मकवानपुर । नेपाली कांग्रेस मकवानपुरको अधिवेशनमा पार्टी सचिव बुद्ध लामाले समेत सभापति पदमा उम्मेदवारी घाेषणा गरेका छन् । पार्टी सचिव लामाले शनिबार हेटौंडा–५ स्थित हेटौंडा रिसोर्टमा घोषणा सभा आयोजना गरेर फागुन १५ गतेदेखि हुने अधिवेशनमा सभापति पदकाे लागि आधिकारिक रुपमा आफ्नो उम्मेदवारी घोषणा गरेका हुन् ।
लामाले सभापति पदमा सहमतिको प्रयास भइरहेकोले कार्यबाहक सभापति विष्णुप्रसाद लामिछानेको नेतृत्वमा चुनावमा जाने सहमति जुटेकाे अवस्थामा आफू ब्याक हुने समेत उम्मेदवार घाेषणा कार्यक्रममा लामाले बताए । लामाले लामिछाने लामो संघर्ष गरेर निरन्तर राजनीतिमा क्रियाशील रहेको भन्दै लामिछानेकै नेतृत्वमा आफूहरु जान तयार भएको प्रष्ट पारेका छन् ।
‘सहमतिकाे प्रयास असफल भए चुनावमा लामिछाने दाई जानुहुन्न मलाई सहयोग गर्नुहुन्छ, म पनि सभापति पदमा उम्मेदवारी दिन्छ् ।’ लामाले भने । उनले आफ्नो नेतृत्वमा निवर्तमान सभापति इन्द्रबहादुर बानियाँले जिल्लामा स्थापित गराएको कांग्रेसको गरिमालाई आँच आउन नदिने गरी काम गर्ने बताए ।
कार्यक्रममा जिल्ला कोषाध्यक्ष गोपीलाल विक, प्रवक्ता प्रदीप कोइराला, सह सचिव रामबाबु बानियाँ, महिला नेतृ जानकी लामा, नेता प्रभात दाहाल, सुनिल दाहाल, प्रतिनिधि सभा २ का प्रदेश सभा क्षेत्र ख का सभापति रन्जन कालाखेती, क्षेत्र १ प्रदेश सभा ख का सभापति राजेश बानियाँ लगायतले भनाइ राखेका थिए ।
प्रतिनिधि सभा क्षेत्र २ का सभापति लोक बहादुर मोक्तानको अध्यक्षता तथा पार्टीको कार्यबहाक सभापति विष्णु प्रसाद लामिछानेको प्रमुख अतिथ्यतामा घोषणा कार्यक्रम भएकाे हाे ।
यस अघी शुक्रबार जिल्ला सभापति पदका लागि आनन्दराम पराजुलीले उम्मेदवारी घाेषणा गरेका थिए । शुक्रबार नै सभापति पदमा जयराम लामिछानेले प्यानल र प्रतिवद्धता सहितकाे उम्मेदवारी घाेषणा गरिसकेका छन् ।
कांग्रेस मकवानपुरको जिल्ला अधिवेशनकाे निर्वाचन तालिका अनुसार आइतबार उम्मेदवार मनोनयन दर्ता, दावी विरोध, उम्मेदवारी फिर्ता र अन्तिम नामावली सार्वजानिक गर्ने रहेकाे छ भने सोमबार विहान ८ बजेबाट मतदान प्रक्रिया सुरु हुने नेपाली काँग्रेस निर्वाचन जनाएको छ ।
मनाेनयन दर्ता गर्ने समयसम्म सहमति कायम हुन नसकेमा कांग्रेस मकवानपुर सभापतिका लागि ३ जना उम्मेदवार बीच प्रतिस्पर्धा हुने देखिन्छ । यद्यपी बागमती प्रदेश सभापति इन्द्र बहादुर बाँनिया र केन्द्रीय सह महामन्त्री महालक्ष्मी उपाध्यायले सहमतिकाे लागि प्रयास गरिरहेकाे बताइएकाे छ ।
मकवानपुर । साहित्य सङ्गम मकवानपुरले विभिन्न विधाका ८ जना साहित्यकारलाई सम्मान तथा पुरस्कार प्रदान गरेकाे छ । मकवानपुरको अग्रणी साहित्यिक संस्था साहित्य संगमले यस बर्ष ८ जना साहित्यकारलाई विभिन्न सम्मान र पुरस्कार प्रदान गरेकाे हाे ।
