मकवानपुर। मधेश प्रदेशकाे बारा जिल्लामा आँखा अस्पताल सञ्चालनमा आएको छ । बाराकाे निजगढ नगरपालिकामा तिलगंगा आँखा प्रतिष्ठान र फ्रेड हलोज फाउण्डेसन अष्ट्रेलियासँगको साझेदारीमा तिलगंगा सामुदायिक आँखा अस्पताल संचालनमा आएकाे हाे ।
बारा जिल्लाको पहिलो सामुदायिक आँखा अस्पतालकाे मधेश प्रदेशका मुख्य मन्त्री सतिस सिहले २८ कार्तिक २०८१ मा अस्पतालकाे उदघाटन गरेसँगै सेवा सुचारु भएको छ । करिव ३० करोडको लागतमा बनेको अस्पतालमा हरेक वर्ष ५५ हजार बिरामीलाई उपचार प्रदान गर्न सक्ने क्षमता रहेको बताइएकाे छ ।
मुख्यमन्त्री सिंहले आँखा अस्पतालले आँखा उपचारको लागि मात्र नभएर मेडिकल टुरिजमको लागि पनि योगदान दिने बताए । निजगढ नगरपालिकाका मेयर सुरथ पुरीले भने ‘राम्रो आँखा उपचार भन्नासाथ तिलगंगा भनेर सम्झिथ्यौ जसको लागि काठमाडौं कि हेटौडा जानुपर्थ्यो तर अहिले तिलगंगा हाम्रै आगँनमा आएको छ । हामी निजगढवासी र वरिपरि क्षेत्रका लागि यो एकदमै खुशीको क्षण र ठूलो उपलब्धी हो ।’
तिलगंगा आँखा प्रतिष्ठानका संस्थापक तथा कार्यकारी निर्देशक डाक्टर सन्दुक रुइतले यो भेगमा गुणस्तरीय, सर्वशुलभ र पहुँच योग्य अस्पताल ल्याउने हाम्रो सपना साकार भएको बताए । ‘यो अस्पताल, द फ्रेड हलोज फाउन्डेशनको लागि नयाँ अध्यायको शुरुआत हो, जसले तिलगंगा आँखा प्रतिष्ठान, स्थानीय साझेदार र समुदायहरूसँग एक मजबुत र दिगो सम्बन्ध स्थापित गरेको छ’ द फ्रेड हलोज फाउन्डेशनका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत इयान विशार्टले भने ।
निजगढ नगरपालिकाले उपलब्ध गराएको १० कठ्ठा जमिनमा करिब १९ करोड लागतमा आँखा अस्पताल निर्माण गरिएको हेटौंडा सामुदायिक आँखा अस्पतालका प्रबन्धक सुधीर श्रेष्ठले जानकारी दिए । निजगढ आँखा अस्पतालमा वरिष्ठ नेत्र स्वास्थ्य विशेषज्ञको नेतृत्वमा आकस्मिक र बहिरंग सेवाका साथै शल्यक्रिया सेवा समेत प्रदान गरिने उनले बताए । ‘अनौपचारिक रुपमा सेवा सुरु गरेको आँखा अस्पतालमा करिब ४ हजार ५ सय जनाले बहिरंग सेवा लिएका र ३ सय २४ जनाकाे आँखाको शल्यक्रिया गरिएकाेछ’ उनले भने ।
आगामी पाँच वर्षमा, यो अस्पतालले मधेश प्रदेशबाट अनुमानित २ लाख ७४ हजार आँखा बिरामीको उपचार गर्ने लक्ष्य लिएको छ । यो अस्पतालले प्रत्यक्ष वा परोक्ष रुपमा यस क्षेत्रका ३० लाख भन्दा बढि व्यक्तिहरूमा गुणस्तरिय आँखा सेवाको पहुँच विस्तार गर्ने आकंलन गरिएको छ ।
