मकवानपुर । मकवानपुरमा भू–तथा जलाधार व्यवस्थापन कार्यालय स्थापना भएकाे छ । बागमती प्रदेशको उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरण मन्त्रालय अन्तर्गतको भू–तथा जलाधार व्यवस्थापन कार्यालयको बुधबार हेटौंडामा उद्घाटन् गरिएको छ ।
मकवानपुरकाे भू तथा जलाधार व्यवस्थापन कार्यालयकाे प्रदेशका निवर्तमान मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेलले उद्घाटन गरेका हुन् । भू–तथा जलाधार व्यवस्थापन कार्यालय यस अघी प्रदेशका ललितपुर र सिन्धुपाल्चाेक जिल्लामा मात्र रहेकाे थियाे । रामेछाप, नुवाकोट र मकवानपुर जिल्लामा भू–तथा जलाधार व्यवस्थापन कार्यालय थप गरिएको हो । कार्यालय थपिए सँगै अब भएका ५ वटा कार्यालयले प्रदेशका १३ वटा जिल्लाको भू–तथा जलाधार क्षेत्रकाे काम गर्ने छ ।
उद्घाटन कार्यक्रममा उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरण मन्त्री शान्ति प्रसाद पौडेल, उद्योग, पर्यटन वन तथा वातावरण राज्यमन्त्री सरस्वती बाटी, सामाजिक विकास राज्यमन्त्री जुनेली श्रेष्ठ, जिल्ला समन्वय समिति मकवानपुरका प्रमुख रघुनाथ खुलाल, उद्योग, पर्यटन वन तथा वातावरण मन्त्रालयका सचिब डाक्टर सिन्धुप्रसाद ढुंगाना लगायतकाे उपस्थिति रहेकाे थियाे ।
मकवानपुर । थाहा नगरपालिकाका सूचना अधिकारी सुरजकुमार भुजेल सम्मानित भएका छन् । राष्ट्रिय सूचना आयोगले सूचनामा सर्वव्यापी पहुँचसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय दिवसको अवसरमा थाहा नगरपालिका मकवानपुरका सूचना अधिकारी भुजेल सम्मानित गरेकाे हाे ।
मंगलबार भएको राष्ट्रिय सभाका अध्यक्ष गणेश तिमल्सिना तथा आयोगका अध्यक्ष महेन्द्रमान गुरुङले भुजेललाई सम्मान गरेका हुन् ।
थाहानगरका भुजेलसंगै उत्कृष्ट कार्यसम्पादन गर्ने मुस्लिम आयोगका सूचना अधिकारी दयाराम तिवारी, जिल्ला हुलाक कार्यालय ताप्लेजुङका राजेश चौधरी र जिल्ला हुलाक कार्यालय खोटाङका सूचना अधिकारी सरोज खतिवडालाई नगद पुरस्कार र प्रमाणपत्र प्रदान गरिएको हो ।
त्यसैगरी सूचना हकका अभियन्ता अजयकुमार साह (उदयपुर), डा. मुन्नाकुमार मिश्र (बारा), शैलेन्द्रकुमार महतो (धनुषा), ईश्वरा तिवारी (झापा) र रामपुकार रौनियार पर्सालाई आयोग स्थापना दिवसका अवसरमा गत वैशाख २२ गते घोषणा गरिएको ‘विनय कसजू उत्कृष्ट अभियन्ता पुरस्कार’ प्रदान गरिएको छ ।
‘राज्यका हरेक निकायलाई सूचनाको हक प्रदान गर्ने सन्दर्भमा कहीँकतै कमजोरी भए त्यसलाई सच्याउनु पर्छ’ कार्यक्रमको अवसरमा राष्ट्रियसभा अध्यक्ष तथा प्रमुख अतिथी तिमिल्सिना भने–‘सूचनाको हक कार्यान्वयनको विषय लोकतन्त्र र सुशासनसँग जोडिएकाले लिने र दिने दुवै जागरुक हुन आवश्यक रहेको छ ।’

‘मुलुकमा सुशासन कायम गर्न नागरिकलाई बलियो तुल्याउन राज्यका निकायले जनतालाई सूचना प्रवाह गर्न कुनै कन्जुस्याइँ गर्नु हुँदैन्’ राष्ट्रिय सूचना आयोगका प्रमुख सूचना आयुक्त गुरुङले भने, ‘स्थानीय तहका उजुरीको संख्या बढ्ने क्रमले लोकतान्त्रिक पद्धति सुदृढ मात्र होइन, नागरिक पनि सचेत भइसकेको संकेत गरेको छ ।’
