मकवानपुर । मकवानपुरकाे हेटौडामा मंगलबार गाईजात्रा पर्व मनाईएको छ । विशेष गरी नेवारी समुदायले मनाउने गाइजात्रा सामूहिक रुपमा निकालिएको हाे ।
नेवा सांस्कृतिक पुचः हेटौंडाले आयोजना गरेकाे समूहिक गाईजात्रा लाखे नाचसहित हेटौंडाको कृष्ण मन्दिरबाट निकालिएको थियो । हेटौंडाका ३६ र मकवानपुरका अन्य स्थानबाट ६ गरी ४२ परिवारले सामूहिक रुपमा गाईजात्रा निकालेका थिए ।
वर्षभरीमा दिवंगत भएकाहरुको सम्झनामा मानिसलाई गाईका रूपमा सिंगारी नगर परिक्रममा गर्ने गरिन्छ । यसरी नगरपरिक्रमा गर्नाले वर्षभरि दिंवगत भएका व्यक्तिहरू गाईको पुच्छर समाई वैतरणी पार हुन्छन् भन्ने धार्मिक विश्वास छ ।
हरेक वर्ष भाद्र कृष्ण प्रतिपदाका दिन गाईजात्रा पर्व मनाइने गरिन्छ । त्यसपछिकाे अष्टमीसम्म परम्परागत सांस्कृतिक पर्वका अन्य जात्रा मनाउने गरिदै आएकाे पाइन्छ ।
गाईजात्रा पर्वका अवसरमा नेपाल सरकारले काठमाडौं उपत्यकामा हरेक वर्ष सार्वजनिक विदा दिदै आएकाे छ । यस वर्ष बागमती प्रदेश सरकारले पहिलो पटक प्रदेश भर गाइजात्रामा सार्वजनिक बिदा दिइएको छ ।
राजा प्रताप मल्लले पुत्रशोकले विह्वल भएकी रानीलाई दुनियाँ पनि यस्तै शोकमा रहन्छन् भन्ने देखाउन ‘जनतालाई आ-आफ्नो घरका मरेका व्यक्तिका नाममा गाईजात्रा निकाली शहर परिक्रमा गराउनु’ भनी आदेशा दिएकाेले यो पर्व शुरु भएको इतिहास पाइन्छ ।
गाइजात्रा मात्रैले पनि रानी शोकबाट मुक्त हुन नसकेपछि विभिन्न प्रकारका व्यंग्यात्मक कार्यक्रम समेत गराउन आदेश दिएपछि हास्यव्यंग्यको चलन शुरु भएको भनाई रहेकाे छ ।

मकवानपुर । मकवानपुरको बकैया गाउँपालिकामा लगाइएको ताला खुलेको छ । गाउँपालिका र ताला लगाउने दलहरु बिच १० बुँदे सहमतिपछि ताला खुलेको हो ।
मंगलबार भएको छलफलपछि पालिकामा आइतबारदेखि लागेको ताला खोल्ने लगायतका १० बुदें सहमति भएको छ । शिक्षा, स्वास्थ्यसम्बन्धी निर्णय गर्दा शिक्षा समिति, सामाजिक विकास समितिबाट भएका निर्णयलाई कार्यपालिकाबाट कार्यान्वयन गराउने, कारवाही स्वरूप प्रअको लिइएको राजिनामा फिर्ता हुने र शिक्षा प्रमुखसँग स्पष्ट लिने, सवारी साधन र इन्धनको आवश्यकता अनुसार मात्र प्रयोग गर्न गराउने सहमति भएकाे छ ।
यसैगरी बिमा र निः शुल्क प्राप्त हुने औषधी सम्पूर्ण स्वास्थ्य संस्थाको हकमा यथाशीघ्र उपलब्ध हुने गरी व्यवस्था मिलाउने, स्वास्थ्यमा देखिएको कर्मचारीको समस्या कार्यपालिकाबाट निर्णय गराई कार्यन्वयन गराउने, वन तथा वातावरण समितिलाई क्रियाशील गराउने, कर्मचारी नियुक्ति गर्दा नियम अनुसार गर्ने, गाउँपालिकाभित्र पर्ने फास्ट ट्रयाक र गिटी बालुवाको कडाइका साथ अनुगमन गर्ने, पालिकाबाट भएका निर्णयप्रति आएको जनगुनासोलाई सम्बन्धित पक्षसँग छलफल गरी समाधान गर्दै जाने सहमति भएको छ ।
