मकवानपुर । बागमती प्रदेश सरकारका प्रमुख सचिव डा. हरिप्रसाद लम्सालले गुणस्तरीय शिक्षाका लागि शिक्षकको भूमिका महत्वपूर्ण हुने बताएका छन् । मकवानपुरको बकैया गाउँपालिकाले हात्तीसुँढेमा आयोजना गरेको छलफल कार्यक्रममा उनले यस्तो बताएका हुन् ।
शैक्षिक समस्या समाधान गर्न अभाव र समस्याका बिच हामीले राम्रो गर्न सक्नुमा नै सामर्थ्य देखिने बताउँदै राम्रो काम गर्ने शिक्षक, विद्यालय र विद्यार्थीलाई प्रोत्साहित गर्नुपर्ने उनले बताए । ‘समाजलाई बदल्न चाहने शिक्षकले पहिले परिवर्तनको सुरुवात आफैंबाट गर्नुपर्छ’ प्रमुख सचिव लम्सालले भने ‘गुणस्तरीय शिक्षाका लागि सीमित साधनका बिच शिक्षकले जवाफदेही भएर काम गर्नुपर्छ ।’
गाउँपालिकाका अध्यक्ष धर्मराज लामिछानेले विद्यालयहरुले स्रोत र साधन सीमित हुँदा गुणस्तरीय शिक्षा दिनु चुनौती रहेकाेले गाउँपालिकाले शिक्षा, स्वास्थ्य र कृषिलाई प्राथमिकता दिएर काम गर्दै आएको बताए । शिक्षा विकास निर्देशनालयका महानिर्देशक खुबिराम अधिकारीले प्रदेश सरकार शैक्षिक गुणस्तर वृद्धिका लागि प्रतिबद्ध रहेको बताउँदै शिक्षक र विद्यालयको क्षमता विकासमा सहयोग गर्दै आएको बताए ।
गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत महेश श्रेष्ठले पालिकाको शैक्षिक अवस्थाका बारेमा जानकारी गराएका थिए । पालिकामा शैक्षिक सुधारका शिक्षक बैङ, शिक्षकलाई तालिमलगायतका कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको उनले बताए । कार्यक्रम बकैयाको सेतीदेवी आधारभूत विद्यालयका प्रअ गोमा रानाभाट, बाघभैरव माविका प्रअ रमेश लामा, महेन्द्र माविका प्रअ दीपा सिग्देल, जनक माविका प्रदीप भोम्जनलगायतले शैक्षिक क्षेत्रमा देखिएका नीतिगत, आर्थिकलगायतका समस्याहरु र समाधानका उपायहरुका बारेमा धारणा राखेका थिए ।
कार्यक्रममा प्रदेशका कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयका सचिव विनोदकुमार भट्टराई, वन तथा वातावरण मन्त्रालयका सचिव डा. केदार बराल, वन मन्त्रालयका महाशाखा प्रमुख शिव सापकोटा, मुख्यमन्त्री कार्यालयका आर्थिक प्रशासन शाखका अधिकृत श्रीराम पुडासैनी, गाउँपालिकाका विभिन्न शाखाका प्रमुखको उपस्थिति रहेको थियो ।
मकवानपुर । मकवानपुरमा बसोबास गर्ने गुरुङ समुदायले तमु ल्होछार मनाएका छन् । सोमवार हेटौंडा ११ स्थित सहिद स्मारकमा शुभकामना आदान–प्रदानसँगै नाचगान गरेर तमु अर्थात् गुरुङ समुदायको नयाँ वर्ष ल्होछार मनाएका हुन् ।
