मकवानपुर । लामो समयको अवरोधपछि मंगलबारबाट नियमित भएको बागमती प्रदेश सभा बैठकमा कृषकलाई मलको व्यस्थापन गरी सरकार रहेको आभाष दिलाउन सांसदहरुले माग गरेका छन् ।
सभाको सुन्य समयमा बोलेका २३ जना सांसदहरु माध्ये अधिकांशले कृषकलाई मालको व्यवस्था गर्न माग गरेका हुन् । “अघिल्लो समयभन्दा यो वर्ष यसैपछि धान रोपाइमा ढीलाई भएको छ, त्यसमाथि मलको अभावले किसानलाई छटपटीमा छन्, सरकारले सरकार हुनुको आभाष कहिले दिने” सांसद मधुसुदन पौडेलले भने “सरकारले रासायनिक मलको व्यवस्था तत्काल गरोस् ।”
यसगरी सांसद भारतीकुमारी पाठकले किसान ५ किलो मलको लागि सिङगो दिन खर्चिन बाध्य भएको बताउँदै, प्रदेश सरकारले स्थानीयसँगको समन्वयमा गएमा समस्या समाधान गर्न सक्ने सुझाव दिइन् । उनले भनिन् “बागमती प्रदेशको ४ हजारदेखि ४५ सय सामुदायिक वन भित्रको कच्चा पदार्थबाट मल बनाउन संभाव छ, यसका लागि प्रदेश सरकार जिम्मेवार बन्नु पर्छ र यसबारे अनुदानको व्यवस्था भएमा १ महिनाभित्र मल उपलब्ध गराउन सकिन्छ ।”
यसैगरी अर्का सांसद मधुकुमार श्रेष्ठले आफूहरुले किसानको समस्यालाई चाहेर पनि सम्बोधन गर्न नसकेको भन्दै प्रदेश सरकारको ध्यानाकर्षण गराए । “गाउँ जाँदा मल दिन नसक्ने माननिय भनेर गाली गरिरहेको अवस्था छ” उनले भने । अर्का सांसद रामकुमार पाहाडीले मलको कालो बजारी रोक्न प्रदेश सरकार गम्भिर हुनु पर्ने बताए ।
बागमती प्रदेशमा मंगलबारसम्मको तथ्याङक अनुसार १३ प्रतिशत धान रोपाइ सकिएको छ । रासायनिकको उपलब्धता सहज नहुँदा किसानहरु मारमा छन् ।
संसदको सुन्य समयमा सांसदहरु ओम कुमारी श्रेष्ठ, अमर कुमार मास्के, आनन्द कुमार श्रेष्ठ आशा लामा, इश्वर सापकोटा, एकालाल श्रेष्ठ, किरण थापा मगर, कृष्णप्रसाद सिलवा, गिता काफ्ले, जयराम थापा, डाक्टर दिनेशचन्द्र देवकोटा, निरोज बज्रचार्य, प्रकाश श्रेष्ठ, प्रेमभक्त महर्जन, मधुकुमार श्रेष्ठ, यमुनादेबी श्रेष्ठ, रामेश्वर श्रेष्ठ, सुरेशचन्द्र लामिछाने, रमेशकुमार महतोलगायतले वर्षाको समयमा प्रकोपको जोखिम बढेको, कतिपय स्थानमा प्रकोपको कारण जनजीवन प्रभावित भएको अवस्था प्रदेश सरकारको ध्यानाकर्ष गराएका थिए । विपद जोखिम न्यूनिकरणको सवालमा प्रदेश सरकारको चासो कम भएको उनीहरुले बताए ।
यसैगरी संघीय राजधानी काठमाडौबाट हेटौंडा आउने फपिङ फाखेल भैसे हुँदै हेटौंडा आउने छिटो निर्माणमा ढीलाइको भएप्रति पनि सुन्य समयमा सांसदहरुले ध्यानाकर्षण गराएका छन् ।
