ज मकवानपुरले प्रदान गर्ने गरेको आँचल सम्मान २०८० मकवानपुरमा रहेर निरन्तर रुपमा साहित्य श्रीवृद्धिका लागि योगदान गर्नु हुने सामाजिक व्यक्तित्व साहित्यसेवी भेटवाललाई प्रदान गरिने भएको हाे । संस्थाको अक्षयकोक्ष स्थापना गरेर सहयोग गर्नुका साथै आफूलेसमेत अक्षयकोष स्थापना गरेर आँचललाई संस्थागत गर्न सघाउ पुर्याउनु भएकाे कदर गर्दै उनलाई उक्त सम्मानद्वारा सम्मानित गरिने भएकाे हाे ।
चैत १५ गते विद्यालयस्तरीय एकल गायन प्रतियोगिता हुने छ । आँचल साहित्य कला पुञ्ज मकवानपुरको आयोजना तथा हेटौंडा उपमहानगरपालिकाको सहयोगमा एकल गायन प्रतियोगिता हुने भएको हो । वृहत् साहित्यक साँस्कृतिक कार्यक्रमसहित हुने गायन प्रतियोगितामा जिल्ला भरीका सामुदायिक तथा संस्थागत विद्यालयमा कक्षा १ देखि १२ सम्मका विद्यार्थीहरुले सहभागिता जनाउने अध्यक्ष सापकाेटाले जानकारी दिइन् । गायन प्रतियोगिता सँगसँगै स्रष्टा सम्मान, बहस र रचना वाचन कार्यक्रम पनि हुने जनाइएको छ ।
आँचल साहित्य कला पुञ्ज मकवानपुरमा रहेको महिलाहरूको कृयाशील संस्था हो । २०६९ सालमा स्थापना भएको संस्थाले मकवानपुरमा रहेर विभिन्न साहित्यिक गतिविधिहरू सञ्चालन गर्दै आइरहेको छ । हरेक महिनाको तेस्रो शनिबार नियमित भेटघाटको कार्यक्रम अन्तर्गत महिलाहरू मात्र जम्मा भएर साहित्यिक गतिविधि सञ्चालन गर्दै आइरहेको यस संस्थाले वर्षमा चारओटा वृहत कार्यक्रम गर्दै आइरहेको छ । यस संस्थाले हरेक वर्ष ९ जना श्रष्टालाई फरक फरक सम्मान तथा पुरस्कार प्रदान गर्ने गरेको सापकाेटा बताउँछिन् ।
मकवानपुर । मकवानपुरकाे हेटौंडामा विद्यालयस्तरीय एकल गायन प्रतियोगिता हुने भएको छ । आँचल साहित्य कला पुञ्ज मकवानपुरको आयोजना तथा हेटौंडा उपमहानगरपालिकाको सहयोगमा चैत १५ गते शनिबार एकल गायन प्रतियोगिता हुने भएको हो ।
वृहत् साहित्यक साँस्कृतिक कार्यक्रमसहित हुने गायन प्रतियोगितामा जिल्ला भरीका सामुदायिक तथा संस्थागत विद्यालयमा कक्षा १ देखि १२ सम्मका विद्यार्थीहरुले सहभागिता जनाउन पाउने आँचल कला पुञ्ज अध्यक्ष भावना सापकाेटा जानकारी दिइन् । प्रतियागितामा सहभागी भएका प्रतियोगीहरुले नेपालीपन झल्किने तथा सन्देशमूलक स्वदेशगाना तथा आधुनिक गीत गाउनु पर्ने उनले बताइन् । प्रतियोगितामा एउटा विद्यालयबाट २ जना विद्यार्थीहरुले सहभागिता जनाउन पाउनेछन् । सहभागी हुनका लागि प्रतियोगीहरुले बिहीबारसम्म नाम दर्ता गराइसक्नुपर्ने बताइएकाे छ ।
प्रतियोगितामा गायन सँगसँगै स्रष्टा सम्मान, बहस र रचना वाचन कार्यक्रम पनि हुने जनाइएको छ । प्रतियोगितामा प्रथम, द्वितीय, तृतीय र सान्त्वना हुनेले क्रमशः ८ हजार, ६ हजार, ४ हजार र २ हजार रुपैयाँसहित प्रमाणपत्र प्राप्त गर्नेछन् ।
