मकवानपुर । दोस्रो बागमती प्रदेश खेलकुदअन्तर्गत पुरुष फुटबलमा मकवानपुरले स्वर्ण जितेको छ । शनिबार हेटौँडा ५ स्थित पिप्ले–क्याम्पा रंगशालामा भएको फुटबल फाइनलमा काठमाडौंलाई ४-३ ले हराउदै मकवानपुर दोस्रो पटक प्रतियोगिताको च्याम्पियन बनेको छ ।
खेलकुद प्रतियोगिताको अन्तिम दिन शनिबार भएको पुरुष फुटबलमा निर्धारित ९० मिनेटमा एक/एक गोलको बराबरी भएपछि खेलको निर्णय पेनाल्टी सुटआउटबाट लिइएको थियो । पेनाल्टी सुटआउटमा मकवानपुरले काठमाडौंमाथि ४–३ को जित हासिल गर्यो ।
निकै प्रतिस्पर्धात्मक फाइनल खेलको तालमेल नमिल्दा खेल सुरु भएको १२ औँ सेकेण्डमा मकवानपुरले आत्मखाती गोल गरे संगै काठमाडौंले १–० को अग्रता बनायो ।
खेलको पहिलो हाफमा गोलको लागि संर्घषरत मकवानपुरले राम्रो अवसर पाएपनि काठमाडौंको पोष्टमा गोल गर्न सकेन । मकवानपुरका लागि खेलको ७० औँ मिनेट सुजन गुरुङले गोल गर्दै खेल १–१ को बराबरीमा ल्याए । मकवानपुरका कप्तान प्रितम स्याङ्बोको पासलाई सुजनले काठमाडौको पोष्टमा जाली चुमाए । त्यसपछिको समयमा दुबै तर्फबाट गोल हुन नसके पछि खेल पेनाल्टीमा धकेलियो ।
पेनाल्टीमा मकवानपुरका निर्मल बल र काठमाडौंका खेमराज तामाङको प्रहार गोलमा परिणत हुन सकेन । मकवानपुरका विकास लामा, सुवास पाख्रिन, सुजन गुरुङ र प्रीतम स्याङ्बोले गोल गरे । काठमाडौंका लागि वाङ गुरुङ, कब्बु कन्दङ्वा र सनम शेर्पाको प्रहार गोलमा परिणत भयो । विवेक राईको प्रहार बाहिरिएसँगै मकवानपुरले स्वर्ण जित्यो ।
मकवानपुरका सुजन गुरुङ फाइनल खेलका म्यानअफ द क्याच घोषित भए । प्रतियोगिताको सर्बोउत्कृष्ट खेलाडी मकवापुरका कप्तान प्रितम स्याङ्बो घोषित भए । विधागततर्फ उत्कृष्ट मकवानपुरका गोलरक्षक गोपी बर्तौला, रक्षक काठमाडौंका सौगात लामा, मिडफिल्डर मकवानपुरका स्याम्युल सुनार, फर्वाड खेमराज तामाङ, सर्वाधिक गोलकर्ता प्रितम स्याङ्बो घोषित हुँदा उत्कृष्ट प्रशिक्षकमा मकवानपुरकै बिजयलाल श्रेष्ठ चुनिए ।
बागमती खेलकुद प्रतियोगिताको पहिलो संस्करणमा मकवानपुरले ललितपुरलाई पराजित गर्दै फुटबलमा स्वर्ण जितेको थियो ।
मकवानपुर । मकवानपुर सहित बागमती प्रदेशका १३ जिल्लामा पशु चौपायामा लम्पी स्किन राेग फेलिएकाे छ । १ महिना अघीबाट फैलिन थालेकाे राेगबाट बागमती प्रदेशकाे १३ जिल्लामा हालसम्म १८ हजार पशु चौपायामा ‘लम्पी स्किन’ रोगकाे संक्रमण फैलिएकाे भए पनि प्रदेश र स्थानीय सरकारले चासाे देखाएकाे छैन ।
