मकवानपुर । मकवानपुर प्रहरीले ४ सय ७० किलाे लागूऔषध गाँजासहित बोलेरो गाडीलाई नियन्त्रणमा लिएको छ । भिमफेदी गाउँपालिका अन्तर्गतकाे कालिटार तथा नामटार क्षेत्रमा बिहीबार बिहान खटिएको प्रहरी टोलीले उक्त परिमाणकाे गाँजासहित बोलेरो नियन्त्रणमा लिएको हाे ।
गाँजा बिक्री भईरहेको सूचनाका आधारमा खटिएकाे प्रहरीले नामटारबाट भैसेतर्फ आउँदै गरेको बा १७ च ४२ नम्बरको बोलेरो पिकअपलाई रोक्न खोज्दा चालक गाडी लिएर भागेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरले जनाए जनाएकाे छ । उक्त गाडीलाई पछ्याउँदै जाँदा भिमफेदी–३ पान्द्राङस्थित ढुङ्गा खानीतर्फको भित्री बाटोमा लक गरिएको अवस्थामा फेला परेको प्रहरीले जनाएको छ ।
उक्त गाडीलाई चेक गर्दा ढालाबाट १७ बोरा भित्र ५० पोका रातो प्लास्टिकले बेरिएको अवस्थामा ४ क्विन्टल ७० किलो गाँजा फेला परेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरका प्रहरी निरीक्षक तथा निमित्त सुचना अघिकारी राजु प्रसाद कुर्मी जानकारी दिए । प्रहरीका अनुसार बरामद गाँजासहित गाडीलाई नियन्त्रणमा लिईएकाे छ भने चालकको खोजि भई रहेको छ ।
मकवानपुर । बागमती प्रदेशका स्वास्थ्य मन्त्री किरण थापाले मानसिक स्वास्थ्य समस्या रोकथामकाे लागि प्रदेश स्तरकाे अस्पतालमा मात्रै सिमित नभइ समुदायमा समेत मनोचिकित्सकहरुलाई खटाउने योजना तय गरेको बताएका छन् । ‘समुदायमै पुगेर परिवारको सदस्यलाइ समेत मनोसामाजिक परामर्श गर्नुपर्छ भन्ने हामीलाई लागेर यो योजना अघि सारेका हौ’ स्वस्थ्यमन्त्री थापाले भने ।
डिप्रेशन र एञ्जाइटी बारे पनि परामर्श आवश्य भएको उनले बताए । ‘शरिरको अंग भाँचिएमा टुटेमा जोड्न सकिन्छ टुटेको मनलाई पनि सहजै जोड्न सकिदैन यसको लागि उचित व्यवस्थापन आवश्यक हुन्छ’ उनले भने ।
राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग, बागमती प्रदेश कार्यालय हेटौंडाको आयोजना र कोशिश नेपालको सहकार्यमा आत्महत्या रोकथाम विषयक सरोकारवालाबीच प्रदेश स्तरीय कार्यशाला गोष्ठीमा उनले यस्ताे बताएका हुन् ।
“आत्महत्या रोकथामबारे सम्वाद सुरु गरौं, दृष्टिकोण बदलौं” भन्ने मूल नारासहित आयोजना गरिएको कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि बागमती प्रदेश सरकारका स्वास्थ्यमन्त्री किरण थापामगरले आत्महत्या न्यूनीकरणका लागि जोखिममा रहेका व्यक्तिहरूले देखाउने सङ्केत पहिचान गर्न अत्यावश्यक भएको बताएका हुन् ।
