- अम्बिका गौतम
साइँलो प्रायः गाउँमा उसलाई यही नामले चिन्छन । हुन त उसको न्वारनमा पुरोहितबाले राखिदिएको नाम त धनकुमार हो तर अहिले उसको नाउँ कुनै कागजमा सही गर्ने बेलामा मात्रै काम आउँछ । अरुबेला उ साइँला ले नै परिचित छ ।
सानैदेखि उ मेहनती नै थियो सबै काम उसलाई हेरेर नै आइहाल्थ्यो तर पढ्न भने उ त्यति ज्ञानी थिएन अथवा उसलाई पढ्न मनै लागेन । साँउ अक्षर मात्र चिनेर उ घरेलु व्यवसाय पटिनै लाग्यो । उसले रोपेको साग सब्जीदेखि लिएर अन्न बाली प्रसस्तै हुन्छ तर अभाग होला, सौ मन अदुवा फल्यो भने सौ रुपैयाँ मन नै हुन्छ । भाउ पटक्कै आउँदैन ।
जेनेतेने गाइबस्तु पालेर उसले घर चलाउँछ,अहिलेको जमानामा दूध बेचेको पैसाले नानीहरू पढाउन कति साह्रो छ। थलाभरी गाइ बस्तु छन् दिन रात तिनै सासका धनहरुको सेवा गर्नु छ । अरुतिर निस्कने फुर्सद छैन । त्यही पनि कोहिबेला बाटो लढिदिन्छ घरमा दुधको बर्बाद, दुधले नुहाउनु भएन । महिना मरेर पैसा आउँछ र यसो गरौं भन्ने सोच्ने गर्छ। समयमा कहिले पैसा आउँदैन ।
माथ्लो तहमा बस्नेहरूलाई गाईको अभाव होस् न दुधको गरिबको मर्म कसरी बुझ्ने? कहिले गाउँमा तल्लो घरे माइलो झुन्डिएर मर्छ कहिले पल्लोघरे कान्छो फलान्छ । माथ्लो घरे आमै बुढेसकालले जान्छिन ,त्याहाँ सरौ पुर्याउनु । यस बीचमा तिज ,दशैं , तिहार चेलीबेटी भान्जा -भान्जी सबै आउँछन् गर्जो टार्नै पर्यो इज्जत ढाक्नै पर्यो । फलानो ठाउँको पैसा आएपछि तिर्नु पर्छ भन्दै माग्नु पर्यो ।
धेरै वर्षअघि देखि सरकारले घर बनाइदिन्छु भनेर भोट मागेको सरकार फेरियो तर उसको घर फेरिएन । दु:ख गरेर बनाएको झोपडी पनि अब त लढ्नै लाग्यो । मर्मत गर्ने पैसा छैन । जुन जोगी आए नी कानै चिरेको थैलो नै भिरेको उखान उसलाई सही लाग्छ । कहिलेकाहीँ उ सम्झिन्छ सधैं अभाव र दु:ख मात्रै छ मेरो नाम चै किन पुरोहितले धनकुमार राखेत ? सायदै भविश्यमा म पनि धनी हुन्छु होला भनेर चित्त बुझाउँछ ।
सिङ्ताम, पूर्व सिक्किम
मकवानपुर । बागमती प्रदेश खेलकुद प्रतियोगिता फागुन २८ गते हेटाैडामा उद्घाटन गरी सुरु हुने भएकाे छ । प्रदेश खेलकुद बिकास परिषद्, बागमती प्रदेशको आयोजनामा हुने प्रथम प्रदेश खेलकुद प्रतियोगिता प्रदेशको ५ जिल्लामा सञ्चालन गरिने भएकाे हाे । परिषदले शुक्रबार हेटौंडामा पत्रकार सम्मेलन गर्दै प्रतियोगिताको बारेमा जानकारी दिएको हो ।
