मकवानपुर । स्व बुद्ध रत्न शाक्य स्मृति विद्यालय स्तरीय वक्तृत्वकला प्रतियोगितामा आधुनिक राष्ट्रिय माविका कर्ण यादव प्रथम भएका छन् । जेसीआई हेटौंडा लेडी जेसीज सप्ताह २०२१ अन्तर्गत दोस्रो दिन विहीबार भएकाे वक्तृत्वकला प्रतियोगितामा आधुनिक माविकै रिसि यादव द्वितिय र चन्द्रोदय माविकी आश्र्या जर्गा मगर तृतिय भएका छन् ।
परिवर्तनको लागि उठ्नुस् र मानव विकासका लागि नेतृत्वको अभ्यास भन्ने विषय रहेकाे प्रतियोगितामा ६ वटा विद्यालयका १४ जना प्रतियोगीहरुको सहभागीता रहेको थियो । जनसाहित्यिक मञ्च नेपालको केन्द्रीय सचिवालय सदस्य मसान उपासक र साहित्य संगम मकवानपुरका अध्यक्ष अनिता न्यौपानले प्रतियाेगिताकाे निर्णयक रहेका थिए । प्रथम, द्वितीय र तृतीयलाई क्रमशः ५ हजार, ३ हजार र २ हजार रुपैयाँ सहित जेसीज सप्ताह २०२१ समापन समारोह अन्तिम दिन पुरस्कृत गरिने छ ।
यसैगरी विहीबार नै महिला उद्योमशीलता सम्बन्धि तालिम भएको छ । तालिममा १५ जना सहभागी रहेको थियो । दोस्रो दिनमै हेटौंडा १ स्थित चौकीटोलमा स्वागत बोर्ड समेत स्थापना गरिएको छ । जेसीआई हेटौंडा लेडीका अध्यक्ष प्रतिमा श्रेष्ठको सभाध्यक्षता तथा जेसीआई हेटौंडा लेडी २०२१ का बोर्ड सल्लाहकार शुक्रराज जोशीको प्रमुख अतिथ्यता रहेको थियो । प्रतियोगिता स्वास्तिका बानियाँको संयोजकत्वमा भएको थियो । मूल कार्यक्रम संयोजक कविता पौडेल, सह मूल कार्यक्रम संयोजक डिलमाया घर्ती र लेडीकै पूर्व अध्यक्ष रश्मि बस्नेत लगायतको उपस्थिति रहेको थियो ।
नगरस्तरिय अन्तर विद्यालय (आधारभूत) तहको वक्तृत्वकला प्रतियाेगिता

यसै गरी बालअधिकारको सुनिश्चितताको लागि विद्यालयको भूमिका विषयमा नगरस्तरिय अन्तर विद्यालय (आधारभूत) तहको वक्तृत्वकला प्रतियोगिता छ । हेटौंडा उपमहानगरपालिका शिक्षा विकास महाशाखाको आयोजनना तथा महिला तथा बालबालिका महाशाखाको समन्वयमा कार्यक्रम भएको थियो ।
वक्तृत्वकला प्रतियोगितामा नवोदय शिसु सदनकी दर्शना सापकोटा प्रथम भएकी छिन् । द्वितिय जीएस निकेतन माविकी पूर्वजा न्यौपाने र तृतिय फेमकोल एकेडेमीकी एन्जिला मोक्तान भएका छन् । यसैगरी सान्त्वना बालजागृति बोर्डिङकी रेनिशा सापकोटा र प्रोत्साहनमा बालबोध माविकी आदित्या ढकाल भएका छन् । क्रमशः प्रथम, द्वितिय, तृतिय, सान्त्वनालाई स्टेशनरी सामाग्री र ब्याक सहित पुरस्कृत भएको छ । प्रोत्साहन पुरस्कारबाट छनौट भएकी ढकाललाई स्टेशनरी सामाग्री सहित पुरस्कृत गरको छ ।
