मकवानपुर । प्रत्येक वर्ष श्रावण शुक्ल पञ्चमीका दिन मनाइने नाग पञ्चमी पर्व आज देशभरका हिन्दु धर्मावलम्बीहरूले श्रद्धा र भक्तिका साथ मनाउँदै छन् । आजको दिन घर तथा कार्यालयका मूल ढोकामा नागको तस्बिर टाँसेर नाग देवताको पूजा अर्चना गर्ने परम्परा रहेको छ ।
आज बिहानै सबेरै उठी स्नान गरी दियो, कलश र गणेशको पूजा गरेपछि घरको ढोकामा गाईको गोबर प्रयोग गरी नागको चित्र टाँस्ने गरिन्छ । नागको मानचित्रमा दही, दुबो, कुश, सिन्दूर र चन्दन अर्पण गरी पूजा गर्नाले वर्षभरि घरमा सर्प, बिच्छी जस्ता विषालु जीवको भय नहुने धार्मिक विश्वास छ । साथै, यसरी नागको पूजा गर्दा अग्नि, मेघ र चट्याङको डरबाट पनि बच्न सकिने जनविश्वास रहिआएको छ ।
शास्त्र अनुसार अनन्त, वासुकी, पद्म, महापद्म, तक्षक, कुलीर, कर्कट र शङ्ख गरी आठ नागहरूको पूजा गर्ने विधान छ । श्रावण शुक्ल पञ्चमीका दिन बिहानै घर दैलो सफा गरी शुद्ध गरेर मूलढोकामाथि विभिन्न रंग प्रयोग गरी बनाइएको नागको चित्र गोबरले टाँसेर गाईको दूध र दुवो चढाई पूजा अर्चना गर्ने परम्परा छ ।
पौराणीक कथन अनुसार नागलाई सहकालको देवताको रूपमा मानिन्छ । नाग प्रसन्न भएमा पानी पर्छ भन्ने विश्वास गरिन्छ । त्यसैले पानीको मुल फुट्दा पानीसँगै कहिलेकाहीँ नागहरू पनि देखिन्छन् । हाम्रो समाजमा नागसम्बन्धी विभिन्न कथा कहानीहरू सुन्न पाइन्छ । यदि पानीको मुहान वरपर फोहर गरेमा घाउ खटिरा आउँछ भन्ने मान्यता रहेको छ । त्यसैले नागलाई विशेषरूपमा पुजिन्छ । यसरी नागको पूजा गर्दा अगस्त्य, पुलस्त्य ऋषिहरूलाई पनि सम्झना गर्नुपर्ने धार्मिक मान्यता रहेको छ ।
आज काठमाडौँको नागपोखरी र टौदह, भक्तपुरको सिद्धपोखरीलगायत देशभरका नागदह, कुण्ड, र नाग स्थानमा विशेषरूपमा पूजाआजा गरी नागको सम्मानका साथ गाईको दूध, अक्षता, दुबो, खीर र रोटीलगायतका परिकार प्रसाद चढाउने गरिन्छ । यसरी नागको तस्बिर टाँस्दा वर्षभर घरमा नाग, सर्प र बिच्छीलगायतका जीवले दुःख नदिनुका साथै अग्नि, मेघ र चट्याङको भयबाट पनि बच्न सकिन्छ भन्ने धार्मिक विश्वास रहेको छ ।
नागका बाह्र नाम भए पनि आठ कूलका आठवटा नागको पूजा गर्ने वैदिक सनातनकालदेखिको परम्परा छ । अनन्त, वासुकी, पद्म, महापद्म, तक्षक, कुलीर, कर्कट र शङ्ख गरी आठ नागलाई आजको दिन ब्राह्मण पुरोहितबाट पूजाआजा गरी घरको ढोकामाथि टाँसिन्छ । आजको दिन घरमा नाग टाँसेपछि खेतबारीमा खनजोत नगर्ने र नाग, सर्प लगायतका घिस्रने जनावरलाई मार्नुहुँदैन भन्ने मान्यता छ ।
हिन्दू धर्ममा सर्पको पूजाको महत्वबारे धेरै किंवदन्तीहरू छन् । तिनिहरूलाई लोककथाहरू वर्णन गरिएका छन्। पुराण र महाभारतका अनुसार, विश्वव्यापी सृष्टिकर्ता भगवान ब्रह्माका नाति कश्यपले प्रजापति दक्ष, कद्रु र विनाताका दुई छोरीहरूसँग विवाह गरेका थिए। त्यसपछि काद्रुले नाग जातिलाई जन्म दिइन् भने विनताले सूर्यदेवकी सारथी बनेकी अरुणालाई जन्म दिइन् र विष्णुको वहान बनेका महान् चील गरुडलाई पनि जन्म दिइन्।
अनंतं वासुकीं शेषं पद्मनाभं च कंबलम्
शंखपालं धृतराष्ट्रं च तक्षकं कालियं तथा
एतानि नव नामानि नागानाम् च महात्मन:
सायंकाले पठेन्नित्यं प्रात:काले विशेषत:
तस्य विषभयं नास्ति सर्वत्र विजयी भवेत्
मकवानपुर । बागमती प्रदेशसभा बैठक भदौ १ गते बस्ने भएको छ । प्रदेशसभा सचिवालय हेटौंडाले शुक्रबार सूचना जारी गर्दै प्रदेशसभाको बैठक भदौ १ गतेका लागि आह्वान गरेको हो ।