विश्वभर हरेक वर्ष सेप्टेम्बर १० मा आत्महत्या विरुद्धको दिवस मनाइने भएकाले नेपालमा पनि यसबारे बहुक्षेत्रीय समन्वय, जनचेतना र व्यवहार परिवर्तन आवश्यक रहेको कोशिश नेपालकी थमकुमारी कुवरले बताइन् । कार्यक्रममा राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग बागमती प्रदेश कार्यालय प्रमुख चन्द्रकान्त चापागाईंले आत्महत्या रोकथामको वर्तमान अवस्था, सरकारी तथा गैरसरकारी संस्थाहरूको भूमिकालगायत उपलब्धि, चुनौती र आगामी कार्यदिशाबारे कार्यपत्र प्रस्तुत गरे । राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगका लेखा अधिकृत जितेन्द्र कार्कीले आत्महत्या विश्वका धेरै देशमा १५ देखि ३४ वर्ष उमेर समूहका व्यक्तिहरूको मृत्युको कारण बनेको बताए ।
सामाजिक बहिष्करण, पारिवारिक समस्या, मानसिक स्वास्थ्य समस्या, दीर्घरोग, असहयोगी परिवेश र भावनात्मक तनाव आत्महत्याका मुख्य कारणका रूपमा पहिचान भएका छन् । आत्महत्यासम्बन्धी कारणमध्ये लागुऔषध तथा मदिरा दुरुपयोग, मानसिक समस्या (सिजोफ्रेनिया, डिप्रेशन, मानसाइकोसिस आदि), सामाजिक हिंसा, सम्बन्धविच्छेद, यौन हिंसा, दीर्घरोग तथा आकस्मिक आवेश प्रमुख रहेको कार्यक्रममा छलफल गरिएको थियो ।
बागमती प्रदेश कार्यालयको तथ्याङ्कअनुसार २०८१/८२ आर्थिक वर्षको कार्तिक मसान्तसम्म २९३ जनाले आत्महत्या गरेको प्रस्तुतिमा उल्लेख गरिएको थियो ।
नेपाल प्रहरीका प्रहरी उपरीक्षक मुकुन्द रिजाल तथा स्वास्थ्य मन्त्रालय महाशाखाका प्रमुख दिनेश रुपाखेतीले पनि आत्महत्या रोकथामका कार्यक्रम, उपलब्धि, तथ्याङ्क र आगामी कार्ययोजना सम्बन्धमा क्रमशः कार्यपत्र प्रस्तुत गरेका कोशिश मकवानपुर प्रमुख सुनिरा लामाले बताइन् । कार्यक्रममा इन्सेक बागमती प्रदेश संयोजक शिवप्रसाद खकुरेल,प्रदेशका सरकारी निकाय, मानव अधिकार संस्था, सामाजिक सङ्घसंस्था, सुरक्षा निकाय, स्वास्थ्य क्षेत्रका विज्ञ र सरोकारवालाको सहभागिता थियो ।
मकवानपुर । मकवानपुरकाे हेटौंडा बजार क्षेत्रको सडक विस्तार कार्य तत्कालका लागि रोकिएको छ । सर्वोच्च अदालतबाट शुक्रबार जारी अल्पकालिन अन्तरिम आदेश सडक डिभिजन कार्यालय हेटौंडामा दर्ता भएसँगै विस्तार कार्य रोकिएको हाे ।
सर्वोच्चकाे अल्पकालिन अन्तरिम आदेश आइतबार दिउँसो सडक कार्यालयमा तामेल भएपछि विस्तारको काम रोकिएको सडक डिभिजन कार्यालयका प्रमुख गुरु प्रसाद अधिकारीले जानकारी दिए । उनका अनुुसार सर्वोच्चको आदेशको सम्मान गर्दै हाललाई सडक विस्तारकाे काम रोकिएको छ । उक्त आदेशमा छलफलकाे लागि मंसिर २६ सर्वोच्चले बाेलाएकाे छ । शुक्रबारको आदेश तामेल नभएकाेले शनिबार सडक विस्तारकाे काम भएकाे थियाे ।