प्रतियोगीहरुले बालअधिकार भनेको के हो ? बालबालिकाको स्थिति र यसमा विद्यालयको भूमिकाबारे आ–आफ्न धारणा राखेका थिए । १० वटा सामुदायिक र ८ वटा संस्थागत गरी १८ वटा विद्यालयका ३५ जना प्रतियोगिहरुको सहभागिता रहेको थियो । प्रतियाेगिताकाे निर्णयकमा ज्योति न्यौपाने, सिएम रिमाल, निर्जन अर्याल र माधव प्रसाद गौतमको भूमिका रहेको थियो ।
प्रतियोगीतामा हेटौंडा उपमहानगरपालिका शिक्षा विकास महाशाखा प्रमुख गंगाधर रिमालको सभाध्यक्षता तथा महिला तथा बालबालिका महाशाखाका अधिकृत जगन्नाथ सापकोटाको प्रमूख अतिथ्यता थियो ।
वायु मण्डलमा प्रदुषण ह्वात्तै बढेको कारण मकवानपुरलगायत बागमती प्रदेशको सबैजसो जिल्ला र आसपासमा पनि मौसम प्रतिकुल भएको छ । वायुमण्डलमा बढेको यो प्रदुषण वर्षा नभई तथा तिव्र बेगको हावा नचलि निको नहुने मौसमविद्हरुले बताएका छन् । मौसममा आएको बदलापको कारण २ दिन यता चिसो पनि बढेको छ ।
चिसोसँगै बालबालिका तथा वृद्धवृद्धाहरुको स्वास्थ्यमा समस्या देखिन थालेको छ । प्रतिकुल मौसमको कारण रुघा खोकी लाग्ने, टाउको दुख्ने, हाडजोर्निहरुको दुखाई तथा करकर खाने समस्याहरु सुरु भएका छन् । यो संगै पछिल्लो साता देशभर कोरोना संक्रमणको दर पनि बढ्न थालेको छ । चिसोकै कारण कोरोना संक्रमितहरुको दर बढ्न थालेको आशंका स्वास्थ्यकर्मीहरुले गरेका छन् । चिसोमा कोरोना भाइरस बढी सक्रिय हुने भएकोले पनि चिसो मौसममा संक्रमणको दर बढ्ने गरेको विगतको अनुभवले नै देखाएको छ ।
दुई चरणको कोरोना महामारीको कारण थिलोथिलो भएको स्वास्थ्य,अर्थ,शिक्षालगायत क्षेत्र विस्तारै सामान्य हुँदै गर्दा पुनः संक्रमणको दर बढ्न थालेकोले फेरी पनि समस्या देखिने प्रायः निश्चित भएको छ । चिसो मौसममा कोरोना संक्रमणसँगै हुनसक्ने अन्यअन्य संक्रमणबाट बच्नको लागि विशेष ध्यान पु-याउने गरौं । शरिर ढाक्ने कपडा लगाउने, सन्तुलित भोजन सेवन गर्ने, तातो र रसिलो कुराहरु पर्याप्ता खाने, मनतातो पानी प्रसस्त पिउने जस्ता स्वास्थ्य सतर्कता अपनाउनाले पनि संक्रमणबाट धेरै हदसम्म बच्न सकिन्छ । सचेत बनौं, स्वास्थ जटिलता हुनबाट बचौं । स्वास्थ्यमा कुनै खराबी देखिएमा स्वास्थ्य जाँच गराऔं ।