प्रतियोगिताको उद्घाटन समारोह बागमती प्रदेशको राजधानी हेटौंडामा गरिने र समापन काभ्रेपलाञ्चोकको धुलिखेलमा गरिने परिषद्का सदस्य सचिव सुर्यलाल भण्डारीले जानकारी दिए । प्रतियोगिताको उद्घाटन फागुन २८ गते बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री राजेन्द्र पाण्डेले हेटौंडा–५ स्थित निर्माणाधिन क्याम्पाचौरमा गर्ने भएका छन् ।
प्रदेशले पहिलो पटक आयोजन गर्न लागेको प्रतियोगिता मकवानपुर, चितवन, सिन्धुपाल्चोक, काठमाडौं र काभ्रेपलाञ्चोकमा सञ्चालन हुने भण्डारीले बताए । पुरुष फुलबल, व्याडमिन्टन, क्रिकेट, तेक्वान्दो, भलिबल, कराते, एथलेटिक्स, महिला फुटबल र बक्सिङ खेल खेलाइने उनले बताए ।
प्रतियाेगिता अन्तरगत मकवानपुरमा पुरुष फुटबल, तेक्वान्दो र व्याडमिन्टन खेलहरु खेलाईने छ । यस्तै चितवनमा भलिबल र क्रिकेट सञ्चालन गरिने छ भने काभ्रेपलाञ्चोकमा महिला फुटबल र बक्सिङ खेलाइने छ । त्यस्तै सिन्धुपाल्चोकमा कराते, र काठमाडौंमा एथलेटिकस् खेल सञ्चालन हुनेछ । फागुन २८ गतेदेखि शुरु हुने प्रतियोगिता चैत १२ गतेसम्म (१५ दिन) सञ्चालन हुनेछ । प्रतियोगिताको समापन बागमती प्रदेशका युवा तथा खेलकुद मन्त्री रत्न प्रसाद ढकाल गर्ने छन् ।
उद्घाटन समारोहलाई भव्य बनाउन आर्मी तथा प्रहरीको व्याण्डसहितको प्रस्तुती, ३ सय भन्दा बढी विद्यार्थीको ड्रिल प्रर्दशन, आतिसबाजी, मार्सल आट्र्स डेमो, विभिन्न भाँकी तथा सांस्कृतिक कार्यक्रमहरु प्रस्तुत गरिने सदस्य सचिव भण्डारीले जानकारी दिए । प्रतियोगितालाई सव्य र भव्य रुपमा सञ्चालन गर्न ५/५ सदस्यीय ६ वटा उपसमिति र ३/३ सदस्यीय ८ वटा प्राविधिक समिति निर्माण गरिने भएकाे बताइएकाे छ ।
प्रतियोगिताको उद्घाटन हुने पहिलो दिन कुनै खेल सञ्चालन हुने छैन । दोस्रो दिनबाट प्रतियोगिता अन्तर्गतका खेलहरु सुरु भण्डारीले बताए । दोस्रो दिन फागुन २९ गतेदेखि पुरुष फुटबल र व्याडमिन्टन सञ्चालन हुनेछ । तेस्रो दिन फागुन ३० गतेबाट भलिबल र क्रिकेट खेलाइनेछ । चैत्र ६ गतेबाट एथलेटिक्स, ७ गते महिला फुटबल र कराते, चैत ९ गते बक्सिङ खेल सञ्चालन हुने खेलतालिका रहेको छ ।
प्रतियोगितामा प्रदेशका १३ जिल्लाका २ हजार १ सय ८८ जना खेलाडीहरु सहभागिता जनाउने छन् । जसमा महिला खेलाडी ९ सय ३९ जना र पुरुष खेलाडी १ हजार २ सय ४९ जना सहभागी हुने छन् । प्रतियोगिता सञ्चालनको लागि ४ सय ५७ जना अफिसियल र निर्णायक खटिने जनाइएको छ ।
प्रदेशको लगानीमा पहिलो पटक हुने प्रतियोगितामा ८ करोड ४ लाख खर्च हुने अनुमान गरिएको छ । स्पोट्र्स किट, यातायात खर्च, दैनिक भता खेलाडीहरुलाई उपलब्ध गराइने जनाइएको छ । त्यस्तै प्रतियोगितामा स्वर्ण, रजत र कास्य पदक हासिल गर्ने खेलाडीहरुलाई नगद, शिल्ड तथा मेडल र प्रमाण पत्र पुरस्कार दिइने छ ।