‘लोकतन्त्रसँग अन्योन्याश्रित सम्बन्ध रहेको सूचनाको हक कार्यान्वयन गर्ने सन्दर्भमा सूचना लिने र दिने संस्कृतिलाई व्यवस्थित तुल्याउन आवश्यक छ‘ नेपाल पत्रकार महासंघका सभापति विपुल पोख्रेलले उनले भने, ‘सूचनाले पारदर्शी समाज निर्माण गर्छ, पारदर्शी समाजले मात्र लोकतन्त्रलाई बलियो बनाउन सक्छ ।’
मकवानपुर । मकवानपुर प्रहरीले जवरजस्ती करणी उद्योग मुद्दामा फरार रहेका प्रतिवादी १ जनालाई पक्राउ गरेको छ । पक्राउ पर्नेमा हेटौंडा उपमहानगरपालिका वडा नम्वर ९ बस्ने २८ वर्षीय ओम पुलामी मगर रहेकाे जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरले जनाएको छ ।
मकवानपुर जिल्ला अदालतको २०७७ साल चैत्र १८ गतेको फैसलाले जबरजस्ती करणी उद्योग मुद्दामा २ वर्ष ६ महिना कैद भुक्तान गर्न बाँकी भई फरार रहेका मगरलाई ईलाका प्रहरी कार्यालय पशुपतिनगर मकवानपुरबाट खटिएको प्रहरी टोलीले पक्राउ गरेको हो ।
मगरलाई हेटौंडा उपमहानगरपालिका–९ बाट पक्राउ गरी आवश्यक कारबाहीको लागि मकवानपुर जिल्ला अदालत मकवानपुरमा उपस्थित गराईएको मकवानपुर प्रहरी प्रवक्ता प्रहरी नायव उपरीक्षक जयश्वर रिमालले जानकारी दिए ।
मकवानपुर /बागमती प्रदेशलाई नेपालको पहिले साक्षर प्रदेशको रुपमा सोमबार घोषणा गरिएको छ । प्रदेशको सामाजिक विकास मन्त्री विजय सुवेदीले प्रदेशलाई साक्षर प्रदेश घोषणा गरियोस् भनेर प्रस्ताव राखेपछि मुख्यमन्त्री अष्टलक्ष्मी शाक्यले यस्तो घोषणा गरेकी हुन । तर अझै यस प्रदेशमा १५–६० उमेर समूहका ४५ हजार ३ सय ४५ निरक्षर जनसंख्या साक्षर हुन बाकी रहेको तथ्याङ्कले देखाएको छ ।
०–१५ वर्षवर्ष र ६० वर्षभन्दा माथिको उमेर समुहका समेत गरी ३९ लाख ४० हजार ६ सय ३० जना निरक्षर जनसङ्ख्या रहेको प्रदेशको सामाजिका विकास मन्त्रालयको तथ्याङ्कले देखाएको छ । युनेस्कोको अनुसार निरक्षर जनसंङ्ख्याको ९५ प्रतिशत साक्षर भएमा पहिलो चरण साक्षर घोषणा गर्न सकिने मापदण्ड अनुसार साक्षर घोषणा गरिएको बागमती प्रदेश शिक्षा विकास निर्देशक चन्द्रप्रसाद लुईटेलले बताए । उनका अनुसार प्रदेशमा ९७ दशमवल २२ प्रतिशत जनसंङ्ख्या साक्षर रहेका छन् ।
बाँकी निरक्षर जनसंङख्यालाई साक्षर बनाउन अब आ–आफ्नो जिल्लाका सरोकारवालाहरुले जिम्मेवारी बहन गर्नुपने उनले बताए । बागमती प्रदेशको सारक्षरता प्रतिशत ९७ दशमलव २२ रहेको दावि गर्दै समाजिक विकास मन्त्रालयले प्रदेशलाई साक्षर घोषणा गर्न प्रस्ताव गरेको थिए । प्रदेशमा रहेको कुल ५५ लाख २९ हजार ४ सय ५२ जनसंङरख्या रहेकामा १५ देखी ६० वर्ष उमेर समूहका १६ लाख ३४ हजार १ सय ७६ जना छन् । मापदण्ड अनुसार यसमध्ये १५ लाख ८८ हजार ८ सय २२ जना साक्षर रहेकोले साक्षर घोषण गर्न सकिने छ ।