मकवानपुर । मकवानपुरगढी गाउँपालिकामा स्वीकृत भन्दा बढी नदीजन्य पदार्थ उत्खनन् गरिएकाे पाइए पछी साे वापत थप राजश्व सकलन हुने भएकाे छ । गाउँपालिकाले नदीजन्य पदार्थ उत्खननबाट थप सवा करोड राजश्व उठाउने भएकाे छ । स्वीकृत १ लाख ३५ हजार घन मिटरमा १ लाख ६३ हजार ८ सय ७४ घन मिटर नदिजन्य पदार्थ उत्खनन भएको थियो । बढी उत्खनन् गरिएको नदीजन्य पदार्थको परिमाण २८ हजार ८ सय ६१ को हाल बिक्रि मुल्य १ करोड २२ लाख १८ हजार ५ सय ९२ रुपैयाँ गाउँपालिकाकाे आम्दानीमा राजश्व थप हुने भएकाे हाे ।
सामरी खोलामा ज्यालादारीका कामदार र स्वयमसेवकको लापरवाहीका कारण नदीजन्य पदार्थ उत्खनन् बढी भएको पुष्टि भएको छ । सोही बढी उठेको नदीजन्य पदार्थ बिक्री गर्दा पालिकाले राजश्व उठाउँदै गरेको गाउँपालिकाका प्रवक्ता भागवत घिमिरेले जानकारी दिए । बढी उत्खनन् गरिएको नदीजन्य पदार्थको परिमाण २८ हजार ८ सय ६१ बाट १ करोड २२ लाख १८ हजार ५ सय ९२ रुपैयाँ गाउपालिकालाई थप राजस्व रकम प्राप्त हुन आएको प्रवक्ता घिमिरेले जानकारी दिए ।
गाउँपालिका कार्यालयले बुधवार पत्रकार सम्मेलन गर्दै ज्यालादारी कर्मचारीको बदमासीले नदीजन्य पदार्थ बढी संकलन भएको जानकारी दिएकाे हाे । सामरी खोलाबाट वर्षातको समयमा खोलाको सतह बढेर वस्तीमा खोला पस्ने जोखिम न्यूनिकरणका लागि गाउँपालिकाले नदीजन्य पदार्थ उत्खनन् गरेको थियो । वस्ती जोगाउनका निम्ति उत्खनन् गरिएको नदीजन्य पदार्थ खोला क्षेत्रमै घाट गद्दी गरेर राखिएको थियो ।
उक्त घाट गद्दी गर्दा ज्यालादारी कर्मचारीले बढी उत्खनन् गरेको र यसलाई सबै राजनीतिक दल, पत्रकारहरुले चासो देखाएपछि गाउँपालिकाले कदम अगाडि बढाएको थियो । गाउँपालिकाका अनुसार नदीजन्य पदार्थ उत्खनन्मा खटिएका ज्यालादारीका कामदार र स्वयंमसेवकले प्रतिटिपको आधारमा गाउँपालिकालाई हिसाब बुझाएको पाइएको छ । हिसाबमा उनीहरुले १ लाख ३५ हजार घनमिटर नदीजन्य पदार्थ रहेको भन्ने प्रतिवेदन दिएको प्रवक्ता घिमिरेले बताए ।
उक्त प्रतिवेदनकै आधारमा नदीजन्य पदार्थ बिक्री गर्दा नेपाली कांग्रेसले नदिजन्य पदार्थ उत्खनन परिमाणमा चित्त नबुझेको भन्दै गाउँपालिकाको ध्यानाकर्षण गराएको घिमिरेले बताए । उत्खनन् गरेर राखिएको नदीजन्य पदार्थ जिल्ला समन्वय समिति र गाउँपालिकाको प्राविधिक टोलीले नापजाँच गर्दा स्वीकृत भन्दा बढी नदीजन्य पदार्थ उत्खनन् गरिएको पत्ता लागेको थियो ।
गाउँपालिकाका प्रवक्ता भागवत घिमिरेले ६ नम्बर वडामै मात्रै घाट गद्दी गरिएको नदीजन्य पदार्थमा बढी उत्खनन् भएको पाइएको जानकारी दिए । उनका अनुसार ६ नम्बर वडा क्षेत्रमा पर्ने खोलामा उत्खनन्का लागि खटिएको ज्यालादारीका कर्मचारीले बढी नदीजन्य पदार्थ उत्खनन् गरिएको पाइएको थियो ।
