मौन आवाज
अहिले
उराठ छ गाउँको बाटो !
सपनामा आमा खोज्दै हिंडिरहेको बालक झैं
अहिले
अलपत्र छ गाउँको बाटो ।
शहरबाट एकाध आउने एनजीओका
गाडीहरुले कुल्चेर
अहिले
हिलाम्मे छ गाउँको बाटो !
टेकेर जानेहरुले बिर्सेपछि
नआएपछि फर्केर प्रिय पाईतालाहरु
अहिले
उदास छ गाउँको बाटो !
बूढो रुखको कापबाट
चुहिन्छ कहिलेकाहीं जूनको उज्यालो
कहिलेकाहिं
आइपुग्छ टाउकोमाथिको जंगलबाट
सान्त्वना बोकेर बुहारी फकाउने बतासहरु !
रोगी स्वास्नीको खकारमा देखेपछि रगत
गुज्रँदै गएपछि तमसुकको म्याद
परदेश गएका छोराहरुको सम्झनामा
चिठी लेखिरहेको पिता झैं –
अहिले
व्याकुल छ गाउँको बाटो !
स – साना बच्चा नदीहरुलाई
जसलाई पाठशाला पठाउनु छ
वन झाँक्रीहरुसँग लडेर उनिहरुलाई
जिताउनु छ
सभ्यताको नवीन संसारमा प्रवेश गराउनु छ
समयलाई अँध्यारोबाट जोगाउनु छ ।
युगौंदेखि यसरी नै
घिसार्दै घिसार्दै आफ्नो नियति
हिंडिरहेको छ गाउँको बाटो
यहीँबाट कति पोइला गए खलाँसीहरुसित
कति पुगे राजधानीमा नेता हुन
कोहि कवि भए
कोहि डाक्टर
कोहि कलाकार भए
कोहि ईन्जिनियर !
तर ,
अहिले पनि किन उस्तै छ गाउँको बाटो ?
कविता शर्मा
इच्छाको बृक्ष लटरम्म छ
भोग बिलासका फलहरु
जताततै झुन्डिरहेका छ्न
हाँगा लच्काउँदै
जीवनको पाठशालाबाट तिमीले
पाएको शिक्षा
मानौ कुनै जङ्गली काँडो हो
उद्याउनै नपर्ने धारिलो
हो अब त्यही धारमा रेट्नु पर्छ
कुसंस्कारमा झुन्डिएका ॠतुफल
उद्धार गर्नु पर्छ ती हरिया पल्लव
जो आफ्नै रुखको डालीमा
छोपिएका छ्न
हराएका छ्न
अस्तित्व गुमाउँदै
ऐसआरामले उब्जाएको कुप्रथालाई
संस्कारको अभिषेक गरेर
संरक्षण गर्नु पर्छ तिमीले
सम्भावनाका बिरुवाहरू
तिम्रो उत्सर्गले
प्रस्फुटन भएको अङ्कुर
एकदिन अवस्य फुल्ने छ फल्ने छ
अनि छर्ने छ आत्मीयताको सुगन्ध
जस्को बास्नाले मगमगाउनु पर्छ सारा ब्रह्माण्ड
जसरी घामले पक्षपात गर्दैन उज्यालो छर्न
आगोले हेर्दैन सानो ठूलो
नदीले जान्दैन चिप्लिनु र हाम्फाल्नुको अभिप्राय
उसैगरि तिमीले पनी
कर्मयोगको वचन शिरोधार्य गर्दै
आध्यात्मिक र आधुनिकताको महासंगमबाट
जनकल्याणको निम्ति
एउटा राम खोज्नु छ
नया युगको रामायण रच्न
जहाँ , सीता हरिने छैनन कुनै रावणबाट
बनवास बस्नु पर्दैन राम
पुत्रशोकमा मर्नु पर्दैन कुनै दशरथ
हो यस्तो एउटा महाकाव्य लेख्न
प्रतीक्षा छ
आउछौ नि हैन एकपटक
पुनः भानु तिमी
बँगैगाउँ गुहावटी, आसाम
मकवानपुर । गायक जीवन शर्माको गायन प्रस्तुति रहेकाे एकल साँझ कार्यक्रम आज बुधबार हेटौँडामा आयोजना हुने भएकाे छ । प्रगतिशील लेखक संघ मकवानपुरको आयोजनामा जनवादी गायक शर्माका गायन प्रस्तुति हेटौंडा–४ मा रहेको रोयल पार्टी प्यालेसमा हुने भएकाे हाे ।
चार दशकभन्दा लामो समयदेखि अनवरत रूपमा जनताका पक्षमा गीत गाउँदै आएका शर्माको हेटौँडामै पहिलो एकल गायन प्रस्तुति हो । २०३६ साल पश्चात नेपालका गाउँगाउँमा पुगेर गीतमार्फत् जनताहरूलाई सुसूचित र राजनीतिक रुपमा सचेत बनाउन अनवरत लागि परेका शर्माका हालसम्म २ हजारभन्दा बढी गीत रेकर्ड छन् । शर्माका ‘सिमली छायाँमा बसी भरिया लामो सास फेरेको…’, ‘झरनाको चिसो पानी….’, ‘चाहिँदैन मलाई सिसाको महल…’ लगायत गीतहरू आमनागरिकको मनमा बस्न सफल भएका छन् ।