मधेश प्रदेशमा आँखाका विरामीकाे संख्या उल्लेख्य रहेकाले निजगढलाई उपयुक्त स्थान मानेर हेटौंडाको सामुदायिक आँखा अस्पतालकै ढाँचामा अस्पताल निर्माण गरिएको हाे । नेपालमा करिव ९३ हजार ३०० जना दृष्टिविहिन र करिव ७ लाख ८२ हजार ७०० जनाले कुनै न कुनै प्रकारको दृष्टि समस्या सहित जीवन व्यतित गरिरहेकाे तथ्याङ्क छ । अन्धोपनको भार मधेश प्रदेशमा देशकै दोस्रो उच्चतम स्थानमा रहेको तथ्याङ्कले देखाउँछ । यद्यपी ८० प्रतिशत दृष्टि समस्याको उपचार सम्भव हुने गरेकाे छ । नेपालमा अन्धोपन र न्यून दृष्टिको प्रमुख कारण मोतिविन्दु हो ।
अन्धोपन भएका मध्ये अनुमानित ६६.८ प्रतिशत व्यक्ति मोतीविन्दुको कारणबाट भएको देखिन्छ । नेपालमा महिलामा पुरुषको तुलनामा दुई तिहाई बढी दृष्टिविहिन वा दृष्टिको समस्या रहेकाे बताइन्छ ।
मकवानपुर। समर म्युजिक फेस्टिभल मङ्सिर १५ गते हेटौंडामा हुने भएको छ। पिस नेपाल इन्टरटेन्मेन्टले आयोजना गर्ने उक्त कार्यक्रमको लागि चर्चित र्यापर भिटेन हेटौंडा आउने भएका छन् ।
२९ भदौ २०८१ मा हेटौंडा ७ नागस्वतीमा हुने तय भएको कार्यक्रम मौसमी परिस्थितिका कारण स्थगित भएको थियो । अब हुने कार्यक्रममा र्यापर भिटेनको विशेष प्रस्तुति रहने बताइएको छ । कार्यक्रमलाई अझै भव्य र आकर्षक रूपमा आयोजना गरिने गरि आयोजक तयारीमा जुटेका छन् । “हामी समर म्युजिक फेस्टिभल मङ्सिर १५ गते भव्यतासाथ गर्ने तयारीमा छौं” पिस नेपाल इन्टरटेन्मेन्टका प्रबन्धक बाबु तितुङले भने “यस पटक कार्यक्रमलाई अझ व्यवस्थित र आकर्षक बनाउने योजना छ र जनसहभागिता पनि अत्यधिक हुने विश्वास छ।”
यसअघि दशैं म्युजिक फेस्टिभलको आयोजना गर्दा ७ हजारभन्दा बढी दर्शकहरूको सहभागिता रहेको थियो उनले बताए। यस सफलता र जनसहभागिताबाट उत्साहित भएका तितुङले भने “दशैं म्युजिक फेस्टिभलको सफलता पछि हेटौंडा-७ नागस्वतीमै मङ्सिर १५ गते हुने कार्यक्रमलाई अझ स्तरीय बनाउने तयारी गरेका छौं।”
समर म्युजिक फेस्टिभलको कार्यक्रम भव्य र सफल बनाउन सबै तयारी पूरा भएको आयोजकले जनाएको छ ।
मकवानपुर । बागमती प्रदेश सरकारले एक सय दिनकाे उपलब्धी सार्वजनिक गरेको छ । बुधबार मुख्यमन्त्री बहादुर सिंह लामा सहित प्रदेश सरकारका मन्त्रीहरु र सचिवहरु सहितले पत्रकार सम्मेलन मार्फत एक सय दिनमा गरेका कामको विवरण सार्वजनिक गरेको हो ।
मुख्यमन्त्री लामाले सरकारकाे नेतृत्व लिएकाे प्रदेश सरकारकाे एक सय दिनको अवधि गरेकाे केही कामलाई नै उपलब्धी भन्दै सार्वजनिक गरेकाे हाे । सय दिनमा देखिनेगरी उपलब्धी मुलक कामहरु भएको छैन । आफ्नो नेतृत्वमा सरकारको गठन भएदेखि हालसम्मको कार्य तथा निर्णय सार्वजनिक गर्दै मुख्यमन्त्री लामाले यसअवधिमा आफूले सरकारको जग बसाल्ने काम गरेको दाबी गरेका छन् । तर प्रदेश सरकारले नियमित कामलाई उपलब्धीका रुपमा सार्वजनिक गरेकाे पाइएकाे छ ।