नदीजन्य पदार्थ उत्खनन्मा ज्यादालारी कामदार र स्वयमसेवकले बढी उत्खनन् गरेको आवाज उठेपछि गाउँपालिकाले तत्काल कदम चालेको पाइएको छ । गाउँपालिकाले सर्वदलीय बैठक बोलाएर सवै दलको निगरानीमा डम्पिङ गरी राखेको बाँध झोलुङगे पुल मुनिको थुप्रोवाट नदिजन्य पदार्थ बिक्रि वितरण गर्ने कार्य गरिएको जनाइएको छ ।
गाउँपालिकावाट जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिमा पठाइएको थुप्रोका परिमाण थप घटबढ हुनुका कारण तथा नदीजन्य पदार्थमा देखिएको विवाद वारे यथार्थ विवरण गाउँकार्यापलिका पेश गर्नको लागि गाउँकार्यापालिकाको बैठकले गाउँपालिका उपाध्यक्षको संयोजकत्वमा छानविन समिति बनाएको थियो ।
मकवानपुर । मकवानपुर उद्योग वाणिज्य संघको विभिन्न पदहरुमा बुधबार मनोनयन गरिएको छ । संघको विधानमा व्यवस्था भए बमाेजिम विभिन्न पदहरुमा मनोनयन गरिएको संघले जनाएको हो ।
मनाेनयन हुनेहरु रोजगारदाता परिषदको सभापतिमा संघका उपाध्यक्ष उज्वल चौलागाई, बस्तुगत समन्वय समितिको संयोजकमा संघका उपाध्यक्ष राजु अधिकारी, महासचिवमा दिपक उप्रेती, सचिवहरुमा माधव ज्ञवाली, राजाराम कार्की र श्रीकृष्ण कर्माचार्य, सहकोषाध्यक्षमा निलम पाण्डे, महिला उद्यमी विकास समितिको सभापतिमा अंकिता सुमार्गी, बस्तुगत समन्वय समितिको सहसंयोजकमा तेजराज अधिकारी र प्रदिप अर्याल, सल्लाहकारमा उत्तमप्रसाद शर्मा, कानूनी सल्लाहकारमा ईश्वरराज ढकाल र आईटी परामर्शदातामा निरज श्रेष्ठ चयन भएका छन् ।
यसअघि संघको पदाधिकारीमध्ये वरिष्ठ उपाध्यक्षमा अनिल अग्रवाल, कोषाध्यक्षमा सन्तोष कुमार अर्याल, कार्यसमिति सदस्यमा रवि कडेल शर्मा, जगदिश दहाल, विशेष आमन्त्रित सदस्यमा राजेन्द्र लामिछाने र कृष्णराज कोइराला मनोनित भएका थिए ।
संघ सल्लाहकारहरुमा हिरालाल श्रेष्ठ, श्याम सुन्दर ढकाल, अशोक शाक्य, महेन्द्र राउत, नरोत्तम दहाल, सरोज खनाल र अध्यक्ष सल्लाहकारमा विष्णु प्रसाद घिमिरे यसअघि नै चयन भइसकेका छन् ।
- सरस्वती बस्नेत, सचिवालय सदस्य अनेमसंघ एवम् बागमती प्रदेशको पहिलो महिला मन्त्री
नेकपा एमालेकी नेतृ तथा बागमती प्रदेशको पहिलो महिला मन्त्री सरस्वती बस्नेतले नेकपा एमालेको केन्द्रीय सदस्य लड्ने तयारी गरेकी छिन् । २०३२ सालमा विद्यार्थी कालदेखि कम्युनिष्ट पार्टीको राजनीति गर्दै आएकी उनले आफू दशौँ महाधिवेशनबाट केन्द्रीय सदस्य हुन चाहेको बताएकी छिन् । २०१९ सालमा दोलखा जिल्लाको गौरीशंकर गाउँपालिकामा जन्मिएकी उनले विद्यार्थी कालदेखि नै विद्यार्थी राजनीति हुँदै शिक्षक, महिला संगठनको राजनीतिलाई सँगसँगै अघि बढाउँदै सामाजिक काममा समेत क्रियाशील रहँदै आइन् । नेकपा एमाले आशन्न दशौँ महाधिवेशनको सन्दर्भमा उहाँकाे राजनीतिक जीवन र अबको योजना के छ:-