मंगलबारको सुन्य समयमा मुख्यमन्त्री शालिराम जमकट्ट महालेख परीक्षकको कार्यायलको ५ औ वार्षिक प्रतिवेदन २०७९ सभामा पेश गरेका थिए । यसैगरी आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्री बाहादुर सिं लामाले आर्थिक वर्ष २०८० । ०८१ को सेवा र कार्यको लागि प्रदेश संचित कोषबाट केही रकम विनियोजन र खर्च गर्ने सम्बन्धमा व्यवस्था गर्न बनेको विधेयक २०८० माथि सभामा विचार गर्न पेश गरेका थिए । उक्त विधेयक बहुमतले स्वीकृत भएको छ ।
सांसदको सून्य समयभन्दा अघि पूर्व कृषि मन्त्री केशवप्रसाद पोखरेल र नेकपा एमालेका सांसद कृष्णप्रसाद सिलवालले संसदमा यसअघि शुन्य समय र विशेष सममयमा गरिएका प्रश्नको जवाफ माग गरेका थिए । उनीहरुले संसदको नियम ५७ मा उल्लेख भए बमोजिम जवाफ दिन माग गरेका थिए ।
मकवानपुर । मकवानपुरकाे वंशगाेपाल प्राविधिक विद्यालयका विद्यार्थीहरुले धान दिवसकाे दिन धान राेपेका छन् । मकवानपुरगढी गाउँपालिकाकाे सहयाेगमा उनीहरुले विद्यालयले भाडामा लिएकाे खेतमा धान राेपेका हुन् । धान दिवसकाे दिन गाउँपालिकाकाे कृषी शाखाले विशेष कार्यक्रमकाे संयाेजन गरेकाे थियाे । कार्यक्रममा गाउँपालिका अध्यक्ष दाेर्जे लामालगायत कार्यपालिका सदस्य तथा कमर्चारीहरुकाे समेत उपस्थिति रहेकाे थियाे । हेर्नुहाेस केही तस्बिरहरु ।




तस्बिरहरु सहीखबर डट कम
मकवानपुर । बादर आतङकले स्थानिय बासिन्दा र बाँदर बिच एक अर्कामा द्वन्द चलिरहेको र आफूहरु समस्यामा रहेकाे भन्दै पीडित किसानहरुले प्रदेश सरकारकाे ध्यानाकर्षण गराएका छन् ।
बाँदरले बालीनालीलाई तहसनहस पार्दै मान्छेहरुलाई समेत टोक्ने, झम्टने गरेकाे स्थानीयहरुकाे गुनासाे छ । आफूहरुले लगाएको बाली बाँदरका कारण असुरक्षित भएपछि बाँदर पीडित किसानहरु बस रिजर्भ गरेर बागमती प्रदेश सभा सचिवालय घेर्न आइपुगेका हुन् ।

बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री शालिकराम जमकट्टेलको गृहजिल्ला धादिङका किसानहरु बागमती प्रदेशसभा भवनअगाडि नारबाजी गरेका छन् । बागमती प्रदेशसभा भवन अगाडि बुधबार मुख्यमन्त्री जमकट्टेलको गृहजिल्ला धादिङका किसानहरुले बाँदर आतंक नियन्त्रण गर्न सरकारविरुद्ध नाराबाजी गरेका छन् ।
धादिङको नीलकण्ठ नगरपालिका सिद्धलेक गाउँपालिकालगायत १५० भन्दा बढी किसानले बाँदर नियन्त्रण गर्न माग गर्दै नाराबाजी गरेका हुन् । यसअघि पटक पटक आफूहरुले बाँदरको समस्याबारे जानकारी गराएको भए पनि प्रदेश सरकारले समस्या निराकरणको लागि पहल नगरेको भन्दै उनीहरुले नाराबाजी गरेका हुन् ।
पीडित किसानले “किसान मार्न पाइँदैन, बाँदर पाल्न पाइँदैन, बादर आतंक बन्द गर, प्रदेश सरकार कहाँ छ, बाँदरपीडित यहीँ छ” लगायत नारा लगाएका थिए । प्रदेशसभा भवनअगाडि नाराबाजी गरेपछि मुख्यमन्त्री जमकट्टेलले किसानहरुलाई छलफलका लागि बोलाए ।
दुईवटा बस रिर्जभ गरेर हेटौँडा आईपुगेका करिब १५० जना किसानहरुले बाँदरले जनजीवनमा समस्या पार्दासमेत प्रदेश सरकार गम्भीर नबनेको बताए ।
