देशकाे राजधानीमा स्थायी बसाेबास रही साहित्यकाे क्षेत्रमा क्रियाशील साहित्यकार सुरेशराज बैद्य साहित्यका मुक्तक, कथा, गजल , उपन्यास, गीत लेखनमा सक्रिय रहदै आउनु भएको छ । २०५७ साल मा मुक्तक सङ्रह झरेका फुलहरु , २०६१ सालमा सामाजिक उपन्यास स्तब्ध आकाश र गीति एल्बम दिलको पानामा प्रकाशित गरिसकेका वैद्यका केही गीतहरु नेपाली चलचित्रमा समेत समेटिएका छन् । नेपालकाे राजधानी काठमाडाैमा वि.सं. २००४ सालमा जन्मनु भएका वैद्य करिब ४० वर्ष औषधी व्यवसायमा संलग्न रहनु भएकाे थियाे । साहित्य क्षेत्रमा उहाँ मित्र नरेन्द्र तुलाधरको प्रेरणाले लागेको बताउनु हुन्छ । बि कम (बाणिज्य सकायमा स्नातक ) महेन्द्र मोरङ कलेज बिराटनगरबाट उत्तीर्ण गर्नु भएका वैद्य साहित्य लेखनको बाटो ल्याउन प्रेणना दिएको तुलाधरले त्यो बेला कबिता लेखेर सुनाएकाे भरमा साहित्यमा लागेको भन्नुहुन्छ। विगत ४ वर्षदेखि सामाजिक सजालमा उहाँका मुक्तक, गजल र गीत प्रकाशन हुदै आएका छन् । अहिलेकाे परिवेशमा रहेर नेपाली साहित्य सन्दर्भमा साहित्यकार सुरेशराज वैद्यसँग सहीखबरकाे लागि आरपी गुरागाँईंले गरेकाे कुराकानीको सम्पादित अंशः
साहित्य लेखनमा लाग्नु भएको कति भयो ?
साहित्य लेखन को यात्रा २०२३ सालबाट शुरु भएको हो। करीब ५६ बर्ष भयो साहित्य लेखनी थालेको ।
साहित्य लेखनमा कस्काे प्रेरणाले लाग्नु भएको हो ?
साहित्य क्षेत्रमा मेरो परम मित्र नरेन्द्र तुलाधरको प्रेरणाले लागेको हुँ । उहाँले नै हो मलाई साहित्य लेखनको बाटो ल्याउन प्रेणना दिएको । त्यो बेला उहाँले कबिता लेखेर मलाई सुनाउनु हुन्थ्यो । म त्यही कविता सुनेर साहित्यमा लागेको ।
साहित्यको कुन विधामा कलम चलाउनुहुन्छ ?
साहित्यका मुक्तक र गीतमा बिधा अली बढी कलम चलाएको छु । साहित्य लेखनको सुरुवाती समयमा मुक्तक, गीत, कथा र उपन्यासमा कलम चलाए । ती विधामा पुस्तक पनि प्रकाशन गरेको छु । तर पछिल्लो केही वर्षदेखि मुक्तक गजल र गीतमा मात्र सिमित छु ।
साहित्यलाई कसरी परिभाषित गर्नुहुन्छ ?
साहित्य लाई आ आफ्नै किसिमले परिभाषित गरेता पनि मैले भन्नू पर्दा समाजमा देखेका घटेका घटना साथै केही आफ्ना भोगाइहरु नै साहित्यको जन्मने थलो हो भन्नु पर्छ।
साहित्य लेखन बाहेक अरु कुन पेशामा आवद्ध हुनुहुन्छ ? साहित्य लेखनमा समय कसरी मिलाउनु हुन्छ ?
साहित्य लेखनको प्रारम्भिक चरणबाट २०६८ सालसम्म औषधि ब्यबासायी भएर जीवन गुजारा गरेको हुँ । पछिल्लो समय ११ बर्षदेखि स्वघोषित रिटाएर जीवन यापन गर्दैछु । साहित्य लेखनको लागि कुनै खास समय त छैन । यसो मनमा भावनाहरु सलबलाएको बेला लेखी हाल्छु ।
आफूलाई कुन विधाको स्रष्टा भनिन रुचाउनु हुन्छ ? किन ?
त्यो त आफैले कसरी भन्नु । साहित्यका ५ बिधामा कलम चलाएता पनि हाल लाई ३ बिधा मा सिमित छु । अब पाठकहरुले कुन दृष्टि ले हेर्नु हुन्छ । म त आफुलाइ साहित्य को बिद्यार्थि भन्न रुचाउँछु ।
साहित्यका कुनै पुस्तक प्रकाशित गर्नु भएको छ ?
प्रकाशनको कुरा गर्दा २०५७ साल मा मुक्तक सङ्रह झरेका फुलहरु । २०६१ सालमा सामाजिक उपन्यास स्तब्ध आकाश र गीति एल्बम दिलको पानामा प्रकाशित छन् ।
नेपाली साहित्य लेखन र अध्ययनमा वर्तमान अवस्था कस्तो पाउनु हुन्छ ?