यस अघि नै प्रदेशको सबै जिल्ला साक्षर घोषणा भइसकेको छन् । सबै जिल्ला साक्षर घोषणा गरिएपछि प्रदेशलाई साक्षर घोषणा गरिएको हो । प्रदेशको ललितपुर जिल्लाका सबै जनसंङ्ख्या साक्षर रहेको मन्त्रालयले जनाएको छ । यसैगरी रसुवामा ५ सय ४२ जना, सिन्धुलीमा ६ सय ३५ जना, मकवानपुरमा ८ सय ८ जना, निरक्षर रहेका छन् । यसैगरी सबैभन्दा बढी निरक्षर जनसंङख्या रहेको जिल्लामा काठमाडौ रहेको छ । काठमाडौ जिल्लामा अझै १८ हजार ५३ जनालाई साक्षर बनाउनु पर्ने चुनौती रहेको मन्त्रालयले जनाएको छ । यसैगरी काभ्रेमा १३ हजार १ सय ५५ जना, सिन्धुपाल्चोकमा १ हजार ९ सय २ जना निरक्षर रहेका छन् ।
सोमबार प्रदेशको सामाजिक विकास मन्त्रालयमा आयोजित साक्षर बागमती प्रदेश घोषणा कार्यक्रममा प्रदेशका मन्त्रीहरु, प्रदेशका जिल्ला समन्वय समितिका सभापतिहरु, शैक्षिक व्यक्तित्वहरुको उपस्थिती रहेको थियो ।
साक्षर प्रदेशको अबको उद्देश्य
नेपालमा रहेका निराक्षरहरूलाई साक्षर बनाउन प्रथम पञ्चवर्षीय योजनाकालदेखि नै योजनाबद्ध रूपमा कार्य प्रारम्भ भएतापनि यसले सार्थकता पाउन सकेको थिएन ।
राज्य पुनरसंरचना पश्चात् नेपाल सरकारले २०७६ साललाई साक्षर नेपाल वर्षको रूपमा मनाउनको साथै सोही अवधिमा साक्षर नेपाल घोषणा गर्ने उद्देश्यसहित कार्य अगाडि बढाएको थियो । यो अभियानले गति लिँदालिँदै २०७७ चैत्र पश्चातको विश्वव्यापी कोरोना भाइरसको सङ्क्रमणको लहरले साक्षर नेपाल अभियानलाई सार्थकता दिन सकेको थिएन । बागमती प्रदेश सरकारले १५–६० उमेर समूहका प्रौढहरूको साक्षरता वृद्धि गर्ने कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्ने, प्रदेशभित्र बसोबास गर्ने १५–६० उमेर समूहका व्यक्तिहरूको साक्षरता प्रतिशत ९५ वा सो भन्दा माथि भए पश्चात् प्रदेश साक्षर घोषणा गर्न कार्य अगाडी बढाउँदै आएको थियो ।
कार्यक्रम अनुसार साक्षारता कार्यक्रमको रणनीतिक योजना अगाडि बढाउँदै लगिएको लुइटेलले बताए । प्रदेश भित्रका ११९ स्थानीय तहहरूबाट पनि आआफ्ना स्थानीय तहमा सा तहको अभियानका रूपमा साक्षरता कार्यक्रम सञ्चालन गराउँदै साक्षर स्थानीय तह घोषणा गर्ने कार्य सम्पन्न गरेको उनले बताए । स्थानीय तहहरूले वडागत रूपमा साक्षर अभियान सञ्चालन गराई प्रत्येक १५–६० उमेर समूहका व्यक्तिहरूको साक्षर प्रतिशत ९५ वा सो भन्दा बढी भए पनि वडा घोषणा गराएकाृ उनले बताए ।
लुइटेलका अनुसार स्थानीय तहले साक्षर स्थानीय तह घोषणा गर्दा बाँकी निरक्षरलाई समेत साक्षर गराई पूर्ण साक्षर स्थानीय तह बनाउने प्रतिबद्धता जनाएका छन् । यसैगरी प्रदेश सक्षर प्रदेश घोषणा गरे पश्चात् साक्षरतालाई सीपसँग जोड्दै यस प्रदेशको १५ देखि ६० वर्षका नागरिकहरु समसामायक सूचना र प्राविधिक ज्ञानको पहुचमा पुर्याउने लक्ष्य प्रदेश सरकारले राखेको छ ।