‘कुनै पनि सरकार गठन भएको सय दिनमै उथलपुथल हुने गरी काम गर्न सक्दैन मुख्यमन्त्री लामाले भने ‘विपद्को समयमा सरकारले धेरै काम गरेको छ ।’ प्रदेश सरकारले गत असोज महिनामा आएको बाढी पहिरोका कारण भएको क्षति न्यूनिकरणमा काम गरेपनि अन्य कार्य भने नियमित प्रकृतिका नियुक्ती लगायतका कामलाई उपलब्धीका रुपमा सार्वजनिक गरेको हाे । मुख्यमन्त्री लामाले अघिल्लो सरकारले ल्याएको बजेटका कारण आफ्नो भिजनअनुसार काम गर्न नसकिएको बताए ।
‘बजेट एउटा सरकारले ल्यायो । अहिले कार्यान्वयन हामीले गर्नुपर्ने अवस्था छ । त्यसकारण जनभावनाअनुसार काम गर्न नसकिएको हो,’ उनले भने । मुख्यमन्त्री लामो प्रदेश सरकार नीतिगत सुधारको काम गरिरहेको दाबी गरे । उनले सय दिनको अवधिमा सुशासन र विकासका लागि आधारहरु तयार गर्ने काम भएको बताए । ‘कर्मचारी अभावमा कार्यसम्पादनमा समस्या भएको छ’ उनले भने । विपत् व्यवस्थापनमा प्रदेश सरकारले काम गर्न चाहेरपनि ऐन कानूनका कारण समस्या रहेको उनले बताए । चालु आर्थिक वर्षको बजेट कार्यान्वयनका लागि कार्यविधि निर्माणलगायतका कार्यहरु गरिएको उनले जानकारी दिए ।
सय दिनकाे अवधिमा प्रदेश सरकारलाई संस्थागत रुपमा सुदृढ गर्न तीन वटा ऐन जारी भएको, बागमती प्रदेश सरकारको दोस्रो आवधिक योजना कार्यान्वयनमा ल्याइएको, भौतिक पूर्वाधार विकास कार्यलाई प्रभावकारी बनाइएको लगायतका प्रगति सार्वजनिक गरिएको छ । प्रदेश सरकारको सय दिनको मुख्य मुख्य उपलब्धिमा नीतिगत तथा कानुनी सुधार, संवैधानिक नियुक्ति तथा अन्य पदपूर्ति गरिएको, रुग्ण आयोजनाहरुको पहिचान गरिएको, खानेपानी कार्यालय स्थापना, विद्युतीय चालक अनुमतिपत्र प्रणाली विकास गरी सञ्चालनको अन्तिम चरणमा पुगेको, कार्यविधिहरु स्वीकृत गरिएकोलगायतका छन् ।
मकवानपुर । मकवानपुरकाे हेटौंडामा श्रवण मुकारुङका एकल कविता वाचनसहित सांगीतिक साँझ कार्यक्रम हुने भएको छ । साहित्य संगम मकवानपुरको आयोजनामा मुकारुङकाे कविता वाचनसहित सांगीतिक साँझ हुने भएकाे छ ।
साहित्य संगम मकवानपुरको अक्षयकोष सहयोगार्थ आगामी मंसीर ७ गते कवि मुकारुङका एकल कविता एवम् सांगीतिक साँझ हुने भएको हो । यसअघि भदौ १ गते कार्यक्रम हुनेगरी मिति तय भएकाेमा मुकारुङको स्वास्थ्य अवस्थाका कारण स्थगित गरिएको संगम अध्यक्ष डीबी बर्तौलाले जानकारी दिए । सांगीतिक साँझ कार्यक्रममा श्यामकुमार बानियाँ, अन्जन दहाल, सुनिता बुर्लाकोटी, रमेश गहतराज, लालकाजी परियार र बाल प्रतिभा प्रसिद्धि लामिछाने प्रस्तुती रहने उनले बताए ।
कविता वाचन तथा सांगीतिक साँझ हेटौंडा उपमहानगरपालिका ४ स्थित हेटौंडा पार्टी प्यालेसमा हुने संगम सचिव मनोज पोखरेलले बताए । पोखरेलका अनुसार कार्यक्रममा सहभागिताकाे लागि प्रतिव्यक्ति ५ सय रुपैयाँको टिकटको व्यवस्था गरिएको छ । संगमकाे अक्षयकोषको लागि टिकटकाे व्यवस्था गरिएकाे उनले बताए ।