बागमती प्रदेशका १३ जिल्लामा संक्रामक विषाणुजन्य रोग लम्पी स्किनबाट १८ हजार ३ सय २४ गाई सक्रमण भएको पाइएको छ । देशभर फैलिएको लम्पी स्किन रोग गाई र भैसीहरुमा देखा परेसँगै मृत्युहुनेको संख्या पनि बढ्दो क्रममा रहेको बताइएकाे छ ।
संक्रमण फैलिएका १३ जिल्ला मध्य मकवानपुरमा लम्पी स्किन राेग सबैभन्दा बढी देखिएको तथ्याङ्कले देखाएकाे छ । मकवानपुरमा १ हजार ८ सय ३५ वटा गाईमा उक्त रोग देखा परेकोमा १ एक ९७ गाईको मृत्यु भएको बागमती प्रदेश कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयले जनाएकाे छ । मन्त्रालयका अनुसार हालसम्म गाईमा मात्र संक्रमण भएको र भैसीमा उक्त रोग संक्रमण भएकाे छैन ।
प्रदेशको रसुवा र दोलखा जिल्लामा रोग पुष्टि नभएकोले संक्रमित संख्या शुन्य रहेको छ भने धादिङको विवरण मन्त्रालयलाई प्राप्त नभएकाे मन्त्रालयले जनाएकाे छ । यसैगरी प्रदेशको सिन्धुली जिल्लामा ९ हजार ६ सय ३४ सक्रमण र ४७ को मृत्यु, रामेछापमा एक हजार ९ सय ६५, चितवनमा १ हजार ६० वटा गाईमा उक्त रोगको सक्रमण भएको तथ्याङ्क रहेकाे छ ।
यसैगरी काठमाडौंमा ८३, ललितपुरमा ४०, काभ्रेमा ४ सय, नुवाकोटमा ३ सय, सिन्धुपाल्चोकमा ६ र भक्तपुरमा १ वटा गाईमा लम्पी स्किन रोग देखा परेको मन्त्रालयको तथ्याङ्कमा उल्लेख छ । रोगबाट पशुमा हुने मृत्युदर करिब ५ प्रतिशत भए पनि दुहुना पशुहरुको दूध उत्पादनमा ह्रासकाे दर भने उच्च रहेकाे छ । राेगका कारण दूध उत्पादनमा ह्रासकाे दर ८० प्रतिशत सम्म हुने भएकाले कृषकलाई प्रत्यक्ष आर्थिक क्षति पुगेको ।
मकवानपुरको सबैभन्दा बढी मकवानपुरगढी गाउँपालिका, मनहरी गाउँपालिकामा लम्पी स्किन राेगकाे संक्रमण रहेकाे पाइएकाे छ । हेटौंडा उपमहानगरपालिका, थाहा नगरपालिका लगायतका जिल्लाका १० वटै पालिकाका पशु चौपायमा यो रोग देखा परेको छ । तर, यी पालिकाबाट ठोस रुपमा रोगलाई न्यूनीकरण गर्ने कार्यक्रमहरु नल्याउँदा किसान थप थप समस्या परेका छन् । किसानले पालेका गाई, भैसीमा ‘लम्पी स्किन’ रोग देखा परेपनि स्थानीय सरकार र बागमती प्रदेश सरकारको खासै चासोमा परेको छैन । किसानले आफ्ना गोठमा पालेका गाई, भैसीमा यो रोग देखा परेपछी थप समस्या बेहोर्दै आएका छन् ।
यो रोगकै कारण गाई मर्न समेत थालेपछी किसानहरुले आर्थिक समस्या भाेग्नु परेकाे छ भने राेगलागेका पशुबाट कमै मात्र दुध उत्पादन थप समस्या परेको मनहरीका किसान पुरुषोत्तम विष्ट बताउँछन् । गाई लगायत पशु चौपायामा लम्पी स्किनको प्रकोप फैलिन थालेकाे तर राेगथामकाे लागि खासै पहल नहुँदा किसानहरु थप चिन्तामा परेका छन् ।
