मकवानपुर । नेपालीहरुको दास्रो ठूलो चाड तिहार अर्थात् यमपञ्चक कार्तिक १६ गते मंगलबारबाट सुरु भएको छ । मंगलबार साँझ यमदीप दान गरेर तिहारको सुरुवात गरिएकाे छ । यमदीप दान, धनत्रयोदशी (धनतेरस) तथा धन्वन्तरी जयन्ती आज मंगलबार नै परेकाे छ । साेही अनुसार तिहारकाे सुरुवात भएकाे छ ।
कार्तिक कृष्ण त्रयोदशीदेखि कार्तिक शुक्ल द्वितीया अर्थात् भाइटीकाका दिनसम्म यमदीप दान गर्ने शास्त्रीय विधि छ । यमदीप दान गरेमा यमराजको यातनाबाट मुक्ति पाइने धार्मिक विश्वास छ । तिहार कार्तिक कृष्ण त्रयोदशीदेखि कार्तिक शुक्ल द्वितीया अर्थात् भाइटीकाका दिनसम्म ५ दिन मनाइने गरिन्छ ।
तिहार आजबाट सुरु भए पनि तिथिको घटबढका कारण काग तिहार र कुकुर तिहार दुबै कार्तिक १७ गते बुधबार परेको छ । कार्तिक १७ गते बुधबार काग तथा कुकुर तिहार र नरक चतुर्दशी परेको छ । कार्तिक १८ गते विहीबार लक्ष्मीपूजा मनाइँदैछ । कार्तिक १९ गते शुक्रबार गोवर्ध्दन पूजा तथा नेवारी समुदायमा म्ह–पूजा परेको छ भने कार्तिक २० गते शनिबार भाइटीका परेको छ ।
यसवर्षको भाइटीकाको उत्तम साइत बिहान ११ बजेर २ मिनेटमा रहेको पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिले जनाएको छ ।
मकवानपुर । हेटाैडामा रहेकाे मानव सेवा आश्रमलाई आर्थिक सहयोग गरिएकाे छ । नेपाली कांग्रेस बागमती प्रदेश संसदीय दलका नेता एवं मकवानपुर सभापति ईन्द्रबहादुर बानियाँले मानव सेवा आश्रमलाई १ लाख आर्थिक सहयोग गरेका छन् ।
बानियाँले आफ्नो सेवा सुविधाबापत प्राप्त रकममबाट सहयोग स्वरुप उक्त रकम आश्रमका संस्थापक केन्द्रीय अध्यक्ष रामजी अधिकारीलाई हेटौंडा आश्रममा पुगेर हस्तान्तरण गरेका छन् ।मानवीय सेवामा अनुकरणीय काम गरिरहेको आश्रममा आश्रितहरूको सेवामा सहयोग पुगोस् भन्ने उद्धेश्यले आफ्नो सेवासुविधाबापतको रकम हस्तान्तरण गरेको बानियाँले बताए । उनले आश्रम र संस्थापक अध्यक्ष रामजी अधिकारीसहित आश्रम परिवारको कामको प्रशंसा समेत गरेका छन् ।
बानियाँले आश्रममा आश्रित अग्रजबाट टीका ग्रहणका साथै बालबालिकाहरूलाई दशैंको टीका समेत लगाई दिएका थिए । बानियाँले आश्रमलाई नियमित सहयोग गर्दै आएका छन् । प्रदेशसभा सदस्य बानियाँबाट प्राप्त सहयोग आश्रममा आश्रितहरूको गाँसबास र उपचारमा सदुपयोग गर्ने अधिकारीले बताए ।
बानियाँले केही दिन अघि मकवानपुरको भीमफेदी कारागारमा रहेका कैदीबन्दीलाई दशैं मनाउन ६० हजार रूपैयाँ सहयोग गरेका थिए । उनले सांसद बापत प्राप्त सेवा सुविधा सामाजिक हितमा खर्चिदै आएका छन् ।
मकवानपुर । नेपालीहरुको महान् चाड बडादशैंको मुख्य दिन आज विजया दशमी पर्व मनाइदैछ । बडा दशैको मुख्य दिन, देवी दुर्गा भवानीके प्रसाद टीका र जमरा लगाइ हर्षोल्लासपूर्वक मनाइने गरिन्छ ।
मान्यजनबाट रातो टिका, पहेँलो जमरा र आशिर्वाद ग्रहण गर्नु विजया दशमीकाे विशेषता हो ।
घटस्थापनाको दिन राखिएको जमरा आज वैदिक विधिपूर्वक विसर्जन गरेपछि दशैंको टिका सुरु हुन्छ । आसुरी शक्तिमाथि दैवी शक्तिको विजयको प्रतीकको रुपमा यो चाड मनाइन्छ । यो दिन मर्यादा पुरुष श्रीरामले रावणको अन्त्य गरेको वा देवी भगवतीले महिषसुरको वध गरेको धार्मिक मान्यता रहि आएको छ ।
घटस्थापनाको दिनमा विधिपूर्वक राखिएको जमरा र टीका देवी दूर्गालाई चढाए पछि आफ्ना मान्यजनहरुबाट नव दुर्गा भवानीको प्रसादको रुपमा टिका र जमरा लगाउने चलन रहेको छ ।
समस्त नेपालीजनले विजयादशमीलाई एकता, भ्रातृत्व र प्रेमको रुपमा लिने गरेका कारण पनि सबै आफन्तजन एकै स्थानमा भेला भएर टीका लगाउने प्रचलन छ । मान्यजनको हातबाट दशैंको टीका लगाउन देश विदेशबाट समेत मानिसहरु आफ्नो गाउँघरमा पुग्ने गर्दछन् । कतिपय स्थानमा कोजाग्रत पूर्णिमासम्म पनि टीका लगाउने चलन छ ।
