मकवानपुर । मकवानपुरको हेटौंडा उपमहानगरपालिका–४ ओम्याक्स हल नजिक स्कुटरको ठक्करबाट गम्भीर घाइते भएका १ जनाकाे क्रममा मृत्यु भएको छ। मृत्यु हुनेमा हेटौंडा उपमहानगरपालिका–४ निवासी ४८ वर्षीय सन्तोष दास रहेका छन्।
मकवानपुर प्रहरीका अनुसार असार २० गते दिउँसो १ बजे कर्रा चोकबाट सिमाचोकतर्फ जाँदै गरेको बागमती प्रदेश ०३–०४४ प २३९६ नम्बरको स्कुटरले सडक किनारमा उभिरहेका दासलाई ठक्कर दिएको थियो। मकवानपुरगढी गाउँपालिका–६ डुम्रेकुना स्थायी घर भई हाल हेटौंडा–४ नेपालचोकमा डेरा गरी बस्ने १८ वर्षीय मनिष गौतमले चलाएकाे उक्त स्कुटरकाे ठक्करबाट दास घाइते भएका थिए।
दुर्घटनामा दासको टाउकोमा गम्भीर चोट लागेको थियो। उनलाई स्थानीयकाे सहयोगमा तत्काल उपचारका लागि हेटौंडा अस्पताल लगिएकाेमा थप उपचारका लागि काठमाडौंस्थित अन्नपूर्ण न्यूरो अस्पताल रिफर गरिएको थियो। उपचारकै क्रममा असार २४ गते बिहान अन्नपूर्ण न्यूरो अस्पतालमा दासको मृत्यु भएको प्रहरीले जनाएको छ।
दुर्घटनामा संलग्न स्कुटर चालक गौतमलाई प्रहरीले घटनालगत्तै नियन्त्रणमा लिएको छ भने घटना सम्बन्धमा अनुसन्धान भइरहेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरले जनाएको छ।
फिफा विश्वकप फुटबल अन्तरगत उत्तर अमेरिकामा भइरहेको खेलमा क्वाटरफाइनल समिकरण पूरा भएको छ । प्रिक्वाटरफाइनलका खेलहरु सकिएसँगै अन्तिम ८ (क्वार्टरफाइनल) को समीकरण पूरा भएको छ।
क्वाटरफाइनलमा युरोपबाट ६ टिम पुग्दा दक्षिण अमेरिका र अफ्रिकाबाट १/१ टिम प्रवेश गरेका छन् । उपाधि दौडमा रहेका ८ टोलीबीच सेमिफाइनल प्रवेशका लागि भिडन्त हुने भएको छ।
क्वार्टरफाइनलमा फ्रान्स, मोरक्को, स्पेन, बेल्जियम, नर्वे, इङ्गल्याण्ड, अर्जेन्टिना र स्विजरल्याण्ड प्रवेश गरेका हुन् । पहिलो क्वार्टरफाइनल खेल फ्रान्स र मोरक्कोबीच हुनेछ। यो खेल जुलाई १०, शुक्रबार राति १:४५ बजे (नेपाली समय अनुसार) सुरु हुनेछ।
यसैगरी दोस्रो खेलमा दुई युरोपेली देश स्पेन र बेल्जियम आमने-सामने हुनेछन्। यो खेल जुलाई ११, शनिबार राति १२:४५ बजे हुने तय भएको छ।तेस्रो क्वार्टरफाइनलमा नर्वेले इङ्गल्याण्डको सामना गर्नेछ। यो खेल जुलाई १२, आइतबार बिहान २:४५ बजे सुरु हुनेछ। यसैगरी अन्तिम क्वार्टरफाइनलमा अर्जेन्टिना र स्विजरल्याण्डबिच भिडन्त हुनेछ। यो खेल जुलाई १२, आइतबार बिहान ६:४५ बजे हुनेछ।
कीर्तिमानी पाँच पटकको विजेता ब्राजिलसँगै तीनवटै आयोजक राष्ट्रहरु अमेरिका, मेक्सिको र क्यानडा भने अन्तिम १६ बाटै बाहिरिए । यस्तै क्रिस्टियानो रोनाल्डोको पोर्चुगल पनि अन्तिम १६ बाटै बाहिरियो ।
प्रिक्वाटरफाइनलको पहिलो खेलमा अफ्रिकन पावर हाउस मोरक्कोले सहआयोजक क्यानडालाई ३-० ले हराएर लगातार दोस्रो पटक क्वाटरफाइनल पुग्ने पहिलो अफ्रिकी राष्ट्रको कीर्तिमान बनायो । चार वर्षअघि मोरक्कोले सेमिफाइनल पुग्दै इतिहास रचेको थियो ।
