मकवानपुर । अपाङ्गता बारेको सवाल आगामी बजेट र नीतिमा समावेश गर्न माग गरिएको छ ।
राष्ट्रिय अपाङ्ग महासंघ- नेपाल, बागमती प्रदेश कार्यालय, हेटौंडाले प्रदेशको मुख्यमन्त्री शालिकराम जम्मकट्टेल, सामाजिक विकास मन्त्री कुमारी मोक्तान तथा स्वास्थ सचिब बद्रीबहादुर खड्कालाई यस्तो माग गर्दै ज्ञापन पत्र बुझाएको हो ।
अपाङ्गता भएका व्यक्तिको हक, हित र अधिकार संरक्षण, सम्बर्धन र प्रवर्धनको लक्ष्यित वर्गलाई लाभ पुग्ने गरि बजेट तथा नीति र कार्यक्रमले सम्बोधन गर्न माग गरिएको हो ।
राष्ट्रिय अपाङ्ग महासंघ नेपाल बागमति प्रदेशले स्थापनाकालदेखि नै अपाङ्गता भएका व्यक्तिको अधिकार स्थापित गर्न समन्वय, सहकार्य, क्षमता विकास र सशक्तिकरणको सवाललाई अनवरत रुपमा उठान गर्न क्रियाशिल रहेको महासंघका प्रदेश अध्यक्ष अश्विन लम्सालले बताए ।

राष्ट्रिय अपाङ्ग महासंघ नेपाल बागमती प्रदेशले समग्र अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुको समस्यालाई मध्ये नजर गरी प्रदेश सरकारले आगामी आर्थिक वर्ष २०८०।०८१ को लागि नीति तथा कार्यक्रमको तर्जुमा गरिरहेको सन्दर्भमा प्रदेश स्तरका नीति निर्माण तथा कार्यान्वयन, अनुगमन, मुल्याङ्कन, अपाङ्गता भएका व्यक्तिका सवालको समावेशीकरण र अपाङ्गता भएका व्यक्तिको अर्थपूर्ण सहभागिताको सुनिश्चितताको लागि यो माग गरेको हो ।
यस्ता छन् मागहरु:
१. बागमती प्रदेशको सबै मन्त्रालय तथा सरकारी कार्यालयका भवन, शौचालय, सुचना पाटी, पार्किङ स्थल र वेबसाईट आदी अपाङ्गमैत्री निर्माण गरियोस।
२. अपाङ्गता भएका भएका व्यक्तिहरु र उनिहरुको परिवारलाई निशुल्क स्वास्थ्य बिमा गरियोस् ।
३. प्रदेश स्तरको अस्पतालमा सांकेतिक भाषा दोभाषे सहितको अपाङ्गता सहायता कक्षको व्यवस्थापन गरियोस।
४. पुर्ण अशक्त र अति अशक्त अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुलाई व्यक्तिगत सहयोगि सेवा उपलब्ध गराईयोस।
५. स्थानिय तह र प्रदेश सरकारको समन्वयमा ११९ वटै स्थानिय तहमा अपाङ्गता सहायता कक्ष (Disability Help desk) राखियोस ।
६. आपत्कालिन अवस्थालाई मध्यनजर गरी अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुका लागि प्रदेशस्तरिय आपत्कालिन कोषको स्थापना गरियोस्
७. प्रदेश भित्र रहेका उच्च शिक्षा अध्ययनरत अपाङ्गता भएको विद्यार्थीहरुलाई प्रदेश स्तरबाट नै छात्रवृत्ति सहित शैक्षिक सामग्रीको व्यवस्था गरियोस।
८. अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुका सामाजिक समावेशीकरण र सशक्तिकरणको लागि अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरु द्वारा सञ्चालित संघ संस्थालाई संस्थागत अनुदान कार्यक्रमलाई निरन्तरता र वृद्धि गरियोस।
९. अपाङ्गता खेलकुदको सम्वर्धन र प्रवर्धन गर्नका निम्ति प्रदेश, राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रिय स्तरबाट नै पाराखेलकुदको प्रशिक्षण र प्रतियोगिताको आयोजना र अन्तराष्ट्रिय प्रतियोगितामा सहभागी हुने व्यवस्था गरियोस
१०. अपाङ्गता व्यक्तिका सन्तानहरुलाई आधारभूत तथा उच्च शिक्षा छात्रवृति सहित निशुल्क शिक्षाको व्यवस्था गरियोस ।
११. हिंसा प्रभावित पाता भएका महिला तथा बालिकाहरुको न्यायमा पहुँच, उद्धार र पुनर्स्थापनाको लागि आवश्यक विज्ञान गरियोस ।
१२. बाल विकास कक्षा तथा पूर्व प्रा.वि. कक्षामा आएका रसाउने बालबालिकाहरूको निम्ति विद्यालयमा आधारित प्रारम्भिक शिक्षा प्रदान गर्न ती माया राई रहेका शिक्षकहरूको निम्ति अधारभूत तालिम संचालन गरियोस ।