प्रदेशभित्रका बाँकी १५–६० उमेरका निरंक्षरहरूलाई साक्षर गराउन स्थानीय तहसँग सहकार्य गरी पूर्ण साक्षर बागमती प्रदेश बनाउन सहजीकरण गर्नेछन् । निरन्तर शिक्षाको माध्यमबाट साक्षर १५–६० उमेर समूहका व्यक्तिहरूलाई जीवन र जगतको बोध, दैनिक जीवनका सीपको विकास र ज्ञान प्रस्फुटनको मार्गमा अग्रसर हुने वातावरण सिर्जना गर्ने, साक्षर १५–६० उमेर समूहका व्यक्तिहरूलाई पठन संस्कृतिको विकास गरी विश्वव्यापी ज्ञान, सीप, प्रविधि, नवप्रवर्तन र सिकाई संस्कार सहित साक्षरताको दिगोपनाका लागि प्रेरित हुने वातावारण सिर्जना गर्ने, यो उमेर समूहका व्यक्तिहरूको तथ्याङ्क अध्यावधिक गर्ने कार्यलाई निरन्तरता दिइने रणनीतिक योजना बनाइएको मन्त्री सुवेदीले बताए ।
मकवानपुर /मकवानपुरगढी गाउँपालिका अध्यक्ष बिदुर हुमगाईले परम्परागत चाडपर्वहरूमा हुन अनावश्यक खर्चहरू कटौती गरेर वचत गर्न तथा व्यवसायीक उत्पादनमा लाग्न आग्रह गरेका छन् ।
गाउँपालिकाको वडा-६ स्थित कालिदेवी प्राथमिक बिद्यालयको १७ औं अभिभावक भेलालाई सम्बोधन गर्दै अध्यक्ष हुमगाईले यस्तो बताएका हुन ।
तामाङ समुदायको बाहुल्यता रहेको सो क्षेत्रमा बालबालिकाहरूको पौष्टिकतालाई ध्यान दिन नसक्दा कुपोषणलगायतको समस्या हुनसक्ने संभावनालाई मध्येनजर गर्दै अध्यक्ष हुमगाईले यस्तो आग्रह गरेका हुन् । खानालाई पौष्टिकता नष्ट नहुने गरि प्रयोग गर्न र चाडपर्वमा गरिने अनावश्यक खर्चहरू कटौती गर्ने उनले आग्रह गरेका हुन् । कार्यक्रम बिध्यालय स्रोत व्यक्ति दाँसरथी उपाध्यायले बिद्यालय जाने उमेर समूहका बालबालिकाहरू बिद्यालय गए/ नगएको निगरानी समुदायले गरिदिन आग्रह गरे । सरकारले आधारभुत तहको शिक्षा अनिवार्य र निशुल्क गरेकोले सबैले अनिवार्य रूपमा बालबालिकालाई बिद्यालय पठाउन उपाध्यायले आग्रह गरे ।
कार्यक्रममा बिद्यालय स्रोत व्यक्ति इन्द्रबहादुर कार्कीको पनि उपस्थिति रहेको थियो ।
नकुल चौलागाईं व्यवस्थापन समिति अध्यक्ष चयन
मकवानपुरगढी गाउँपालिका -६ स्थित कालिदेवी प्राथमिक बिद्यालय व्यवस्थापन समितिको अध्यक्षमा नकुल चौलागाईं चयन भएका छन् । आइतबार भएको भेलाले चौलागाईंको अध्यक्षतामा ९ सदस्यीय नयाँ व्यवस्थापन समिति चयन गरेको हो । समितिको सदस्यहरूमा वडा प्रतिनिधिबाट वडा अध्यक्ष टीका दाहाल, शिक्षक प्रतिनिधिबाट सानुमाय दोङ्ग र सदस्य सचिव बिद्यालयको प्रध्यानाध्यापक देवकी तिमल्सिनालाई चयन गरिएको छ ।
व्यवस्थापन समितिको सदस्यहरूमा जितबहादुर दोङ्ग, तिलकबहादुर रूम्बा, सन्चमाया भम्जन, बिबिमाया मोक्तान र कृष्णकुमारी कार्की चयन भएको अध्यक्ष चौलागाईंले बताए ।
यसैगरी सोही भेलामा स्थानीय नबदुर्गा टोल विकास संस्थाको तेस्रो बार्षिक साधारणसभा पनि गरिएको थियो । टोल बिकास संस्था अध्यक्ष नकुल चौलागाईंको अध्यक्षतामा भएको साधारणसभाले यस सचिबको भूमिकामा रहेका देवराज घिमिरेको राजिनामा स्वीकृत गरि पुर्णबहादुर घलेलाई चयन गरेको छ । कार्यक्रम अध्यक्ष चौलागाईंले टोल विकास संस्थाले वडाको कार्यक्रमलाई चासोका साथ हेरेको बताउंदै डकुमेन्टेशन व्यवस्थापनको कार्यलाई चुस्त राख्न पालिका र वडालाई अनुरोध गरे ।