घरेलु मैदानमा इतिहास रच्दै नकआउट चरण पुगेको क्यानडाको यात्रा अन्तिम १६ मै समाप्त भयो । अर्को खेलमा साविक उपविजेता फ्रान्सले किलियन एमबाप्पेको पेनाल्टी गोलमा जायन्ट किलर पाराग्वेलाई १-० ले हरायो । यस्तै वर्तमान विश्व फुटबलका घातक स्ट्राइकर हालान्डले अन्तिम समयमा दुई गोल गरेपछि ब्राजिललाई २-१ ले हराएर नर्वेले पहिलो पटक क्वाटरफाइनलमा स्थान बनायो । ब्राजिल भने ३६ वर्षपछि विश्वकपमा क्वाटरफाइनल पुग्न असफल रह्यो ।
इंग्ल्यान्डले रोमाञ्चक खेलमा दश खेलाडीमा रहेर पनि सहआयोजक मेक्सिकोलाई ३-२ ले हराउँदै क्वाटरफाइनमला स्थान बनायो । अर्को प्रिक्वाटरफाइनलमा मिकेल मेरिनोले इन्जुरी टाइममा गोल गरेपछि स्पेनले छिमेकी पोर्चुगललाई १-० को झिनो अन्तरले हराएर अन्तिम आठमा स्थान बनायो । आयोजक राष्ट्रहरु बाहिरिने क्रमले निरन्तरता पाउँदा अमेरिका बेल्जियमसँग घरेलु मैदानमै ४-१ ले पराजित भयो ।
साविक विजेता अर्जेन्टिनाको लागि भने नकआउट चरणका खेलहरु चुनौतीपूर्ण बनेकाे छ । अन्तिम ३२ को खेलमा नवप्रवेशी केप भर्डेलाई अतिरिक्त समयमा ३-२ ले पराजित गरेको अर्जेन्टिनाले प्रिक्वाटरफाइनलमा अर्को अफ्रिकी राष्ट्र इजिप्ट विरुद्ध दुई गोलले पछि परेको स्थिती उल्टाउँदै ३-२ को पुनरागमन जित हात पारेको हो ।
यस्तै अन्तिम प्रिक्वाटरफाइनलमा स्विट्जरल्यान्डले कोलम्बियालाई पेनाल्टीसुटबउटमा ४-३ ले हरायो । निर्धारित ९० मिनेट र अतिरिक्त ३० मिनेटको खेल गोलरहित बराबरीमा सकिएपछि पेनाल्टीसुटआउटबाट नतिजाको टुङ्गो लागेको हो ।
नेपालको राजनीतिमा परम्परागत शक्तिको विकल्प खोजिरहेका आम नागरिकका लागि गत चैतमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) को नेतृत्व र बालेन साहको प्रधानमन्त्रीत्वमा गठित सरकार एउटा सर्वथा नयाँ प्रयोग थियो।
स्थापित दलहरूको कार्यशैली र डेलिभरीबाट असन्तुष्ट जनमानसले यो सरकारबाट चामत्कारिक परिवर्तनको अपेक्षा राख्नु अस्वाभाविक हाेइन् । सरकारले भर्खरै आफ्नो कार्यकालको ‘हनिमुन पिरियड’ अर्थात् सय दिन पूरा गरी आफ्ना उपलब्धिहरूको फेहरिस्त सार्वजनिक गरेको छ। यद्यपि, सञ्चारमाध्यम, सामाजिक सञ्जाल र चिया गफहरुमा प्रकट भइरहने अनेक प्रतिक्रिया हेर्दा/सुन्दा विगत सय दिनमा सरकारप्रतिको जनसमर्थन र विरोध स्पष्ट रूपमा दुई ध्रुवमा बाँधिएको देखिन्छ।
सरकारले सार्वजनिक गरेको एक सय दिने उपलब्धिमा मुख्यतः सुशासन, प्रशासनिक सुधार र केही दशकौंदेखि अल्झिएका फाइलहरू खोल्ने तत्परतालाई प्राथमिकता दिइएको छ। बालेन साहको कार्यशैलीको मुख्य विशेषता मानिएको काम गरेरै देखाउने प्रवृत्तिको झल्को सिंहदरबारमा पनि देखिनु सकारात्मक पक्ष हो। सार्वजनिक सेवा प्रवाहमा ढिलासुस्ती कम गर्न डिजिटल प्रविधिको प्रयोग बढाउनु, नीतिगत भ्रष्टाचारका पुराना फाइलहरूमाथि अनुसन्धानको प्रक्रिया अघि बढाउनु र कर्मचारीतन्त्रमा जबाफदेहिता खोज्नु सरकारका बलिया प्रस्थानविन्दु हुन्। रास्वपाको नीतिगत स्पष्टता र प्रधानमन्त्रीको दृढ इच्छाशक्तिको फ्युजनले केही क्षेत्रमा आशालाग्दो संकेत अवश्य गरेको छ।
