‘महिला शसक्तिकरणमा भएको लगानीको समीक्षा हुनु पर्छ’ मन्त्री मुक्तान
Tags: No Comments
मकवानपुर । बागमती प्रदेशको राजधानी हेटौंडामा प्रदेश स्तरीय महिला उद्यमी सम्मेलन सुरु भएको छ । सोमबारबाट सुरु सम्मेलनको सामाजिक विकास मन्त्री कुमारी मुक्तानले उद्घाटन गरेकी छिन् ।
सम्मेलनको उद्घाटन गर्दै मन्त्री मुक्तानले ‘महिला शसक्तिकरणको क्षेत्रमा भएकाे लगानीको समीक्षा हुनु पर्ने बताइन् । ‘महिला उद्यमशीलता क्षेत्रमा स्थानीय, प्रदेश तथा संघीय सरकारले लगानी गरेका छन्’ मन्त्री मुक्तानले भनिन् ‘महिला शसक्तिकरणकाे कार्यमा लगानी भएकाे छ तर व्यवस्थित भयाे भएन समीक्षा हुन जरुरी छ ।’
समाजले महिलालाई साेच्ने र बुझ्ने तरिका फरक छ त्याे सबै साेचलाई जितेर अघि बढ्नु परेकाे उनले बताइन् । महिलाले घर भन्दा बाहिर निक्लदा नेपाली समाजले अझै नकारात्मक सोच्ने प्रवृत्ति छ संस्कृति अझ पनि समाजमा रहेको उनको धारणा रहेको थियो । ‘पारिवारिक, सामाजिक संस्कार सबैलाई जितेर सीप सिक्दै अगाडि बढनु पर्ने अवस्था रहेकाे छ’ उनले भनिन् ‘महिलालाई उद्यमी बन्न पैतृक सम्पत्ति र अन्य आर्थिक स्राेत नहुदा थप संघर्ष गर्नु पर्छ ।’ सरकारले दिएकाे अनुदानलाई व्यवस्थापन गर्न गारो भएको महिला उधमीकाे गुनासाेलाई सामान्यिकरणका लागि अभिमुखीकरण आवश्यक रहेकाे मन्त्री मुक्तानले बताइन् ।
उद्यमशीलतासंग सम्बन्धित सबै महिला सिपमा दक्ष हुनुपर्ने उनले बताइन् । उनले महिला दक्ष भए स्थानिय स्राेत साधनलाई प्राथमिकता दिने र बजारीकरणमा ध्यान दिइने गरेको बताइन् । ‘महिलाले संचालन कुनै पनि उघममा बेइमानी छैन’ उनले भनिन् ‘महिला संचालक भएको सहकारीले ठगेर हिडेकाे सुनिन्न ।’ हामीलाई हार्न छुट नभएको उनको भनाई थियो ।
सम्मेलनमा बागमती प्रदेशका १३ वटै जिल्लाका २८ उद्योग बाणिज्य संघका उधमी महिलाहरुकाे हातले बनाएका विभिन्न सामाग्री सहित सहभागिता रहेकाे छ ।
नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघ बागमती प्रदेश समितिकाे संयाेजन तथा बागमती प्रदेश महिला उद्यमी विकास समिमि, उद्योग, वाणिज्य भूमि तथा प्रशासन मन्त्रालय,उद्योग वाणिज्य तथा उपभोक्ता हित संघ निर्देशनालय हेटौंडाकाे आयाेजनामा सम्मेलन भएको हो।
सामाजिक विकास मन्त्री कुमारी मुक्तानकाे प्रमुख आतिथ्यता तथा नेपाल उधाेग वाणिज्य महासंघ बागमती प्रदेश सचिव राजेन्द्र कुमार केसीकाे सभाध्यक्षता भएको उद्घाटनमा उद्योग वाणिज्य महासंघ बागमती प्रदेश अध्यक्ष दिलसुन्दर श्रेष्ठ, महिला उद्यमी समिति बागमती कार्यकारी सदस्य गिता अमात्य, कार्यक्रम संयाेजक मेनुका श्रेष्ठ लगायतको उपस्थिति रहेकाे थियो ।
मकवानपुर । मकवानपुरकाे हेटौंडामा आठौं प्रदेश स्तरीय महिला उद्यमी प्रदर्शनी हुने भएको छ । मकवानपुर उद्योग वाणिज्य संघ महिला उद्यमी विकास समितिले आगामी चैत्र २ गतेदेखि बागमती प्रदेशको राजधानी हेटौडामा महिला उद्यमी प्रदर्शनी आयोजना गर्न लागेकाे बुधबार हेटौंडामा पत्रकार भेटघाट गर्दै जानकारी दिइएकाे हाे ।