धादिङको निलकण्ठ नगरपालिका, सिद्धलेक गाउँपालिका, ज्वालामुखी गाउँपालिकाका किसानहरुले अन्तराष्ट्रिय कानून देखाएर बाँदर आतंक बन्द नगरेको भन्दै प्रदेशसभा भवन परिषरमा प्रर्दशन गरेका हुन् ।
बाँदर आतंकको कारण ठुलो समस्या हुँदा पनि प्रदेश सरकार कानमा तेल हालेर बसेको पीडितहरुको आरोप छ । मकवानपुरमा राक्सिराङ, मकवानपुरगढीलगायतको गाउँपालिकामा बाँदरको कारण समस्या भएपछि गाउँपालिकाहरुले बाँदर तर्साउन बन्दुक वितरण गरेको थियो । तर यो प्रभावकारी नभएको उनीहरुको गुनासो छ ।
मकवानपुर । मकवानपुर सहित बागमती प्रदेशका १३ जिल्लामा पशु चौपायामा लम्पी स्किन राेग फेलिएकाे छ । १ महिना अघीबाट फैलिन थालेकाे राेगबाट बागमती प्रदेशकाे १३ जिल्लामा हालसम्म १८ हजार पशु चौपायामा ‘लम्पी स्किन’ रोगकाे संक्रमण फैलिएकाे भए पनि प्रदेश र स्थानीय सरकारले चासाे देखाएकाे छैन ।
बागमती प्रदेशका १३ जिल्लामा संक्रामक विषाणुजन्य रोग लम्पी स्किनबाट १८ हजार ३ सय २४ गाई सक्रमण भएको पाइएको छ । देशभर फैलिएको लम्पी स्किन रोग गाई र भैसीहरुमा देखा परेसँगै मृत्युहुनेको संख्या पनि बढ्दो क्रममा रहेको बताइएकाे छ ।
संक्रमण फैलिएका १३ जिल्ला मध्य मकवानपुरमा लम्पी स्किन राेग सबैभन्दा बढी देखिएको तथ्याङ्कले देखाएकाे छ । मकवानपुरमा १ हजार ८ सय ३५ वटा गाईमा उक्त रोग देखा परेकोमा १ एक ९७ गाईको मृत्यु भएको बागमती प्रदेश कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयले जनाएकाे छ । मन्त्रालयका अनुसार हालसम्म गाईमा मात्र संक्रमण भएको र भैसीमा उक्त रोग संक्रमण भएकाे छैन ।
प्रदेशको रसुवा र दोलखा जिल्लामा रोग पुष्टि नभएकोले संक्रमित संख्या शुन्य रहेको छ भने धादिङको विवरण मन्त्रालयलाई प्राप्त नभएकाे मन्त्रालयले जनाएकाे छ । यसैगरी प्रदेशको सिन्धुली जिल्लामा ९ हजार ६ सय ३४ सक्रमण र ४७ को मृत्यु, रामेछापमा एक हजार ९ सय ६५, चितवनमा १ हजार ६० वटा गाईमा उक्त रोगको सक्रमण भएको तथ्याङ्क रहेकाे छ ।
यसैगरी काठमाडौंमा ८३, ललितपुरमा ४०, काभ्रेमा ४ सय, नुवाकोटमा ३ सय, सिन्धुपाल्चोकमा ६ र भक्तपुरमा १ वटा गाईमा लम्पी स्किन रोग देखा परेको मन्त्रालयको तथ्याङ्कमा उल्लेख छ । रोगबाट पशुमा हुने मृत्युदर करिब ५ प्रतिशत भए पनि दुहुना पशुहरुको दूध उत्पादनमा ह्रासकाे दर भने उच्च रहेकाे छ । राेगका कारण दूध उत्पादनमा ह्रासकाे दर ८० प्रतिशत सम्म हुने भएकाले कृषकलाई प्रत्यक्ष आर्थिक क्षति पुगेको ।