दशैंको टिकामा अन्य फुलको प्रयोग गरिदैन । दशैंको टिकासंगै सम्बृद्धिको प्रतिको रुपमा मानिएको जमराको नै प्रयोग गर्ने धार्मिक प्रचलन रहेको छ । आजबाट शुरु भएको दशैंको टिका ५ दिन सम्म चल्ने छ । कोजाग्रत पुर्णिमाको दिन बिधिवत रुपमा टिका समापन गरि दशैं बिदा गर्ने पौराणिक प्रचलन रहेको छ ।
विजयादशमीको दिन देवी विसर्जनको साइत बिहान ८ बजेर १९ मिनेटमा रहेको छ । जमरा र टीका देवी दूर्गालाई चढाएपछी टिकाको उत्तम साइत १० बजेर २ मिनेटमा रहेको छ । आश्विन शुक्ल दशमीका दिन मान्यजनको हातबाट देबीको प्रसाद ग्रहणका लागि विजया दशमीको दिनभर नै उत्तम साइत भएकोले जुनसुकै बेला टीका प्रसाद ग्रहण गर्दा पनि शुभ हुने जनाइएको छ ।
मकवानपुर । बडादशैं अन्तर्गत विजया दशमीमा लगाइने टीकाको उत्तम साइत शुक्रबार विहान १० बजेर २ मिनेटमा रहेको छ । विजया दशमी पनि भनिने दशैंमा मान्यजनहरुबाट टीका जमरा थापेर आशिर्वाद लिने चलन छ ।
घटस्थापनाका दिनदेखि पूजा आराधना गरिने देवीलाई दशैंको टीकाको दिन बिहान ८ बजेर १९ मिनेटमा विसर्जन गरिने साइत रहेको छ । विजयादशमीका दिन साइत खोजेर टीका लगाउनेहरुका लागि बिहान १० बजेर २ मिनेटकोसाइत शुभ रहेको भएपनि दिनभरीनै टिका लगाउँन सकिने पञ्चाङ निर्णायक समितिले जनाएकाे छ ।
यसैगरी टीका लगाउने मानिस पूर्व र लगाईदिने मानिस पश्चिम फर्किएर टिका लगाउने तथा अाशिर्वाद लिने गर्दा राम्राे मानिन्छ । टीका र जमरालाई दूर्गादेवीको प्रसादको रुपमा लगाउने प्रचलन छ । कसैकसैले टीकाको दिनदेखि कोजाग्रत पूर्णिमासम्म र कसैले विजया दशमीको दिनमात्र टीका लगाउने गर्दछन् ।
मकवानपुर । बडा दशैं अन्तर्गत आज महानवमी पर्व मनाइदैछ । आश्विन शुक्ल नवमीका दिनमा मनाइने याे पर्वमा नवदुर्गा भगवतीको विशेष पूजा आराधना गरिन्छ । नवरात्र अन्गर्गत आज अन्तिम दिन देशभरका शक्ति पीठमा पूजा आराधना एवं दर्शनका लागि भक्तजनको भीड लाग्छ ।
आश्विन शुक्ल प्रतिपदाका दिन घटस्थापना गरी जमरा राखिएको पूजा कोठा वा दसैँ घरमा आज नवदुर्गा मध्येकी नवौँ देवी सिद्धिदात्रीको विधिपूर्वक पूजा आराधना गरिन्छ । दुर्गाको प्रतीकका रूपमा कन्यालाई पूजा गरी दक्षिणासमेत दिइन्छ । यस अवसरमा महाकाली, महालक्ष्मी र महासरस्वतीको पनि विधिपूर्वक पूजा आराधना गरिन्छ ।
महानवमीका दिनमा गरिने दुर्गा पूजा लगायतका कार्य गरी घटस्थापनाका दिनमा राखिएको जमरा विभिन्न शक्ति पीठमा लगी चढाइन्छ । दसैंघर र कोत लगायत राज्यका विभिन्न देवी मन्दिर र शक्ति पीठमा बोका, हाँस, कुखुरा र राँगाको बलिसहित दुर्गा भवानीको विशेष पूजा आराधना र दुर्गा सप्तशती(चण्डी), श्रीमद्देवीभागवत एवं देवी स्तोत्र पाठ गरिन्छ ।
पशु बलि नदिने र शाकाहारीहरूले भने महानवमीका दिनमा कुभिन्डो, घिरौँला, मूला, काँक्रो र जटा नरिवल समेत बलि दिई पायस पनि चढाउने गर्दछन् । अधिकांश स्थानमा महाष्टमीको दिनमा बलि दिने र महानवमीका दिनमा मार हान्ने चलन पनि रहेको छ ।
मार्कण्डेय पुराणमा उल्लेख भए अनुसार महानवमी तिथिकै दिन चामुण्डा देवीले रक्तबीज राक्षसलाई वध गरेकाले महानवमी पर्वलाई विशेष महत्त्वका साथ लिइन्छ । कतिपय शक्ति पीठमा भने आज हाँस, कुखुरा, बोका, भेडा र राँगाको पञ्च बलि पनि दिने गरिन्छ ।
महानवमीका अवसरमा कोतहरूमा हर्षबढाइँका साथ कोत पूजा र निशाना पूजा गरिन्छ । यस अवसरमा हनुमान ढोका दरबारका साथै नेपाली सेनाका ब्यारेक र गुल्महरूमा बाजागाजासहित जङ्गी निशाना पूजा र कोत पूजा गर्ने प्रचलन रहेको छ ।
हनुमान ढोका दरबारमा रहेको वर्षमा एक पटक महानवमीका दिन मात्र खुल्ने तलेजु भवानीको मन्दिर पनि आजैको दिन खुल्ने गर्दछ ।