कार्यालय प्रमुख अधिकारीका अनुसार आइतबार सर्वोच्च अदालतको आदेश कार्यालयमा आइपुगेपछि काम रोकिएको छ । ‘मंसिर २६ गते हुने छलफलपछिकाे सुनुवाइ र आदेशपछि मात्र थप प्रक्रिया अघि बढाइने छ’ उनले भने । सर्वोच्चको आदेश पालना गर्नु आफूहरूको कर्तव्य भएको उनी बताउँछन् । ‘हामी सर्वोच्चको आदेशको सम्मान गर्दै मंसिर २६ गतेसम्म कुर्छौं । मुद्दा खारेज भए सडक विस्तार गर्छौं, नभए प्रक्रियाअनुसार हुन्छ’ उनले भने ।
सडकलाई ‘एसियन हाइवे’को मापदण्ड अनुसार विस्तार गर्ने योजनाअनुरुप पुनर्निर्माणको छलफल पनि थालिएको अधिकारीले बताए । मापदण्ड अनुसारको जग्गा सडकको स्वामित्वमा ल्याएर ‘सेट ब्याक’ लगायतका विषय मिलाई सडक स्तरोन्नतिका लागि डीपीआर तयार गर्ने र चालु आर्थिक वर्षमै टेन्डर आह्वान गर्ने योजना सडक डिभिजन कार्यालयको छ । उक्त कार्यका लागि बजेट प्राप्तिको काम सकेर चालु आर्थिक वर्षमा नै टेन्डर गर्ने योजना रहेको पनि उनले जानकारी दिए ।
शनिबार बिहान ५ बजेबाट हेटौंडा बजारको राप्ती रोडबाट बुद्धचोक, मेन रोड हुँदै कर्रा, पशुपतिनगर, रातोमाटे तथा बुद्धचोकबाट पिपल बोट, चौकीटोल ओरालोसम्म सडक विस्तारको लागि घर टहरा भत्काइसकिएको छ । शनिबार बिहान ५ बजेबाट साँझ ५ बजेसम्म (१२ घण्टा) सडक कार्यालयले १० वटा मेसिन प्रयोग गरेर घर तथा टहरा भत्काएको थियो । यद्यपि उक्त घरहरू पूर्ण रूपले भत्किएका छैनन् । अधिकांश घरहरूको झ्याल ढोका तथा सटर र टप भत्काइएको छ ।
भत्काइएका संरचनाहरूको व्वस्थापनमा कार्यालयले सहयोग गरिरहेको बताइएकाे छ । ‘केही दिन घरधनीहरूले माग गरेअनुसार समय दिएर भत्किएका संरचना व्यवस्थापनको लागि समय दिएका छौं उक्त समयमा भत्किएका स्क्र्यावहरू व्यवस्थापन नगरे पुनः कार्यालयले प्रक्रियाअनुसार काम गरेर सडक सीमा खाली गर्छ,’ उनले भने ।
मकवानपुर । मकवानपुरको हेटौंडा उपमहानगरपालिकाको सडक विस्तारको लागि शनिबार बिहानैबाट डोजर चलेको छ ।
सडक डिभिजन कार्यालय हेटौंडाले सडक विस्तारको लागि जारी गरेको १५ दिने सूचनाको समय शुक्रबार सकिएपछि शनिबारबाट सडक विस्तारको कार्य सुरु गरिएको हो । स्थानीय प्रशासनको सहयोगमा सुरक्षाकर्मी परिचालन गरेर सडक डिभिजन हेटौंडाले रेखाङ्कभित्र परेका संरचना भत्काउन सुरु गरेको हो ।
