मकवानपुर । आज असार १५ गते दहि चिउरा खाने दिन तथा राष्ट्रिय धान दिवस । प्रत्येक वर्ष असार १५ गते धान दिवस मनाइन्छ भने खेतमा काम गरेपछि दही चिउरा खाएर मनाइने गरिएकाे छ ।
जेष्ठ नागरिकहरु असार १५ गतेका दिन आफू जन्मेका ठाउँको भूमीमा बसेर दही चिउरा खानु पर्छ भन्ने गर्छन् । मानाे रोपेर मुरी फलाउने महिना समेत असार भएकाेले पनि यसो भनिएकाे हाे । दहि चिउराले शरिरमा छिटाे शक्ति प्रदान गर्ने भएकाेले समेत कामको चटारोले थकित भएका किसान दही चिउरा खाने गर्छन् । दही चिउराले शरीरमा शीतलता प्रदान गर्ने र शक्ति सञ्चय हुने विश्वास गरिन्छ ।
असार १५ लाई नेपाली समाजमा दही चिउरा खाने पर्वकै रुपमा लिइन्छ । खेतीपातीबाहेक अन्य पेसा र व्यवसायमा लागेका नेपालीले पनि आज दही चिउरा खाएर असार १५ मनाउँछन् । हाम्रो संस्कृतिमा दहीको स्थान महत्वपूर्ण छ । कुनैपनि शुभकार्यमा दहिकाे प्रयाेग गरिन्छ । घरबाहिर निस्कदाँ दही अक्षता मुछेर निधारमा रातो टीका लगाउने परम्परा छ । शुभ काममा निस्कनु अघि दहीलाई सगुनकाे रुपमा खुवाएर बिदाइ गर्ने गरिन्छ ।
दही वैज्ञानिक दृष्टिले पनि स्वास्थ्यवर्धक मानिन्छ । गुरु गोरखनाथले पृथ्वीनारायण शाहलाई दही खान दिएर पराक्रमी हुने भविष्यवाणी गरेकाे इतिहासमा उल्लेख गरिएकाे पाइन्छ । आयुर्वेदमा भोजनको अन्त्यमा दही मथेर बनाएको मोही पिएमा औषधि उपचारका लागि स्वास्थ्यकर्मीकहाँ जानु नपर्ने बताइएको छ ।
आज धान दिवस
२०६२ सालबाट नेपालमा धान दिवस मनाउन थालिएकाे हाे । २९ मंसिर २०६१ काे मन्त्रीस्तरीय निर्णयले २०६२ साल असार १५ गतेदेखि राष्ट्रिय धान दिवस मनाउन थालिएको हो । अधिकांश नेपालीकाे पेशा कृषि नै रहेकाे छ । कृषि प्रधान देश भएकाले धान दिवसकाे समेत महत्व रहेकाे छ ।
किसान वर्षभरका लागि छाक जुटाउन यो महिना खेतीमा व्यस्त हुन्छन् । हिल्याइएकाे खेतमा आजका दिन असारे भाकामा लोकदोहोरी गाउँदै धान रोपिन्छ । धान राेपाईका बेला हिलो छ्यापा छ्याप गरेर मनोरञ्जन गर्छन् । असारमा एकपटक हिलोमा पस्नै पर्ने मान्यता पनि नेपालीमा समाजमा रहेको छ ।
वर्षातमै भर पर्नु पर्ने हाम्राे खेतीका कारण पर्याप्त वर्षा नभएका कारण अहिलेसम्म धान रोपाइँ हुनु पर्ने जति हुन सकेको छैन ।
मकवानपुर । बागमती प्रदेशको राजधानी हेटौंडामा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुको लागि नेपालमा बनेका ऐन कानूनहरुको एकीकृत पुस्तिका सार्वजनिक गरिएको छ ।
शुक्रवार हेटौंडामा सामाजिक विकास मन्त्रालयका उपसचिव खुविराम अधिकारीले उक्त पुस्तिका सार्वजनिक गरेका हुन् । पुस्तक सार्वजनिक गर्दै उपसचिव अधिकारीले एकीकृत पुस्तिका उपयोगी हुने बताए । उनले सार्वजनिक भएको पुस्तकलाई बागमती प्रदेशका सबै पालिका तथा वडाहरुमा पनि पु¥याउन सके अपाङ्गता भएकाहरुको लागि योगदान पुग्ने बताए । ‘अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुका क्षेत्रमा बागमती प्रदेश सरकारले प्राथमिकताका साथ काम गरिरहेको छ’ उपसचिव अधिकारीले भने ‘आगामी दिनमा पनि मन्त्रालयले सहयोग गर्ने प्रतिवद्धता व्यक्त गर्दछु ।’
