
‘हरेक वर्ष वर्षा आउँछ, जान्छ, मेरो रोजिरोटि यहि घन ठोकेर आ’को पैसाले ८ जनाको परिवार पाल्यो बस्यो, सँधैभरि बर्षासँगै आउने रमितेहरुले घाउमा नुनचुक छरेझै आभाष हुन्छ मानसिं विक मुटुमा गाँठो पार्दै भन्छन् ।
बाढी त आउँछ, यो प्राकृतिक हो यसप्रति केही गुनासो छैन । तर सरकारी कर्मचारीदेखि जनप्रतिनिधि र रमितेहरु अरु बेला बोल्दैनन् । बर्षा याममा आएर सोध्छन किन यस्तो ठाउँमा घर बनाको ? उत्तर के दिनु बाउ बाजेले आएर किनिदिएका ठाउँ । घामदेखि टाउको लुकाउने ओत छ, तर हावा हुरि र वर्षा सहन सक्दैन यो छानोले । त्यसैले पनि यहाँ घर किन बनाको भन्ने प्रश्न म सहन सक्दिँन ।’
दोलखा चरिकोट नजिक पुख्र्यौली घर भएका मानसिं भन्छन उता भा भएनि अहिले पहिरोले पुरिन्थ्यौ होला यता बजार क्षेत्र कै पानी बगेर आउने कुलोले सताउँछ ।
हेटौडा बजार क्षेत्रका वडा नं ३, ४, ५ को सम्पुर्ण पानी बगेर आउने भलका कारण मानसिंको घर सहित करिव ६०/७० घर प्राय डुवानमा पर्छन् यो क्षेत्रमा । प्लटिङ गर्नेहरुले उक्त भल बग्ने क्षेत्र साघुरो बनाउदै लगेका छन् । जसले समस्यामा पारेका छन उनीहरुले नै आएर किन घर यहाँ बनाएको भनेर सोध्नु भन्दा ढल व्यवस्थापन गर्दा के जान्थ्यो र ? मानसिंको मनमा तर्कना आउँछ, मुख फोरेर बोल्दैनन्, सहन्छन् बस्छन् ।
राहतको नाममा एक पोका नुन तेल पाँच किलो चामलले कति दिन खाउला र हामी आठ जनाको परिवार ? यसो त कोरोना भाईरसको महामारीका कारण झन् हसिया कुटो कोदालो अर्चाप्नेहरु पनि आउन छाडे पछि उनीलाई छाक टार्न मुस्किल छ । तीन छोराहरुले गतिलो काम पाएको भए सहजै छाक टथ्र्यो, त्यो पनि छैन । उनी भन्छन् ‘सरकारले रोजगारि दिनुपर्याे कि त भरोसा दिनसक्नुपर्याे विकासका काम गरेर ।’
मानसिं जस्तै पिडामा छन शेख मुवारक । पाँच दशकदेखि हेटौडामै कोठा भाडामा बसेका मुवारक छोरा छोरी नाति नातिना बढेसंगै कोठामा बस्न सक्ने वातावरण रहेन, खर्चले धानेन । अनि बसाइ बनाए कर्रा करिडोर टोलमा । ऋण धन गरेर जग्गा त जोडे यसै वर्षको गर्दोइर कर्रा खोलाको बाढीले सातो लियो ।

जेठको पहिलो साता तिर नै उनी नगरपालिका प्रमुख हरिवहादुर महत र ४ नं वडा कार्यालय चहारिरहे कतै बाँध बाँधिदिन्छन कि भन्दै तर दुई महिना बित्यो न बाँध बाँधियो, न त जनप्रतिनिधिहरुले चासो देखाए । ‘उल्टै आउँछन किन घर बनाको भनेर कराउँछन’ उनको गुनासो छ । जग्गा व्यवसायिलाई प्लटिङ् गर्दा स्वीकृति दिने, अनि हामीलाई घर किन बनाएको भन्ने, कस्तो राजनीति हो यो ?’ उनले प्रश्न गरे ।
हामिलाई बेच्नेले बाढी आउँछ भनेन बाटो बत्ति पानी विस्तारीत गरुञ्जेल यो ठाउँमा बस्ति लायक छैन भनेर किन भन्दैन स्थानिय तह ? उन्को प्रश्न र गुनासो सकिने नाम लिदैन तर नगरपालिकाले बाँध बाँध्नका लागि उनलाई चार वटा तार जालि र ढुंगा किन्न पैसा दियो । बाँध बाँध्न र तारजालि समेत बिच्छ्याउन समेत न प्राविधिक पठाएयो न त अब सम्भव नै । वर्षाको मध्ये अवस्था छ खोलाको छेउमा तारजालि लगाउन असम्भव नै छैन । ‘मरेपछिको औषधि के काम’ उनले भने, ‘हामी सामान्य वर्गकालाई सबैले हेप्ने मात्रै,अरुको गल्तिको मारमा हामी पर्छौ, फेरी दोष हामीलाई नै लगाउँछन् ।