हेटौंडाको बुद्धचोक राप्तिरोड बैंक रोडस्थित घरहरु भत्काउने कार्य जारी छ । बजार क्षेत्रका अन्य स्थानमा पनि डोजर चलाउन सुरू गरेको छ । ४ स्थानबाट एकैपटक सडक क्षेत्रको संरचना भत्काउन सुरु गरेको हो । सुरक्षाको लागि करिब ७ सय सुरक्षाकर्मी फिल्डमा खटिएको छ भने थप सुरक्षा दस्ता तयारी अबस्थामा राखिएको बताइएको छ ।
सडक डिभिजनले गत ५ मंसिरमा महेन्द्र राजमार्गको रातोमाटेदेखि बुद्धचोकहुँदै राप्ती पुलसम्म र त्रिभुवन राजपथको बुद्धचोकदेखि सामरी पुलसम्मको सडक सीमा २५/२५ गज (७५/७५ फिट) विस्तारका लागि भन्दै सडक सीमाभित्रका घरटहरा, संरचना हटाउन १५ दिने सूचना प्रकाशित गरेको थियो । तोकिएको समयमा संरचना नभत्काए कार्यालय आफैंले भत्काउने जानकारी दिदै सूचना जारी गरेको भए पनि सडक सीमा क्षेत्रका कतिपय घरहरु खाली भएका छैनन् । मुआब्जा र क्षतिपूर्ति माग्दै सडक विस्तार हुने क्षेत्रका घरधनी र व्यवसायीहरु आन्दोलित भएका छन् ।
सूचनामा उल्लेखित क्षेत्रमा सडकको केन्द्रबिन्दुबाट २५/२५ गजभित्र सडकको दायाँतर्फ २ सय ३४ वटा र बायाँतर्फ २ सय ९७ वटा घर, टहरा र संरचना भत्काउनुपर्ने सडक डिभिजनले जनाएको छ ।
यसअघि सडक विस्तारको लागि सडक डिभिजनले पटक पटक सूचना प्रकाशित गर्दै सडक क्षेत्रमा पर्ने संरचना भत्काउन गरेको प्रयास सफल भएको थिएन ।
मकवानपुर । मकवानपुर मनहरी गाउँपालिका वडा न ४ ठाडो खोलाकी २५ वर्षिया रिमाको अनुहारमा अहिले चमक भरिएको छ । ३ वर्ष अघिसम्म आफ्नो दैनिकी देखेर आफैं उकुसमुकुस थिइन्
रिमा । आर्थिक रुपमा कमजोर परिवार घर चलाउन नै धौधौ थियो । मनहरी बजारबाट झण्डै २ घण्टा खहरे र उकाली हिडाइपछि पुगिन्छ रिमाको बस्ति ।काठले बारेर बनाइएको घरको आकार, जहाँबाट घाम सजिलै भित्र चिहाउँछ, पानी सहजै पस्दछ । पहिरोको जाखिममा छ त्यही घर पनि । २ महिना अघिको झरीमा घरछेउकै बारी पहिरोले लग्यो । तर रिमाको हिम्मत घटेको छैन । २ वर्ष अघि स्थानीय सरकारले आफूलाई दिएको पाडी उनको हिम्मतको एउटा कडि हो ।
आर्थिक अवस्था सुधारको लागि मनहरी गाउँपाललिकाले रिमालाई २ वर्ष पहिले अनुदानमा पाडी दिएको थियो । जसलाई रिमाले ३ हजार ५ सय ६० रुपैयाँ मात्रै लगानी गरिन् । स्थानीय सरकारबाट उनले लिएको यो अनुदान पहिलो पटक हो । “यसरी सरकारले हामी दुखी गरिबलाई राहत दिन्छ भन्ने नै थाहा थिएन, आफैंले पाएपछि थाहा भयो” रिमा भन्छिन् “अहिले बेच्यो भने पनि ६० हजार माथि नै आउँछ, तर बेच्दिन, यसबाट दुध विक्री गर्ने र पाडापाडी बढाउने विचार छ।”