त्यसैगरी राष्ट्रिय अपाङ्ग महासंघ बागमती प्रदेश सचिव पर्वतराज विष्टले सार्वजनिक पुस्तकले अपाङ्गता भएका व्यक्ति तथा उनीहरुका अभिभावकलाई राज्यबाट प्रदान गरिएका सेवा, सुविधा, अवसर र यससँग सम्बन्धित कानूनी व्यवस्थाका बारेमा सुसुचित गराई अधिकार उपभोगमा सघाउ पु¥याउने बताए ।
राष्ट्रिय अपाङ्ग महासंघ नेपाल बागमती प्रदेशको आयोजना तथा सामाजिक विकास मन्त्रालयको सहजीकरणमा भएको पुस्तक सार्वजनिकीकरण कार्यक्रममा सामाजिक विकास मन्त्रालयका शाखा अधिकृत लक्ष्मण पुडासैनी, अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुको उपस्थिति थियो ।
भरतपुर, चितवन । असार १५ अर्थात धान दिवस मनाउन प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड चितवन आएका छन् । शुक्रबारनै प्रधानमन्त्री प्रचण्ड गृह जिल्ला चितवन आइपुगेका हुन ।
नेकपा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष समेत रहेकाे प्रधानमन्त्री प्रचण्डले हतारमा पार्टी र वामपन्थी एकता गर्ने पक्षमा नरहेको बताए । अध्यक्ष प्रचण्डले हतारमा पार्टी एकता गरेर दुर्घटना निम्त्याउन नचाहेको भन्दै सतर्क भएर मात्रै काम व्यवहारमा देखिने बताए । चितवनमा पत्रकारकाे प्रश्नमा उनले उक्त कुरा बताएका हुन् ।
‘हामीले अहिले हतारमा पार्टी र वाम एकता गरे दुर्घटना निम्त्याउन चाहन्नौं। किनकी विगतमा एकताको नाममा पुरानै दुर्घटना निम्त्याउन चाहन्नौं’ उनले भने ‘हामी सतर्क छौं, सतर्कका साथ अगाडि बढेका छौं। यदि भएमा तपाईहरूले काम देखिने गरी व्यवहारमा देख्नु हुनेछ।’ अहिले राजनीतिक स्थायित्व र लोकतन्त्रको सुदृढीकरणलाई जोड दिँदै उनले काम गर्दै जाँदा परिणामले नै देख्ने गरी वाम एकता हुने सक्ने भन्दै तत्काल पुरानै दुर्घटना तर्फ जान नचाहेको बताए ।
प्रधानमन्त्री प्रचण्डले गत वर्ष मलको अभाव नभएको बताउदै यस वर्ष पनि नहुने बताए । पत्रकारले सोधेको प्रश्नको जवाफमा प्रचण्डले भने,‘पोहोर साल मलको अभाव कहीँ पनि भएको होइन्। भएकोलाई त भएको भन्दिनुपर्यो नि, अहिले पनि मलको राम्रो तयारीमा छौँ, मलको अभाव हुन दिइदैन्।’
मकवानपुर । मकवानपुरको हेटौंडामा शनिबार स्क्रयाबल (शब्दको खेल) खेलाइने भएकाे छ । बालजागृति अङ्ग्रेजी सेकेण्डरी स्कुलले स्क्र्याबल क्लबसँगको सहकार्यमा असार १५ गते शनिबार शब्दकाे खेल प्रतियाेगिता आयोजना गर्ने भएकाे शुक्रबार विद्याललये पत्रकार भेटघाट गरी जानकारी दिएकाे हाे ।
शब्दकाे खेल खेलाइने प्रतियोगितामा विद्यार्थीहरुले खेलकुदको साथसाथै अङ्ग्रेजी शब्दभण्डार बढाउन र भाषा सीप विकास समेत गर्ने छन् । स्क्र्याबल अर्थात ‘शब्दको खेल’ खेलाईनेछ ।कार्यक्रममा हेटौंडा उपमहानगरपालिकाका, बकैया र मनहरी गाउँपालिकाका करिब ५० विद्यालयका २५० विद्यार्थीहरू सहभागी हुने अपेक्षा गरिएको छ। ‘कार्यक्रममा ५० वटा विद्यालयका दुई सय ५० विद्यार्थीहरुको सहभागिता रहन्छ’ बालजागृतिका प्रिन्सिपल सुवेदीले भने ‘पाँच जना विद्यार्थीलाई सम्मान पनि गर्नेछौ ।’