स्थानीय तहबाट छनोट भएका खेलाडीहरु जिल्लाको प्रतिनिधित्व गर्दै प्रदेश खेलकुद प्रतियोगितामा सहभागि हुने छन् । यस प्रतियोगितामा उत्कृष्ट हुने खेलाडीहरुले प्रदेश स्तरको प्रतियोगितामा सहभागि हुन पाउने छन् । खेल प्रतिभाको खोजी गर्ने, स्थानीय तहबाटै खेलकुदको प्रवर्धन गर्ने, खेलकुदका गतिविधि सञ्चालन गर्न प्रत्साहन गर्ने, खेदकुदप्रति राज्यको प्रतिबद्धता अभिवृद्धि गर्ने र प्रदेशलाई खेलकुद हबका रुपमा विकास गर्ने प्रतियोगिताको मुख्य उद्देश्य रहेको छ ।
मकवानपुर । मकवानपुरे महिला साहित्यकारको संस्था आँचल साहित्य कला पुञ्ज आयाेजनामा साहित्य महाेत्सवकाे उद्घाटन गरिएकाे छ । महाेत्सवकाे पहिलाे दिन उद्घाटनदेखि सांगितीक कार्यक्रम आयाेजना गरिएकाे छ ।
हेटाैडा ४ स्थित राेयल प्यालेसमा भएकाे उद्घाटन कार्यक्रमसँगै बहस,कार्यपत्र प्रस्तुती गजल तथा मुक्तक वाचन र सांगितीक कार्यक्रम गरी पहिलाे दिनकाे महाेत्सवकाे कार्यक्रम समापन भएकाे आचँलकी अध्यक्ष अनिता न्याैपानेले बताइन् । महाेत्सवमा ‘साहित्यमा राजनीति’ बहस कार्यक्रम ‘भाषिक दृश्टिले साहित्यमा नारी’ विषयमा कार्यपत्र प्रस्तुति र बहस भएकाे छ । यस्तै साङ्गीतिक कार्यक्रम सहित समापन गरिएकाे महोत्सवकाे पहिलाे दिन पुस्तक प्रर्दशनी, कला प्रर्दशनी समेत गरिएकाे छ ।
महोत्सवमा ‘साहित्यमा राजनीति’ विषयको बहसमा भुपाल राई, धनकुमारी सुनार र घनश्याम घिमिरे वक्ता रहेका थिए ।यसको सहजकर्ता ठाकुर वेलबासेले गरेका थिए । यसैगरी भाषिक दृश्टिले साहित्यमा नारी’ विषयमा ज्ञानु अधिकारीले कार्यपत्र प्रस्तुत गरेकी थिइन् । उक्त कार्यपत्रमाथि राम अविकास र प्रणेताले टिप्पणी गरेकाे आँचल सचिव भावना सापकाेटाले बताइन् । कार्यपत्र माथि उठेका जिज्ञासामा अधिकारीले प्रष्ट पारेकी थिइन् ।
यसैगरी महाेत्सवकाे पहिलाे दिन भएकाे गजल तथा मुक्तक वाचन कार्यक्रममा अर्चना दाहाल, अनिता अर्याल नेपाल, अनु रोक्का, अभिराज खाती, आदित्य राज, आनन्द घलान, आयुष्मा देवकोटा ‘आशा, आशिष दुलाल, किशन पौडेल, कुवेर पराजुली, केशव समर्पण, गोकर्ण मोक्तान, चिरञ्जीवी लामिछाने, डी.बी. बतौला, दीपक गौतम, देवराज तिवारी, धर्मराज स्याङ्तान, बबी थापाले गजल तथा मुक्तक वाचन गरेरका थिए ।
यसै गरी भवानी तिमल्सिना, मनोज पोखरेल, माधव पोखरेल, मेनु तिमल्सिना, यमनदेव उत्प्रेरक, रमेश रसिक, राम कार्की, वनस्तम थिङ, विनिता काकी, विश्व राई, विशाल अधिकारी, श्रीराम अधिकारी, सन्जित श्रेष्ठ, सन्तोष गौतम, स्वस्तिका बानियाँ, सागर तिमल्सिना, सानु खनाल, सुमित्रा आचार्य, सुबास ‘सजल’, सुविज्ञा सुवेदी, हरी पौडेल, हिमाल ओली पृथक, हेमन्त ढुङ्गेल, त्रुपक लगायतकाे मुक्तक वाचनले माहाैल तताएका सहजकर्ता गंगा सापकाेटाले बताइन् ।