राजनीतिक अनुभव र अबको योजना मेरो राजनीतिक यात्रा
म २०३२ सालदेखि विद्यार्थी जीवनदेखि नै राजनीतिमा लागेँ । त्यतिबेला म अनेरास्ववियु प्रारम्भिक कमिटीमा आवद्ध भएँ र केही समयपछि अनेरास्ववियुको पाँचौ जिल्ला सम्मेलनबाट जिल्ला कोषाध्यक्ष निर्वाचित भएँ । २०३७ सालदेखि शिक्षण पेशामा आवद्ध भएपछि भने विद्यार्थी राजनीतिबाट शिक्षक संगठनको राजनीति शुरु गरेँ ।
शिक्षण पेशा, शिक्षक संगठनको कामसँगै २०३७ सालदेखि पार्टीको महिला संगठन अखिल नेपाल महिला संघ (अनेमसंघ) को जिम्मेवारी पनि थप भयो । महिलाहरुलाई उनीहरुको हकअधिकारको सचेतनाका लागि संगठनमा आवद्ध गर्दै राजनीतिक रुपमा सचेत गराउँदै अघि बढाउनुपर्ने अवस्था थियो । त्यसैले अनेमसंघको गाउँ कमिटी कमिटी गठन गर्नेदेखि महिलाहरुलाई संगठित गर्दै शिक्षक संगठन र महिला संगठनको काम सँगसँगै गरेँ ।
पछि अनेमसंघको जिल्ला सचिव भएँ, त्यसपछि जिल्ला अध्यक्षहुँदै अनेमसंघको केन्द्रीय सदस्य र हाल केन्द्रीय सचिवालय सदस्यको जिम्मेवारी सहित क्रियाशील छु । त्यस्तै म अनेमसंघको बागमती प्रदेशको सचिव हुँ ।
पार्टी राजनीतिमा हाल बागमती प्रदेश कमिटीको सदस्य हुँ । म शुरुदेखि कुरा गर्ने हो भने पार्टीमा गाउँ कमिटी, जिल्ला कमिटी, राष्ट्रिय परिषद् सदस्य, अञ्चल कमिटी सदस्य हुँदै हाल प्रदेश कमिटी सदस्य र राष्ट्रिय प्रतिनिधि परिषद् सदस्य छु । वि सं २०७१ सालमा सुकुम्बासी आयोगको दोलखा जिल्लाको अध्यक्ष भएँ । विभिन्न सामाजिक संघसस्थाहमा समेत आवद्ध हुँदै २०७४ सालमा दोलखा जिल्लाबाट वाग्मती प्रदेश सभा सदस्यमा निर्वाचित भएकी छु ।
२०७४ सालमा बागमती प्रदेशको प्रदेश सभा सदस्य (सांसद) भएँ र २०७८ बैशाखमा बागमती प्रदेशको सामाजिक विकास मन्त्रीको जिम्मेवारी पाएँ । छोटो समयको लागि मन्त्री भए पनि यो प्रदेशको पहिलो महिला मन्त्री हुने अवसर पाएँ । देश संघीयतामा गइसकेर प्रदेश बनेको करिब ४ वर्षमा मात्रै यो प्रदेशले महिला मन्त्री पाएको हो ।
कोरोनाको दोस्रो लहरमा स्वास्थ्य मन्त्रालयको जिम्मेवारी: चुनौतिसँगै अवसर