हेटौडा उपमहानगरपालिकाको यहि ४,५ र ११ नं वडाका केही भुभाग मात्र डुवानमा पर्छन् । वडा ४, र ५ को करिडोर टोल र शान्ति नगर डुवानमा पर्ने कारण नै बजार क्षेत्रको पानीको उचित व्यवस्थापन नहुनु हो । गर्दोइखोला पहिला धेरै फराकिलो भए पनि हाल मान्छेको सोच झै साघुरिदै गएको छ भन्छन हेटौडा ४ का हरिप्रसाद वस्ति । कर्रा खोलाले आफ्नो बाटो छोडेर व्यक्तिको जग्गामा प्रवेश गरेदेखि धेरैपटक खोला व्यवस्थापनका लागि बजेट आयो तर काम कहिल्यै गतिलो भएन । उनीमात्र होइन कर्रा खोलाका कारण यस वडाको गर्दोई क्षेत्र डुबान र कटानको उच्च जोखिममा छ । वडाध्यक्ष नबिन सिग्देलका अनुसार यहाँका करिब २० घर परिवार यसरी त्रासमा रात कटाउन बाध्य छन् ।
खोला छेउमै घर बनाई बसेकाले यहाँका ती परिवार उच्च जोखिममा रहेको र वडाले जाली उपलब्ध गराउने बाहेक तत्काल अरु केही गर्न नसक्ने वडाध्यक्ष सिग्देलको भनाई छ । मकवानपुरमा आर्थिक वर्ष २०७६/०७७ मा विपद्का कारण मात्रै १५ जनाले ज्यान गुमाएका छन् ।

जसमध्ये सबैभन्दा बढी अर्थात् ९ जनाको बाढी पहिरोको कारण ज्यान गएको जिल्ला प्रशासन कार्यालय मकवानपुरका प्रवक्ता देवचन्द्र गर्तौलाले बताए । उनका अनुसार ६ जनाको चट्याङका कारण मृत्यु भएको तथ्यांक छ । पहिरोका कारण जिल्लाका ४२ घरपरिवारले घरबारबिहीन हुनुपरेको थियो ।
जिल्ला प्रशासन कार्यालय मकवानपुरले प्राकृतिक विपद्का कारण हुनसक्ने सम्भावित क्षति न्यूनिकरणको लागि विपद्को प्रकृति अनुसारका तयारीहरु गरेको जनाएको छ । कार्यालयले बाढी पहिरोको उच्च जोखिमलाई ध्यान दिई कार्ययोजना बनाएर लागु गरेको प्रवक्ता गर्तौलाले बताए । प्रभावित क्षेत्रमा अर्लट गर्ने, घटना भैहाले उद्दार तथा राहतको क्षेत्रमा गर्नुपर्ने जस्ता आवश्यक तयारीहरु सबै स्थानीय तहहरु मार्फत गरिएको उल्लेख छ ।

विपद्का घटना न्यूनीकरणका लागि जिल्लामा आपतकालीन कार्य सम्पादन केन्द्र स्थापनाको तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको पनि प्रशासनका प्रवक्ता गर्तौलाले जानकारी दिए ।
हेटौंडा/ बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री डोरमणी पौडेलले अब भने प्रदेश सरकारले गरेको काम देखिने समय आएको बताएका छन् ।
लामो समय ऐन, कानुन तथा नीति निर्माण जस्ता कार्यमा लागेको कारण भौतिक रुपमा देखिने गरी काम गर्न नभ्याएको तर अब विस्तारै भौतिक कामहरु देखिन थालेको उनले बताएका हुन् ।बागमती प्रदेशको विभिन्न जिल्लामा निर्माण भएका ३२ वटा पुलहरुको एकमुष्ट रुपमा उद्घाटन गर्दै मुख्यमन्त्री पौडेलले यस्तो बताएका हुन् ।