छलफलमा गाउँपालिका अध्यक्ष धर्मराज लामिछाने, उपाध्यक्ष भक्तबहादुर खत्री, राजनीतिक दलको तर्फबाट नेकपा एमालेका नारायणप्रसाद तिमल्सिना र गोपाल दाहाल, नेकपा माओवादी केन्द्रका जीवन गोले र बिमल नेपाल, रास्वपाबाट अमर दंगाल र छोटेलाल जिम्बा, एकिकृत समाजवादीबाट प्रकाश बस्नेत र नेकपा (बहुमत) प्रल्हाद गौतम लगायतको सहभागिता थियो ।
२ भदोमा ५ राजनीतिक दलले गाउँपालिका अध्यक्ष लामिछाने मनोमानी ढङ्गले चलेको भन्दै तालाबन्दी गरेका थिए ।
र यो पनि
बकैया गाउँपालिका कार्यालयमा तालाबन्दी
मकवानपुर । नेपाल निर्माण उद्योग परिषद् मकवानपुरको अध्यक्षमा नरेन्द्र भण्डारी चयन भएका छन् । नेकपा एमाले निकट व्यवसायी संगठन उद्योग परिषदकाे मंगलबार हेटौडामा भएकाे पहिलो अधिवेशनले भण्डारीलाई सर्वसम्मत अध्यक्षमा चयन गरेको हो ।
हेटौंडा सिमेन्ट उद्योग सञ्चालक समितिका अध्यक्षसमेत रहेका भण्डारीको अध्यक्षता ९ सदस्यीय जिल्ला समिति चयन भएको छ । समिति उपाध्यक्षमा सजित कार्की, सचिवमा चेत बहादुर थापा र कोषाध्यक्षमा देवकृष्ण विक चयन भएका छन् ।
यस्तै सदस्यहरुमा धुर्व सिंह पाख्रिन, सुरज कार्की, सुनित आचार्य, रमेश आचार्य र विष्णु सिलवाल चयन भए । गठित कार्यसमितिको कार्यकाल दुई वर्षको हुनेछ ।
अधिवेशनमा नेकपा एमालेका केन्द्रीय सदस्य एवम् मकवानपुर इन्चार्ज रामेश्वर राना, प्रदेश सदस्यहरु रघु खुलाल, एकालाल श्रेष्ठ र जिल्ला अध्यक्ष श्रीधर पोखरेल, उपाध्यक्ष हिदम लामा र सचिव सीता विष्ट लगायतको आतिथ्यता रहेको थियो ।
काठमाडौ । काठमाडौमा एकै मन्चबाट २५ कृति लोकार्पण गरिएको छ । ३ भदौमा साहित्यकार अम्बिका धिताललगायतका २४ लघुकथा कृति १ लघुकथा समालोचना गरी २५ कृतिकाे एकैसाथ लोकार्पण गरिएको हो ।
लघुकथाकार श्रीओम श्रेष्ठ रोदन, खेमराज पोखरेल,साहित्यिक पत्रकार संघका अध्यक्ष राधेश्याम लेकाली, कल्याण पन्तलगायतले उक्त कृतिको संयुक्त रूपमा बिमोचन गरेका थिए।
साहित्यकार अम्बिका धितालको जूनको जात्रासहित छविलाल खड्का, खेमराज पोखरेल, ममता मृदुल, त्रिलोचन ढकाल, गंगा खड्का, गोपाल संग्रौला, अन्जु शर्मा, कुमुदप्रसाद शर्मा प्याकुरेल, भाभा शर्मा, निर्मल बराल, विश्वराज अधिकारी, डा. कुसमाकर शर्मा गौतम, तुलसी पण्डित, तेजप्रकाश श्रेष्ठको लघुकथा संग्रहको विमोचन गरिएको हो ।