तमु ह्युल छोंज धि (गुरुङ राष्ट्रिय परिषद्) मकवानपुरले आयोजना गरेको कार्यक्रममा सहभागीहरुले तमु ल्होछारसहित जनजातिको विशेष पर्वहरुको संरक्षण र प्रवर्द्धनका लागि तीनै तहको सरकारले विशेष ध्यान दिनुपर्ने बताए । हेटौंडा उपमहानगरपालिका ३ नम्बर वडाध्यक्ष ढलक बहादुर थापाले सस्कृती जोगाउन यस्ता पर्वहरुले महत्व दिने बताए । उनले भने ‘आफ्नो भाषा, संस्कृतिसँगै ल्होछार जस्ता पर्वको मौलिकता जोगाउन आदिवासी जनजाति गम्भीर हुनुपर्ने बेला भएको छ ।’
त्यसैगरी, गुरुङ राष्ट्रिय परिषदका केन्द्रीय सदस्य जंगबहादुर गुरुङले गणतान्त्रिक नेपालमा ल्होछारमा सार्वजनिक बिदा दिनु सकारात्मक भएपनि मौलिक संस्कृति संरक्षण गर्न सरकारले बजेट विनियोजन गरी योजना बनाउनु पर्ने बताए । मकवानपुर जिल्लामा बजेट बिनियोजन गर्ने क्रममा आदिवासी जनजातिलाई अन्याय भएकाे समेत उनको भनाइ थियो । उनले मकवानपुर जिल्लामा गुरुङ समुदाय सातौं स्थानमा रहेका बताए । ‘मकवानपुरमा मात्रै १५ सय १८ जना गुरुङ समुदायको बसोबास रहेको छ’ उनले भने । गुरुङले आफ्नो सस्कृती जोगाउन सबै गुरुङ समुदाय एकजुट भएर लाग्न पनि आग्रह गरे ।
‘बागमती प्रदेश सरकारले तामाङ भाषा र नेवार भाषालाई सरकारी कामकाजी भाषाको रुपमा ल्याइएको छ । त्यसैगरि गण्डकी प्रदेश सरकारले गण्डकी प्रदेशमा गुरुङ र मगर भाषालाई सरकारी कामकाजीकि रुपमा अघि सारेको छ ,’ उनले भने, ‘यसैगरि सरकारले आदिवासी जनजातीको हितमा काम गर्दा सस्कृतीको जगेर्ना हुने देखिन्छ ।’
कार्यक्रममा गुरुङ समुदायबाट विभिन्न क्षेत्रमा योगदान पुर्याउने व्यक्तित्वहरुलाई सम्मान गरिएकाे छ । सम्मानित हुनेमा नेपाल पत्रकार महासघ मकवानपुरका नव निर्वाचित कार्यसमिति सदस्य निशा गुरुङसहित ६ जना रहेका छन् । शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाई कार्यालय मकवानपुरमा कार्यरत शाखा अधिकृत संगिता गुरूङ, त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट मानवशास्त्र विषयको दर्शनाचार्य परीक्षामा सर्वोत्तम श्रेणीमा उतिर्ण मकवानपुर तमु समुदायबाट पहिलो व्यक्ती मनिराज गुरूङ, `फिजियोथेरापी करियर पथ´ का लेखिका रती कुमारी गुरुङ, मेडिकल ब्यवसायी राजु गुरुङ , भु तथा जलाधार व्यस्थापन कार्यालय मकवानपुरका कार्यालय प्रमुख सृजना गुरुङलाई कार्यक्रममा सम्मानित गरिएकाे थियाे ।
यस्तै कार्यक्रममा स्वर्गीय माधव गुरुङको नाममा स्थापित माधव गुरुङ अक्षयकोष-२०७५ बाट प्रदान गरिने छात्रवृत्तिमा मनहरी गाउँपालिका-८ की करिष्मा गुरुङ, थाहानगरपालिका-५ का सुदीप गुरुङ, थाहानगरपालिका-५ कै प्रेरणा गुरुङ, कैलाश गाउँपालिका-१ की विनुता गुरुङ र कैलाश-१ कै विना गुरुङलाई नगद ८ हजार ५ सय सहित छात्रवृत्ति प्रदान गरिएको थियो ।
