मकवानपुर । ‘मेरो गणना, मेरो सहभागीता’ भन्ने नाराका साथ हुन लागेको राष्ट्रिय जनगणना, २०७८ का तयारी तिव्र बनाइएको छ ।
आगामी जेठ २५ गतेबाट असार ८ गतेसम्म सञ्चालन हुने १२ औं जनगणना २०७८ बारे मकवानपुरमा बागमती प्रदेश जनगणना कार्यालयले सचेतना कार्यक्रम गरी जानकारी गराइएको छ । जनगणनाबारे जनचेतना अभिवृद्धिको लागि प्रदेश जनगणना कार्यालयले विभिन्न चरणको कार्यक्रम गरेको छ ।
गणना कार्यको लागि गणक तथा सुपरिपेक्षक पदमा दरखास्त आव्हान भइ, छनौटको तयारीमा रहेको छ । केन्द्रीय तथ्याङ्क विभागले राष्ट्रिय जनगणना, २०७८ को लागि करारमा गणक तथा सुपरिवेक्षक पदमा अनलाइनमार्फत दरखास्त आव्हान गरेको थियो ।
विभागले करिब ३९ हजार गणक र ८ हजार सुपरिवेक्षक करारमा भर्ना गर्दैछ । यस वर्ष मानिसको जनगणनाको अलावा व्यवसायिक प्रयोजनका लागि पालिएका पशुपन्छीको समेत जनगणना गरिने छ । अघिल्लो जनगणनामा भन्दा यसपटक ८ वटा बढी आधारभुत प्रश्नहरु राखिएको छ । राष्ट्रिय जनगणना २०७८, नेपालको बाह्रौँ जनगणना हो । नेपालमा वि.सं. १९६८ सालदेखि जनगणना प्रारम्भ भएको हो ।
थप विशेषता सहितको जनगणना हुँदै
संघीय संरचनापछि पहिलो गणनाको रुपमा यो गणना गरिदै छ । जसमा राष्ट्रिय जनगणना सञ्चाालन तथा व्यवस्थापन आदेश २०७६, सामुदायीक प्रश्नावलीको प्रयोग, सम्पूर्ण घरको प्रयोजन सहितको गणना, प्रविधीको प्रयोग, स्थानीय तह अनुसार नतिजा प्रकाशन, ९ महिना भित्र तथ्याङ्कीय प्रतिवेदन सार्वजनिक गरिने छ । यसैगरी संघ, प्रदेश, स्थानीय तह, नीजि तथा गैरसरकारी क्षेत्र बीच समन्वय, सहकार्य र सहयोग तथा सहकार्यमा गणना कार्य गरिने छ ।
५५ वटा मुख्य प्रश्न
जनगणनामा ५५ वटा मूख्य प्रत्रावली रहने छन् । लि·, उमेर, जातजाती, भाषा, धर्म, शिक्षा, वैवाहिक अवस्था, बसाईसराई, अपाङ्गता, आर्थिक काम प्रजनन् आदि ८ आर्थिक काम पेशा र वस्तु वा सेवाको उत्पादन अनुसारको विवरण समावेश गरिएको छ ।
यसैगरी काम गर्दाको हैसियत, संस्थागत क्षेत्र काम नगर्नुका कारण र कामको खोजी आदि विषयहरु पनि समावेश गरिएको छ । प्रश्नावलीमा परिवारले उपभोग गरेका सुविधाहरु, खानेपानी, खाना पकाउने इन्धन, बत्ति, टिभि, फोन, सवारी साधन बारेका प्रश्नहरु पनि समावेश गरिएको छ । यसैगरी विगतमा जस्तै महिलाको नाममा भएका घर तथा जग्गाको बारेमा प्रश्न राखिएको बागमती प्रदेश जनगणना अधिकारी राजेश दासले बताए ।
गोपनीयताको प्रश्न