यस्तै रन्जु खनाल, शुक्रराज कुँवर, हिरण्यकुमारी पाठक, रमेन्द्र कोइराला, नवराज शर्मा, डा. हरिप्रसाद भण्डारी, रोशन पराजुली, पीपी कोइराला र सुनिता निरौला पौडेलका लघुकथा कृति लोकार्पण गरिएको हो । यसैगरी प्राडा कपिल लामिछानेको लघुकथा समालोचना कृतिको लोकार्पण गरिएको थियो ।
कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि रहेका श्रेष्ठले लघुकथाको मानक सिद्धान्त, लघुकथाको अवस्थाबारे आफ्नो भनाइ व्यक्त गरेका थिए । विशिष्ट अतिथि लेकालीले तीसको दशकमा लघुकथाको अवस्था, लघुकथाले पाएको विधागत मान्यतालगायत बताए ।
लघुकथाकार खेमराज पोखरेलको अध्यक्षतामा भएको कृतिहरूको लोकार्पण कार्यक्रममा नेपाल लघुकथा समाजका संस्थापक अध्यक्ष श्रीओम श्रेष्ठ रोदन प्रमुख अतिथि र साहित्यिक पत्रकार संघका अध्यक्ष राधेश्याम लेकाली र कल्याण पन्त विशिष्ट अतिथि थिए।
बृहत् लघुकथा कृति लोकार्पण समूहले आयोजना गरेको कार्यक्रममा लघुकथाकार पोखरेलको जन्मदिन समेत मनाइएको थियो । स्वागत मन्तव्य साहित्यकार रमेन्द्र कोइरालाले गरेको कार्यक्रमको सहजीकरण ममता मृदुलले गरेकी थिइन् ।
मकवानपुर । मकवानपुरकाे हेटौंडा उपमहानगरपालिकाको वडा नम्बर १० बालमैत्री स्थानीय शासनयुक्त वडा घोषणा हुने भएकाे छ । ८ भदौमा बालमैत्री वडा घोषणा गरिने सोमबार पत्रकार भेटघाट गरी वडा अध्यक्ष फुर्वा दोर्जे तमाङले जानकारी दिए ।
वडाअध्यक्ष तमाङले भने ‘१० नम्बर वडा बालश्रम मुक्त, बाल विवाह मुक्त र बालमैत्री स्थानीय शासनयुक्त हुनेछ।’ बालमैत्री घोषणाका लागि आवश्यक ५१ सूचकमध्ये ४९ वटामा शतप्रतिशत, एउटा सूचक ९५ प्रतिशत र अर्को एउटा सूचक ८१ प्रतिशत पुरा भएपछि बालमैत्री वडा घोषणा गरिन लागेकाे हाे । यसअघि नै यो वडालाई पूर्ण खोप वडा, पूर्ण साक्षर वडा र खुला दिसामुक्त वडा घोषणा गरिसकिएको छ।
वडामा १८ वर्षमुनिका १ हजार ८९५ बालबालिका रहेकाेमा जसमध्ये ५२.६ प्रतिशत बालक र ४७.४ प्रतिशत बालिका रहेका छन्। ४ वटा विद्यालय रहेकाे वडामा १० वटा बाल समूह र एउटा बाल सञ्जाल छन्। यी समूहमा २५० बालबालिका आबद्ध छन्।
प्रेस विज्ञप्तिः
बालबालिकामा लगानी; सुनिश्चित भविष्यको थालनी भन्ने मूल नाराका साथ यही मिति २०८१ भाद्र ८ गते शनिबार हेटौंडा उपमहानगरपालिका वडा नम्बर १० लाई निकृष्ट बालश्रम मुक्त, बाल विबाह मुक्त तथा बालमैत्री स्थानीय शासनयुक्त वडा घोषणा कार्यक्रम समारोहको पूर्वसन्ध्यामा यो पत्रकार सम्मेलन आयोजना गरिएको हो । बागमती प्रदेशको राजधानी समेत रहेको यस हेटौंडा उपमहानगरपालिकाको १९ वटा वडा रहेकोमा यस १० नं. वडाले बालमैत्री स्थानीय शासन अभियान सञ्चालन गरी विभिन्न चरण पार गर्दै घोषणाको तयारी गरिरहेको छ।
