बालबालिका बालश्रम तथा बाल विवाहबाट प्रभावित हुने दर बढ्दो
Tags: No Comments
मकवानपुर । मकवानपुर जिल्लामा बालबालिका बालश्रम तथा बाल विवाहबाट प्रभावित हुने दर बढ्दो रहेको पाइएको छ ।
जिल्लाको को ३ वटा स्थानीय तहमा मात्रै सन् २०२३ मा ७१ जना बालबालिकाहरु बालश्रम तथा बाल विवाहबाट प्रभावित भएको तथ्याङ्क सार्वजनिक भएको छ । जिल्लाको १० वटा स्थानीय तहमध्ये अन्य ७ वटा स्थानीय तहले यसबारे तथ्याङ्क संकलन गरेको पाइएको छैन ।
जिल्लाको मनहरी, कैलाश र राक्सीराङ् गाउँपालिका बिच बालश्रम न्युनिकरणलगायत बालबालिकाको सवालमा यस्तो तथ्याङ्क सार्वजनिक गरिएको हो । सिविन बालहेल्पलाइन १०९८ को तथ्याङ्क अनुसार मनहरी गाउँपालिकामा बालविवाह, बालश्रम लगायतका घटनाहरु सन २०२२ मा बालक २९ जना र बालिका २१ जना गरि जम्मा ५० जना रहेको बताइएको छ । यसैगरी कैलाश गाउँपालिकामा १० बालिका सहित १७ जना, राक्सीराङ गाउँपालिकामा बालक ३ जना र १ जा बालिका गरी ४ जना बालबालिकाहरु बालश्रम तथा बाल विवाहबाट प्रभावित रहेको पाइएको हो ।
त्यसरी बालहेल्पलाइनको रेकर्डअनुसार सन् २०२३ को जनवरीदेखि हालसम्म मनहरीमा बालक ९ जना र बालिका ७ जना गरि जम्मा १६ जना, कैलाश गाउँपालिकामा बालक ३ जना र बालिका २ जना गरि जम्मा ५ जना, राक्सीराङ् गाउँपालिका बालक ३ जना र बालिका २ जना गरि जम्मा ५ जना रहेको बताइएको छ । ५ महिनाको बिचमा नै प्रभावित हुने बालबालिकाको संङ्ख्या २६ जना रहनु उल्लेख्य भएको सरोकारवालाहरुको भनाइन छ ।
यसैबीच बालबालिको समस्याको समाधान गर्न मकवानपुरका तीन वटा स्थानीय तहहरुबिच समन्वय बैठक बसेको छ ।
तीन वटा गाउँपालिकाका जनप्रतिनिधी, बालअधिकार समितिका पदाधिकारी, विभिन्न शाखाका प्रमुख, बालसमुहका सदस्य गरि २७ जनाको सहभागिता रहेको थियो ।
कार्यक्रमा बाल बालिका सम्बन्धि ऐन २०७५ भएका प्रावधान, बालअधिकार समितिको गठन प्रकृया, क्रियाशिलता, बाल कल्याण अधिकारको नियुक्ति, बालश्रम, बालविवाह,बालबालिकाको ओसार पसार, लागुपदार्थको प्रयोग एवं ओसारपसार, बालसमुह गठन तथा क्रियाशिलता र प्रशिक्षणलगायतका विषयमा बालहेल्पलाइन १०९८ का प्रबन्धक झबिन्द्र ज्ञवालीको सहजीकरणमा छलफल गरिएको हो ।
कार्यक्रममा कैलाश गाउँपालिका, राक्सीराङ् गाउँपालिका र मनहरी गाउँपालिकाका बालबालिका एक अर्का गाउँपालिकामा बालश्रम गर्ने, बालविवाह गर्ने तथा अन्य समस्याहरु अन्तर सम्बन्धित भइ आउने घटनाको विवरणहरु बालहेल्पलाइनबाट प्रस्तुत गरिएको थियो ।
गाउँपालिका उपाध्यक्ष सीता पुलामी मगरले बालिकाहरुको समस्या समाधान गर्न पालिकाहरु बिच समन्वय सहकार्य गर्नुपर्ने र आगामी दिनमा गाउँपालिकाले कार्यक्रम निति तथा बजेटको लागि सुझाव दिन अनुरोध गर्दे आगामी दिनमा यस्ता समन्वयतात्मक बैठकको आयोजन गर्ने प्रतिवद्धता व्यक्त गरिन् ।