तर, सिक्काको अर्को पाटो पनि उत्तिकै पेचिलो छ, जसका कारण जनमानसमा विरोध र संशयको स्वर पनि बराबरी जस्तै गुञ्जिरहेको छ। पहिलो असन्तुष्टि सरकारको कार्यशैली र कानुनी प्रक्रियाको सन्तुलनलाई लिएर छ। स्थानीय तह चलाउनु र जटिल राजनीतिक समीकरणसहितको देश चलाउनु फरक कुरा हुन् भन्ने हेक्का प्रधानमन्त्री र सरकारका मन्त्रीहरूले कति राख्न सके, त्यो समीक्षाको विषय बनेको छ। कतिपय निर्णयहरूमा प्रक्रियागत परिपक्वता भन्दा सस्तो लोकप्रियता (पपुलिजम) हाबी भएको आरोप प्रतिपक्ष र नागरिक समाजको एउटा तप्काले लगाउँदै आएको छ।
त्यस्तै, देशको अर्थतन्त्रमा तत्काल देखिने गरी सुधार आउन नसक्नु, महँगी नियन्त्रण र रोजगारी सिर्जनाका ठोस खाकाहरू अझै परिपक्व नहुनुले निराशा बढाएको छ। संसद्मा बलियो बहुमत र दलहरूको समर्थन टिकाइराख्नुपर्ने बाध्यात्मक राजनीतिक व्यवस्थामा ‘लोकरिझ्याइँ’ र ‘कठोर निर्णय’ बीचको सन्तुलन मिलाउन सरकार अलमलिए देखिन्छ । जनताले तत्काल आफ्नो भान्सा र गोजीमा परिवर्तन महसुस गर्न नपाउँदासम्म जतिसुकै ठूला सुशासनका नारा लगाए पनि त्यसले पूर्ण समर्थन पाउन सक्दैन ।
यो छोटो अवधि कुनै पनि सरकारको पूर्ण मूल्यांकनका लागि पर्याप्त समय होइन। यो अवधि सरकारका लागि नीतिगत जग बसाल्ने र दिशानिर्देश गर्ने समय हो। बालेन साह नेतृत्वको सरकारले जनमानसमा आशाको दियो निभ्न दिएको छैन, तर तीव्र गतिमा दौडिने हुटहुटीमा कानुनी र राजनीतिक प्रक्रियालाई बेवास्ता गर्दा दुर्घटना हुन सक्छ भन्ने हेक्का राख्न जरुरी छ। सचिवलायमा गरिएका नियुक्ति तथा सरकारकाे हरेक काममा सचिवालयकाे हस्तक्षेपले समेत सुशासन भनाइ र गराइमा आकाश जमिनकाे फरक हुन सक्छ ।
समर्थन र विरोधको अवस्थाले सरकारलाई सचेत गराएको छ—जनता अझै पर्ख र हेरको अवस्थामा छन्। सरकारले अब ‘सोसल मिडियाको ताली’ भन्दा ‘ढोकामुनिको वास्तविक डेलिभरी’ मा ध्यान केन्द्रित गर्नु नै आगामी दिनमा सफल हुने कडी हुनेछ।
चितवन । पत्रकार विनोदबाबु रिजालको कथासङ्ग्रह ‘नैबेद’ सार्वजनिक गरिएको छ । यसअघि लकडाउन डायरी `एकान्तबास’ प्रकाशित गरिसकेका रिजालले दोस्रो कृति बजारमा ल्याएका हुन् ।
अक्षर समूह चितवनले आइतबार भरतपुरमा आयोजना गरेको कार्यक्रममा पुस्तकको लोकार्पण गरिएको हो । लेखक रिजालका बुवाआमा तथा छोराछोरीसँगै कवि भूपिन, एक्सपर्ट चितवनका मेनेजर नरहरि पौडेल ‘किरण’ र अक्षर समूह चितवनका अध्यक्ष लेखराम सापकोटाले संयुक्त रूपमा कृतिको विमोचन गरेका हुन् ।
विमोचनपछि कवि भूपिनले कृतिमाथि समीक्षात्मक टिप्पणी गर्दै ‘नैबेद’ समकालीन नेपाली समाजका विविध संकट र यथार्थलाई केन्द्रमा राखिएको सशक्त कथासङ्ग्रह भएको बताए । उनका अनुसार यस सङ्ग्रहका कथाले मनोरञ्जनभन्दा बढी पाठकलाई विचार, प्रश्न र आत्ममन्थनतर्फ डोर्याउँछन् ।
उनले विज्ञान, शिक्षा, अन्धविश्वास, वैदेशिक रोजगारी, प्रेम, राजनीति, अपराध, महामारी र मनोविज्ञानजस्ता विविध विषयलाई कथामार्फत प्रस्तुत गरिएको उल्लेख गर्दै समकालीन नेपाली समाजको मानसिक, सामाजिक र सांस्कृतिक संक्रमणलाई कलात्मक रूपमा अभिव्यक्त गरिएको बताए ।