मकवानपुरको सबैभन्दा बढी मकवानपुरगढी गाउँपालिका, मनहरी गाउँपालिकामा लम्पी स्किन राेगकाे संक्रमण रहेकाे पाइएकाे छ । हेटौंडा उपमहानगरपालिका, थाहा नगरपालिका लगायतका जिल्लाका १० वटै पालिकाका पशु चौपायमा यो रोग देखा परेको छ । तर, यी पालिकाबाट ठोस रुपमा रोगलाई न्यूनीकरण गर्ने कार्यक्रमहरु नल्याउँदा किसान थप थप समस्या परेका छन् । किसानले पालेका गाई, भैसीमा ‘लम्पी स्किन’ रोग देखा परेपनि स्थानीय सरकार र बागमती प्रदेश सरकारको खासै चासोमा परेको छैन । किसानले आफ्ना गोठमा पालेका गाई, भैसीमा यो रोग देखा परेपछी थप समस्या बेहोर्दै आएका छन् ।
यो रोगकै कारण गाई मर्न समेत थालेपछी किसानहरुले आर्थिक समस्या भाेग्नु परेकाे छ भने राेगलागेका पशुबाट कमै मात्र दुध उत्पादन थप समस्या परेको मनहरीका किसान पुरुषोत्तम विष्ट बताउँछन् । गाई लगायत पशु चौपायामा लम्पी स्किनको प्रकोप फैलिन थालेकाे तर राेगथामकाे लागि खासै पहल नहुँदा किसानहरु थप चिन्तामा परेका छन् ।
प्रदेश कृषि मन्त्रालयले रोग नियन्त्रण गर्न रोगको कारण, लक्षण, यसबाट कृषकहरुमा पुग्ने क्षति एवं नियन्त्रण र रोकथामका बारेमा कृषक र सबै सरोकारवालाहरुमाझ जनचेतना फैलाउनुका साथै रोगको जोखिमयुक्त क्षेत्रको पहिचान गरी खोप कार्यक्रम यथाशिघ्र सुरु गर्न जिल्ला स्थित भेटेरिनरी अस्पताल तथा पशु सेवा विज्ञ केन्द्रहरुलाई निर्देशन दिई सकिएको बताउँदै आएकाे छ ।
लम्पी स्किन रोग पहिलो पटक अफ्रिकी मुलुक जाम्बियामा सन् १९२९ मा देखिएको थियो। केही समयसम्म त्यो सब-सहारन अफ्रिकामा सीमित रह्यो भने बिस्तारै उत्तर अफ्रिका, मध्यपूर्व, युरोप र एशियासम्म फैलियो। राष्ट्रसङ्घको खाद्य तथा कृषि सङ्गठन (एफएओ) का अनुसार सन् २०१९ को जुलाईमा पहिलो पटक बाङ्ग्लादेश, चीन र भारतमा लम्पी स्किन देखिएको थियो।
पशु सेवा विभागका अनुसार नेपालमा भने मोरङ जिल्लामा विसं २०७७ सालको साउन २२ गते पहिलो पटक लम्पी स्किन रोग पुष्टि भएको थियो। आर्थिक वर्ष २०७७/०७८ मा आठ जिल्लाका ११ वटा पालिकामा देखिएको थियो भने भने २०७८/०७९ मा नौ जिल्लाका १९ पालिकामा विस्तार भएको पाइएकाे थियाे । त्यसपछि आर्थिक वर्ष २०७९/०८० काे सुरुवातमा खासै नदेखिए पनि अहिले आएर ७ वटै प्रदेशमा लम्पी स्किन रोगको सङ्क्रमण फैलिएको विभागकाे तथ्याङ्कले बताउँछ ।
याे राेग गाईभैँसीलाई हुने एकदमै सङ्क्रामक रोग हो। लामखुट्टे, टोक्ने झिँगा र किर्नाजस्ता कीराको टोकाइबाट यो रोग सर्ने गर्छ। सङ्क्रमित गाईभैँसीको ओसारपसार, सामुदायिक चरणक्षेत्र दाना एवं पानी खाने साझा ठाउँ, प्राकृतिक वा कृत्रिम गर्भाधानबाट र पशु उपचार गर्ने क्रममा फरक गाईभैँसीमा एउटै सुईको प्रयोगबाट पनि यो रोग सर्छ। गर्मीयाममा लामखुट्टे र किर्ना आदिको सङ्ख्या बढ्ने र ती कीरा बढी सक्रिय हुने भएकाले यसको प्रकोप अझ बढी देखिन्छ।