त्यसैगरि राक्सीराङ् गाउँपालिक वार्ड न ८ का वार्ड अध्यक्ष एवं सामाजिक विकास समितिका संयोजक यसु प्रजाले राक्सीराङ् गाउँपालिकामा बालश्रम, बालविवाह लगायतका समस्याहरु रहेको र गाउँपालिकामा यस विषयमा छलफल गरि समधान तर्फ जान गाउँपालिका प्रतिवद्ध रहेको बताए ।
त्यसै गरि कैलाश गाउँपालिका बालमैत्री सम्पर्क ब्यक्ति हस्त नेगीले कैलाश गाउँपालिका बालमैत्री अभियानमा अगाडि बढेको तर बालविवाहको समस्या सबैभन्दा बढि चुनौतिपूर्ण रहेको बताए । सिविन नेपालको आयोजना तथा मनहरी गाउँपालकाको समन्वयमा भएको मनहरी गाउँपालिकाकी महिला तथा बालबालिका शाखा प्रमुख शिला अधिकारीले बताइन् ।
मकवानपुर । नेपाली नागरिकलाई नक्कली भुटानी शरणार्थी बनाई अमेरिका पठाउन गरिएको कार्यमा संलग्नलाइ कारवाही गर्न नेकपा (एकीकृत समाजवादी) मकवानपुरको मोर्चा संगठनहरुले माग गरेको छ ।
मकवानपुरका प्रमुख जिल्ला अधिकारी राजेन्द्रदेव पाण्डेमार्फत प्रधानमन्त्रीलाई ज्ञापनपत्र बुझाउदै मोर्चा संगठनले मानव बेचबिखन र भ्रष्टाचारको डिजाइनको विरुद्धमा आफूहरु खुला रुपमा सडकमा उत्रेको उल्लेख गरे ।
“यो कुकृत्यमा संलग्न सबै अपराधीहरुलाई गिरफ्तार गरी कानूनी कावाही गर्न हाम्रो पार्टीले विगतदेखि नै सार्वजनिक रुपमा माग तथा आह्वान गर्दै आएको हो” ज्ञापन पत्रमा भनिएको छ ।
नक्कली भुटानी शरणार्थी काण्डका भ्रष्टाचारीहरुलाई कानूनी कारबाहीको दायरामा ल्याउन हालसम्म सरकारले राखेको अडान, कार्य र सकृयताले आमनागरिकको वीचमा सकारात्मक सन्देश प्रवाह गरेको ज्ञापन पत्रमा भनिएको छ ।
संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रका विरुद्ध कुप्रचार गरी देशलाई अराजक परिस्थतितिर लैजान खोजिएको भन्दै नक्कली भूटानी शरणार्थी काण्डलाई आधार बनाएर संसद भित्रैबाट संविधानका विरुद्धसमेत बोल्ने काम गरिएको मोर्चाको ठम्याई छ । यसबाट परिवर्तनकामी राजनीतिक शक्तिको मनोवल खसाल्ने प्रयास गरिएको पनि ज्ञापनपत्रमा उल्लेख छ ।
विगतका धेरै भ्रष्टाचार काण्ड यत्तिकै बीचैमा सामसुम पारिएका हुँदा आमजनताका मनमनमा कतै यो संगीन मुद्दालाई पनि कमजोर पार्ने काम त भैरहेको भन्ने आशंका जन्मिएको भन्दै एकीकृत समाजवादी निकट मोर्चाहरुको ज्ञापन पत्र बुझाएका हुन् ।
“हाम्रो पार्टी यो विषयप्रति धेरै नै संवेदशील छ र गम्भीरपूर्वक अध्ययन गरिरहेको छ । कुनै पनि प्रकारको मिलोमतोमा अपराधीलाई उन्मुक्ति दिई जनताको भावनामाथि खेलवाड गर्न थालियो भने त्यो देश र जनतामाथि थप कुठाराघात मात्र हुनेछ भनी हामी सरकारलाई सचेत गराउन चाहन्छौ” ज्ञापनपत्रमा उल्लेख छ ।
नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी एकीकृत समाजवादी मकवानपुरका अध्यक्ष विष्णुप्रसाद दाहाल, सचिव ध्रुव भुजेल, युवा संघका किरण बल, कविन पन्त, अनेरास्ववियुका किशोर टन्डन, समाजवादी प्रेस संगठनका रामकुमार एलनलगायतको टोलीले प्रमुख जिल्ला अधिकारीमार्फत प्रधानमन्त्रीलाई ज्ञापनपत्र बुझाएको हो ।