प्रदेश कृषि मन्त्रालयले रोग नियन्त्रण गर्न रोगको कारण, लक्षण, यसबाट कृषकहरुमा पुग्ने क्षति एवं नियन्त्रण र रोकथामका बारेमा कृषक र सबै सरोकारवालाहरुमाझ जनचेतना फैलाउनुका साथै रोगको जोखिमयुक्त क्षेत्रको पहिचान गरी खोप कार्यक्रम यथाशिघ्र सुरु गर्न जिल्ला स्थित भेटेरिनरी अस्पताल तथा पशु सेवा विज्ञ केन्द्रहरुलाई निर्देशन दिई सकिएको बताउँदै आएकाे छ ।
लम्पी स्किन रोग पहिलो पटक अफ्रिकी मुलुक जाम्बियामा सन् १९२९ मा देखिएको थियो। केही समयसम्म त्यो सब-सहारन अफ्रिकामा सीमित रह्यो भने बिस्तारै उत्तर अफ्रिका, मध्यपूर्व, युरोप र एशियासम्म फैलियो। राष्ट्रसङ्घको खाद्य तथा कृषि सङ्गठन (एफएओ) का अनुसार सन् २०१९ को जुलाईमा पहिलो पटक बाङ्ग्लादेश, चीन र भारतमा लम्पी स्किन देखिएको थियो।
पशु सेवा विभागका अनुसार नेपालमा भने मोरङ जिल्लामा विसं २०७७ सालको साउन २२ गते पहिलो पटक लम्पी स्किन रोग पुष्टि भएको थियो। आर्थिक वर्ष २०७७/०७८ मा आठ जिल्लाका ११ वटा पालिकामा देखिएको थियो भने भने २०७८/०७९ मा नौ जिल्लाका १९ पालिकामा विस्तार भएको पाइएकाे थियाे । त्यसपछि आर्थिक वर्ष २०७९/०८० काे सुरुवातमा खासै नदेखिए पनि अहिले आएर ७ वटै प्रदेशमा लम्पी स्किन रोगको सङ्क्रमण फैलिएको विभागकाे तथ्याङ्कले बताउँछ ।
याे राेग गाईभैँसीलाई हुने एकदमै सङ्क्रामक रोग हो। लामखुट्टे, टोक्ने झिँगा र किर्नाजस्ता कीराको टोकाइबाट यो रोग सर्ने गर्छ। सङ्क्रमित गाईभैँसीको ओसारपसार, सामुदायिक चरणक्षेत्र दाना एवं पानी खाने साझा ठाउँ, प्राकृतिक वा कृत्रिम गर्भाधानबाट र पशु उपचार गर्ने क्रममा फरक गाईभैँसीमा एउटै सुईको प्रयोगबाट पनि यो रोग सर्छ। गर्मीयाममा लामखुट्टे र किर्ना आदिको सङ्ख्या बढ्ने र ती कीरा बढी सक्रिय हुने भएकाले यसको प्रकोप अझ बढी देखिन्छ।
यो रोग लागेमा पशुका शरीरमा खटिरा आउने, खटिराबाट तरल पदार्थ बगिरहने, ज्वरो आउने, झोक्राउने, खानेकुरा नखाने खुट्टा सुन्निने तथा लुलो हुने, दूध कम दिने वा दिनै छोड्ने नाक र मुखबाट तरल पदार्थ बग्ने समस्या हुन्छ । ‘लम्पी स्किन’ बाट सङ्क्रमित पशुहरु अन्त्यमा मर्ने समेत गरेका पाइन्छ । छालामा गोलो गिर्खा र घाउ देखा पर्नु यसलाई चिन्ने सजिलो लक्ष्यण देखा पर्ने गरेको पशुस्वाथ्यकर्मीहरु बताउँछन् । क्याप्री पक्स नामक भाइरसको सङ्क्रमणबाट लाग्ने यो रोगबाट बचाउन विश्वभर खोप लगाउने गरिएको भए पनि नेपालमा भने निजी क्षेत्रले मात्र यो खोपलाई प्रयाेगमा ल्याएका छन् ।