१३. अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुका लागि सीपमुलक तालिम, आय आर्जन, विउपुजि वितरण, स्वरोजगार वा उद्यमी बनाउने तालिम अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुद्वारा सञ्चालित उद्योगबाट उत्पादित वस्तु, हस्तकलाका सामान तथा कोशेली परहरुलाई प्रोत्साहन गर्न र बजार व्यवस्थापन, लोक सेवा तयारी
कक्षा, दीर्घकालिन माइतिक भाषा शिक्षा तानिए, बेललिपि तालिम, सचित्र सरल छापा तालिम, स्पर्श संचार पुष्टिविहित अपाङ्गता भएको व्यक्तिहरुलाई गमनशिलता तालिम, कम्प्युटर तालिम आदि निरन्तर लिने गरियोस ।
१४. स्थानीय सरकार संचालन ऐन २०७४ को दफा ११ उपदफा (त) अनुसार अपाङ्गता भएको व्यक्तिहरुको तथ्याङ्कलाई व्यवम्बित गर्दै अभिमुखिकरण गर्न सबै स्थानिय तहले अनलाईन डाटा ईन्ट्री पहुँचयुक्त बनाईयोस ।
१५. अपाङ्ता भएका उनीहरुका लागी निशुल्क स्वास्थ्य उपचारको प्रत्याभूति गरियोस ।
१६. विश्व स्वास्थ्य संगठनको मापदण्ड अनुसार अपाङ्गता भएका व्यक्तिको लागि आवश्यक पर्ने सहायक सामग्रीहरुदेखी बैशाखी, वाकर, विधुतिय सुविधा सम्बन्ध ह्विललचेयर, ट्राइसाइकल, बेल्टसिटिङ चैयर स्थानिय स्वास्थ्य संस्थाबाट निःशुल्क र सहज रुपमा पाउने वातावरणको लागि कार्यक्रम तथा बजेटको व्यवस्था गरियोस ।
१७. बौद्धिक, अटिजम, डाउनसिड्रम अपाङ्गता भएको व्यक्तिहरुको अभिभावकहरुलाई स्याहार सम्बन्धि तालिमको व्यवस्था तथा सहयोगी व्यवस्थापन गरियोस।
१८. सुनाई सम्बन्धी अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरु र श्रवणदृष्टि विहिन अपाङ्ता भएका व्यक्तिहरुकों संचारलाई सहज बनाउन सांकेतिक भाषा तथा स्पर्ष संकेतहरुको विकास तथा दोभाषेहरु उत्पादन गर्ने कार्यक्रमहरु समावेश गरियोस् ।
१९. मेरुदण्ड पक्ष घात अपाङ्गता भएका व्यत्तिहरुका लागि दैनिक रुपमा चाहिने अत्यवाश्यक स्वास्थ्य सामाग्रीहरु (जस्तैः युरिन व्याग सि.आई.सी पाईप, हाईपर जेलि आदी) वितरण कार्यक्रमहरु समावेश गरियोस ।
२०. स्वर बोलाई सम्बन्धी अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुका लागि Speech Therapy को लागि स्वास्थ्य सम्बन्धी कार्यक्रमहरु स्थानिय तहमा र विद्यालयस्तरवाट नै व्यवस्था गरियोस।
२१. सबै स्थानिय तहहरुमा अपाङ्गता सम्बन्धि अभिमुखिकरण तथा जनचेतनामूलक कार्यक्रमहरु आयोजना गरियोस् ।
२२. अपाङ्गताको कारणले निरन्तर औषधी सेवन गर्नुपर्ने जस्तै मनोसामाजिक अपाङ्गता, बौद्धिक अपाङ्गता अटिजम, डाउनसिड्रम मष्तिष्क पक्षघात (सेरेब्रल पाल्सी), छारेरोग (एपीलेप्सी) बाट प्रभावित व्यक्तिहरूले निरन्तर सेवन गर्नुपर्ने औषधिहरू र हेमोफेलीयाबाट प्रभावित व्यक्तिहरुलाई एन्टी हेमोफेलिक फ्यक्ट निःशुल्क र सर्वसुलभ रुपमा स्थानीय स्वास्थ्य संस्थाहरुबाट उपलब्ध गराईयोस ।
२३. विद्यालयको पहुंच बाहिर रहेका जटिल अवस्थाका बालबालिकाहरुको शिक्षाको लागि Door to Door services, Home visit program, Therapy services, nursing services a कार्यकमहरुको व्यवस्था गरियोस।
२४. अपाङ्गता भएका विद्यार्थीहरुका लागी सञ्चालित स्रोत कक्षाहरु र विशेष विद्यालयका आयाहरुका लागि हेरचाह सम्बन्धी तालिम, सांकेतिक भाषा तालिमको व्यवस्था, शिक्षकहरुलाई गुणस्तरिय शिक्षा दिनको लागि क्षमता विकासको व्यवस्था गरियोस ।
२५. अपांगता भएको व्यक्तिहरुको वित्तिय क्षेत्रमा पहुंच पुर्याउनको निम्ति सहकारी सञ्चालन कार्यक्रम ल्याईयोस।
२६. आ.वा. २०७९।८० मा रहेका सम्पूर्ण कार्यक्रमहरुलाई निरन्तरता दिईयोस् ।