शनिबार ५ साहित्यिक श्रष्टालाई विभिन्न साहित्य सम्मानबाट मम्मानीत गरेकाे संगमले २ जनालाई साहित्य पुरस्कारबाट सम्मानित गरेकाे छ। संगमले आफ्नाे ३ सय १६ औं साहित्य सन्ध्यामा उक्त सम्मान तथा पुरस्कार प्रदान गरेकाे हाे ।
यस वर्षकाे मकवानपुर साहित्य श्री सम्मानबाट मकवानपुरे युवा साहित्यकार सुवास खनाल सम्मानित भएका छन् । संगमले स्थापना गरेकाे उक्त सम्मान १५ हजार ५ सय ५५ रुपैयाँ राशीकाे रहेकाे छ । यसैगरी सङ्गमले यसवर्ष भेषनाथ अधिकारी स्मृति सम्मानबाट चितवनका साहित्यकार मनोज भण्डारी सम्मानित भएका छन् । साहित्यकार विशाल अधिकारी (आशुतोष) ले बुबाको नाममा स्थापना गरेको यो पुरस्कारको राशी १५ हजार ५ सय ५५ रुपैयाँ रहेका छ ।
हाल अमेरिका निवासी मकवानपुरका दीपक मुडभरीले मातापिताको नाममा स्थापना गरेको १० हजार राशीकाे सुभद्रादेवी–मदन मुडभरी स्मृति काव्य सम्मानबाट मकवानपुरका साहित्यकार दीपक गौतम सम्मानित भएका छन् । यस्तै, शिक्षासेवी देवप्रसाद श्रेष्ठले आमाको नाममा स्थापना गरेको ७ हजार ७ सय ७७ रुपैयाँ राशीकाे मङ्गलादेवी श्रेष्ठ स्मृति नारी साहित्य सम्मानबाट साहित्यकार रुकु कार्की सम्मानित भएकाे संगम अध्यक्ष अनिता न्याैपानेले जानकारी दिइन् ।
यस्तै साहित्यसेवी मुक्तगोविन्द वैद्यले यसवर्षबाट स्थापना गरेको १० हजार रुपैयाँ राशीकाे मुक्क्ति–तारा साहित्य सम्मानबाट समिक्षक घनश्याम घिमिरे सम्मानित भएका छन् । यो सम्मान पुरस्कार साहित्यका विभिन्न विधामा योगदान पुर्याएका तथा क्रियाशिल साहित्यकारलाई प्रदान गरिने गरि स्थापना गरिएकाे न्याैपानेले बताइन् ।
यसैगरी हास्यव्याङ्ग्यकार आरसी रिजालले माताको नाममा स्थापना गरेको अणकुमारी स्मृति साहित्य पुरस्कार बालजागृति इङ्लिस बोर्डिङ स्कुलका सुविज्ञा सुवेदीलाई प्रदान गरिएकाे छ । उक्त पुरस्कारकाे राशी ५ हजार रुपौयाँ रहेको छ । यो पुरस्कार ९–१२ कक्षामा अध्ययनरत छात्रालाई प्रदान गरिदै आएको छ ।
न्याैपानेका अनुसार शेषजङ्ग स्मृति कथा पुरस्कार हेटौंडा स्कुल अफ म्यानेजमेन्टमा अध्ययनरत् उषाकिरण अधिकारीलाई प्रदान गरिएकाे छ । शिक्षासेवी डेडिजङ्ग शाहले छोराको स्मृतिमा स्थापना गरेको यो पुरस्कारको राशी ५ हजार रुपैयाँ रहेको छ । यो पुरस्कार ९–१२ कक्षामा अध्ययनरत् विद्यार्थी बीच कथा प्रतियोगिता गराई १ जनालाई प्रदान गरिदै आएको छ ।
साहित्यकार तुल्सी थापाकाे विशिष्ट आथित्यता तथा संगम अध्यक्ष न्याैपानेकाे सभाध्यक्षतामा भएकाे ३ सय १६ औ साहित्य सन्ध्या तथा सम्मान कार्यक्रममा सम्मानित र पुरस्कृत व्यक्तित्यहरुले मन्तव्य सहित साहित्यिक रचना वाचन गरेका थिए । कार्यक्रममा सम्मान तथा पुरस्कार संस्थापक सहित साहित्यकारहरु शम्भु बास्काेटा, मिन प्रसाद लामिछाने, देवराज तिवारी, राजकुमार लामिछाने, ह्याग्रिव आचार्य, शान्ति प्रीयवन्दना, पुरुषाेत्तम आचार्य, राम अविकास, सुनिल गाैतम, चिरञ्जिवी लामिछाने, विश्वनाथ सन्जेल, भावना सापकाेटा, भवानी तिमल्सिना,गंगा सापकाेटा लगायतकाे उपस्थिति रहेकाे थियाे ।