सरकार कृषकले पालेका गाई भैसीमा लागेकाे राेग लम्की स्कीन राेग प्रति गम्भीर नभएकाे भन्दै संघीय संसदकाे प्रतिनिधि सभामा समेत सांसदहरुले सरकारकाे आलाेचना सँगै ध्याकर्षण गराउँदै आएका छन् । संसदकाे शून्य समयमा विभिन्न जिल्लाबाट प्रतिनिधित्व गर्ने सांसदहरुले पछिल्लो समय देशैभरका गाईं भैंसीमा तिब्र रुपमा फैलर्दै गएको लम्पी स्किन नामक रोगको नियन्त्रणमा सरकार गम्भिर बन्नुपर्ने बताउँदै आएका छन् ।
उनीहरुले रोगबाट पीडित पशुको निःशुल्क उपचारको व्यवस्था गर्न माग गर्दै संघीय प्रदेश र स्थानीय सरकारसँग समन्वय गरेर क्षतिको मूल्याङकन गरेर क्षतिपूर्तीको व्यवस्था गर्न समेत संसदमा आवाज उठ्ने गरेकाे छ । तीब्र रुपमा फैलिएकाे याे रोगबाट पछिल्लो समय देशैभरी हजारौं पशुहरु बिरामी भइरहेका छन् । जसको नियन्त्रण अझै हुन् सकेको छैन । यसै विषयमा संसदमा बेला बेला सांसदहरुले आवाज उठाउँदै आएका छन् । तर सरकारले खासै चासाे नदिदाँ किसानहरु समस्यामा परेका छन् ।
मकवानपुर । हेटौँडामा जारी बागमती प्रदेश खेलकुदअन्तर्गत रग्बीमा महिलातर्फ मकवानपुर र पुरुषतर्फ भक्तपुरले स्वर्ण जितेको छ । शनिबार हेटौंडा–५ स्थित पिप्ले क्याम्पा रंगशालामा भएको फाइनल खेलमा महिलातर्फ मकवानपुरले ललितपुरलाई र पुरुषतर्फ भक्तपुरले मकवानपुरलाई पराजित गर्दै उपाधी जितेको हो ।
महिलातर्फ मकवानपुरले ललितपुरलाई १७–१० स्कोरले हराउँदा पुरुषतर्फ भक्तपुरले मकवानपुरलाई ३१–५ स्कोरले पराजित गर्यो । मकवानपुरको महिला टिम चितवनलाई हराउँदै तथा पुरुष टिम रामेछापलाई हराउँदै फाइनलमा प्रवेश गरेको थियो ।
भक्तपुरका सुरज रानाले २ तथा प्रवेश पनेरु, रमेश बानियाँ र नरेन्द्रप्रसाद जोशीले १ ट्राइ गरे । भक्तपुरका निरोज कार्कीले ३ कन्भर्सनबाट ६ स्कोर बटुले । मकवानपुरका अनिश तामाङले १ ट्राइ गरे । रग्बीको अन्तर्राष्ट्रिय नियम अनुसार १ ट्राइबाट ५ स्कोर प्राप्त हुन्छ भने १ कन्भर्सन वापत २ स्कोर प्राप्त हुन्छ।
महिलाको उपाधि भिडन्तमा मकवानपुरले ललिपतुरलाई १७–१० स्कोरले हरायो । विजयी टिमका लागि पुष्पा खड्काले २ तथा मनीषा घिसिङले १ ट्राइ गरे । मकवानपुरकी ज्योतिका बम्जनले १ कन्भर्सन गरिन् । ललितपुरका कमला राई र प्रेक्षा वाग्लेले समान १–१ ट्राइ गरे ।
दुईदिने भएको रग्बी प्रतियोगिताको पुरुषतर्फ ८ तथा महिला तर्फ ५ टिमले लिग कम नकआउट आधारमा प्रतिस्पर्धा गरेका थिए । विभिन्न १३ खेल समावेश दोस्रो बागमती प्रदेश खेलकुदअन्तर्गत रग्बी पहिलोपटक समावेश गरिएको बागमती खेलकुद बिकास परिषदले जनाएको छ ।