कार्यक्रममा प्रवेशका लागि एक सय (विद्यार्थीका लागि), तीन सय र पाँच सय दरका टिकटहरूको व्यवस्था गरिएको प्रगतिशील लेखक सङ्घ मकवानपुरका अध्यक्ष श्रीराम अधिकारीले जानकारी दिए। कार्यक्रम अपरान्ह ४ बजे हुने बताइएकाे छ ।
शर्मा बासुदेव रिजाल स्मृति साहित्य सम्मानबाट सम्मानित हुदैं
जनवादी गायक शर्मा बासुदेव रिजाल स्मृति साहित्य सम्मानबाट सम्मानित हुने भएका छन् । आदिकवि भानुभक्त आचार्यको जन्मजयन्तीको अवसरमा बुधबार मकवानपुरगढी गाउँपालिकामा शर्मालाई नगद १५ हजार नगद सहित सम्मान गरिने भएको छ ।
बासुदेव रिजाल स्मृति प्रतिष्ठान मकवानपुरका अध्यक्ष आरसी रिजालले प्रतिष्ठानको आयोजनामा मकवानपुरगढी गाउँपालिका–३ स्थित भानु माध्यामिक विद्यालयमा बिहान ११ बजे आयोजना हुने साहित्यिक कार्यक्रममा शर्मालाई सम्मान गर्न लागिएको जानकारी दिए ।
यसैगरी प्रतिष्ठानले बासुदेव भानु स्मृति साहित्य सम्मान छन्दकवि ठाकुर शर्मालाई प्रदान गर्ने भएको छ । शर्मालाई नगद १५ हजार रुपैयाँ सहित उक्त सम्मानबाट सम्मान गर्न लागिएकाे रिजालले बताए ।
साहित्यिक कार्यक्रमकाे अवसरमा गाउँपालिका स्तरिय मावि तहका विद्यार्थी बीच कविता प्रतियोगिता समेत आयोजना गरिने प्रतिष्ठानकी सदस्य अनिता न्यौपानेले जानकारी दिइन् । प्रतिष्ठानले विद्यालयमा आदिकविको प्रतिमा स्थापना गरेर हरेक वर्ष भानु जयन्तीमा साहित्यक कार्यक्रम आयोजना गर्दै आएको उनले बताईन् ।
देशकाे राजधानीमा स्थायी बसाेबास रही साहित्यकाे क्षेत्रमा क्रियाशील साहित्यकार सुरेशराज बैद्य साहित्यका मुक्तक, कथा, गजल , उपन्यास, गीत लेखनमा सक्रिय रहदै आउनु भएको छ । २०५७ साल मा मुक्तक सङ्रह झरेका फुलहरु , २०६१ सालमा सामाजिक उपन्यास स्तब्ध आकाश र गीति एल्बम दिलको पानामा प्रकाशित गरिसकेका वैद्यका केही गीतहरु नेपाली चलचित्रमा समेत समेटिएका छन् । नेपालकाे राजधानी काठमाडाैमा वि.सं. २००४ सालमा जन्मनु भएका वैद्य करिब ४० वर्ष औषधी व्यवसायमा संलग्न रहनु भएकाे थियाे । साहित्य क्षेत्रमा उहाँ मित्र नरेन्द्र तुलाधरको प्रेरणाले लागेको बताउनु हुन्छ । बि कम (बाणिज्य सकायमा स्नातक ) महेन्द्र मोरङ कलेज बिराटनगरबाट उत्तीर्ण गर्नु भएका वैद्य साहित्य लेखनको बाटो ल्याउन प्रेणना दिएको तुलाधरले त्यो बेला कबिता लेखेर सुनाएकाे भरमा साहित्यमा लागेको भन्नुहुन्छ। विगत ४ वर्षदेखि सामाजिक सजालमा उहाँका मुक्तक, गजल र गीत प्रकाशन हुदै आएका छन् । अहिलेकाे परिवेशमा रहेर नेपाली साहित्य सन्दर्भमा साहित्यकार सुरेशराज वैद्यसँग सहीखबरकाे लागि आरपी गुरागाँईंले गरेकाे कुराकानीको सम्पादित अंशः
साहित्य लेखनमा लाग्नु भएको कति भयो ?