यो रोग लागेमा पशुका शरीरमा खटिरा आउने, खटिराबाट तरल पदार्थ बगिरहने, ज्वरो आउने, झोक्राउने, खानेकुरा नखाने खुट्टा सुन्निने तथा लुलो हुने, दूध कम दिने वा दिनै छोड्ने नाक र मुखबाट तरल पदार्थ बग्ने समस्या हुन्छ । ‘लम्पी स्किन’ बाट सङ्क्रमित पशुहरु अन्त्यमा मर्ने समेत गरेका पाइन्छ । छालामा गोलो गिर्खा र घाउ देखा पर्नु यसलाई चिन्ने सजिलो लक्ष्यण देखा पर्ने गरेको पशुस्वाथ्यकर्मीहरु बताउँछन् । क्याप्री पक्स नामक भाइरसको सङ्क्रमणबाट लाग्ने यो रोगबाट बचाउन विश्वभर खोप लगाउने गरिएको भए पनि नेपालमा भने निजी क्षेत्रले मात्र यो खोपलाई प्रयाेगमा ल्याएका छन् ।
सरकार कृषकले पालेका गाई भैसीमा लागेकाे राेग लम्की स्कीन राेग प्रति गम्भीर नभएकाे भन्दै संघीय संसदकाे प्रतिनिधि सभामा समेत सांसदहरुले सरकारकाे आलाेचना सँगै ध्याकर्षण गराउँदै आएका छन् । संसदकाे शून्य समयमा विभिन्न जिल्लाबाट प्रतिनिधित्व गर्ने सांसदहरुले पछिल्लो समय देशैभरका गाईं भैंसीमा तिब्र रुपमा फैलर्दै गएको लम्पी स्किन नामक रोगको नियन्त्रणमा सरकार गम्भिर बन्नुपर्ने बताउँदै आएका छन् ।
उनीहरुले रोगबाट पीडित पशुको निःशुल्क उपचारको व्यवस्था गर्न माग गर्दै संघीय प्रदेश र स्थानीय सरकारसँग समन्वय गरेर क्षतिको मूल्याङकन गरेर क्षतिपूर्तीको व्यवस्था गर्न समेत संसदमा आवाज उठ्ने गरेकाे छ । तीब्र रुपमा फैलिएकाे याे रोगबाट पछिल्लो समय देशैभरी हजारौं पशुहरु बिरामी भइरहेका छन् । जसको नियन्त्रण अझै हुन् सकेको छैन । यसै विषयमा संसदमा बेला बेला सांसदहरुले आवाज उठाउँदै आएका छन् । तर सरकारले खासै चासाे नदिदाँ किसानहरु समस्यामा परेका छन् ।
हेटौंडामा बृहत उद्यमशिलता प्रदर्शनी तथा अन्तर वडा स्तरीय नृत्य प्रतियोगिता
Tags: No Comments
मकवानपुर । हेटौंडामा बृहत उद्यमशिलता प्रदर्शनी तथा अन्तर वडा स्तरीय नृत्य प्रतियोगिता भएको छ । हेटौंडा उपमहानगरपालिका ४ नम्बर वडा कार्यालयको आयोजना तथा टोल विकास संस्था नगर समन्वय समिति हेटौंडाको समन्वय तथा व्यवस्थापनमा बृहत उद्यमशिलता प्रदर्शनी तथा अन्तर वडा स्तरिय नृत्य प्रतियोगिता भएको हो ।
हेटौंडाको रोयल पार्टी प्यालेसमा भएको कार्यक्रममा उद्यमशिलता प्रदर्शनीमा हेटौंडाका महिलाहरुले उत्पादन गरेका १९ वटा स्टलमा सामाग्रीहरु राखिएको थियो । त्यसैगरी हेटौंडाका १७ वडाको सहभागिता रहेको नृत्य प्रतियोगितामा स्थानिय कला र संस्कृतिको सम्बर्दन गर्ने गरि अत्यन्यै रमाईलो ढंगले आफ्ना-आफ्ना प्रतिभा प्रस्तुत गरेका थिए ।