जनगणनामा व्यक्तिले दिएको व्यक्तिगत तथा पारिवारिक विवरण तथ्याङ्क ऐन, २०१५ र यसबमोजिम जारी भएको जनगणना सञ्चालन तथा व्यवस्थापन आदेश, २०७६ ले गोपनीयताको सुनिश्चित गरेको छ । जनगणनाबाट प्राप्त तथ्याङ्कहरु व्यक्तिगत रुपमा नभई सामूहिकरुपमा मात्र प्रकाशन र प्रयोग गरिने भएकोले प्रश्नावलीमा समावेश गरिएको सबै प्रश्नावलीहरुको सही उत्तर दिन आम सर्वसाधारणलाई जनगणना अधिकारी दासले आग्रह गरे ।
‘कुनै व्यक्ति, संस्था वा व्यवसायलाई पहिचान गर्ने जानकारीलाई प्रकाशन गरिदैन’ दासले भने ‘जनगणनाको क्रममा दिइएको उत्तरको आधारमा पछि कुनै पनि कानुनी बाधाहरु आउने छैन ।’
राष्ट्रिय जनगणनामा संकलित गरिने विवरणहरू कुनै पनि कर प्रयोजन तथा अन्य कानूनी प्रमाणको रूपमा प्रयोग गर्न नमिल्ने उनले बताए । व्यक्तिले दिएको विवरण जनगणनामा खटिने कर्मचारीहरुले संरक्षण र गोप्य राख्ने सपथ लिने र यस विपरित काम गरेमा निजहरुलाई प्रचलित कानुन बमोजिम दण्ड र जरिवाना गरिने कानुनी व्यवस्था छ ।
यस वर्ष ७ वटा प्रदेश जनगणना कार्यालय, ८७ वटा जिल्ला जनगणना कार्यालय र ३४९ वटा स्थानीय जनगणना कार्यालयहरु मार्फत गणना कार्य हुने बागमती प्रदेश जनगणना कार्यालयले जनाएको छ ।
जनघनत्वको आधारमा एक जिल्लामा १ भन्दा बढी जिल्ला जनगणना कार्यालय र एक भन्दाबढी स्थानीय तहहरुलाई गाभेर १ मात्रै स्थानीय तह जनगणना कार्यालयको स्थापनाको तयारी भएको छ ।
२०७८ को जनगणना जेठ २५ बाट असार ८ गतेसम्म हुनेछ । यसैगरी गणनाको तथ्याङ्क प्रशोधन कार्य भदौ १ गतेबाट सुरु हुने छ । असोज मसान्तसम्म गणनाको प्रारम्भिक नतिजा सार्वजनिक भइसक्ने प्रदेश कार्यालयले जनाएको छ ।
सचेतना कार्यक्रममा मकवानपुर जिल्लाको प्रमुख जिल्ला अधिकारी गोविन्दप्रसाद रिजालले गणना कार्यमा सहभागी भइदिनको लागि सबैमा आग्रह गरे । विभिन्न सरकारी कार्यालयहरुले पनि राष्ट्रिय जनगणनाको बारेमा सही सूचना प्रचारप्रसार गर्नको लागि सहकार्य गर्न जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाटै अनुरोध गरिएको उनले बताए ।
मकवानपुर । मकवानपुरको बागमतीमा जारी चौथो बागमती गोल्डकप अन्तरगत बुधबार भएको खेलमा जावलाखेल युवा क्लब नवजागृती युबा क्लबलाई हराउँदै सेमिफाइनल प्रवेश गरेको छ ।
बुधबार १८ गते भएको खेलमा जावलाखेलले ४-१ गाेल अन्तरले नव जनजागृति युवा क्लब सिमरालाई पराजित गरेको गरेको हो । फापरवारी स्थित जनता माविको खेल मैदानमा भएको खेलको पहिलो हाफमा जावलाखेलका जर्सी नम्बर ७ का फेडे फफनाले ७,३७ र ४५ औं मिनेटमा ३ गोल गरेका थिए ।