साहित्य लेखन को यात्रा २०२३ सालबाट शुरु भएको हो। करीब ५६ बर्ष भयो साहित्य लेखनी थालेको ।
साहित्य लेखनमा कस्काे प्रेरणाले लाग्नु भएको हो ?
साहित्य क्षेत्रमा मेरो परम मित्र नरेन्द्र तुलाधरको प्रेरणाले लागेको हुँ । उहाँले नै हो मलाई साहित्य लेखनको बाटो ल्याउन प्रेणना दिएको । त्यो बेला उहाँले कबिता लेखेर मलाई सुनाउनु हुन्थ्यो । म त्यही कविता सुनेर साहित्यमा लागेको ।
साहित्यको कुन विधामा कलम चलाउनुहुन्छ ?
साहित्यका मुक्तक र गीतमा बिधा अली बढी कलम चलाएको छु । साहित्य लेखनको सुरुवाती समयमा मुक्तक, गीत, कथा र उपन्यासमा कलम चलाए । ती विधामा पुस्तक पनि प्रकाशन गरेको छु । तर पछिल्लो केही वर्षदेखि मुक्तक गजल र गीतमा मात्र सिमित छु ।
साहित्यलाई कसरी परिभाषित गर्नुहुन्छ ?
साहित्य लाई आ आफ्नै किसिमले परिभाषित गरेता पनि मैले भन्नू पर्दा समाजमा देखेका घटेका घटना साथै केही आफ्ना भोगाइहरु नै साहित्यको जन्मने थलो हो भन्नु पर्छ।
साहित्य लेखन बाहेक अरु कुन पेशामा आवद्ध हुनुहुन्छ ? साहित्य लेखनमा समय कसरी मिलाउनु हुन्छ ?
साहित्य लेखनको प्रारम्भिक चरणबाट २०६८ सालसम्म औषधि ब्यबासायी भएर जीवन गुजारा गरेको हुँ । पछिल्लो समय ११ बर्षदेखि स्वघोषित रिटाएर जीवन यापन गर्दैछु । साहित्य लेखनको लागि कुनै खास समय त छैन । यसो मनमा भावनाहरु सलबलाएको बेला लेखी हाल्छु ।
आफूलाई कुन विधाको स्रष्टा भनिन रुचाउनु हुन्छ ? किन ?
त्यो त आफैले कसरी भन्नु । साहित्यका ५ बिधामा कलम चलाएता पनि हाल लाई ३ बिधा मा सिमित छु । अब पाठकहरुले कुन दृष्टि ले हेर्नु हुन्छ । म त आफुलाइ साहित्य को बिद्यार्थि भन्न रुचाउँछु ।
साहित्यका कुनै पुस्तक प्रकाशित गर्नु भएको छ ?
प्रकाशनको कुरा गर्दा २०५७ साल मा मुक्तक सङ्रह झरेका फुलहरु । २०६१ सालमा सामाजिक उपन्यास स्तब्ध आकाश र गीति एल्बम दिलको पानामा प्रकाशित छन् ।
नेपाली साहित्य लेखन र अध्ययनमा वर्तमान अवस्था कस्तो पाउनु हुन्छ ?
नेपाली साहित्य लेखनमा पछिल्लो समय मुक्तक, गजल लघुकथा र आख्यान रहेका छन् । साहित्यमा नयाँ पुस्ताको सक्रियता समेत बढ्दै गएको छ । पढन् संस्कृतिको समेत विकास हुँदै गएको छ । प्रविधिको प्रयोगले संजालमा जोडिएर पनि साहित्य सृजना तथा अध्ययन बढ्दै गएको छ ।

साहित्यिक स्रष्टाहरूको समाज प्रतिको दायित्व के हो जस्तो लाग्छ ?
समाजको समाजका सदस्यका गतिविधिलाई साहित्यको माध्यमबाट पाठक सामु ल्याउनु र समाज परिवर्तनको सकारात्मक चिन्तन साहित्य मार्फत साहित्यकारले पस्कनु पर्छ । साथै सम्बन्धित व्यक्ती समाजका सदस्य लगायतलाई समाधानको बाटोको रुपरेखा समेत साहित्यले कोरिदिनु पर्छ । समाज परिवर्तनको सकारात्मक सन्देशको दायित्व समाज प्रति स्रष्टाको रहन्छ । साहित्य समाज को दर्पण भएकोले समाजका हरेक घटनाबाट प्रेरित भएर नै साहित्य लेखिने भएकोले समाजमा चेतना जगाउने काम हो ।
समाज र साहित्यको सम्बन्धमा कस्तो समानता छ जस्तो लाग्छ ?