विकट वस्ति बासोबास गर्ने उनले यसअघि गाउँपालिका जान नै डर लाग्ने गरेको बताइन् । “कसरी जाने कसलाई भेट्ने के भन्ने थाहै थिएन, बच्चाको जन्मदर्ता गराउन जाँदा पनि कति पटक भित्र बाहिर गरेर धेरै कष्टले बनाएर आएँ” उनले सुनाइन अब त चाहिएको कुरा भन्न सक्छु । आफ्नो टोलमा समूह गठन भएपछि,केही समस्या राख्न र आफ्ना जनप्रतिनिधिसँग बोल्न सक्ने भएको उनले बताइन् ।
“एक साता अघि पनि गाउँपालिकाले चुल्हो बाँडिरहेको छ तर यहाँ १५ रुपैयाँदेखि ६० रुपैयासम्म पैसा उठाएको पाएँ, अरु वडाहरुमा बुझ्दा पैसा नै नपर्ने रहेछ, निशुल्क चुल्होलाई यता किन पैसा उठाएको उजुरी गर्दिउ भनेपछि पैसा लिएन” रिमा भन्छिन् “संसार बोल्नेको मात्रै रहेछ, गाउँपालिकाको सेवा सुविधा अरु वडामा के के छ बुझेर हामी अघि बढ्छौ ।” रिमाले अर्को भैसी, एक हल गोरु पनि पालेकी छिन्, बाँकी समय खेती र ज्यालामा लगाउँछिन् । आर्थिक सशक्तिकरणको पाइलाहरु मजबुत बन्दै छन् रिमाको ।
ठाडो खोला कृषक महिला समूहको सचिवको जिम्मेवारी रिमामाथि नै छ, उनी अहिले गाउँपालिकाको अध्यक्ष उपाध्यक्षसँग समूहको भलाइको लागि आवाज उठाउन सक्ने भएकी छिन् “आफ्नो कुरा नराखेसम्म अरुले तलाइ ला भनेर त कहाँ दिने रहेछ र ?” रिमा भन्छिन् “आफैं तातेपछि केही राहत त हुने रहेछ ।”
रिमाको जस्तै घर चलेको छ ३८ वर्षिया अविना प्रजाको पनि क्षयरोगको कारण ३५ वर्षकै उमेर ५ वर्ष अघि उनको श्रीमान माइला प्रजाको मृत्यु भयो । अहिले १५ वर्षिय छोरालाई पनि क्षयरोगको संक्रमण देखिएको छ । वडाबाट २ वर्ष पहिले ५ वटा बाख्रा सहयोग पाएकी थिइन् अविनाले । जसले छोराछोरी पढाउन र घर चलाउन आर्थिक रुमपा सहज भयो । ज्यालमजदुर गरेर भए पनि श्रीमान् हुदा घर चलेको थियो, उहाँ बिरामी भएपछि उपचारमा खर्च गर्न पनि सकिएन, बितेर गएपछि झन् मलाई शंकट नै थियो” अविना भन्छिन् “समूहका साथीहरुको पहलमा वडाले सहयोग गरेपछि मैले छोराछोरी पढाउन र घर धान्न सकेको हुँ ।” वडाले दिएको ५ वटा बाख्राबाट अनिवाले २१ वटा पु¥याइन्, हुर्केका बाख्राहरु बेचिन्, अहिले साना ठुला गरी ११ वटा बाख्रा छन् । छोराको उपचारमा पनि यही बाख्राको आम्दानीले राहत भएको बताउँछिन् अविना ।
अविनाको लागि बाख्रा बाहेक अरु आय स्रोत छैन, तरकारीको लागि उनको बस्तिमा पानीको समस्या छ । “सुख्खा मौसममा पिउने पानी नै हुदैन, पाखो बारी छ बाख्रा सजिलो छ” राधिकाले भनिन् । २०८१ भदौमा २ वटा बाख्रा चाँही बाघले खायो, त्यसको पैसा आउँछ भनेर आश्वासन पाइन् तर क्षतिपुर्ति भने पाइनन् ।