यसै गरी सुस्केरा परिवारबाट भएकाे मुक्तक वाचन तथा गजल गायनले थप राैनकता थपिएकाे थियाे । पीएम सेन्टरकाे सांगितीक कार्यक्रमसँगै पहिलाे दिनकाे महाेत्सव सकिएकाे हाे ।
महोत्सवले भाषा साहित्यको विकास र संरक्षण गर्दै फरकफरक परिवेश, समूह, भाषा, संस्कृति तथा रहनसहनमा रहेका साहित्यकार बीच साहित्य आदानप्रदान हुने न्यौपानले जानकारी दिइन् । सााहित्य, भाषा, तथा कलाको अहिलेको अवस्थाका बारेमा बहस हुने भएकाले साहित्यलाई अझ परिस्कृत र बलियो बनाउँदै लैजाने अपेक्षा महोत्सवबाट लिइएको छ ।
महोत्सवकाे दाेस्राे दिन फागुन २१ गते शनिबार हेटाैडामा साइकल संरचनाकाे सम्भावना अन्तरक्रिया हुनेछ । यसैगरी ‘समकालिन कविताको मार्ग चित्र’, ‘मकवानपुरको साहित्यिक महक’ विषयमाथि बहसको कार्यक्रम हेटाैडा १८ हर्नामाडीकाे गुम्बाडाँडामा आयाेजना गरिने सचिव सापकोटाले जानकारी दिइन् । ‘मकवानपुरको साहित्यिक महक’ विषयको बहसमा तारालाल श्रेष्ठ, विना थिङ र सञ्जय साह बहसकर्ता र सुवास खनाल सहजकर्ता रहेका छन् ।
यस्तै शनिवारकाे ‘समकालिन कविताको मार्ग चित्र’ विषय माथि बहस गर्न भूषिता वशिष्ठ, नेत्र एटम र चन्द्र गुरुङ वक्ता रहेका छन् भने यसको सहजकर्ता निमेष निखिल रहेका छन् । साथै कविता वाचनकाे कार्यक्रममा मकवानपुर तथा अन्य जिल्लाका कविहरुकाे कविता सुनिने छन् । याे सँगै साहित्य महाेत्सव समापन गरिने अध्यक्ष न्यापाैनेले बताइन् ।
मकवानपुर । नेपाली कांग्रेसको १४ औं महाधिवेशन अन्तर्गत मकवानपुर जिल्लाको अधिवेशन सकिएको छ । गत आइतबारबाट सुरु भएको निर्वाचन प्रक्रिया अन्तर्गत सोमबार सम्पन्न मतदानको गणना विहीबार दिउँसो सकिएसँगै अधिवेशनको प्रक्रिया पूरा भएको हो ।
अधिवेशनबाट ७ जना पदाधिकारीसहित ४८ सदस्यीय कांग्रेस मकवानपुरको जिल्ला समिति निर्वाचित भएका छन् । सभापति १ जना, उपसभापति २ जना, सचिव २ जना र सहसचिव २ जना गरी ७ जना पदाधिकारी निर्वाचित भएका छन् ।
नेपाली कांग्रेस मकवानपुरको सभापतिमा बुद्ध लामा निर्वाचित भएका छन् । निर्वाचनमा सभापतिका ३ जनाकाे उम्मेदवारी परेकामा कसैले पनि बहुमत प्राप्त गर्न नसकेपछि सबैभन्दा बढी मत ल्याउने लामा र आनन्दराम पराजुलीबीच भएकाे सहमतिबाट लामा सभापतिमा निर्विरोध निर्वाचित भएका हुन् ।