नेपाली साहित्य लेखनमा पछिल्लो समय मुक्तक, गजल लघुकथा र आख्यान रहेका छन् । साहित्यमा नयाँ पुस्ताको सक्रियता समेत बढ्दै गएको छ । पढन् संस्कृतिको समेत विकास हुँदै गएको छ । प्रविधिको प्रयोगले संजालमा जोडिएर पनि साहित्य सृजना तथा अध्ययन बढ्दै गएको छ ।

साहित्यिक स्रष्टाहरूको समाज प्रतिको दायित्व के हो जस्तो लाग्छ ?
समाजको समाजका सदस्यका गतिविधिलाई साहित्यको माध्यमबाट पाठक सामु ल्याउनु र समाज परिवर्तनको सकारात्मक चिन्तन साहित्य मार्फत साहित्यकारले पस्कनु पर्छ । साथै सम्बन्धित व्यक्ती समाजका सदस्य लगायतलाई समाधानको बाटोको रुपरेखा समेत साहित्यले कोरिदिनु पर्छ । समाज परिवर्तनको सकारात्मक सन्देशको दायित्व समाज प्रति स्रष्टाको रहन्छ । साहित्य समाज को दर्पण भएकोले समाजका हरेक घटनाबाट प्रेरित भएर नै साहित्य लेखिने भएकोले समाजमा चेतना जगाउने काम हो ।
समाज र साहित्यको सम्बन्धमा कस्तो समानता छ जस्तो लाग्छ ?
समाज र साहित्य एक अर्काका परिपुरक हुन् । साहित्यलाई समाजको ऐनाको रुपमा लिइन्छ । समाजलाई साहित्यले छर्लङ देखाउँछ । समाज बदल्न समेत साहित्यको भूमिका रहन्छ । समाजका कृयाकलाप बाट नै साहित्य लेखनको प्रेरणा मिल्ने गर्छ । साहित्यबाट समाजले रुपान्तरणका साथै प्रेरणा पाएको हुन्छ।
साहित्य लेखनबाट के पाए भन्ने लाग्छ ?
साहित्य लेखनबाट अहिलेसम्म पाएको भनेको नै आत्म सन्तुष्टि हो मेरो लागि।
पछिल्लो समय साहित्यका पाठक कतिका छन् जस्तो लाग्छ ?
जुन बेला मैले साहित्य मा प्रबेश गरे त्यो बेला को तुलना गर्दा अहिले नयाँ पुस्ताहरु साहित्यमा सक्रिय छन् । प्रविधिको प्रयोगले विभिन्न सन्जालका माध्यमबाट समेत साहित्यिक गतिविधि तथा लेखन भएका छन् । सामाजिक सञ्जालमा विभिन्न पेज बनाउँदै दिनहुँ साहित्यिक गतिविधि गरिदै आएको छ । साहित्यमा लाग्नेहरु बढ्दै गएका छन् । साहित्य प्रत्येकको दैनिकी जस्तै भएको छ। प्रसस्त सर्जक र पाठक छन।
पछिल्लो समय बुढयौली साहित्यबाट साहित्यिक गतिविधी हुने गरेका छन् । यसलाई कसरी लिनु भएको छ ?
यो राम्रो पक्ष हो । विभिन्न पेशा व्यवसाय सक्रिय जीवन पछीको तनाव रहित जीवनको लागि समेत बुढयौली साहित्य अनिवार्य छ । आफू भएको प्रतिभालाई मर्न नदिन तथा जीवनको ढल्कदो उमेरमा सक्रियता बढाउन यसले मद्धत मिल्छ । समयमा उसको अनुभव ज्ञान सीप समेत प्रयोग गर्न सकिन्छ ।
अरु कुनै विधामा पुस्तक प्रकाशनको तयारी गरिरहनु भएको छ कि ?
प्रकाशनको तयारीमा गजल सङ्रह मुक्तक सङ्रह गीत सङ्रह र कथा सङ्रह छन् तर अवसर पाएको छैन । केही तयारी पनि गर्दैछु । अबसर मिलाएर प्रकाशन गर्ने जमर्को गर्दैछु । हेरौं कहिले समय जुर्छ।
अन्त्यमा केही……?
बिगत ४ बर्ष देखि बिद्युतिय माध्यमबाट प्रत्येक दिन जस्तो मेरा साहित्यिक रचनाहरु मुक्तक गजल र गीत सामाजिक संजालमा प्रकाशति हुँदै आएका छन् । सामाजिक संजाल मार्फत पाठकहरु समक्ष आउदै गरेकोमा समय अनुकुल मिले पुस्तकका रुपमा समेत पाठकहरु समक्ष आउने छु । पाठकहरुलाई मेरा रचना लाई माया गरेर हौसला दिन हुन अनुरोध गर्दछु । साथै साहित्यलाई लेखेर जगेर्ना गरौ नसके हौसला दिएर सम्मान गर्न साहित्यिक मनहरुमा आग्रह समेत गर्दछु ।