“पर्यटन, कृषि, लघु उद्यमशीलता,महिला सहभागिता आजको आवश्यकता” नाराका साथ समितिले ११ वर्षपछि प्रदर्शनी गर्न लागेकाे महिला उद्यमी विकास समिति सभापति अंकिता सुमार्गीले जानकारी दिइन् । प्रदर्शनीले महिलाहरुको उद्यमशीलताको प्रवर्द्धनमा टेवा पुग्ने अपेक्षा राखिएकाे बताउँदै उनले प्रदर्शनीमा महिला उद्यमीहरुको हस्तकलाका उत्पादनहरु, अन्य वस्तु तथा सेवाहरुको प्रदर्शनी साथै कृषि सम्बन्धी स्टलहरु रहने बताइन् ।
चैत्र ६ गतेसम्म हेटौंडाको पल्पसा सदनमा आयोजना हुने प्रदर्शनीमा ३७ वटा स्टलहरु रहने बताइएकाे छ । मकवानपुर, सिन्धुली, चितवन, काठमाडौं, नुवाकोट, सुनसरीलगायतका जिल्लाका उद्यमीहरुबाट स्टल बुक भएको समेत उनले जानकारी दिइन् । विशेष गरी मकवानपुर जिल्लाकाे उत्पादनलाई प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यले आयोजना गर्न लागिएको प्रदर्शनी निः शुल्क अवलोकनको व्यवस्था गरिएको उनले बताइन् ।
प्रदर्शनी अवधीभर महिला उद्यमीहरुको बस्तु तथा सेवाहरुको प्रदर्शनी तथा बिक्री, कृषि उपजहरुको प्रदर्शनी तथा बिक्री, स्थानीय कलाकारहरुको दैनिक मनोरञ्जनात्मक प्रस्तुति, महिला उद्यमीहरुको सफलताको कथा प्रस्तुति, महिला उद्यमशीलता लगायतका विषयमा प्यानल छलफल, कृषि सम्बन्धी खुल्ला अन्तक्रिया कार्यक्रम हुनेछ ।
मकवानपुर । मकवानपुर जिल्ला हेटौंडा उपमहानगरपालिका–९, लामसुरेस्थित वेतखोल्ची सामुदायिक वन क्षेत्र अन्तर्गत विगतको बगरमा अहिले दिव्य बाल उद्यान बनेको छ । जहाँ जाडो मौसममा पिकनिक खाने, पार्क अवलोकन गर्ने जस्ता उद्देश्यले बारा जिल्ला देखिका विद्यार्थीहरु आउने गर्छन् ।
गर्मी समयमा पनि यो पार्कको सौन्दर्य र आकर्षण घटेको छैन । पार्क भित्र रहेको वाटर फाउण्टेश सबैभन्दा बढी आकर्षक बनेको छ । बुद्धका मुर्ति, मदन आश्रितको अर्धकदको शालिक थप सौन्दर्य हुन् ।
१८ बिघा जग्गामा फैलिएको उद्यानले स्थानीयलाई बिहान–बेलुका व्यायाम गर्ने र टहलिने ठाउँ दिएको छ । उद्यान व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष लक्ष्मणप्रसाद भण्डारी आगामी दिनमा पार्कलाई व्यवस्थित बनाउने योजना रहे पनि हाल बजेट अभावमा धेरै काम गर्न नसकिएको बताउँछन् । उद्यानको प्रवेशद्वारको प्रत्येक ४० मिटरको अन्तरमा राष्ट्रिय व्यक्तित्वहरूको शालिक राख्ने योजना रहेको उनी जनाउँछन्। हाल द्वारबाट ४० मिटरको दूरीमा मदन–आश्रितको शालिक छ भने त्यसको ४० मिटरको दूरीमा बुद्धको शालिक छ । अरु संरचनाहरु थप्ने काम आर्थिक समस्याको कारण रोकिएको भण्डारीले बताए ।