यस वर्षकाे भैरव अर्याल स्मृति सम्मानबाट हास्यव्यङ्यकार हरिकला उप्रेती सम्मानित गरिने यस अघी नै सगमले निर्णय गरेकाे छ । वरिष्ठ हास्यव्यङ्ग्यकार भैरव अर्यालको स्मृतिमा सङ्गमले स्थापना गरेको २१ हजार १ सय ११ रुपैयाँकाे उक्त सम्मानकाे लागि अर्याल परिवारले २ लाख ५० हजार रुपैयाँको अक्षयकोष स्थापना गरेका छन् । उक्त सम्मान आगामी फागुन १९ गते विहीबार अर्यालकाे स्मृति दिवसकाे दिन प्रदान गरिने न्याैपानेले बताइन् ।
प्रविधि, पाैरख र आम्दानीः मकवानपुरगढी गाउँपालिकामा प्लाष्टिक घर भित्र गोलभेडालगायतका तरकारी बालीखेतीको आकर्षण बढेको छ । गाउँपालिकाभित्र झण्डै ८२ हजार वर्गमिटर जमिनमा टनेलभित्र मौसमी र बेमैसमी गरी विभिन्न प्रकारमा तरकारी बाली लगाइएको छ । प्लाष्टिक घर भित्र गोलभेडालगायतका तरकारी खेतीगर्ने कृषकहरुको संख्या दिनानुदिन बढदै गएको कृषकहरुले यो प्रविधिको माग समेत अत्याधिक गर्न थालेको गाउँपालिका कृषि विकास शाखा प्रमुख चन्द्रकान्त चौधरी बताउँछन् । उनका अनुसार गाउँपालिकामा कुल ९ सय ७ प्लाष्टिक घरहरु रहेका छन् । वडा न.८ बुढीचौरमा ३ सय ५३ वटा, वडा २ मा १ सय ९९ वटा प्लास्टिकको घरभित्र टनेल तरकारी खेति गरिएको छ । पालिकाको वडा १ मा सबै भन्दा कम २७ वटा टनेल घरमा तरकारी खेति गरिएको छ । तस्विरः चन्द्रकान्त चाैधरी





मकवानपुर । युक्रेनमा रहेका नेपालीहरूलाई अन्य मुलुकतर्फ जान वर्लिनस्थित नेपाली राजदुताबासले आग्रह गरेकाे छ । राजदुतावासले युक्रेनमा रहेका नेपालीलाई स्लोभाकिया, पोल्यान्ड वा हंगेरीतर्फ जान अनुरोध गरेको छ । ती ३ मुलुकले युक्रेनमा फसेका विदेशी नागरिकहरूका लागि मानवीयताको आधारमा नाका (बोर्डर) खुल्ला गरेको जानकारी आएकाेले दूतावासले नेपालीलाई पनि त्यतै जान विज्ञप्ती मार्फत भनेकाे हाे ।
शुक्रवार विज्ञप्ति प्रकाशित गर्दै दूतावासले सुरक्षित तवरले नेपाल फर्कनका लागि सम्पर्कका आएका सबै नेपालीहरूलाई युक्रेन छाडेर ती मुलुकहरूतर्फ जान दूतावासले अनुरोध गरेको हो । दूतावासले हालसम्म युक्रेनमा रहेका १ सय ९३ जना नेपाली सम्पर्कमा आएको उल्लेख गरेको छ । ‘युक्रेनसँग सिमाना जोडिएका छिमेकी मुलुकहरू गणतन्त्र स्लोभाकिया, पोल्यान्ड र हंगेरीले युक्रेनबाट निस्कन चाहने विदेशी नागरिकहरुलाई आफ्ना मुलुकमा प्रवेशका लागि नाका (बोर्डर) खुल्ला गरेको जानकारी नियोगमा प्राप्त भएको छ । सुरक्षित तबरले नेपाल फर्कनका लागि ती मुलुकहरूतर्फ जान सकिने ब्यहोरा सम्बन्धित सबैको जानकारीका लागि अनुरोध छ ।’ विज्ञप्तिमा उल्लेख गरिएको छ ।