नेपाली साहित्य जगतमा लोकप्रिय कवि तथा गीतकारकाे छवी बनाएका मुकारुङको देश खोज्दै जाँदा र जीवनको लय कवितासङ्ग्रह, फूलको आवाज, बिसे नगर्चीको बयानलगायतका कविता भीसीडी, हिउँको दरबार गीतसङ्ग्रह, यलम्बर नाटक लगायत प्रकाशित छन् । यसैगरी उनकाे हजुर हजुर ए हजुर, सुनकोशीको सुनको पानी, तिमी तारे भिर, बाटो हेरे हुन्छ आमा, माथी माथी सैलुङगेमा गीतहरु प्रकाशित रहेका छन् ।
मुकारुङ सर्वश्रेष्ठ गीतकार, राष्ट्रिय कविता महोत्सवमा प्रथम, युवा स्रष्टा सम्मान, रवीन्द्र गीत सम्मान, मोहन रेग्मी स्मृति पुरस्कार, युवा वर्ष मोती पुरस्कार, समय सम्मान, लोकेन्द्र साहित्य पुरस्कार, जीवन स्मृति पुरस्कार, शुभप्रभात काव्य सम्मान, स्रष्टा सम्मान, विशिष्ट सम्मान लगायतका पुरस्कारबाट सम्मानित भएका छन् ।
मुकारुङको पछिल्लो समयमा राई माइलाले गाउँ छाड्यो रे (गाउँ आएकाे बाटो चलचित्रमा समावेश) बोलको गीत लोकप्रीय छ ।
मकवानपुर । बागमती प्रदेश सरकारले मन्त्रालयको सङ्ख्या बढाएकाे छ । मंगलबार बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले प्रदेशमा रहेकाे १३ मन्त्रालयबाट बढाएर १४ मन्त्रालय बनाएको हो ।
मन्त्रिपरिषद् बैठकले मन्त्रालयको सङ्ख्या थप गर्ने निर्णय गरेकाे सरकारका प्रवक्ता एवम् आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्री सुरजचन्द्र लामिछाने जानकारी दिए । प्रदेशमा सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालय गठन गर्ने निर्णय भएकाे छ’ उनले भने ‘बैठकले कार्यविभाजन समेत स्वीकृत गरेकोमा मन्त्रीको जिम्मेवारी भने तोकिएको छैन ।’
प्रदेश मुख्यमन्त्री बहादुर सिंह लामाले मन्त्रिपरिषद्काे कार्यविभाजन अनुसार बढाइएकाे मन्त्रालयमा मन्त्रीको जिम्मेवारी तोक्ने बताइएकाे छ । गत साउन ९ मा मुख्यमन्त्री लामाले नियुक्त गरेका कांग्रेसका मदुकुमार श्रेष्ठले जिम्मेवारी पाउन सकेका छैनन् । साढे तीन महिना भन्दा बढी मन्त्री काम विहिन भएका थिए । अन्य विकल्पबाट समस्या टुंग्याउन नसकेपछि प्रदेश सरकार मन्त्रालय बढाउन बाध्य भएकाे हाे । ११ कात्तिक २०७८ मा तत्कालिन गठबन्धनका मुख्यमन्त्री राजेन्द्र पाण्डेकाे कार्यकालमा गठबन्धन जोगाउन मन्त्रालय फुटाएर १४ बनाएका थिए ।
१२ साउन २०८१ मा सरकारलाई पूर्णता दिएका साउन १५ मा विश्वासको मत लिदैं सरकार सुरक्षित गरेका मुख्यमन्त्री लामाले मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्काे कार्यालयसहित प्रदेशका १३ मन्त्रालयमा नेपाली कांग्रेसका ७ र नेकपा एमालेका ६ जानलाई मन्त्री नियुक्त गरेका थिए । यसअघि १४ मन्त्रालय रहेकाे बागमतीमा मन्त्रालयकाे संख्या बढि भएकाे भन्दै सत्तापक्ष र प्रतिपक्षसमेतबाट आलाेचन भएकाेले कार्यदल गठन गरी मन्त्रालयकाे संख्या १२ कायम गरिएकाे थियाे । नेकपा एमालेसहितको कार्यादलले मन्त्रालय संख्या घटाउन सिफारिस गरेको थियो ।