खेलको पहिलो हाफको इन्जुरी समय सदुपयोग गर्दै नव जनजागृती युवा क्लबका जर्सी ७ का सौरभ तामाङले १ औं गोल फर्काएका थिए । सो गोल नै अन्तिम गोल हुन पुग्यो । दोस्रो हाफको ७५ औं मिनेटमा पुन : जर्सी नम्बर ७ का फेडे फफनाले चौथो गोल गर्दै टिमलाई सानदार जित निकाले ।
खेलमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका जावलाखेलका फेडे फफनाले म्यान अफ दी म्याच घोषित भए। उनले ५ हजार रुपैयाँ प्राप्त गरे। प्रतियोगिता अन्तरगत चैत १९ विहीवार थ्री स्टार क्लब ललितपुर र एपीएफ क्लब काठमाडौ बीच हुने आयोजकले जनाएको छ ।

खेलकुद स्वास्थ्यका लागि खेलकुद राष्ट्रका लागि भन्ने नाराका साथ संचालित प्रतियोगिताको फाइनल खेल चैत्र २३ गते हुनेछ । प्रतियोगितामा प्रथम हुनेलाई ८ लाख, द्वितीय हुनेलाई ४ लाख, सर्वोत्कृष्ट खेलाडीलाई ५१ हजार, बिधागत उत्कृष्ट खेलाडीलाई प्रतिखेलडी १०/१० हजार, म्यान अफ दि म्याचलाई प्रती खेलाडी ५/५ हजार प्रदान गरिने छ ।
प्रतियाेगितामा बागमती खेलकुद विकास समिति, नव जनजागृती युवा क्लब सिमरा, थ्रि स्टार क्लब, मकवानपुर–११, एपीएफ क्लब, हिमालयन शेर्पा क्लब, जाउलाखेल युथ क्लब, बागमती युवा क्लब सर्लाही, विर्तामोड युनाईटेड र अफ्रिकन रुट् एसोसिएसन, क्याम्रुन सहभागीता जनाएका छन ।
मकवानपुर । नेकपा (एमाले) संसदीय दलको विधान संशोधनका लागि समिति निर्माण गर्दै बागमती प्रदेशको पार्टी संसदीय दलको बैठक सकिएको छ ।
बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेलको अध्यक्षतामा बसेको बैठकमा पौडेलले विगतका कमि कमजोरीलाई त्यागेर अघि बढ्नु पर्ने धारण व्यक्त गरे । बैठकमा नेपाल समूहको तर्फबाट प्रदेशसभा सदस्य अष्टलक्ष्मी शाक्यले नेकपा एमालेलाई बलियो बनाएर अघि बढ्नु पर्ने भएकाेले पार्टीलाई एकताबद्ध बनाउन मुख्यमन्त्री पौडेल विरुद्धकाे अविश्वास प्रस्ताव फिर्ता लिएको बताइन् ।
उनले कम्युनिष्ट आन्दोलनको उपलब्धिलाई लत्याएर विधि र विधान मिच्दै अघि बढ्दा कम्युनिष्ट पार्टी धरासायी बनेको बताइन् । नेकपा एमालेलाई जनताले विश्वास गरेर बहुमत दिएको भएपनि सरकारले जनता हितमा काम गर्न नसकेको धारणा व्यक्त गरिन् । बैठकमा मुख्यमन्त्रीविरुद्धको अविश्वास प्रस्ताव फिर्ता भएका कारणले सो विषयमा छलफल नभएको नेकपा एमालेका प्रमुख सचेतक केशव राज पाण्डेले बताए ।