गुरुङ राष्ट्रिय परिषद् मकवानपुरका अध्यक्ष केशर बहादुर गुरुङको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा नेपाल तामाङ घेदुङ मकवापुरका अध्यक्ष कालु घलान, किरात राई यायोक्ख्या मकवानपुरका अध्यक्ष केबी राई, नेपाल मगर संघ मकवानपुर अध्यक्ष सन्देश मगर, थारू कल्याणकारिणी सभा मकवानपुरका अध्यक्ष संचता नन्द थारू, नेपाल आदिवासी जनजाति पत्रकार महासंघ मकवानपुरका अध्यक्ष अशोकसुजन श्रेष्ठ लगायतको आतिथ्यता रहेको थियो ।
कार्यक्रममा गुरुङ पहिरनमा सजिएका गुरुङ युवायुवती,बालबालिकाहरुले गुरुङ साँस्कृतिक नाँच-गाँन प्रस्तुत गरेका थिए । मकवानपुरमा २०५५ सालबाट गुरुङ समुदायले सामुहिक रुपमा तमू ल्होछार मनाउँदै आएका छ्न ।
मकवानपुर । बागमती प्रदेश प्रमुख दीपक प्रसाद देवकोटाले तुम ल्होसारको अवसरमा शुभकामना व्यक्त गर्नु भएको छ ।
प्रदेश प्रमुख देवकोटाले आज (सोमबार) शुभकामना सन्देश प्रकाशन गर्नुहुदैं नेपालको खासगरी पहाडी र उच्च पहाडी क्षेत्रमा बसोबास गर्ने तमु अर्थात् गुरुङ समुदायको नयाँ बर्षको रूपमा मनाइने ल्होसार पर्वको उपलक्ष्यमा शुभकामना व्यक्त गर्नु भएको हो । ‘बागमती प्रदेश, स्वदेश तथा विदेशमा रहनुभएका सम्पूर्ण दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरूमा सुख, शान्ति, दीर्घायु र समृद्धिको शुभकामना व्यक्त गर्दछु’ उहाँले सन्देशमा भन्नुभएको छ ।
तमु ल्होसार पर्व संस्कृति रक्षक गुरुङ समुदायले बडो उत्साहका साथ मनाउँदछन् । परम्परागत भेषभुषाले सजिएर, इष्टमित्रसँग भेटघाट, खानपिन, नाचगान र शुभकामना आदानप्रदान गरेर गुरुङ समुदायले नयाँ सम्वत शुभारम्भको उत्सव मनाउँने गर्दछन् । ‘चाडपर्वहरू हाम्रा अमूल्य गहना हुन्, हाम्रो देश नेपाल बहुजातीय, बहुधार्मिक, बहुसंस्कृतिक विशेषताले भरिएको विविधतामा एकताको अनुपम नमुना भएको सुन्दर मुलुक हो’ सन्देशमा भनिएको छ ।
‘नेपाल आफैमा एक विश्व हो, हामीले आफ्नो मौलिक पहिचानको संरक्षण र सम्बर्द्धनमा यथाशक्य जोड दिनुपर्दछ’ उहाँले भन्नुभएको छ ।
सभ्य, सुसंस्कृत र सहिष्णु समाज निर्माणमा मैलिक परम्पराले थप टेवा दिने उहाँले बताउनु भएको छ । यी पक्षहरूलाई सुखी जीवनको मानकको रूपमा लिन सक्नु पर्ने उहाँले सन्देशमा भन्नु भएको छ ।
प्रदेश प्रमुख देवकोटाले इस्बी सम्बत् २०२५ को पूर्वसन्ध्यामा सन् २०२४ लाई मूल्यांकन गरेर कमीकमजोरी सच्याउँदै अग्रगमनको दिशामा लाग्न २०२५ ले प्रेरणा मिलोस भन्ने शुभकामना समेत दिनु भएको छ । जनवरी १ तारीखलाई टोपी दिवसको रूपमा पनि मनाउन थालिएको सन्दर्भमा पनि उहाँले शुभकामना दिन भएको छ । आफ्ना मौलिक संस्कृतिका रक्षार्थका सभ्य, अनुशासित र अर्थ पूर्ण क्रियाकलापहरूप्रती हामी सबैको गर्व र समर्थन हुनु आवश्यक रहेको उहाँले सन्देशमा उल्लेख गर्नु भएको छ ।