निर्वाचनबाट नेपाल कांग्रेस मकवानपुरको उपसभापतिमा आनन्द कठायत र धर्मराज लामिछाने, सचिवमा ईश्वरकुमार पाठक र भीमसेन महत एवम् सहसचिवमा इन्दिरा न्यौपाने र ताराचन्द्र बजगाईं निर्वाचित भएका छन् । पदाधिकारी सँगै कांग्रेस जिल्ला सदस्यहरुमा थाहा नगरपालिकाबाट महिलातर्फ सुनमाया भोम्जन निर्विरोध निर्वाचित भएकी छिन् । यस्तै खुला सदस्यतर्फ नवराज लामा ८ सय ८१ मत र भीमबहादुर भोम्जन ७ सय ७४ मतसहित निर्वाचित भएका छन् ।
कैलाश गाउँपालिकाबाट महिला सदस्यतर्फ मीना गुरुङ ६ सय ५२ मतसहित निर्वाचित भएकी छिन् भने खुलातर्फ ७ सय ७६ मत प्राप्त गरी उदासकुमार भ्लोन निर्वाचित भएका छन् । राक्सिराङ गाउँपालिकाबाट महिला सदस्यमा बच्चीमाया नेगी निर्विरोध निर्वाचित भएकी हुन् भने खुल्ला सदस्यमा ५ सय ९२ मत सहित जयबहादुर तितुङ निर्वाचित भएका छन् । मनहरी गाउँपालिकाबाट महिलातर्फ अम्बिकाकुमारी घिमिरे ७ सय ७ मतसहित निर्वाचित हुँदा खुलातर्फ ६ सय ८३ मतसहित चन्द्रबहादुर न्यौपाने निर्वाचित भएका छन् ।
यसैगरी हेटौंडा उपमहानगरपालिकाबाट महिलातर्फ १ हजार ३१ मतसहित ताराकुमारी राई (कार्की) र ७ सय १५ मतसहित सोममाया मोक्तान निर्वाचित भएका छन् । यस्तै खुलातर्फ ६ सय ३९ मत सहित शैलेन्द्रराज बानियाँ, ५ सय ५२ मत सहित ईश्वर पण्डित र ४ सय ८९ मतसहित धीरेन्द्र लामा निर्वाचित भएका छन् । बागमती गाउँपालिकाबाट महिलातर्फ ७ सय ८३ मतसहित सुनिता राई निर्वाचित हुँदा खुलातर्फ शेरबहादुर राना मगर निर्विरोध निर्वाचित भएका छन् ।
बकैया गाउँपालिकाबाट महिलातर्फ ९ सय १९ मतसहित चमेली लामा डिम्डुङ निर्वाचित भएकी छिन् भने खुलातर्फ सेतेमान बल निर्विरोध भएका हुन् । मकवानपुरगढी गाउँपालिकाबाट महिलातर्फ भीमकुमारी न्यौपाने निर्विरोध निर्वाचित हुँदा खुलातर्फ ८ सय २५ मत सहित माधवप्रसाद न्यौपाने निर्वाचित भएका छन् । यस्तै भीमफेदी गाउँपालिकाबाट महिलातर्फ ९ सय ३० मतसहित संगीता राना मगर निर्वाचित भएकाी छिन् । खुलातर्फ ७ सय ६४ मतसहित अर्जुनप्रसाद पुडासैनी निर्वाचित भएका छन् । ईन्द्रसरोवर गाउँपालिकाबाट महिलातर्फ निर्मला रुम्बा र खुलातर्फ विष्णुकुमार कार्की पनि निर्विरोध निर्वाचित भएका छन् ।
यस्तै खस आर्य महिलातर्फ ७ सय ५३ मतसहित प्रमिला खतिवडा र ७ सय ४१ मतसहित सजिता सिग्देल निर्वाचित भएका छन् । खस आर्य खुलातर्फ ५ सय १४ मतसहित होमनाथ गौतम र ४ सय ९८ मत सहित ईन्द्रकुमार बर्तौला निर्वाचित भएका हुन् । आदिवासी जनजाति महिलातर्फ ८ सय ९१ मतसहित कुती ग्यालन, ७ सय ८५ मतसहित शर्मिला श्रेष्ठ, ७ सय ५८ मतसहित निर्मला गोले, ७ सय १४ मतसहित सन्जु थापा मगर र ७सय ६ मतसहित गीता राई निर्वाचित भएका छन् ।