२०७४ माघ २८ मा गठित बागमती प्रदेश सरकारकाे पहिलाे मुख्यमन्त्रीकाे नेतृत्व गरेका एमालेका डोरमणि पौडेलले प्रदेशमा ७ मन्त्रालय कायम गरेरका थिए । उनकाे कार्यकालमा उनले एमालेका ५ र माओवादी केन्द्रका २ जना मन्त्री भएका थिए । नेकपाको खारेजीसँगै एमाले र माओवादी केन्द्र बिउँतिएपछि २०७८ वैशाख १५ मा पौडेलले फेरि मन्त्रिपरिषद् पुनर्गठन गरेका थिए । पौडेलको कार्यकालमा राज्यमन्त्रीसहित १० जना मन्त्री बने ।
राजनीतिक कोर्स परिवर्तनपछि पौडेलले २०७८ भदौ २ मा मुख्यमन्त्री पदबाट राजीनामा दिएर एमालेकै अष्टलक्ष्मी शाक्यले केही समय प्रदेश सरकारको नेतृत्व गरिन् । २०७८ भदौ २ मा एमाले विभाजन भएकै दिन पौडेलले एमालेकी उपाध्यक्ष अष्टलक्ष्मी शाक्यलाई सत्ता हस्तान्तरण गरे । शाक्यको कार्यकालमा राज्यमन्त्रीसहित ११ जनाले मन्त्री बन्ने मौका पाए । २०७८ भदौ २३ गते मुख्यमन्त्री शाक्यले मन्त्रिपरिषद् विस्तार गरे पछि ७ मन्त्री र ४ राज्यमन्त्री बने ।
अष्टलक्ष्मी शाक्य नेतृत्वको सरकार ढलेपछि बनेको गठबन्धनका तर्फबाट नेकपा एकीकृत समाजवादीका राजेन्द्र पाण्डे मुख्यमन्त्री बने । २०७८ कात्तिक १० मा कांग्रेस, माओवादी केन्द्र र एकीकृत समाजवादीको समर्थनमा सरकारमा दाबी गरेका पाण्डे कात्तिक ११ गते ५९ सांसदको समर्थनसहित मुख्यमन्त्री बनेका थिए । उनको १४ महिने कार्यकालमा १४ मन्त्रालय कायम भएको थियो भने १८ मन्त्री नियुक्त भएका थिए ।
सङ्घीयता कार्यान्वयनपछिको दोस्रो आम निर्वाचन पश्चात पुस २५ २०७९ मा गठित माओवादी केन्द्रका शालिकराम जम्कट्टेल नेतृत्वको सरकारले ३ पटक विश्वासको मत लिनु परेको थियो । राजनीतिक घटनाक्रम परिवर्तनसँगै ३ वटा समीकरणबाट उनले सरकार सञ्चालन गरे । प्रदेशमा मन्त्रालय संख्या बढी भएकाे भन्दै चौतर्फी आलोचना भएपछि उनको कार्यकालमा मन्त्रालय संख्या घटाएर १२ वटा कायम गरिएकाे थियाे । जम्कट्टेलकाे कार्यकालमा बनेकाे कार्यदलले प्रदेशमा मन्त्रालयकाे संख्या ९ देखि ११ वटा कायम गर्न सिफारिस गरेकाे थियाे ।
जम्कट्टेल नेतृत्वकाे प्रदेश सरकार ढलेसँगै सरकारको नेतृत्व लिएका कांग्रेसका बहादुर सिंह लामाको मन्त्रिपरिषदमा १४ मन्त्री रहेका छन् । एमाले काँग्रेसकाे बहुमतकाे सरकार हुँदा समेत पार्टीकाे आन्तरिक समस्याले उनले १४ वटा मन्त्रालय कायम गर्न बाध्य भए । मन्त्रालय बढाउनु उचित नहुने भन्दै आएकाे सत्ता साझेदार दल एमाले भने गठबन्धनका कारण चुप लागेकाे छ ।