उद्घाटन कार्यक्रममा बोल्दै मुख्यमन्त्री पौडेलले सरकारले केहि गरेन भन्नेहरुलाई गाउँमा गएर विकासको काम हेर्न समेत अनुरोध गरे । बागमती प्रदेशको भौतिक पुर्वाधार मन्त्री रामेश्वर फुयाँलको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा प्रदेशका भुमि व्यवस्था,कृषि तथा सहकारी मन्त्री दावा दोर्जे लामा लगायतको आतिथ्यता रहेको थियो ।
यस्तै बागमती प्रदेशमा १ सय २० वटा सडक पुल निर्माण भईरहेको छ । प्रदेश भित्र झोलुङ्गे पुल १३ वटा बनाउने भौतिक पुर्वाधार मन्त्रालय अन्तर्गत यातायात पुर्वाधार निर्देशनालयका निमित्त निर्देशक डा. सहदेव भण्डारीले जानकारी दिएका छन् । करिब १ अर्ब लागतमा पुलहरु निर्माण हुन लागको निर्देशनालयले जानकारी दिएको छ ।
हेटौंडा/कोरोना संक्रमणको कारण सरकारले घोषणा गरेको लकडाउनपछि व्यवसायहरु ठप्प भएको भन्दै कर तिर्न अनाकानि गरिए पनि कर संकलनमा भने अघिल्लो वर्षको तुलनामा वृद्धि भएको छ ।
आन्तरिक राजश्व कार्यालय हेटौडाले गत वर्षको तुलनामा यस वर्षमा ११ प्रतिशत बढी राजश्व संकलन गरेको छ । गत आर्थिक वर्षमा कुल ४ अर्ब २८ करोड ५२ लाख ७० हजार राजस्व संकलन गरेकोमा यस वर्ष ४ अर्ब ७८ करोड ६६ लाख ७ हजार राजस्व संकलन गरेको आन्तरिक राजस्व कार्यालय हेटौडाले जनाएको छ ।
व्याजदर, मूल्य अभिबृद्धिकर अन्तशुल्क र स्वास्थ्य सेवा तर्फको राजश्व संकलनमा बृद्धि आएपनि आयकर गत वर्षको तुलनामा ५ प्रतिशतले घटेको छ भने घरभाडा करमा ३१ प्रतिशतले घटेको छ ।कोरोना भाईरसको संक्रमणको कारण राजस्व संकलनमा कमि आएको कार्यालय प्रमुख सन्तबहादुर ढकालले बताए ।
गत वर्ष आयकर ८८ करोडभन्दा बढी संकलन भएकोमा यस वर्ष ८३ करोड मात्र संकलन भएको छ । त्यस्तै घरभाडा कर गत वर्ष २ करोड ६२ हजार संकलन भएकोमा यस वर्ष १ करोड ८२ लाख संकलन भएको छ । त्यसैगरि ब्याजकर भने गतवर्षको तुलनामा १६ प्रतिशत बढेको प्रमुख ढकालले बताए ।
सबैभन्दा बढी स्वास्थ्य सेवाकर अन्तर्गत ६२ प्रतिशत बढीले बृद्धि भएको छ । गत वर्ष २० करोड ९५ लाख राजस्व संकलन भएकोमा यस वर्ष ३४ करोड राजस्व संकलन भएको छ । लकडाउनको समयमा समेत यसरी राजस्व संकलन हुनु उपलब्धिपुर्ण नै भएको प्रमुख ढकालले बताए । अझै राजस्व संकलनका समयमा कार्यालयबाट हुने विभिन्न कारवाहीका प्रक्रियाहरु अघि बढाउन नपाईएको हुँदा राजस्व संकलनमा केही कमि आएको उनले बताए ।
यसैगरि आन्तरिक राजस्व कार्यालय हेटौडाले यस वर्ष २६ वटा उद्योगहरुको खाता तथा जग्गा रोक्का गरि कारवाहि गरेको छ । यव वर्ष २३ वटासम्म उद्योगहरुलाई कारवाहि गर्ने लक्ष्य राखिएको भएपनि २६ वटालाई कारवाहि गर्न सफल भएको कार्यालय प्रमुख ढकाल बताए । मूल्य अभिबृद्धिकर नतिरेकै आधारमा कारवाहिमा परेका उनले बताए ।
उक्त कारबाहिमा परेका उद्योगहरुबाट यस वर्ष ४ करोड ८१ लाख २० हजार मुल्य अभिवृद्धि कर राजस्व संकलन हुनुपर्ने तर नतिरेकै कारण कारवाहिमा परेका हुन् ।उक्त उद्योगहरुले राजस्व नतिरेपछि पहिलो पटक टेलिफोन मार्फत १५ दिनको म्याद सहित सूचना गरिनेलगायतको प्रक्रियागत चरण अगाडि बढाइने प्रमुख ढकालले जानकारी दिए ।