४३ दिन पछि भदौ १ गते दिउँसो १ बजेकाे लागि आव्हान गरिएकाे बैठकमा बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री ईन्द्रबहादुर बानियाँले विश्वासको मत लिने कार्यसूची रहेको सूचनामा उल्लेख छ । प्रदेशसभाको जारी आठौं अधिवेशन अन्तर्गतको सत्रौं बैठकमा मुख्यमन्त्री बानियाँले विश्वासको मतको प्रस्ताव पेस गर्ने कार्यसूची रहेको प्रदेश सभा सचिव राम कुमार पौडेलले जानकारी दिए ।
नेपालको संविधानको धारा १८८ को उपधारा (२) तथा प्रदेश सभा नियमावली, २०७४ को नियम १४३ बमोजिम मुख्यमन्त्री बानियाँले विश्वासको मतको प्रस्ताव पेस गर्न लागेका हुन् । सचिव पौडेलद्वारा जारी सूचना अनुसार मुख्यमन्त्री बानियाँको विश्वासको मत सम्बन्धी प्रस्ताव माथि छलफल गर्न प्रदेश सभा नियमावली, २०७४ को नियम ६ बमोजिम प्रदेशसभाका सभामुखले बैठकको मिति र समय निर्धारण गरिएकाे हाे । यसअघि गत असार २० मा प्रदेश सरकारको आर्थिक वर्ष २०८३/०८४ काे बजेट पारित गर्न प्रदेशसभा बैठक बसेकाे थियाे ।
सत्ता साझेदार दल नेकपा एमालेले बागमती सरकारलाई दिएकाे समर्थन फिर्ता लिदैं सरकारमा सहभागी मन्त्रीहरुले सामुहिक राजिनामा दिएपछि मुख्यमन्त्री बानियाँ अल्पमतमा परेका हुन् । अल्पमतमा परेकाे १ महिना भित्र प्रदेश सभाबाट विश्वासकाे मत लिनु पर्ने संवैधानिक व्यवस्था छ । यस अघी नेपाली काँग्रेस बागमती प्रदेश संसदीय दलकाे बैठकमा समेत मुख्यमन्त्रीले भदौ ३ भित्रै प्रदेश सभाबाट विश्वासकाे मत लिने निर्णय भएकाे थियाे ।

मकवानपुर । बागमती प्रदेशको भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्रीमा शैलेन्द्रमान बज्राचार्य नियुक्त भएका छन्।
हाम्रो नेपाली पार्टी (हानेपा)बाट सरकारमा सहभागी भएका बज्राचार्यले मंगलबार पद तथा गोपनीयताको शपथ लिएका छन् ।
बज्राचार्यलाई प्रदेश प्रमुख दीपक प्रसाद देवकोटाले शपथ गराएका हुन् ।
प्रदेश्को भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्री बिनु रायमाझी पौडेलले मंगलबारै मन्त्री पदबाट राजीनामा दिएपछि मुख्यमन्त्री इन्द्रबहादुर बानियाँले बज्राचार्यलाई मन्त्री नियुक्तिका लागि प्रदेश प्रमुखसमक्ष सिफारिस गरेका थिए ।
गत साउन ६ गते नेकपा एमालेले बागमती सरकारलाई दिएको समर्थन फिर्ता लिएपछि प्रदेश सरकार अल्पमतमा रहेका बेला हानेपाबाट बज्राचार्यलाई मन्त्री बनाइएको हो ।संविधान अनुसार मुख्यमन्त्री बानियाँले भदौ ५ गतेभित्र प्रदेशसभाबाट विश्वासको मत लिनु पर्नेछ । नेकपा एमाले र नेकपाको सहमति अनुसार प्रदेश सरकार गठन गर्न बहुमत नपुगेको अबस्थामा मुख्यमन्त्रीले सत्ता टिकाउने प्रयास स्वरुप बज्राचार्यलाई मन्त्री बनाएका हुन् ।
यसअघि सोमबार मुख्यमन्त्री बानियाँले प्रदेश सरकारमा देखिएको असमझदारी अन्त्य गर्न र निकासको लागि सर्वदलिए बैठक बोलाएका थिए । बैठकमा उनले कि आफूलाई विश्वास गर्न नत्र बहुमत पुर्याएर सरकार गठन गर्न समेत भनेका थिए ।
बागमती प्रदेश सभामा प्रतिनिधित्व गर्ने नेकपा एमाले, नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा), राप्रपा, नेपाल मजदुर किसान पार्टी र हाम्रो नेपाली पार्टीसँग आफूलाई समर्थन गर्न भन्दै औपचारिक रुपले पत्राचार गरेका बताइएको छ।
को हुन बज्राचार्य ?