यस वडा नम्बर १० को क्षेत्रफल २.४ वर्ग कि.मी. रहेको छ भने वडाको पूर्वि सिमानामा त्रिभुवन राजपथ, पश्चिम सिमानामा राप्ती खोला, उत्तरमा महेन्द्र राजमार्ग, र दक्षिण भागमा कर्रा खोला रहेको छ।यस वडाका अधिकांश भागहरु शहरी क्षेत्र रहेको छ। यस वडामा घरधूरी तथ्याङ्क संकलन सर्वेक्षण, २०७९ अनुसार १८ वर्ष मूनिका बालबालिकाको जनसंख्या १८९५ रहेको छ जस्मा ९९६ बालक र ८९९ बालिका रहेका छन् । कूल बालबालिकाको जनसंख्यालाई आधार मान्दा ५२.६ प्रतिशत बालक र ४७.४ प्रतिशत बालिक रहेका छन । यस वडामा सामुदायिक र संस्थागत गरी जम्मा ४ वटा विद्यालयहरु सञ्चालनमा रहेका छन् । यसैगरी १० वटा बालसमूहरु र १ वडा बाल सञ्जाल रहेको छ जसमा २५० जना बालवालिकाहरु आवद्ध छन् भने विभिन्न संरचनागत समितिहरु समेत गरी जम्मा २६२ जना बालबालिकाहरुको प्रत्यक्ष सहभागिता रहेको छ
वडामा बालमैत्री स्थानीय वडा समिति, वडा बालअधिकार समिति, बालसमूहरु, बालसमूह सञ्जाल, टोल विकास संस्थाहरु, युवा क्लब, आमा समूह साथै विभिन्न सामुदायिक संस्थाहरु क्रियाशील छन् । पूर्ण खोप वडा घोषणा, पूर्व साक्षर वडा घोषणा, खुल्ला दिसामुक्त वडा घोषणा भई सकेको यस वडालाई नेपाल सरकारको मापदण्डको आधारमा तयार भएको बालमैत्री स्थानीय शासन घोषणा गर्न आवश्यक ५१ वटा सूचकहरुमा अभ्यास गरी ५१ वटा सूचकहरुमध्ये ४९ वटा सूचकहरु १०० प्रतिशत, १ वटा सूचक ९५ प्रतिशत, १ वटा सूचक ८१ प्रतिशतसम्म नतिजा हासिल गर्दै बालमैत्री स्थानीय शासनयुक्त वडा घोषणा गर्ने अवस्थामा आईपुगेका छौं । आजका बालबालिका भविष्यका राज्यका नेतृत्वकर्ता हुन्। आज हामिले बालबलिकालाई आवश्यक शिक्षा, स्वास्थ्य, हेरचाह, अवसर, वृद्दिविकास र सहभागिताको अवसर दिन सकेमा मात्र भविषयमा राज्यले एउटा असल, सभ्य र सझम नागरिक पाउनसक्दछ। बालबालिकाको व्यक्तित्व तथा वृद्दि विकासको लागि दिईने वातावरण, अवसर र व्यवहार नै बालमैत्री हो।बालबालिकाहरुको मौलिक तथा आधारभूत अधिकारलाई सुनिश्चित गर्न ल्याईएको शासकीय अवधारणा नै बालमैत्री स्थानीय शासन हो ।
बालमैत्री स्थानीय शासन अभियान स्थानीय शासन राष्ट्रिय रणनीति, २०६८ को कार्यान्वयन सँगै विभीन्न स्थानीय तहहरुले शुरुवात गरी कार्यान्वयनको प्रक्रिया अगाडी बढाईएकोमा हाल बालमैत्री स्थानीय शासन कार्यान्वयन निर्देशिका, २०७८ र बालमैत्री स्थानीय घोषणा कार्यविधि, २०७९ कार्यान्वयनमा रहेको छ। नेपाल सरकाले २०८७ सम्ममा सबै स्थानीय तहहरुलाई बालमैत्री स्थानीय तहको रुपमा घोषणा गर्ने लक्ष लिएको छ।