बकैयाका शिक्षकहरु बालश्रम विरुद्ध कृयाशील हुने
Tags: No Comments
मकवानपुर । मकबानपुरको बकैया गाउँपालिकाका शिक्षकहरु बालश्रम विरुद्ध कृयाशील हुने भएका छन् ।
बकैया गाउँपालिकामा बालश्रम अन्त्य गर्न पालिकाका बिधालयका शिक्षक एबं शिक्षाकर्मीहरु लक्षित कार्यक्रममा उनीहरुले बालश्रम विरुद्ध कृयाशील हुन प्रतिवद्धता जनाएका हुन् । ग्लोबल मार्चको सहयोगमा बकैया गाउँपालिका, स्वतन्त्रता अभियान र बाल कल्याण समाज मकाबानपुरको संयुक्त आयोजनामा शनिबार बालश्रम निवारणमा क्षेत्रगत अवधारणा तथा शिक्षककाे भूमिका सम्बन्धी प्रशिक्षण कार्यक्रम भएकाे हाे ।
उक्त कार्यक्रममा बकैया गाउँपालिका अध्यक्ष धर्मराज लामिछानेले बिधालयको तथ्याङ्क हेर्दा ड्रप आउट बढदै गएको पाईएको बताए। बिधालय बाहिर रहेको बालबालिका भोली बालश्रममा जान सक्ने, तिनै बालिकाको बाल बिबाह हुन सक्ने, बाल बिबाह पश्चात पुन बालश्रम हुदै बाल ओसारपसार र बेचबिखन समेत हुन जाने संभाबना बढदै गएकोले बिधालयमा हुने ड्रप आउट घटाउन र बिधालय बाहिर रहेको बालबालिकालाई बिधालयमा ल्याउन बिधालयका शिक्षक एबं ब्यबस्थापन समितीलाई मिहिन ढंगले कृयाशिल हुन उनले आग्रह गरे ।
पालिकाको उपाध्यक्ष भक्त बहादुर खत्रीले जिम्मेबार अभिभाबक हुन नसकेको कारणले बालबालिकाहरु बालश्रम गर्न बाध्य हुन परेको बताए । टोल विकास मार्फत अभिभावकलाई जिम्मेबार भूमिका निर्वाह गर्न सचेतना कार्यक्रमको आयोजना गर्ने योजना रहेको उनले बताए । ‘शिक्षकहरुले बालबालिकालाई विद्यालयमा सिकाउने, टिकाउने र गुणस्तरीय (विकाउने) शिक्षा दिने गरी कार्य गर्नु पर्छ’ उनले भने ।
पालिकाको प्रमुख प्रशासकिय अधिकृत महेश श्रेष्ठले गाउँपालिकाको २८ वटा विद्यालयको शिक्षकबाट बाल संरक्षणको लागि भावि कार्ययोजना तयार पारिएको बताए । ‘सार्वजनिक शिक्षाको सुदृढिकरण, विद्यालय छोडने दरमा कमी ल्याउन र गुणस्तरीय शिक्षाका लागि शिक्षकलाई जिम्मेबार बन्नु पर्छ’ उनले भने ‘विद्यालयबाट तयार पारिएको कार्ययोजनालाई कार्यान्वयन गर्न पालिकाले सहकार्य गर्नेछ ।’
बाल कल्याण समाजका अध्यक्ष प्रकाश खतिवडाले बालश्रम निवारणको लागि क्षेत्रमा अधारित पद्धती तथा शिक्षकको भूमिकाको विषयमा सहजिकरण गरेका थिए । उनले बालश्रमको परिभाषा, बाध्यकारी श्रम, बालश्रमको कारण, बालश्रमको आर्थिक समाजिक राजनैतिक असर, बालश्रम निवारणमा विद्यालय र शिक्षकको भूमिकाका सम्बन्धमा सहजिकरण गरेका थिए । शिक्षकलाई उत्साहित र जिम्मेबारी बहन गर्न अभिप्रेरित