हाम्रो नेपाली पार्टी (हानेपा)का नेता शैलेन्द्रमान बज्राचार्य बागमती प्रदेश सरकारमा दोस्रो पटक मन्त्री नियुक्त भएका हुन् । काठमाडौं–१९ हनुमानढोका क्षेत्रका स्थानीय उनी २०७९ मा काठमाडौँ क्षेत्र नम्बर–८ (क) बाट बागमती प्रदेशसभा सदस्य निर्वाचित भएका हुन् ।
यसअघि तत्कालीन समयमा माओवादी केन्द्र (हाल नेकपा)को नेतृत्वको सरकारमा संस्कृति पर्यटन तथा सहकारी मन्त्रालयको जिम्मेवारी सम्हालिसकेका छन् । उनले २०७९ चैतदेखि २०८० असारसम्म ४ महिना प्रदेशको संस्कृति पर्यटन तथा सहकारी मन्त्रालयको नेतृत्व लिएका थिए ।
काठमाडौँ–१९ हनुमान ढोका क्षेत्रमा २०३८ सालमा जन्मिएका उनी पेसाले प्रिन्टिङ प्रेस सञ्चालक हुन् । व्यवस्थापन सङ्कायमा पब्लिक युथ क्याम्पसबाट स्नातक तह उत्तीर्ण गरेका उनी पर्यटन व्यवसाय तथा शैक्षिक क्षेत्रमा समेत लगानी रहेको छ। बज्राचार्य क्लबको संस्थापक अध्यक्ष, तथा काठमाडौँ दरबार स्क्वायर प्रमोशन एशोसिएशनको पूर्व अध्यक्ष भएर सामाजिक काम गरेका उनी सहकारी क्षेत्रको समस्यामा समेत अभियन्ताको रूपमा काम गरेका छन्।
मकवानपुर । नेकपा एमाले बागमती प्रदेशको संसदीय दलको नेतामा जगन्नाथ थपलियाले नै निरन्तरता पाउने भएका छन् । एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीसँग शनिबार बसेको बैठकले दलको नेता परिवर्तन नगर्ने सहमती भएकाे हाे ।
एमाले बागमती प्रदेश सरकारबाट बाहिरिएपछि संसदीय दलकाे नेता परिवर्तनकाे समेत चर्चा राजनैतिक वृतमा चलेकाे थियाे । नेतृत्व विवाद तत्काललाई मिलाउन एमालेले अन्ततः थपलियालाई नै दलको नेतामा निरन्तरता दिने निर्णयमा पुगेकाे हाे । दलकाे शीर्ष नेतृत्वकाे हस्तक्षेप पछि बागमती प्रदेशकाे दलकाे नेताकाे विवाद टुंगिएकाे छ ।
केन्द्रमा एमाले र नेकपा बीच प्रदेशहरुकाे सत्ता समिकरणकाे लागि बाम गठबन्धन भएपछि सहमती अनुसार बागमती प्रदेशको सत्ता नेतृत्व एमालेले गर्ने भएकाे थियाे । दल नेताको विषयमा एमाले भित्रै मतभेद रहेकाे अवस्थामा थपलियाले नै निरन्तरता पाउने भएपछि मुख्यमन्त्रीकाे दावेदार समेत उनै हुनेछन् । संसदीय दलको नेता नै मुख्यमन्त्री बन्ने व्यवस्था रहेकाले एमाले–नेकपाबिचको सहमति अनुसार थपलिया मुख्यमन्त्रीका मुख्य दाबेदार हुन । यद्यपि पार्टीभित्र मुख्यमन्त्रीका लागि अन्यले पनि दाबी गर्दै आएका छन् ।
बागमती प्रदेश सरकारको नेतृत्व एमालेले गर्ने निश्चित भएपछि दलभित्र मुख्यमन्त्रीको प्रतिस्पर्धा चर्किएको थियो । दलभित्रको विवाद समाधान गर्न एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीसहित शीर्ष नेताहरूबिच काठमाडौँमा पटक–पटक छलफल भएको थियो । एमाले केन्द्रले सत्ता साझेदार दल नेकपासँग भएको सहमति कार्यान्वयनलाई प्राथमिकता दिँदै तत्काल सरकार गठन गर्ने रणनीति अनुसार संसदीय दलको नेतृत्व यथावत् राख्ने निर्णय गरेकाे बताइएकाे छ ।