सीमा नाकामा प्रवेश गर्ने क्रममा आफ्नो परिचयपत्र खुल्ने कागजात राहदानी वा यात्रा अनुमति पत्र सम्बन्धमा समस्या परेमा सम्पर्क राख्न सम्पर्क व्यक्ति ताेकि दूतावासले अनुरोध समेत गरेको छ ।

सशस्त्र द्वन्द्वको अन्त्यसँगै २०६८ सालदेखि नै अमेरिकी मिलेनियम च्यालेन्ज कर्पोरेसन (एमसीसी) प्रक्रिया अघि बढेको हो। हस्ताक्षर गर्नेदेखि संसद्मा अनुमोदनका लागि लैजाने प्रक्रियामा यसबीचका विभिन्न सरकार र नेताहरू जोडिएका छन्। तर, एमसीसी अनुमोदन गर्ने बेला भने उनीहरू विभाजित छन्। कोही खुलेरै पक्षमा देखिएका छन्, त कोही विपक्षमा। एमसीसी विवादकै कारण सडकदेखि संसद्सम्म तातेको छ।
२०६५ सालदेखि नेपालमा एमसीसी चर्चामा आएको हो। २०६८ सालमा तत्कालीन माओवादीका नेता डा.बाबुराम भट्टराई प्रधानमन्त्री भएदेखि यसको औपचारिक प्रक्रिया अघि बढेको थियो। त्यतिबेला वर्षमान पुन अर्थमन्त्री थिए। त्यहीबेला नेपाल ‘थे्रसहोल्ड’मा छनोट भयो। सरकारले समन्वय गर्न सरकारी कर्मचारी तोकेको थियो। पहिलो संविधानसभा विघटन भएपछि पूर्वप्रधानन्यायाधीश खिलराज रेग्मीको नेतृत्वमा सरकार गठन भयो। त्यो सरकारले पनि एमसीसी प्रक्रिया अघि बढाएको थियो।
दोस्रो संविधानसभामा एमालेको समर्थनमा कांग्रेस नेतृत्वको सरकार थियो। सुशील कोइराला प्रधानमन्त्री र डा. रामशरण महत अर्थमन्त्री भएका बेला एमसीसीले नेपाललाई कम्याक्ट छनोट भएको जानकारी गराएको थियो। २०७२ सालमा सम्भावित आयोजनाका लागि प्राविधिक अनुदान स्वीकार गर्नेसम्बन्धी सम्झौता भयो। कोइरालापछि एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली प्रधानमन्त्री बने। उनका पालामा कम्प्याक्टको मस्यौदा तयार गर्ने र प्राविधिक अनुदान स्वीकार गर्नेसम्बन्धी सम्झौता भयो। त्यही बेला १ अर्ब १३ करोडको आर्थिक सहायता पनि प्राप्त भयो।
माओवादीले समर्थन फिर्ता लिएपछि ओली नेतृत्वको सरकार ढल्यो। माओवादी अध्यक्ष प्रचण्ड प्रधानमन्त्री बने। कृष्णबहादुर महरा अर्थमन्त्री बने। त्यो बेला अनुदान सहायता प्राप्त गर्न द्विपक्षीय वार्ता टोली गठन गरिएको थियो। प्रचण्डपछि कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवा प्रधानमन्त्री बने। उनका पालामा एमसीसी स्वीकार गर्ने प्रस्ताव मन्त्रिपरिषद्ले पारित गर्यो।
अर्थमन्त्री ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्कीले एमसीसी सम्झौतामा हस्ताक्षर गरे।
२०७४ को निर्वाचनपछि तत्कालीन एमाले र माओवादी केन्द्रको गठबन्धनले झन्डै दुई तिहाइ मत प्राप्त गर्यो। केपी शर्मा ओली प्रधानमन्त्री बने। एमसीसीबाट प्राप्त हुने अनुदान सञ्चालन र कार्यान्वयनका लागि (एमसीए) नेपाल कार्यालय स्थापना भयो। अर्थमन्त्री डा. युवराज खतिवडाले २०७६ असार ३० गते अनुमोदनका लागि संसद्मा दर्ता गरे। तत्कालीन नेकपाको आन्तरिक किचलोका कारण संसद्बाट एमीसीसी अनुमोदन गर्ने कि नगर्ने भन्नेमा तीव्र विवाद भयो।