म बैशाख १५ गते बागमती प्रदेश सरकारमा सामाजिक विकास मन्त्रीको जिम्मेवारीमा पुगेँ । स्वास्थ्य, शिक्षा, महिला, बालबालिकासहित ८ भन्दा बढी क्षेत्र हेर्नुपर्ने यो मन्त्रालय प्रदेशमा सबैभन्दा धेरै वटा क्षेत्र हेर्नुपर्ने मन्त्रालय हो सामाजिक विकास मन्त्रालय ।
म मन्त्री हुँदा कोरोना महामहारीको दोस्रो लहर शुरु हुँदै थियो । प्रदेशमा स्वास्थ्यको जिम्मेवारी त्यतिबेला सामाजिक विकास मन्त्रालयकै कार्यक्षेत्रमा पथ्र्यो । बढ्दो कोरोना महामारी, सबै ठप्प हुँदा म र मैले जिम्मेवारी सम्हालेको मन्त्रालय भने झन् बढी सक्रिय हुनुपर्ने अवस्था थियो । विशेष गरी कोरोनाकालमा प्रदेशको स्वास्थ्य क्षेत्रमा गरेको केही कामको विवरण यस्तो छ:
- प्रदेश अन्तरगतका अधिकांश अस्पतालमा अक्सिजन प्लान्ट स्थापना भईसकेको र बाँकी रहेका अस्पतालहरुमा जडान गर्ने काम अन्तिम चरणमा रहेको र स्थानीय तहमा समेत अक्सिजन कन्सन्ट्रेटर पुगिसकेको छ।
- संक्रमितहरुको उपचारको लागि ८०९ वटा क्ष्ऋग्, ४१६ वटा भेन्टिलेटर र ३१७० वटा
- HDU सहित १०,५०० बेडहरुको व्यवस्था छ।
- बर्खा याममा विपद प्रभावित क्षेत्रमा ज्भबतिज ऋबmउ सञ्चालन गरी स्वास्थ्य सेवा पुयाईरहेको।
- खोपको व्यवस्था संघीय सरकारले गरिरहेको र स्थानीय स्तरसम्म नै संघीय सरकारले खोप उपलब्ध गराएको छ। म हुँदासम्म बागमती प्रदेशभित्र करिब १३ लाख जनालाई कोभिड विरुद्धको खोप सेवा । आदि ।
- यी कामका साथै महिला, बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक र अपांगता भएका व्यक्तिहरुको लागि आर्थिक सशक्तिकरणका कार्यक्रमका लागि बजेट विनियोजन युवा परिषद गठन, खेलकुद र शिक्षा क्षेत्रमा पनि उल्लेख्य काम भएका छन् ।
करिब पाँच महिना मन्त्री हुँदा धेरै समय कोरोनाको दोस्रो लहरको चपेटामा परेर स्वास्थ्य क्षेत्रमा बढी ध्यान दिनुपरे पनि सामाजिक विकास मन्त्रालयको जिम्मेवारीमा रहेको अन्य क्षेत्रलाई पनि त्यत्तिकै ध्यान दिएर चालु आर्थिक वर्षको बजेट विनियोजनको काम गरेको छु ।
अन्तमा, २०३२ सालदेखि करिब पाँच दशक कम्युनिष्ट राजनीति, २०३७ सालदेखि करिब ३० वर्ष शिक्षण पेशामा आवद्ध भई सेवा निवृत्त भएपछि पूर्णकालीन पार्टी राजनीति ९नेकपा एमाले० मा उनी क्रियाशील छु । केही महिना सरकारमा बसेर समेत काम गर्ने अवसरले मेरो राजनीतिलाई अझ खँदिलो बनाएको महसुस मैले गरेको छु । तसर्थ म अब दशौं महाधिवेशनबाट पार्टी केन्द्रीय सदस्य हुनुपर्छ भनेर आवश्यक लागिरहेको छु ।
(बागमती प्रदेश सभा सदस्य मा. सरस्वती बस्नेतसँगको कुराकानीमा आधारित)