आदिवासी खुलातर्फ ९ सय २७ मतसहित कालु घलान, ८ सय २३ मतसहित राजकुमार गोले, ७ सय ९४ मतसहित ईश्वरकुमार रुम्बा, ७ सय ५६ मतसहित राजकुमार वाईबा, ६ सय ६७ मतसहित गोपीराम बल र ६ सय ३७ मतसहित विरोध मोक्तान विजयी हुनुभएको छ । दलितर्फ डम्बर बहादुर बिक निर्विरोध निर्वाचित हुँदा अल्पसंख्यकतर्फ खेमबहादुर प्रजा ५ सय ७४ मतसहित निर्वाचित भएका हुन् ।
मकवानपुर । मकवानपुरकाे बकैया गाउँपालिकाका ८३ जना नेकपा एमालेमा प्रवेश गरेका छन् । नेकपा माओवादी केन्द्र बकैया गाउँपालिकाका नेता विरबहादुर भोलन ‘लामा’ सहित उनीहरु नेकपा एमालेमा प्रवेश गरेका हुन् । विहीबार बकैया एमाले ५ नंबर वडा कमिटीले भडौरामा गरेको कार्यकर्ता भेला तथा पार्टी प्रवेश कार्यक्रममा भोलन माओवादी केन्द्र परित्याग गर्दै एमलेमा प्रवेश गरेका हुन् ।
यसैगरि,कार्यक्रममा लामा समयदेखि राप्रपामा आबद्ध चन्द्रबहादुर कार्की,लालसिंह घलान,सोमबहादुर थिङ,अर्जुन घलान,कुमार स्याङ्तान,अरुण माझी एमाले प्रवेश गरेका छन् । कार्यक्रममा नेपाली कांग्रेस परित्याग गर्दै कृष्ण भोलन,बाबुलाल बल लामा,बुद्धिमाया दोङ,सरिता पाख्रिन थिङ,संजय माझी,अर्पण माझी,प्रदीप माझी,अमर स्याङ्तान,सुनिल लामा,जयकुमार लामा,अनिल लामा,शेरबहादुर माझी,कोपिला माझी,संगिता माझी,रणबहादुर माझी,जयकुमार रुम्बा,बिरबहार भोलन,सुजन लो,पंज माझी,बुद्ध स्याङ्तान,सुजन बले,विजय गोले,सोमबहादुर भोलन,दिनेश थिङ,कमानसिंह थिङ,अन्सार गोले,सरिता भोलन,अनिता भोलन,ठूलीमाया स्याङ्तान,निमु गोले,ईन्द्रबहादुर थिङ,बिक्रम थिङ लगाएत ८३ जना एमालेमा प्रवेश गरेका हुन् ।
उनिहरुलाई एमाले केन्द्रीय सदस्य एवं मकवानपुर सह ईन्चार्ज तथा मकवानपुर क्षेत्र नंबर १ सांसद कृष्णप्रसाद दाहाल,एमाले मकवानपुरका उपसचिव एवं भीमफेदी गाउँपालिका अध्यक्ष हिदम लामाले टिका र खादा लगाएर एमाले स्वागत गरेका थिए ।
कार्यक्रममा एमाले जिल्ला सदस्यहरु दलबहादुर वाईवा, कृष्णप्रसाद चौलागाई, बेलप्रसाद दाहाल र सरला बोलखेले स्थानीय निर्वाचन नजिकिदै गरेको बताउँदै बकैयाको १२ वटै वडा र पालिका जित्ने गरि पार्टीको कामहरु बढाउनु पर्नेमा जोड दिएका थिए । एमाले बकैया-५ का वडा अध्यक्ष लालबहादुर जिम्माको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा एमाले जिल्ला सदस्य राजन दंगाल,राजकुमार तिमल्सिना,एमाले बकैया अध्यक्ष गोपाल दाहाल लगाएत एमाले भातृसंगठनका प्रतिनिधि,नेता कार्यकर्ताको उपस्थिति रहेको थियो ।