गर्दै उल्लेखनीय कार्य गर्ने शिक्षकलाई सम्मान गर्न स्थानीय सरकारले योजनाहरु ल्याएको अबस्थामा गुणस्तरीय शिक्षा प्रदान गर्न सकिने उनले बताए । पालिकाले शिक्षक तथा शिक्षा क्षेत्रमा योजना सहितको बजेट अभिबृद्धि गर्दा विद्यालय छोडने दरमा क्रमशः कमी आउदै विद्यालय बाहिर रहेको बालबालिकालाई विद्यालयमा प्रवेस गराउन सकिने बताउँदै उनले बालश्रम समेत अन्त्यकाे लागि शिक्षाको क्षेत्र लगानी आवश्यक रहेको जानकारी दिए ।
पालिका शिक्षा प्रमुख आईतराम तामाङ्ले बालश्रम अन्त्य गर्न शिक्षकको भूमिका प्रमुख हुने भएकोले शिक्षक लक्षित कार्यक्रमको आयोजना गरिएको बताए । रोजगार संयोजक रामचन्द्र खड्का बालबालिकालाई बालश्रममा जान नदिन र बालश्रममा रहेको बालबालिकालाई विद्यालयमा पुनः ल्याउन समस्या परेमा पालिकासँग सहकार्य गर्नुपर्ने बताए । महिला विकास निरीक्षक एवम् बाल कल्याण अधिकारी होम कुमारी संजेलले बकैया गाउँपालिकालाई बालश्रम मुक्त बनाउन शिक्षकको भूमिका महत्वपूर्ण हुने भएकोले सबै शिक्षकहरुलाई सहकार्य गर्न आग्रह गरिन् ।
महेन्द्र माध्यमिक विद्यालय बकैया ४ का प्रधानाध्यापक देवकी सिग्देल र प्रभात माध्यमिक विद्यालय बकैया ५ का प्रधानाध्यापक दिपेश देवकोटाले अभिभावकलाई जिम्मेबार बन्न सचेतना मुलक कार्यक्रम, विपन्न बालबालिकालाई छात्रवृत्ती, जन्मदर्ता नभएका बालबालिकाको जन्मदर्ता बनाउन पालिकाको प्रयास, बालबालिकालाई विद्यालयमा टिकाउने योजना र क्रियाकलाप, शिक्षकहरुलाई अभिप्रेरित गर्ने कार्यक्रम ल्याउँदै पालिकाले शिक्षामा लगानी वृद्धि गर्न सके शिक्षाको गुणस्तर अभिबृद्धि हुने बताए ।
सहभागी शिक्षकहरुले विद्यालयमा ड्रप आउट हुन नदिन, विद्यालय छोडेका बालबालिकालाई पुनः विद्यालय फर्काउन, विद्यालय बाहिर रहेका बालबालिकालाई विषेश रुपमा विद्यालय ल्याउन उल्लेख्य भूमिका निर्वाह गर्दै विद्यालयलाई बालमैत्री बनाउन र बालबालिकाको संरक्षणको अधिकार सुनिश्चित गर्न कटिबद्ध रहने प्रतिबद्धता समेत गरिएको थियो ।
बकैया गाउँपालिका अध्यक्ष धर्मराज लामिछानेको सभाध्यक्षता तथा गाउँपालिका उपाध्यक्ष भक्त बहादुर खत्री, पालिकाको प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत महेश श्रेष्ठ, बाल कल्याण समाजको अध्यक्ष प्रकाश खतिवडा, पालिका शिक्षा प्रमुख आईतराम तामाङ्, रोजगार संयोजक रामचन्द्र खड्का, महिला विकास निरीक्षक होम कुमारी संजेलको आतिथ्यतामा भएकाे कार्यक्रम बकैया गाउँपालिकाका २८ वटा विद्यालयका प्रअ, सहायक प्रअ तथा शिक्षक शिक्षिका लगायतका कार्यक्रममा सहभागिता रहेको थियो ।