कार्यक्रममा लेखक रिजालसँग अक्षर समूह चितवनका अध्यक्ष लेखराम सापकोटाले संवाद गरेका थिए । संवादमा ‘नैबेद’को लेखन प्रक्रिया, कथाको संरचना तथा लेखकका साहित्यिक रुचिका विविध पक्षबारे छलफल भएको थियो । कार्यक्रमको सहजीकरण अक्षर समूहका पूर्वअध्यक्ष रमेश प्रभातले गरेका थिए ।
शिखा बुक्सबाट प्रकाशित “नैबेद” मा १४ वटा कथा समेटिएका छन् ।
मकवानपुर । कानून निर्माणको क्रममा संभव भएसम्म पर्याप्त छलफल गर्ने गरेको बागमती प्रदेश सभा सदस्य प्रेम बहादुर पुलामीले बताउनुभएको छ ।
पर्याप्त छलफल बिना बनेका कानून कार्यान्वयनमा समस्या हुनेगरेको भन्ने गुनासो आइरहेको बेला बागमती प्रदेश सभा सदस्य पुलामीले यस्तो बताउनु भएको हो ।
बागमती प्रदेश सरकारद्वारा निर्माण गरिएका कानून र कार्यान्वयनको अवस्था बिषय अन्तरक्रियामा उहाँले यस्तो बताउनु भएको हो । कानून कार्यान्वयनमा ल्याउन समाज र परिस्थितिले पनि अफ्ठ्यारो भोग्नु परेको उहाँले बताउनु भयो ।
मुख्यन्यायधिवक्ताको कार्यालय बागमती प्रदेश र अनौपचारिक क्षेत्र सेवा केन्द्रिय (इन्सेक) बागमती प्रदेशको संयुक्त आयोजनामा भएको कार्यक्रममा २०८२ माघसम्म जारी भएका ऐन, नियम, निर्देशिका, कार्यविधिलगायतको बारेमा बागमती प्रदेशको मुख्य न्यायधिवक्ता अप्सरा बस्नेतले जानकारी गराउनु भएको थियो । बस्नेतका अनुसार प्रदेश सरकार स्थापनापछि बागमती प्रदेशमा हालसम्म २६५ वटा ऐन, अध्यादेश, नियमावली,विनियमावली, निर्देशिका, कार्याविधी, मापदण्ड, आदेशहरू निर्माण भएका छन् ।
प्रदेशमा साझा अधिकार सुचिमा रहेका अझै १९ वटा कानून बन्न बाँकी रहेको बस्नेतले बताउनु भयो। कानून कार्यान्वयन भएमात्रै कानूनमा प्राण भरिने बस्नेतले बताउनु भयो ।
प्रदेश सरकारले कानुन बनाउँदा नेपालको संबिधानको धारा ५७ को उपधारा (२) (३) र (५) को अधिनमा रही प्रदेश सरकारले आफ्नो अधिकारक्षेत्र अन्तर्गत ऐन, कानुन निर्माण गर्ने र लागु गर्ने गर्दछ । यसै अन्तरगत ऐन कानूनहरू बनाउने गरिएको छ ।
कानून निर्माण हुने प्रक्रियामा सरोकारवाला वर्गको सहभागिता रहेको वा नरहेको बारे छलफल गरिएको थियो । आगामी दिनमा बन्ने कानूनमा नागरिक संलग्नता बढाउने बारे छलफल भएको थियो ।
कार्यक्रममा राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग बागमती प्रदेश कार्यालयका जागेश्वर चापागाईं, जिल्ला प्रहरी प्रमुख श्याम बहादुर खत्री, प्रदेश बाल अधिकार परिषय सदस्य झविन्द्र ज्ञवलि, माइती नेपाल मकवानपुर प्रमुख माया लामा, हिमराइट्स मकवानपुर प्रमुख कुमारी वाइबालगायत सरोकारवालाहरूको उपस्थिति रहेको थियो ।
कानून कार्यान्वयन नहुनुमा छलफलको अभाव मात्रै हैन, कानूनी ज्ञानको अभाव पनि हो । नागरिक समाजको सोच , राजनीतिक सामाजिक अवस्थाको कारण पनि समस्या रहेको सहभागीहरूले औल्याउँनु भएको थियो ।
कतिपय कानूनहरू कमजोर अनुगमनको कारण पनि कार्यान्वयनमा समस्या रहेकोले चौतर्फी सुधारले मात्रै कानून कार्यान्वनमा सहजता हुनेछ इन्सेक बागमती प्रदेशको प्रमुख शिव खकुरेलले बताउनुभयो ।