सबैभन्दा ठुलो कुरा त आफ्नो लागि आफैं लाग्नु पर्ने रहेछ भन्ने बुझाइ भएको छ स्थानीय राधिका प्रजालाई पनि । मकवानपुर महिला उत्थान समूहको सहजिकरणमा कृषक समूह गठन भएपछि यहाँका समुदायले तरकारी खेती, बाख्रा पालन, पाडा पालन गरिरहेका छन् । पाखोबारीमा कृषि उपज राम्रो हुदैन, वर्षमा ३ महिनामात्रै खान पुग्छ, त्यसैले उनले २५ कठ्ठा खेत अरुको कमाएकी छिन्, जसको भाडा दिएर आफूलाई बर्षभरी पुग्ने अनाज उत्पादन हुन्छ । स्थानीय सरकारले धानको बिउमा पनि अनुदान दिन्छ, यसले पनि धेरै राहत हुन्छन् ।
स्थानीय सरकार र स्थानीय सर्वसाधारणबीच पूलको काम गरेको छ ठाडोखोला कृषक महिला समूहले । सरकारको संरचनाकै रुपमा रहेको टोल विकास समूह भने यहाँ सकृय छैन । टोल विकास समूह नभएपछि टोलको भलाइको लागि अन्य विकास निर्माणको पाटो भने ओझेलमै छ । २ वर्ष अघि टोल विकास समिति गठन गरेको तर, को को समितिमा छन् भन्ने समेत जानकारी छैन ।
टोल विकास समुह सक्रिय भएमा स्थानीय ठाउँमा बाटो निर्माण, हानिकारक अभ्यास निवारणको लागि पनि पहल हुने अपेक्षा गर्छन महेश प्रजा । यो बस्तिमा जानको लागि गोरेटो बाटोको अरु विकल्क छैन । सामान्य ट्याक्टर आउने ट्रयाक मात्रै पनि नभएपछि खेतसम्म मल लैजान पनि सकस छ स्थानीयहरुलाई । “आर्थिक रुपमा हामी पछाडी छौ, दिनहुँ ज्याला मजदुरीमै जाने हो, अरुको जग्गा कमाएका छौ, मल लैजान पनि व्यक्तिले बोक्नुपर्छ, वडासम्म व्यक्तिले लगेको आवाजले बल पुग्ने रहेनछ” स्थानीय राधिका प्रजाले भनिन् । वडा सरकारले पार्टीगत रुपमा टोललाई विकासबाटै पक्षपात गरेको आभाष पनि छ स्थानीयहरुलाई । “वडा सरकारको पनि केही गलत कदम छन्, तर हामीले गरेको कुराको सुनुवाइ हुदैन, टोल विकास छैन, हाम्रो पहुँच पुग्दैन” उनले भनिन् ।
वडा र गाउँपालिकाले दिने अनुदानमा कहिले काँही धरौटीको व्यवस्था गर्दा प्राप्त अनुदान पनि स्थानीयको पहुँचभन्दा बहिर रहेको मकवानपुर महिला उत्पान समूहकी सामाजिक सहजकर्ता विष्णुमाया तितुङ बताउँछिन् । “केही समय अघि वडाबाट ५ वटा बाख्राको लागि २० हजार पैसा डिपोजिट गर्नेगरी सहयोग आएको थियो, २० हजारको जोहो गर्न नसक्दा कसैले पनि बाख्रा लिनु भएन” विष्णुमायाले भनिन् ।
स्थानीय विकासको लागि टोल विकास समितिहरुलाई सक्रिय बनाउन नसक्दा विकासमा सहकार्य गर्न समस्या भएको वडा अध्यक्ष प्रकाश थापाले स्वीकार गरे । केही टोल विकास समितिहरु सक्रिय छन्, विकासका योजना निर्माणमा पनि सहकार्य गर्छन, केहीलाई अब हामीले थप शसक्त बनाउनु पर्ने छ, त्यो हामी गर्दैछौ” थापाले भने ।