बैठकले पाण्डेको नेतृत्वमा ३ जना सदस्य रहने गरी नेकपा एमाले बागमती प्रदेश संसदीय दलको विधान संशोधन समितिसमेत गठन गरेको छ । समितिको सदस्यमा प्रदेशसभा सदस्य नारायण सिलवाल र उर्मिला कर्माचार्य रहेका छन् ।
सुदूरपश्चिम प्रदेशका प्रदेश लोक सेवा आयोगका पदाधिकारीले लिए शपथ लिएका छन् । प्रदेश प्रमुख शर्मिलाकुमारी पन्तले प्रदेश लोक सेवा आयोग, सुदूरपश्चिम प्रदेशका नवनियुक्त अध्यक्ष यज्ञराज बोहरालाई बुधबार पदको शपथ गराएकी हुन् ।
यस्तै प्रदेश प्रमुखको कार्यालय धनगढीमा आयोजित शपथ ग्रहण समारोहमा नवनियुक्त अध्यक्ष बोहराले आयोगका नवनियुक्त सदस्यद्वय लक्ष्मणबहादुर खड्का र भागरथी रानालाई शपथ गराएका छन् ।
नेपालको संविधानको धारा २४४ मा प्रदेश लोक सेवा आयोगसम्बन्धी व्यवस्था गरिएको छ । प्रदेश सरकारको सिफारिसमा प्रदेश लोक सेवा आयोग ऐन, २०७६ बमोजिम प्रदेश प्रमुख पन्तले प्रदेश लोक सेवा आयोग पदाधिकारीलाई चैत ९ गते नियुक्त गरेका थिए । डडेल्धुरा जिल्लाको अजयमेरु–४ निवासी आयोगका नवनियुक्त अध्यक्ष बोहरा यसअघि कैलाली जिल्लाको प्रजिअ थिए ।
यस्तै, आयोगका नवनियुक्त सदस्य खड्का अछाम जिल्ला साँफेबगर–१० र अर्का सदस्य राना कञ्चनपुर लालझाडी–१० निवासी हुन् ।
मकवानपुर । मकवानपुरको भीमफेदी गाउँपालिकाले जेष्ठ नागरिक स्वास्थ्य सेवा कार्यक्रम सुरु गरेको छ ।
भीमफेदी ५ माथिल्लो सुपिङ्गबाट सुरु भएको कार्यक्रमकाे गाउँपालिकाकी उपाध्यक्ष पार्वती रानाले शुभारम्भ गरेकी छन् । कार्यक्रमको शुभ आरम्भ गर्दै उपाध्यक्ष रानाले गाउँपालिकाले जेष्ठ नागरिक तथा दिर्घ रोगीहरुका लागि सम्वन्धित वडा बाटै स्वास्थ सेवा उपलब्ध गराउने गरी कार्यक्रमको सुरु गरेको बताईन् ।
सबै वडामा घरमै स्वास्थ्यकर्मीहरुले जेष्ठ नागरिक तथा दिर्घ रोगीहरुको परीक्षण पश्चात आवश्यक औषधीहरुको पनि व्यवस्था गरिने उनले बताईन् । मंगलबार सुरु भएको कार्यक्रममा ३० जना जेष्ठ नागरिकहरुको स्वास्थ्य परीक्षण गरिएको गाउँपालिकाका स्वास्थ्य संयोजक राम थिङ्गले जानकारी दिए ।

स्वास्थ्य संयोजक थिङ्गका अनुसार स्वास्थ्य परीक्षणमा जेष्ठ नागरिकहरु तथा दिर्घ रोगीहरुको स्वास्थ्य अवस्थाको जानकारी लिइएकाे छ । उनले भने– ‘स्वास्थ्य परीक्षणबाट तत्काल उपचार गर्नु आवश्यक पर्ने देखिए गाउँपालिकालेनै रिफर गरेर उपचार गरिनेछ व्यवस्था समेत गरिने छ ।’ आज बुधबार भीमफेदी ६ नंबर वडामा जेष्ठ नागरिक तथा स्वास्थ्य सेवा कार्यक्रम गरिने बताइएकाे छ ।