झन्डै ९०० मिटर क्षेत्रमा सिमेन्टको ब्लक बिछ्याइएको उद्यानमा कुनै संस्थाले राष्ट्रिय व्यक्तित्वको शालिक राख्न चाहेमा समितिले समन्वय गर्ने भण्डारीले बताउँछन्। पार्कको दक्षिण–पूर्वी कुना वनभोजका लागि छुट्याइएको छ। वनभोजका लागि आउनेहरूसँग प्रतिसमूह एक हजार र ‘ड्राई पिकनिक’ का लागि आउनेहरूसँग प्रतिसमूह ५०० रुपैयाँ शुल्क लिने गरिएको छ ।
उद्यान क्षेत्रमा एउटा ध्यान केन्द्र बनाउने पनि योजना रहेको उनी सुनाउँछन्।
साथै, दक्षिण–पूर्वी क्षेत्र उँचो पहाड जस्तो भएकाले सो ठाउँसम्म पुग्न सिंढी बनाउने र सो स्थानलाई आकर्षक बनाउने योजना समेत रहेको छ। “बिहान–बेलुका व्यायाम गर्न, टहलिन आउनेहरूलाई तलमाथि गर्ने ठाउँ होस् भन्ने हाम्रो योजना हो,” भण्डारी भन्छन्।
उद्यान क्षेत्र २०३७ सालमा आएको ठूलो बाढीले बगर बनेको थियो। २०५० सालमा ठूलो बाढी आए पनि बाँध बनेका कारण यो क्षेत्र जोगिएको थियो। विगतमा चुरे क्षेत्रबाट आउने पानी बग्ने ठाउँ रहेकाले यहाँ कुनै पनि बिरुवा नहुर्कने हुँदा शुरूमा खयर रोपिएको थियो। “२०५५ सालमा खयरका ५०० बिरुवा लगाइएका थिए,” भण्डारी भन्छन्, “अहिले भने विभिन्न फूल र केही फल प्रजातिका बिरुवा पनि लगाइएका छन्।”
१९ वटा वडा रहेको हेटौंडा उपमहानगरपालिकाको वडा नम्बर ९ तुलनात्मक रूपमा सानो क्षेत्रफलमा फैलिएको छ। जम्मा ३.८६ वर्ग किलोमिटरमा फैलिएको वडाको ठूलो क्षेत्र हेटौंडा सिमेन्ट उद्योगले ओगटेको छ।
“बाल उद्यान बनेपछि समुदायका बालबालिकाहरूलाई निःशुल्क खेल्ने ठाउँ पनि भएको छ,” भण्डारी भन्छन्, “प्रविधिले पेल्दै लगेको वेला यो पार्क अभिभावक र बालबच्चा सबैलाई टहलिने ठाउँ पनि भएको छ। भोलिका दिनमा यसलाई अझ धेरै राम्रो बनाउनेछौं।”
वडाबासीको मिहिनेतबाट नै पार्क निर्माण गर्न सुरु भएको हो । पार्क निर्माण गर्न वडाबासीले बिगत २७ वर्षदेखी गर्दै आएका छन् । आजभन्दा २७ वर्ष अगाडीसम्म हरेक वर्ष जस्तो वर्षाको मौसममा भेलबाढी आउने र बस्ती कटान गर्न थालेपछि हेटौंडा–९ को सो क्षेत्रमा स्थानियबासीहरु मिलेर बस्ती जोगाउनका लागि तारबार तथा बि.स.२०५१ साल असारमा स्वर्गीय जननेता मदन भण्डारी तथा जीवराज आश्रितको स्मृतिमा सो बगरमा बृक्षरोपण गरेका थिए ।
जसको नेतृत्व हालका निवर्तमान वडा अध्यक्ष लक्ष्मणप्रसाद भण्डारी, बेतखोल्सी सामुदायिक वनका अध्यक्ष बासु प्याकुरेल, नकुल अधिकारीलगायतका व्यक्तित्वहरुले गरेका थियो । बृक्षरोपणपछि सो क्षेत्रलाई बेतखोल्सी सामुदायिक वनमा परिणत गरि संरक्षण गरिदै आइएको थियो । वृक्षरोपणको २६ वर्षपछि ति बिरुवाहरु रुखमा परिणत भई शितलता प्रदान गर्न सक्ने भएका छन् ।
३ वर्ष पहिले कोरोना महामारीका कारण लकडाउन (निषेधाज्ञा) भएको अवस्थामा राहत वितरण गर्दा श्रममा आधारित राहत कार्यक्रम आयोजना गरिएको थियो । जसअन्तर्गत उपमहानगर तथा विभिन्न संघसंस्थाहरुले वडा मार्फत प्रदान गरेको राहत साच्चिकै समस्यामा परेका वडाबासीले प्राप्त गरुन् भन्ने उद्देश्यका साथसो कार्यक्रम आयोजना गर्दै पार्क निर्माणको शुभारम्भ गरिएको भण्डारीले बताए ।