मकवानपुर । अपाङ्गता बारेको सवाल आगामी बजेट र नीतिमा समावेश गर्न माग गरिएको छ ।
राष्ट्रिय अपाङ्ग महासंघ- नेपाल, बागमती प्रदेश कार्यालय, हेटौंडाले प्रदेशको मुख्यमन्त्री शालिकराम जम्मकट्टेल, सामाजिक विकास मन्त्री कुमारी मोक्तान तथा स्वास्थ सचिब बद्रीबहादुर खड्कालाई यस्तो माग गर्दै ज्ञापन पत्र बुझाएको हो ।
अपाङ्गता भएका व्यक्तिको हक, हित र अधिकार संरक्षण, सम्बर्धन र प्रवर्धनको लक्ष्यित वर्गलाई लाभ पुग्ने गरि बजेट तथा नीति र कार्यक्रमले सम्बोधन गर्न माग गरिएको हो ।
राष्ट्रिय अपाङ्ग महासंघ नेपाल बागमति प्रदेशले स्थापनाकालदेखि नै अपाङ्गता भएका व्यक्तिको अधिकार स्थापित गर्न समन्वय, सहकार्य, क्षमता विकास र सशक्तिकरणको सवाललाई अनवरत रुपमा उठान गर्न क्रियाशिल रहेको महासंघका प्रदेश अध्यक्ष अश्विन लम्सालले बताए ।

राष्ट्रिय अपाङ्ग महासंघ नेपाल बागमती प्रदेशले समग्र अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुको समस्यालाई मध्ये नजर गरी प्रदेश सरकारले आगामी आर्थिक वर्ष २०८०।०८१ को लागि नीति तथा कार्यक्रमको तर्जुमा गरिरहेको सन्दर्भमा प्रदेश स्तरका नीति निर्माण तथा कार्यान्वयन, अनुगमन, मुल्याङ्कन, अपाङ्गता भएका व्यक्तिका सवालको समावेशीकरण र अपाङ्गता भएका व्यक्तिको अर्थपूर्ण सहभागिताको सुनिश्चितताको लागि यो माग गरेको हो ।
यस्ता छन् मागहरु:
१. बागमती प्रदेशको सबै मन्त्रालय तथा सरकारी कार्यालयका भवन, शौचालय, सुचना पाटी, पार्किङ स्थल र वेबसाईट आदी अपाङ्गमैत्री निर्माण गरियोस।
२. अपाङ्गता भएका भएका व्यक्तिहरु र उनिहरुको परिवारलाई निशुल्क स्वास्थ्य बिमा गरियोस् ।
३. प्रदेश स्तरको अस्पतालमा सांकेतिक भाषा दोभाषे सहितको अपाङ्गता सहायता कक्षको व्यवस्थापन गरियोस।
४. पुर्ण अशक्त र अति अशक्त अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुलाई व्यक्तिगत सहयोगि सेवा उपलब्ध गराईयोस।
५. स्थानिय तह र प्रदेश सरकारको समन्वयमा ११९ वटै स्थानिय तहमा अपाङ्गता सहायता कक्ष (Disability Help desk) राखियोस ।
६. आपत्कालिन अवस्थालाई मध्यनजर गरी अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुका लागि प्रदेशस्तरिय आपत्कालिन कोषको स्थापना गरियोस्
७. प्रदेश भित्र रहेका उच्च शिक्षा अध्ययनरत अपाङ्गता भएको विद्यार्थीहरुलाई प्रदेश स्तरबाट नै छात्रवृत्ति सहित शैक्षिक सामग्रीको व्यवस्था गरियोस।
८. अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुका सामाजिक समावेशीकरण र सशक्तिकरणको लागि अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरु द्वारा सञ्चालित संघ संस्थालाई संस्थागत अनुदान कार्यक्रमलाई निरन्तरता र वृद्धि गरियोस।