कार्यक्रममा कक्षा ४ देखि १० सम्मका विद्यार्थीहरू समावेश हुने प्रतियाेगितामा प्रत्येक विद्यालयबाट तीन जना विद्यार्थी र एक जना शिक्षक सहभागी हुन पाउने प्रिन्सिपल सुबेदीले बताए । स्क्र्याबल क्लबका मकवानपुर संयोजक बिबश जंग थापाले स्क्रयाबलको महत्त्व र यसअघिका प्रतियोगिता समेतकाे जानकारी गराएका थिए । उनका अनुसार यसअघि मकवानपुरमा १३ वटा विद्यालयको सहभागितामा जिल्ला स्तरीय प्रतियोगिता आयोजना गरिएको थियो। स्क्रायबल खेलले अङ्ग्रेजी शब्दभण्डार बढाउन सहयोग पुर्याउने हुँदा खेलले विद्यार्थीको अङ्ग्रेजी भाषा सीप विकासका हुने उनले बताए ।
विद्यार्थीको माग बढ्दो रहेकाले स्क्रयावलबारे अभिमूखीकरण कार्यक्रम गरिन लागेको थापा बताउँछन् । कार्यक्रमलाई क्लबका केन्द्रीय सदस्य भोजराज सुवेदीले संयोजन गरेकाे छन् । कार्यक्रममा स्क्र्याबलका नियम र रणनीतिहरू सिकाउने अन्तरक्रियात्मक कार्यशाला र अभ्यास सत्रहरू समावेश गरिने सुवेदीले जानकारी दिए ।
मकवानपुरबाट बालजागृति विद्यालयका छात्र प्रसिद्ध तिमिल्सिनाले राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्क्रयाबल प्रतियोगितामा सहभागिता समेत जनाइसकेका छन् ।
मकवानपुर । मदन भण्डारी स्वास्थ्य बिज्ञान प्रतिष्ठान कोही कसैकाे नीजि सम्पत्ती नभइ प्रदेशको गौरवको आयोजना रहेको बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री शालिकराम जम्कट्टेलले बताएका छन् । प्रतिष्ठानको चौथो वाषिर्कोत्सवको अवसरमा शुक्रबार हेटौंडामा मुख्यमन्त्रीले यस्तो बताएका हुन् ।
‘प्रतिष्ठान प्रदेश सरकारको अभिन्न अंग हो’ मुख्यमन्त्री जम्कट्टेलले भने ‘स्वास्थ्य क्षेत्रकाे लागि दक्ष जनशक्ति उत्पादन गर्ने स्थापना भएकाे हाे ।’ ‘अरु प्रतिष्ठान संघीय सरकारबाट स्थापना भएका भए पनि मदन भण्डारी स्वास्थ्य बिज्ञान प्रतिष्ठान बाग्मती प्रदेश सरकारबाट स्थापना भएकाे र प्रतिष्ठानकाे ऐन प्रदेशले पारित गरेकाे हाे’ उनले भने । उनले स्वास्थ्य क्षेत्रमा डाक्टर पढ्न र नर्स पढ्न चाहनेले पढ्न नपाएकाे बताए । ‘हाम्रो ऐन काेटा निर्धारण हुने गरी बनेकाे छ’ उनले भने ‘देशमा डाक्टर पढ्न कोटा निर्धारण गर्ने नियम तोडिनुपर्छ । पढ्न इच्छा हुनेलाई पढ्न दिइनु पर्ने उनले बताए ।
‘सरकारले विद्यार्थीबाट लिने फि को एउटै मापदण्ड बनाउनुपर्छ’ उनले भने । प्रतिष्ठानले अहिले ४ वटा विषय मात्रै पढाइरहेकाेले २८० विद्यार्थी छन् । बनिरहेकाे संरचनाले पूर्णता पाएपछि हजारौं विद्यार्थी पढाउन सक्ने उनले जानकारी दिए । प्रतिष्ठान प्रदेश गौरवको आयोजना भएकाेले कानूनले दिएको काम गर्ने बताउँदै उनले भने ‘संस्थालाई विवादरहित बनाउँदै अगाडि बढाउनु पर्छ ।’
हेटौंडा अस्पताल संघीय सरकारले प्रादेशिक अस्पताल बनाएको जानकारी दिदै उनले ५ वटा अस्पतालहरु प्रादेशिक अस्पतालको रुपमा विकास गर्ने उनले बताए । प्रतिष्ठानले गर्दा नै हेटौंडा अस्पताल सुधार भएकोले अन्य भ्रममा नपर्न समेत उनले आग्रह समेत गरे । बागमती प्रदेश भरी स्वास्थ्य जनशक्ति उत्पादन गर्ने प्रतिष्ठान भएकाेले लक्ष्यमा अगाडि बढ्नु पर्ने उनकाे भनाई थियाे ।