सो कार्यक्रममा पार्क निर्माण स्थलमा भएका बनमारा लगायतका झाडी सफा गर्ने कार्यहरु भएका थिए । कोरोनाको समयमा पनि दैनिक २५ देखी ३० जनाका दरले भौतिक दुरीसहित लगभग २ सय जना भन्दा बढीको जनशक्तिले पार्क निर्माण स्थल सफा गर्ने कार्य भएको थियो । राहतका लागि काम लगाइएको भएपनि सो काम वडाबासीले सहयोगका रुपमा मन लगाएर गरेका थिए भने वडाका सबैजसो टोल विकास संस्थाहरुबाट समेत वडाबासीहरु बिना राहत सहयोग स्वरुप सरसफाई कार्यक्रममा सहभागी भए । त्यसपछि लागत सहभागितासहित उपमहानगरपालिकाले प्रदान गरेको बजेटबाट पार्कमा बाटो खोल्ने कार्य, कम्पाउन्ड पर्खाल लगाउने कार्य भएका थिए ।
पार्क निर्माणमा उपमहानगरपालिकाको मात्र नभई प्रदेश तथा सांसद विकास कोषबाट समेत बजेट प्राप्त भएको छ । दिर्घकालिन योजनाका साथ एउटा सुन्टर पार्क निर्माण गर्न लागिएकाले केन्द्रको समेत ध्यानाकर्षण भएको भन्दै तत्कालिन वडा अध्यक्ष भण्डारीले खुसी समेत व्यक्त गरे । बागमती प्रदेश सरकार तथा पूर्व सांसद कृष्ण प्रसाद दाहालबाट सांसद बिकास कोषबाट झन्डै ५० लाख रुपैयाँ बजेटमा जननेता मदन भण्डारी र जीवराज अश्रितको अर्धकदको शालिक, वाटर फाउण्डेसन, पिकनिक स्टल, आरामगर्ने स्थानलगायतका संरचना निर्माण गरिएको हो ।
“दिव्य बाल उद्यान” नामाकरण गरिएको उक्त पार्क मकवानपुरको नयाँ पर्यटकिय गन्तव्यको रुपमा विकास भएको छ । बाल उद्यानमा गौतम बुद्धको प्रतिमा, नेपाल आमाको प्रतिमा, ध्यान केन्द्र, विभिन्न वनस्पतीजन्य बोट विरुवा रोप्ने लगायतका काम जारी राखिएको छ । यसबाट पर्यटकिय क्षेत्रमा टेवा पुर्याउने लक्ष्य लिईएको छ ।
मकवानपुर । यसवर्षकाे चैते धान राेपाइ सुरु भएकाे छ । पानीकाे सुविधा भएकाे स्थानमा असार र चैतमा वर्षकाे २ पटक धान बाली लगाउने गरिन्छ । आलु, ताेरी जस्ता नगदेबालीकाे खेती गरिएकाे स्थानहरुमा यसवर्षकाे चैतेधान राेप्न सुरु गरिएकाे छ ।
गहुँ लगाइएकाे स्थानहरुमा भने चैतकाे मध्यतिरबाट धान राेपाइ सुरु हुन्छ । हेटाैडा उपमहानगरपालिका वडा न ८ मा चैते धान राेपाइ गरिदै ।


तस्बिरहरु सहीखबर डटकम
मकवानपुर । कर्मचारीकाे ड्रप आउट कारण राेजगारदातालाई आइपर्ने समस्यामा सहजिकरण गर्ने डाटाबेस प्रणालीबारे हेटाैंडा औद्याेगिक क्षत्रका राेजगारदाताहरुलाई जानकारी गराइएकाे छ ।
उद्याेग संघ मकवानपुरकाे कार्यालयले निजी क्षेत्रका रोजगारदातालाई रोजगारदाता डाटाबेसमा दर्ता हुनकाे लागि सहजिकरण गरेकाे हाे । सामाजिक विकास मन्त्रालय बागमती प्रदेशको आयोजना तथा उद्योग संघ मकवानपुरको सहकार्यमा कार्यक्रम आयाेजना गरिएकाे थियाे ।