९. अपाङ्गता खेलकुदको सम्वर्धन र प्रवर्धन गर्नका निम्ति प्रदेश, राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रिय स्तरबाट नै पाराखेलकुदको प्रशिक्षण र प्रतियोगिताको आयोजना र अन्तराष्ट्रिय प्रतियोगितामा सहभागी हुने व्यवस्था गरियोस
१०. अपाङ्गता व्यक्तिका सन्तानहरुलाई आधारभूत तथा उच्च शिक्षा छात्रवृति सहित निशुल्क शिक्षाको व्यवस्था गरियोस ।
११. हिंसा प्रभावित पाता भएका महिला तथा बालिकाहरुको न्यायमा पहुँच, उद्धार र पुनर्स्थापनाको लागि आवश्यक विज्ञान गरियोस ।
१२. बाल विकास कक्षा तथा पूर्व प्रा.वि. कक्षामा आएका रसाउने बालबालिकाहरूको निम्ति विद्यालयमा आधारित प्रारम्भिक शिक्षा प्रदान गर्न ती माया राई रहेका शिक्षकहरूको निम्ति अधारभूत तालिम संचालन गरियोस ।
१३. अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुका लागि सीपमुलक तालिम, आय आर्जन, विउपुजि वितरण, स्वरोजगार वा उद्यमी बनाउने तालिम अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुद्वारा सञ्चालित उद्योगबाट उत्पादित वस्तु, हस्तकलाका सामान तथा कोशेली परहरुलाई प्रोत्साहन गर्न र बजार व्यवस्थापन, लोक सेवा तयारी
कक्षा, दीर्घकालिन माइतिक भाषा शिक्षा तानिए, बेललिपि तालिम, सचित्र सरल छापा तालिम, स्पर्श संचार पुष्टिविहित अपाङ्गता भएको व्यक्तिहरुलाई गमनशिलता तालिम, कम्प्युटर तालिम आदि निरन्तर लिने गरियोस ।
१४. स्थानीय सरकार संचालन ऐन २०७४ को दफा ११ उपदफा (त) अनुसार अपाङ्गता भएको व्यक्तिहरुको तथ्याङ्कलाई व्यवम्बित गर्दै अभिमुखिकरण गर्न सबै स्थानिय तहले अनलाईन डाटा ईन्ट्री पहुँचयुक्त बनाईयोस ।
१५. अपाङ्ता भएका उनीहरुका लागी निशुल्क स्वास्थ्य उपचारको प्रत्याभूति गरियोस ।
१६. विश्व स्वास्थ्य संगठनको मापदण्ड अनुसार अपाङ्गता भएका व्यक्तिको लागि आवश्यक पर्ने सहायक सामग्रीहरुदेखी बैशाखी, वाकर, विधुतिय सुविधा सम्बन्ध ह्विललचेयर, ट्राइसाइकल, बेल्टसिटिङ चैयर स्थानिय स्वास्थ्य संस्थाबाट निःशुल्क र सहज रुपमा पाउने वातावरणको लागि कार्यक्रम तथा बजेटको व्यवस्था गरियोस ।
१७. बौद्धिक, अटिजम, डाउनसिड्रम अपाङ्गता भएको व्यक्तिहरुको अभिभावकहरुलाई स्याहार सम्बन्धि तालिमको व्यवस्था तथा सहयोगी व्यवस्थापन गरियोस।
१८. सुनाई सम्बन्धी अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरु र श्रवणदृष्टि विहिन अपाङ्ता भएका व्यक्तिहरुकों संचारलाई सहज बनाउन सांकेतिक भाषा तथा स्पर्ष संकेतहरुको विकास तथा दोभाषेहरु उत्पादन गर्ने कार्यक्रमहरु समावेश गरियोस् ।
१९. मेरुदण्ड पक्ष घात अपाङ्गता भएका व्यत्तिहरुका लागि दैनिक रुपमा चाहिने अत्यवाश्यक स्वास्थ्य सामाग्रीहरु (जस्तैः युरिन व्याग सि.आई.सी पाईप, हाईपर जेलि आदी) वितरण कार्यक्रमहरु समावेश गरियोस ।