समाज र साहित्य एक अर्काका परिपुरक हुन् । साहित्यलाई समाजको ऐनाको रुपमा लिइन्छ । समाजलाई साहित्यले छर्लङ देखाउँछ । समाज बदल्न समेत साहित्यको भूमिका रहन्छ । समाजका कृयाकलाप बाट नै साहित्य लेखनको प्रेरणा मिल्ने गर्छ । साहित्यबाट समाजले रुपान्तरणका साथै प्रेरणा पाएको हुन्छ।
साहित्य लेखनबाट के पाए भन्ने लाग्छ ?
साहित्य लेखनबाट अहिलेसम्म पाएको भनेको नै आत्म सन्तुष्टि हो मेरो लागि।
पछिल्लो समय साहित्यका पाठक कतिका छन् जस्तो लाग्छ ?
जुन बेला मैले साहित्य मा प्रबेश गरे त्यो बेला को तुलना गर्दा अहिले नयाँ पुस्ताहरु साहित्यमा सक्रिय छन् । प्रविधिको प्रयोगले विभिन्न सन्जालका माध्यमबाट समेत साहित्यिक गतिविधि तथा लेखन भएका छन् । सामाजिक सञ्जालमा विभिन्न पेज बनाउँदै दिनहुँ साहित्यिक गतिविधि गरिदै आएको छ । साहित्यमा लाग्नेहरु बढ्दै गएका छन् । साहित्य प्रत्येकको दैनिकी जस्तै भएको छ। प्रसस्त सर्जक र पाठक छन।
पछिल्लो समय बुढयौली साहित्यबाट साहित्यिक गतिविधी हुने गरेका छन् । यसलाई कसरी लिनु भएको छ ?
यो राम्रो पक्ष हो । विभिन्न पेशा व्यवसाय सक्रिय जीवन पछीको तनाव रहित जीवनको लागि समेत बुढयौली साहित्य अनिवार्य छ । आफू भएको प्रतिभालाई मर्न नदिन तथा जीवनको ढल्कदो उमेरमा सक्रियता बढाउन यसले मद्धत मिल्छ । समयमा उसको अनुभव ज्ञान सीप समेत प्रयोग गर्न सकिन्छ ।
अरु कुनै विधामा पुस्तक प्रकाशनको तयारी गरिरहनु भएको छ कि ?
प्रकाशनको तयारीमा गजल सङ्रह मुक्तक सङ्रह गीत सङ्रह र कथा सङ्रह छन् तर अवसर पाएको छैन । केही तयारी पनि गर्दैछु । अबसर मिलाएर प्रकाशन गर्ने जमर्को गर्दैछु । हेरौं कहिले समय जुर्छ।
अन्त्यमा केही……?
बिगत ४ बर्ष देखि बिद्युतिय माध्यमबाट प्रत्येक दिन जस्तो मेरा साहित्यिक रचनाहरु मुक्तक गजल र गीत सामाजिक संजालमा प्रकाशति हुँदै आएका छन् । सामाजिक संजाल मार्फत पाठकहरु समक्ष आउदै गरेकोमा समय अनुकुल मिले पुस्तकका रुपमा समेत पाठकहरु समक्ष आउने छु । पाठकहरुलाई मेरा रचना लाई माया गरेर हौसला दिन हुन अनुरोध गर्दछु । साथै साहित्यलाई लेखेर जगेर्ना गरौ नसके हौसला दिएर सम्मान गर्न साहित्यिक मनहरुमा आग्रह समेत गर्दछु ।

मकवानपुर । महिला साहित्यकारहरुको संस्था आँचल साहित्य कला पुञ्जको अध्यक्षमा भावना सापकोटा चयन भएकी छिन् । आँचलमा सापकोटाको नेतृत्वमा ९ सदस्यीय समिति सर्वसम्मत चयन भएको हाे ।
शनिबार हेटौंडामा भएको आँचलकाे चाैथाे साधारण सभाले उपाध्यक्ष नीरा शर्मा, सचिव सविता तिमल्सिना, कोषाध्यक्षमा निर्मला ब्लोन र सहसचिवमा चण्डिका गौतम चयन गरेकाे हाे ।
यस्तै सदस्यमा भवानी तिमल्सिना, रजनी पौडेल, एलिजा पुडासैनी र ज्योत्सना श्रेष्ठ चयन भएका छन् । नवनिर्वाचित समितिले कार्यसमितिमा २ जनालाई मनोनित गरी ११ सदस्यीय समिति बनाउने नवनिर्वाचित अध्यक्ष भावना सापकोटाले जानकारी दिइन् । नव निर्वाचित समितिकाे कार्यकाल ३ वर्षकाे हुने छ ।