कोरोनाकै महामारीका कारण भने आयकर बक्यौतामा काम गर्न नसकिएको र कारवाहिका प्रक्रिया अघि नबढाईएको उनले बताए ।
कोरोना भाईरस(काेभिड-१९) काे बढदो संक्रमणलाई मध्यनजर गर्दै सर्वसाधरणहरु बाट माक्सको प्रयोग गर्न छोडेको अवस्थामा “तपाईको माक्स खोई ?” भन्ने जनचेतना मुलक कार्यक्रम अन्तर्गत प्रहरी, स्थानिय ब्यक्तित्व, पत्रकारहरुको सहभागितामा जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरको आयोजनामा मिति २०७७।०४।०६ गते र्याली निकािलएकाे हाे (फाेटाे फिचर)



हेटौंडा । नेपाली कांग्रेसका संस्थापक तथा नेपालका पहिलो जननिर्वाचित प्रधानमन्त्री बीपी कोइरालाको ३८ औं स्मृति दिवसमा मंगलबार नेपाली कांग्रेस मकवानपुरले रक्तदान कार्यक्रम गरेको छ ।
नेपाली कांग्रेसकी केन्द्रीय सदस्य महालक्ष्मी उपाध्याय डिना तथा कांग्रेस बागमती प्रदेश संसदीय दलका नेता एवं कांग्रेस मकवानपुर सभापति ईन्द्रबहादुर बानियाँले ब्लड ब्याग दिएर उद्घाटन गर्नुभएको कार्यक्रममा ३० जनाले रक्तदान गरेका थिए ।
जननायक बीपी कोइरालाको स्मृति दिवसमा आयोजित रक्तदान कार्यक्रममा नेकपाका जिल्ला सल्लाहकार रामचन्द्र कार्की र प्राध्यापक दीपेश खड्की नेपाली कांग्रेसमा प्रवेश गर्नुभएको छ । नवप्रवेशीलाई कांग्रेस केन्द्रीय सदस्य डिना र कांग्रेस बागमती प्रदेश संसदीय दलका नेता बानियाँले सदस्यता दिंदै खाँदा तथा टिका लगाएर पार्टीमा स्वागत गर्नुभएको थियो ।
बीपीको १९७१ साल भदौ २४ गते भारतको वनारसमा जन्म भएको थियो भने २०३९ साल साउन ६ गते क्यान्सरबाट निधन भएको थियो । जीवनभर प्रजातन्त्रका लागि लडेका बीपी शालीन, सुझबुझ र गम्भीर चिन्तन, अदम्य साहसी नेता थिए । उनी भारतीय स्वतन्त्रता आन्दोलनमासमेत सहभागी भई भारतीय नेताहरूसँगै जेल परेका थिए ।
नेपालको प्रजातान्त्रिक समाजवादी आन्दोलनका प्रतीक मानिने बीपी तत्कालीन नेपालमा अन्तर्राष्ट्रिय पहिचान बनाउन सफल राजनीतिक व्यक्तित्वका रूपमा समेत चिनिन्थे । २०३४ सालमा मेलमिलापको नीति लिएर नेपाल फर्किएका बीपीले त्यसपछि भने सम्पूर्ण राजनीतिक दलको नेता बन्ने अवसर पाए ।
कार्यक्रममा कांग्रेस बागमती प्रदेश संसदीय दलकी प्रमूख सचेतक राधा घले, कांग्रेस मकवानपुरका प्रमूख सल्लाहकार माईकल रामचन्द्र अर्याल, जिल्ला सचिवद्वय बुद्ध लामा र आनन्द कठायत, कोषाध्यक्ष गोपीलाल विश्वकर्मा, सल्लाहकार उमा दाहाल, भरत पुराजुली प्रवक्ता प्रदिप कोइराला, थाहा नगरका उपमेयर एवं जिल्ला सदस्य खड्ग गोपाली, हेटौ.डा उपमहानगर सभापति आनन्दराम पराजुली, बकैया गाउँपालिका प्रमूख दामोदर खनाललगायत जिल्ला कार्यसमितिका सदस्यहरु, भातृ तथा शुभेच्छुक संघसंस्थाका पदाधिकारी एवं सदस्यहरुको उपस्थिति रहेको थियो ।