२०. स्वर बोलाई सम्बन्धी अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुका लागि Speech Therapy को लागि स्वास्थ्य सम्बन्धी कार्यक्रमहरु स्थानिय तहमा र विद्यालयस्तरवाट नै व्यवस्था गरियोस।
२१. सबै स्थानिय तहहरुमा अपाङ्गता सम्बन्धि अभिमुखिकरण तथा जनचेतनामूलक कार्यक्रमहरु आयोजना गरियोस् ।
२२. अपाङ्गताको कारणले निरन्तर औषधी सेवन गर्नुपर्ने जस्तै मनोसामाजिक अपाङ्गता, बौद्धिक अपाङ्गता अटिजम, डाउनसिड्रम मष्तिष्क पक्षघात (सेरेब्रल पाल्सी), छारेरोग (एपीलेप्सी) बाट प्रभावित व्यक्तिहरूले निरन्तर सेवन गर्नुपर्ने औषधिहरू र हेमोफेलीयाबाट प्रभावित व्यक्तिहरुलाई एन्टी हेमोफेलिक फ्यक्ट निःशुल्क र सर्वसुलभ रुपमा स्थानीय स्वास्थ्य संस्थाहरुबाट उपलब्ध गराईयोस ।
२३. विद्यालयको पहुंच बाहिर रहेका जटिल अवस्थाका बालबालिकाहरुको शिक्षाको लागि Door to Door services, Home visit program, Therapy services, nursing services a कार्यकमहरुको व्यवस्था गरियोस।
२४. अपाङ्गता भएका विद्यार्थीहरुका लागी सञ्चालित स्रोत कक्षाहरु र विशेष विद्यालयका आयाहरुका लागि हेरचाह सम्बन्धी तालिम, सांकेतिक भाषा तालिमको व्यवस्था, शिक्षकहरुलाई गुणस्तरिय शिक्षा दिनको लागि क्षमता विकासको व्यवस्था गरियोस ।
२५. अपांगता भएको व्यक्तिहरुको वित्तिय क्षेत्रमा पहुंच पुर्याउनको निम्ति सहकारी सञ्चालन कार्यक्रम ल्याईयोस।
२६. आ.वा. २०७९।८० मा रहेका सम्पूर्ण कार्यक्रमहरुलाई निरन्तरता दिईयोस् ।
मकवानपुर । मकवानपुर जिल्ला हेटौडा उपमहानगरपालिका ११ नमुना चोक भित्रि सडकमा भएको सवारी दुर्घटनामा २ वर्षिय बालकको ज्यान गएको छ ।
हेटौंडा ११ सिमलटारबाट हेटौडा बजारतर्फ आउदै गरेको बागमती प्रदेश–०३–००१ च १५९७ नं. को बोलेरो पिकअप गाडिले बुधबार बिहान पौने ८ बजे सोही स्थानमा बस्ने सुमि डिङ्डुङको २ वर्षिय छोरा समर लो लाई ठक्कर दिएको थियो ।
दुर्घटनामा घाईते भएका समरलाई हेटौडा अस्पताल ल्याएकोमा चिकित्सकले मृत घोषणा गरेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरका प्रवक्ता एवं प्रहरी नायब उपरीक्षक टेकबहादुर कार्कीले बताए । दुर्घटनापछि गाडि र चालक प्रहरीको नियन्त्रणमा लिएको छ ।
मकवानपुर / जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरले अफिम सहित तीन जना पक्राउ गरेको छ । पक्राउ पर्नेमा हेटौंडा–७ बस्ने ५६ बर्षीय जय बहादुर मुक्तान, बारा निजगढ नगरपालिका–१२ बस्ने २४ बर्षीय बिष्णुलाल थिङ र मकवानपुर बकैया–६ बस्ने ३२ बर्षीय दिनेश थिङ रहेका छन् ।
प्रहरीका अनुसार हेटौंडा उपमहानगरपालिका वडा नं. ७ बेलिबृज नजिकैबाट लागुऔषध अफिम २ किलो ९ सय ग्राम सहित तीन जनालाई पक्राउ गरेको हाे ।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरका प्रवक्ता एवं प्रहरी नायब उपरीक्षक टेकबहादुर कार्कीले उनीहरुमाथि अनुसन्धान भइरहेको जानकारी दिए ।