विकट बस्तिहरुमा योजना बनाउँदा टोल विकाससँगै समाजको अगुवाहरुसँग समेत छलफल गर्ने गरेको उनले बताए । यता मनहरी ६ प्रतापपुरमा गठिन शुभकामना पुरुष समूहको अध्यक्ष बुद्धि राईलगायतको पहलमा टोलमा तरकारी खेतिको लहर चलेको छ । तरकारीको लागि आवश्यक सिंचाइको व्यवस्थापन भएको छ । मौसमअनुसारको तरकारीको लागि बिउ तथा मल्चिङ प्लाष्टिकहरुमा स्थानीय सरकारबाट अनुदान पाएपछिको सहयोग र समन्वयले स्थानीयहरुको आर्थिक अवस्था मजबुत बन्दै आएको छ । आवश्यकता अनुसार धारा, ट्युबेल छन्, खोलाको पानी कुलो मार्फत ल्याउने व्यवस्था पनि छ । तरकारीबाट राम्रै आम्दानी हुन्छ स्थानीय इश्वरी राइले भनिन् ।राइले ३ कठ्ठा जग्गामा भण्टा लगाएकी छिन् ।
जुवातास खेल्ने रक्सी खानेहरु पनि पछिल्लो समय तरकारी खेतितर्फ आकर्षक भएको सामाजिक सहजकर्ता विष्णुमाया तितुङ बताउँछिन् । मकवानपुर महिला उत्थान समूहले टोलमा पुरुषहरुमात्रै रहेको शुभकामना पुरुष कृषक समूह गठन गरेको छ । महिलाहरुलाई पनि आर्थिक तथा नेतृत्व विकासमा सशक्त बनाउन गोदावरी महिला कृषक समूह गठन गरिएको छ । टोलको हानिकारक अभ्यास उन्मुलनको लागि महिला समूह र पुरुष समूह साथसाथै लागि पर्ने गरेका छन् । स्थानीय सरकारले टोलको विकासका लागि गर्नुपर्ने काममा पनि हामी सँगै खबरदारी गछौं, सँगै योजनाहरु माग्ने गरेको छौ” गोदावारी महिला कृषक समूहकी अध्यक्ष दुर्गा राइले भनिन् “अहिले त वडाले नै हामीलाई बोलाएर आफ्नो योजनाहरु सुनाउँछ, पहिले वास्तै गर्दैनथ्यो, हामीले पनि चासो नदिएर हो की ?” वडाबाट प्राप्त अनुदान तथा सहयोगले आफूहरुको जीवनस्तरमा धेरै राहत भएको दुर्गाले बताइन् ।
यहाँ गठित प्रतापपुर टोल विकास समूह अध्यक्ष कालेबहादुर राइका अनुसार वडाले टोल विकासलाई भने खासै समन्वय गर्ने गरेको छैन । सबै जानकारी शेयर हुदैन, सहयोग त गर्ने योजना यसपाली पर्छ भन्ने आश्वासन हामीले पाएका छौ” उनले भने । मनहरी ६ का वडा सदस्या विष्णु भक्त राईले सबै स्थानीयहरु सचेत भएको कारण योजना बनाउँदा र बजेट राख्दा पनि सल्लाह हुने गरेको बताए । यो बस्तिमा ३६५ भन्दा बढी परिवारको बसोवास छ । “सबैले एकजुट भएर माग राख्छन्, केही सुनुवाइ हुन्छ, सबै त पु¥याउन पनि समस्या हुन्छ” उनले भने । समूहले समसामयिक सवालमा स्थानीय सरकारका प्रतिनिधिहरुलाई राखेर सावजनिक सुनुवाइ गर्ने गरिएको सहकर्ता तितुङले बताइन् । “स्थानीय तहहरुले बल्ल चासो दिन थालेका छन्, अब चासो दिन थालेपछि उताबाट पनि मर्यादा गर्ने रहेछन्” तितुङले भनिन् ।