हेटौंडा उपमहानगरपालिकाले पनि बालमैत्री स्थानीय शासनयुक्त उपमहानगरपालिकाको रुपमा घोषणा गर्न २०७९ भाद्र ५ गते सरोकारवालाहरुको उपस्थितिमा प्रतिबद्दतामा हस्ताक्षर गरी भाद्र २४ गते नगर कार्यपालिकाबाट निर्णय गरीएकोमा यो महान अभियानलाई आत्मासात गर्दै कार्यान्वयनको लागि प्रत्येक वडाले विद्यालय, टोल, समुदायहरुमा विभिन्न सचेतनामूलक कार्यक्रमहरु संचालन गर्दै आएको छ। हाम्रो वडा नं १० ले पनि नेपाल सरकारले निर्धारण बाल अधिकारका महत्वपूर्ण पक्षहरु बाल बचाउ, बाल संरक्षण, वाल विकास, र बाल सहभागिता साथै यसको लागि संस्थागत विकासका ५१ वटा सूचकहरु पूरा गर्दै बालमैत्री स्थानीय शासनयुक्त वडा घोषणाको अन्तिम तयारीको अवस्थामा पुगेका छौ। सूचक पूरा भएको सन्दर्भमा सरोकारवाला निकायहरुसँग बसी अन्तरक्रिया, अनुगमन तथा समीक्षा गरिएकोमा हाल बालमैत्री स्थानीय शासन कार्यान्वयन तथा दिगोपना कायम गर्नको लागी अन्तिम सूचक मापनको प्रतिवेदन, स्थिती पत्र, वडाको पञ्च वर्षिय रणनीतिक योजना समेत तयार भईसकेको अवस्था छ भने जिल्ला स्तरीय अनुगमन समितिबाट अनुगमन गरी बाल मैत्री स्थानीय शासनयुक्त वडाको रुपमा घोषणा गर्नको लागि जिल्ला समन्वय समितिबाट अनुमति प्राप्त भइसकेको अवस्था छ। यस अभियानलाई सफल पार्न यस वडाका सम्पूर्ण वडावासीहरु लगायत विद्यालय, टोल विकास संस्था, नागरिक समाज, सवै सरकारी तथा गैरसरकारी संघसंस्थाहरुले आ-आफ्नो स्थानबाट सक्दो साथ सहयोग दिनु भएको कारणले नै हामि घोषणाको अन्तिम चरणमा पुग्न सफल भएको हौ। हामिसँग हातेमालो गर्दै हाम्रो अभियानमा साथ सहयोग दिनु हुने सम्पूर्णमा हार्दिक कृतज्ञता ज्ञापन गर्दछु।अन्त्यमा भाद्र ८ गते शनिवार १० नं वडा निकृष्ट बालश्रम मुक्त, बाल विवाह मुक्त, बालमैत्री स्थानीय शासनयुक्त वडा घोषणा कार्यक्रम टि.सि. एन. चौरबाट विहान १० बजे बृहत प्रभातफेरी सहित शुरु भई वडा परिक्रमा पश्चात सोलिड्यारिटि ईन्टरनेशनल एकेडेमीको सभाहलमा सञ्चालन हुन गईरहेको हुदाँ यो घोषणा कार्यक्रमलाई १० नं वडाको गौरव र शानको विषयको रुपमा लिई यस महान अभियानलाई सभ्य र भव्य रुपमा सम्पन्न गर्न सम्पूर्ण वडावासीहरुले आ-आफ्नो स्थानवाट साथ, सहयोग र सहभागिता र अभियानमा ऐक्यबद्वता जनाईदिनु हुन सम्पूर्ण आदरणीय वडाबासीहरुमा वडा कार्यालय हार्दिक अपिल समेत गर्दछ।
फुर्वा दोर्जे तामाङ
१० नं. वडा अध्यक्ष एवं बालमैत्री स्थानीय शासनयुक्त वडा घोषणा मूल समारोह समिति संयोजक