एमसीसीको सम्बन्धमा नेपालमा कम्युनिस्ट सरकार भएकै पालाबाट धेरै काम भएको देखिन्छ। अहिले एमसीसीको चर्को विरोध गर्ने पनि कम्युनिस्ट नेताहरू नै छन्। पूर्वप्रधानमन्त्री झलनाथ खनाल, माधवकुमार नेपाल र पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ पनि यो परियोजना भित्र्याउनेमा भूमिका निर्वाह गरेका थिए। जो अहिले एमसीसीको विरोधमा छन्। पछिल्लो समयमा प्रचण्डले प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवासँग मिलेर संसद्बाट अनुमोदन गराउने विश्वास दिलाउँदै त्यसका लागि चार/पाँच महिनाको समय मागेर एमसीसीलाई पत्र पठाएका थिए।
पूर्वअर्थमन्त्री सुरेन्द्र पाण्डेले आफ्नो पालामा सामान्य कुराकानी भएको बताए। एकीकृत समाजवादीका अध्यक्ष माधवकुमार नेपाल प्रधानमन्त्री भएका बेला पाण्डे अर्थमन्त्री थिए। विश्व बैंकको बासिङ्टनमा भएको बैठकमा भाग लिने क्रममा एमसीसीबारे छलफल भएको उनले जानकारी दिए।
‘वासिङ्टनमा जाँदा यो विषयमा सामान्य कुराकानी भएको थियो’, उनले भने। नेपालपछि खनाल २०६७ सालमा प्रधानमन्त्री भए। उनका पालामा अर्थमन्त्री भएका भरतमोहन अधिकारीले एमसीसीलाई पत्र पठाए। तत्कालीन नेकपाभित्र एमसीसीबारे विवाद भएपछि खनालको संयोजकत्वमा कार्यदल बनेको थियो। कार्यदलको संयोजक बनेका खनालले आफू प्रधानमन्त्री भएका बेला सामान्य कुराकानी भएको कार्यदलको प्रतिवेदनमै स्वीकार गरेका छन्।
प्रतिवेदनमा छ, ‘छोटो समयका लागि प्रधानमन्त्री भएका खनालसँग अमेरिकी दूतावासका अधिकारीहरूले नेपालको पूर्वाधार विकासको सम्बन्धमा सामान्य कुराकानी गरेका थिए।’ प्रतिवेदनमा सन् २०१० देखि नै यस प्रक्रियामा विभिन्न चरणका वार्ता र सम्झौता अगाडि बढाइएको उल्लेख छ। पूर्वअर्थमन्त्री पाण्डे अधिकारी अर्थमन्त्री हुँदा एमसीसी परियोजनाका लागि पत्र नै पठाइएको दाबी गर्छन्। पूर्वप्रधानमन्त्री एवं एमाले अध्यक्ष केपी ओलीले शुक्रबार पोखरामा आयोजित कार्यक्रममा पनि खनालको पालामै एमसीसीलाई पत्र पठाइएको दाबी गरेका छन्।
‘एमसीसी सहयोग नेपालमा ल्याइपाऊँ भनेर निवेदन दिने झलनाथ खनाल बाटोबाट हिँड्दा ढुंगा हान्दैनन्। ताली बजाउँछन्’, ओलीले पोखरामा भने, ‘सम्झौता गर्नेहरूलाई कसैले हेर्दैनन्। म बाटोबाट हिँड्छु, ढुंगा हान्छन्। अनि थाहा हुँदैन यो के भइरहेको छ भनेर ?’ खनालको पनि आफूले पत्र नपठाएको दाबी छ। पूर्वअर्थमन्त्री पाण्डेले एमसीसी अनुमोदन नगरे आर्थिक संकट आउने बताएका छन्। छिमेकी चीनमा सी जिन फिङ सत्तामा आएपछि चीन र अमेरिकाको ‘ट्रेडवार’ सुरुवातसँगै यस्ता विषयमा विवाद र बहस बढ्दै गएको पाण्डेको भनाइ छ। अन्नपूर्णपोस्टमा प्रकाशित समाचार साभार