राष्ट्रिय सीप परिक्षण वोर्डले सिप परीक्षण गरि प्रमाणीत गरेका दक्ष जनशक्तिलाई राेजगार प्राप्त गर्न र राेजगारदातालाई जनशक्तिकाे छनाैट गर्नमा समेत सहज हुने गरी सञ्चालित डाटाबेसबारे जानकारी प्रदान गर्ने, सुझाव समेत संकलन गर्ने गरी कार्यक्रम गरिएकाे हाे । राष्ट्रिय सिप परीक्षण बाेर्डकाे राेजगार बारे जानकारी दिने डाटाबेस NSTB बारे जानकारी भएपछि कर्मचारीकाे ड्रप आउट कारण राेजगारदातालाई आइपर्ने समस्या र आवेदकलाई समेत राेजगारी खाेज्न सहयाेग पुग्नेछ ।
याे डाटाबेसबाट तत्काल कर्मचारी अभाव भएकाे अवस्था कर्मचारी खोज गर्न सकिने भएकाेले राेजगारदातालाई सहज हुने र राेजगारकाे खाेजिका रहेकाहरुलाई समेत सहज हुने कार्यक्रममा बताइएकाे थियाे । याे डाटाबेस बजारमा रहेका अन्य जब पोल्ट्रलभन्दा फरक र भरपर्दाे रहेकाे बागमती प्रदेशका अधिकृत स्तर साताैं चन्द्रबहादुर श्रेष्ठले बताए ।
आफ्नाे दक्षतामाथि CTEVT बाट सीप परिक्षा पास गरेका मात्रैले हेर्न डाटाबेसमा पहुँच पाउने र राेजगारदाता कम्पनी/ उद्याेग/संघसंस्थाहरु मध्ये पनि पाेट्रलमा दर्ता भएकाहरुकाे मात्रै पहुँच हुने भएकाेले याे सहज डाटाबेस हाे । जसमा सवै प्रकारका उद्योगहरु दर्ता हुन सक्नेछन् । सवै प्रकारकाे सीप भएका व्यक्तीहरु र राेजगारदाताबीच याे डाटाबेसले पुलकाे काम गर्ने उद्योग संघका कार्यकारी निर्देशक शम्भुप्रसाद नेपालले बताए ।
डाटाबेसमा दर्ता भएका राेजगारदाता र सिप परिक्षा पास गरेका दक्ष जनशक्तिकाे लागी निशुल्क सूचना तथा जानकारी आदनप्रदान गर्न सकिन्छ ।
नेपालमा हाल ४ लाख ९६ हजार ३० जना दक्ष जनशक्ति यहाँ सुचिकृत रहेका श्रेष्ठले बताए । डाटाबेसमा दर्ताकाे लागि उद्योग दर्ताको प्रमाणपत्र र प्यान दर्ताको प्रमाणपत्र भएमा रजिस्टर हुन सकिने श्रेष्ठले बताए । www.nstb.org.np मा आफैंले दर्ता गर्न सकिने छ । औद्याेगिक क्षत्रभित्र रहेकाे उद्याेगीहरुलाई लक्ष्यित गरी आयाेजना गरिएकाे कार्यक्रममा उद्योग परिसंघ बागमती प्रदेशका प्रशासकीय अधिकृत जगन्नाथ लामिछानेलगायत औद्याेगिक क्षत्रका झण्डै ३ दर्जन उद्याेगका सञ्चालक तथा प्रतिनिधिहरुकाे सहभागीता रहेकाे थियाे । कार्यक्रममा सामाजिक विकास मन्त्रालयका श्रेष्ठ र सुरेन्द्र कुमार रामले सहजीकरण गरेका थिए ।
औद्योगिक क्षेत्र भित्रका उद्योगीहरूको लागि लक्ष्यित गरेर कार्यक्रम गरिएको उद्योग संघका कार्यकारी निर्देशक नेपालले बताए । डाटाबेसमा सहभागी हुनकाे लागि आफूहरुले पनि सहयाेग गर्ने उद्योग संघका सह-काेषाध्यक्ष दिवस चौलागाईंले बताए । सिपयुक्त जनशक्तिको हालको ठेगान उपलब्ध हुनपर्ने, दर्ता भएका सङ्ख्यासंगै रोजगार प्राप्तको संख्या समेत अपडेट हुनुपर्ने, विवरणमाथी गोपनीयता कायम हुनुपर्ने जस्ता सवालमा भने ध्यान दिनुपर्ने देखिएकाे उनले बताए ।
हाल विभिन्न ३१४ प्रकारकाे सिप भएका मा ४ लाख ९६ हजार ३० जना जनशक्तिले दक्षताकाे सिप परिक्षा पास गरेकाे NSTB डाटाबेसले देखाउँछ ।