हाल प्रदेशसभामा ११० मध्ये ६ पद रिक्त रहेकाले १०४ सदस्य कायम छन् । सरकार गठनका लागि ५३ सांसदको समर्थन आवश्यक पर्छ । एमालेका २५ र नेकपाका २६ सांसद गरी ५१ मत मात्रै पुग्ने भएकाले बहुमतका लागि कम्तीमा दुई सांसदको थप समर्थन आवश्यक छ । यसैगरी प्रदेशसभामा कांग्रेसकाे ३६ सदस्य रहेकाे छ । राप्रपाका १२, नेपाल मजदुर किसान पार्टीका तीन र हाम्रो नेपाली पार्टीका दुई सदस्य छन्।
एमालेले सहमतीबाट बागमतीकाे नेतृत्व पाउने भए पनि हाल अङ्कगणित अनुकूल नहुँदा दाबी प्रस्तुत गर्न सकेको छैन । एमाले नेतृत्वमा सरकार गठन निश्चित छ तर प्रदेशसभामा बहुमत जुटाउन अर्को चुनौती भने कायमै छ । सरकार गठनकाे लागि बहुमत समर्थन जुटाएपछि थपलियाले प्रदेश प्रमुखसमक्ष मुख्यमन्त्रीमा दाबी पेस गर्ने छन् ।
यद्यपि एमालेभित्र भने मुख्यमन्त्रीको विषयमा मत एकरूप छैन। प्रदेशका सांसदहरू जगन्नाथ थपलिया र किरण थापाको पक्षमा विभाजित देखिएका छन्। थापालाई संसदीय दलको नेता बनाएर मुख्यमन्त्री अघि सार्ने उद्देश्यले १९ जना प्रदेशसभा सदस्यको हस्ताक्षरसमेत संकलन गरिएको थियो। एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले अहिले संसदीय दलका नेता रहेका थपलियालाई नै मुख्यमन्त्री बनाउने पक्षमा धारणा व्यक्त गरेको बताइएकाे छ । ओलीको भनाइपछि प्रदेशकाे नेतृत्व थपलियाको पक्षमा स्पष्ट देखिएकाे छ ।
यसैबीच नेपाली कांग्रेससँग सत्ता गठबन्धन टुटेसँगै अल्पमतमा परेका मुख्यमन्त्री इन्द्र बहादुर बानियाँले विश्वासको मत लिएर अघि बढ्न नेपाली कांग्रेस बागमती प्रदेश संसदीय दलको बैठकले निर्णय गरिसकेकाे छ । बिहीबार ललितपुरमा बसेको दलकाे बैठकले वर्तमान सरकारलाई निरन्तरता दिन र समर्थन प्राप्त गर्न अन्य दलहरूसँग छलफल गर्ने समेत निर्णय समेत गरेको थियाे । बैठकले सरकारका लागि आवश्यक अन्य राजनीतिक दलहरूसँग समन्वय र संवाद अगाडि बढाउने निर्णय भएकाे छ ।
कुनै राजनीतिक घटनाक्रम नबदलिए एमालेका जगन्नाथ थपलिया बागमतीकाे ७ औं मुख्यमन्त्री बन्नेछन् । प्रदेश सभाकाे साढे आठ वर्षकाे अवधीमा ६ मुख्य मन्त्री ९५ जना मन्त्री भएका छन् ।
प्रदेशका प्रथम मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेलले आफूसहित ११, अष्टलक्ष्मी शाक्यले १३, राजेन्द्र पाण्डेले १८, शालिकराम जम्कट्टेलले २१, बहादुरसिंह लामाले १८ र इन्द्रबहादुर बानियाँले १४ जनालाई मुख्यमन्त्री, मन्त्री, राज्यमन्त्री र विना विभागीय मन्त्री नियुक्त गरिसकेका छन्। मुख्यमन्त्री बाँनियाकाे नेतृत्वकाे सरकारबाट एमाले बाहिरिएपछि हाल ८ जना मन्त्री छन् ।
यी सबै नियुक्ति जोड्दा ९५ हुन्छ। तर एउटै व्यक्ति फरक सरकार वा फरक गठबन्धनमा दोहोरिएकाले हाल सम्म ८३ जना मात्रै प्रदेशकाे नेतृत्व तहमा रहेका छन् । प्रदेशमा ७ मन्त्रालयबाट सुरु भएकाे मन्त्रालय १४ सम्म पुर्याइएकाे थियाे । हाल ८ वटा मन्त्रालय कायम छन् । अब नयाँ सरकार बन्दा मन्त्रीहरुकाे सूचीमा अरु संख्या थपिने छ ।