मकवानपुर । नेपाली कांग्रेस बागमती प्रदेश सभापति एवं बागमती प्रदेशसभा सदस्य ईन्द्रबहादुर बानियाँले मकवानपुर गढी गाउँपालिका ६ भालुखोलामा स्ल्याव हुने बाटो शिलान्यास गरेका छन । बानियाँले भालुखोलाबाट ठूलोसल्ले जाने करिव १२ सय मिटर स्ल्याव हुने बाटो ढलानको शिलान्यास गरेका हुन ।
नेता बानियाँको विशेष पहलमा भालुखोलाबाट ठूलोसल्लेसम्म करिव १२ सय मिटर बाटो स्ल्यावको लागि बागमती प्रदेश सरकारको ५० लाख र गाउँपालिकाको ५० लाख सहित एक करोडबाट काम सुरु गरिएको हो ।
शिलान्यास कार्यक्रममा बोल्दै नेता बानियाँले संघीयताले गाउँ/गाउँमा विकासनिर्माण र जनतालाई उत्पादनमुखी कार्यमा लाग्न प्रेरित गरेको बताउँदै प्रदेश सरकारबाट वडाको विकासनिर्माणमा सक्दो सहयोग गर्ने प्रतिबद्घता व्यक्त गर्नुभयो ।
मकवानपुर गढी गाउँपालिका ६ का वडाअध्यक्ष कृष्णप्रसाद बजगाईको सभाध्यक्षता एवं नेता बानियाँको प्रमूख आतिथ्यतामा शनिबार ठूलोसल्लेमा भएको सडक शिलान्यास कार्यक्रममा गाउँपालिका अध्यक्ष दोर्जे लामा स्याङतान, कांग्रेस नेता यतिराज सापकोटा, मकवानपुरगढी ५ का वडाअध्यक्ष दीपेश दाहाल, कांग्रेस मकवानपुरगढी गाउँपालिका ६ का वडा सभापति केदारनाथ चौलागाईं, निर्माण व्यवसायी मनोहर घिमिरेलगायतको उपस्थिति रहेको थियो ।
काठमाडाैं । प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड जेठ १७ गते भारत भ्रमणमा जाने भएका छन्। प्रधानमन्त्री प्रचण्ड जेठ १७ देखि २० गतेसम्म भारत भ्रमणमा रहने शनिबार परराष्ट्र मन्त्रालयले सार्वजनिक गरेको भ्रमण तालिकाले बताउँछ । गत पुस १० गते प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त भएका उनकाे नेपालको प्रधानमन्त्रीका रुपमा यो चौथो भारत भ्रमण हो ।
प्रधानमन्त्री प्रचण्डले भारतीय समकक्षी नरेन्द्र मोदी, राष्ट्रपति द्रौपदी मुर्मु र उपराष्ट्रपति हामिद अंसारीसँग भेटवार्ता गर्ने कार्यसूची रहेको छ। उनले जेठ १८ गते भारतीय समकक्षी मोदीसँग हैदरावाद हाउसमा वार्ता गर्नेछन्। भ्रमणका क्रममा प्रधानमन्त्री प्रचण्ड र मोदीले द्विदेशीय साझेदारीका विविध क्षेत्रमा छलफल गर्ने कार्यतालिका रहेको परराष्ट्र मन्त्रालयले जनाएको छ।
प्रधानमन्त्रीको भ्रमण टोलीमा मन्त्रीहरू, सचिवहरू, नेपाल सरकारका उच्च अधिकारीहरू र स्वकीय सचिव गंगा दाहाल लगायतको सहभागिता रहने मन्त्रालयले जनाएको छ।