नृत्य प्रतियोगिता कार्यक्रमको उद्घाटन गर्दै बागमती प्रदेशका प्रथम मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेलले स्थानीय सरकारले सडक निर्माण मात्रै बिकास हो भन्ने कुरालाई छोडेर सबै क्षेत्रको काममा जोड दिन आग्रह गरे । ‘विकासका हरेक कामसंगै अतिरिक्त क्षेत्रमा पनि जोड दिनुपर्छ’ पौडेलले भने- ‘उद्यमशिलता प्रवर्द्धन कार्यक्रमले स्थानीय उत्पादनको बजारीकरणलाई सहजता हुनेछ ।’
यसैगरी उद्यमशिलता प्रदर्शनीको उद्घाटन गर्दै बागमती प्रदेशसभाका सदस्य तथा पूर्व श्रम, रोजगार तथा यातायात मन्त्री एकालाल श्रेष्ठले उद्यमशिलता संगै उद्योगी व्यवसायीहरूको प्रवर्द्धनमा लागि पर्नुपर्ने बताए । श्रेष्ठले भने- ‘यस्ता कार्यक्रमले अन्यलाई पनि प्रेरणा मिल्नेछ।’
यस्तै हेटौंडा उपमहानगरपालिकाका नगर प्रमुख मिना कुमारी लामाले स्थानीय रूपमा उत्पादित वस्तुहरूको प्रवर्द्धनमा यस्ता कार्यक्रमहरूले महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्ने बताइन् । लामाले आगामी दिनमा उपमहानगरपालिकाले उत्पादित वस्तुहरूको बिक्रि र बजारीकरण गर्ने सन्दर्भमा थप कार्यक्रमहरू आगामि बजेटमा समावेश गरि अगाडि बढ्ने जानकारी दिइन ।

कार्यक्रममा हेटौंडा–४ का वडा अध्यक्ष नविन सिग्देलले आफ्नो वडामा बिकास निर्माणका काम संगै यस्ता महत्वपूर्ण काम गरेर हरेक क्षेत्रको बिकासमा जोड दिने बताए ।
कार्यक्रममा उद्यमशिलता तर्फ हेटौंडा उपमहानगरपालिका वडा नम्बर -५ प्रथम, वडा नम्बर-४ द्वितीय, वडा नम्बर ६ तृतीय, वडा नम्बर २ र १९ ले सान्त्वना पुरस्कार प्राप्त गरेका छन । पुरस्कृत हुने वडाहरूलाई क्रमशः २५ हजार, १५ हजार, १० हजार र ५/५ हजार नगद पुरस्कार र प्रमाणपत्र प्रदान गरिएको थियो ।
यस्तै नृत्य तर्फ हेटौंड वडा नम्बर १८ प्रथम, वडा नम्बर १० द्वितीय, वडा नम्बर २ तृतीय, वडा नम्बर ११ र ५ ले सान्वना पुरस्कार प्राप्त गरेका थिए । पुरस्कृत हुने वडाका समुहलाई क्रमशः नगद पुरस्कार ५० हजार, ३५ हजार, २० हजार र १०/१० हजार प्रदान गरिएको टोल विकास नगर समन्वय समितिका अध्यक्ष ध्रुवप्रसाद अधिकारीले जानकारी दिए ।
कार्यक्रममा गीत संगीतको माध्यामबाट सामाजिक रूपान्तरणमा महत्वपूर्ण योगदान गर्नुहुने गायक एवम् संगितकार आशाकाजी श्रेष्ठलाई नगद २५ हजार र सम्मान पत्र सहित श्रष्टा सम्मान गरिएको थियो ।

लोक गायक बद्री पंगेनी र नायिका तथा मोडल ऋचा थापा लगायतका कलाकारहरूको विशेष प्रस्तुती रहेको कार्यक्रममा हेटौंडा नगर लका विभिन्न टोल विकास संस्था, विभिन्न संघ संस्थाका गरी ५ हजार भन्दा वढी व्यक्तिहरूले अवलोकन गरेको बताइएको छ ।
टोल विकास संस्था नगर समन्वय समितिका अध्यक्ष अधिकारीको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा समापन तथा पुरस्कार वितरण हेटौंडा उपमहानगरपालिकाका मेयर मिना कुमारी लामाले गरेकी थिइन ।