मकवानपुर । बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री बहादुर सिंह लामाले समयसापेक्ष प्राविधिक शिक्षा प्रदान गर्नुपर्ने बताएका छन् । शुक्रवार मकवानपुर बहुमुखी क्याम्पसको व्यवसाय इक्युवेशन सेन्टरको उद्घाटन गर्दै मुख्यमन्त्री लामाले यस्तो बताएका हुन् ।
बजारको माग अनुसारको व्यावसायिक तथा दक्ष जनशक्ति उत्पादनमा शिक्षालाई जोड्न आवश्यक रहेको उनले बताए । ‘सबैले गर्नुपर्छ भन्ने धारणाकाे विकास हुनुपर्छ‘ उनले भने ‘प्रविधिकाे जति प्रयाेग गर्याे उति क्षमतावान हुने हुदाँ साे प्रति निरन्तरता दिनुपर्छ ।’ उनले विदेशमा १८ घण्टासम्म काम गर्न सक्ने नेपाली युवाहरु नेपाल पढेपछि काम गर्नु हुन्न भन्ने मान्यता रहेकाे छ जुन परिवर्तन हुन जरुरी रहेकाे बताए ।
जुन बिषय पढेका छाै त्यही विषयमा विज्ञता हासिल गरी काम गर्नुपर्ने बताउँदै उनले भने ‘उद्योगलाई प्रबर्धन गर्ने शिक्षाकाे विकास गरिनु पर्छ ।’ उनले हाल कायम रहेको पाठ्यक्रमले प्रभावकारी रुपमा व्यावसायिक जनशक्ति उत्पादन गर्न नसकेकोले शैक्षिक पाठ्यक्रम समयानुकूल परिमार्जन गर्नुपर्ने बताए । उनका अनुसार औद्योगिक क्षेत्रसँग समन्वय गरेर अध्ययन अध्यापनको मोडल निर्माण गर्नुपर्छ । उक्त कार्यमा प्रदेश सरकारले नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गर्ने उनले बताए ।
कार्यक्रममा पूर्वमुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेलले विधार्थी पलायन हाल कै गतिमा हुने हो भने निकट भविष्यमा नेपालका वृद्ध आश्रमहरु जेष्ट नागरिकले भरिभराउ हुने बताए । उनले विद्यार्थी पलायनलाई रोक्न व्यवसाय इक्युवेशन केन्द्रले सहयोग गर्ने बताए । विद्यार्थीकै समष्टिगत विकासका लागि सेन्टरको स्थापना गरेको बताउँदै क्याम्पस प्रमुख यमप्रसाद सिलवालले भने ‘विद्यार्थीहरूको ज्ञान सिप क्षमता र सिकाइलाई व्यावसायिक रूपमा अघि बढाउन सेन्टरले भूमिका खेल्नेछ ।’ सिलवालका अनुसार विद्यार्थीहरूमा नवप्रवर्तन प्रतिको लगाव बढाउने, व्यावसायिक सोच तथा मनस्थितिको विकास, पेसा व्यावसायिक अभिवृद्धि गरेर उद्यमशीलता र रोजगारीको अवसर सृजना गर्नु सेन्टरको प्रमुख उदेश्य रहेकाे छ ।
मकवानपुर वहुमुखी क्याम्पस व्यवस्थापन समिति अध्यक्ष अनन्त पाैडेल सभाध्यक्षता तथा बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री वहादुर सिंह लामाकाे प्रमुख आतिथ्यतामा भएकाे व्यवसाय इक्युवेशन सेन्टरको स्थापना कार्यक्रममा पुर्व मुख्यमन्त्री डाेरमणि पाैडेल, क्याम्पस व्यवस्थापन समिती उपाध्यक्ष अशाेक शाक्य, सदस्यहरु माइकल रामचन्द्र अर्याल, सर्केश घलान, कृष्णकुमार गुप्तालगायतकाे उपस्थिति थियाे ।