मकवानपुर । नेपाल सरकारका स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्री बिरोध खतिवडाले वर्तमान गठवन्धनको सरकारले एमसीसीलाई हुबहु पास गर्न नदिएको बताएका छन् । मकवानपुरकाे भीमफेदी गाउँपालिका कमिटि अधिवेशन तथा कार्यकर्ता भेलामा खतिवडाले उक्त कुरा बताएका हुन् ।
एमसीसीकाे आफुहरुले गरेको व्याख्यात्मक विष्लेषणले मुलुकको हित गरेने खतिवडाले दावी गरेका छन् । खतिवडाले आगामी निर्वाचनमा नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी ओलीले आफ्नाे हैसियत थाहा पाउने बताए । ‘आगामी चुनावमा अध्यक्ष केपी शर्मा ओली तथा उनको पार्टी नेकपा एमालेको हैसियत देखाइदिन्छाैं’ खतिवडाले भने ।
भेलामा एकीकृत समाजवादी मकवानपुरका अध्यक्ष श्रीधर पोख्रेल, सचिव विष्णु दाहाल, उपाध्यक्ष मीना लामा, पार्टी मकवानपुर जिल्ला कमिटीका सचिवालय सदस्य एवम् युवा संघ केन्द्रीय सचिवालय सदस्य कविन पन्त लगाएतको आतिथ्यता रहेको थियो ।
मकवानपुर । हेटौंडा नगरका सडकलाई साइकलमैत्री बनाउन सकिने बताइएकाे छ । आँचल साहित्य कला पुञ्ज र हिमालयन राइडर्स साेसाइटी मकवानपुरकाे आयाेजनामा शनिबार हेटौंडामा आयोजना भएकाे हेटाैडामा साइकल संरचनाकाे सम्भावना कार्यक्रममा हेटौंडा सहर साइकलमैत्री बन्न सक्ने अवधारणा प्रस्तुत गरिएकाे हाे ।
हेटौंडा उपमहानगरपालिकाका प्रमुख हरिबहादुर महतको प्रमुख आतिथ्यमा भएको कार्यक्रममा त्रिभूवन विश्वविद्यालय अंग्रेजी विभागका उपप्राध्यापक डा. तारालाल श्रेष्ठले हेटौंडा सहर साइकलमैत्री बन्न सक्ने अवधारणा पत्र प्रस्तुत गरेका थिए । सहभागीहरुले नगरका केही सडकमा तत्काल साइकल लेन निर्माण गर्न सकिने बताएका छन् । बजारका आवश्यक स्थानमा साइकल स्ट्याण्ड निर्माण गर्न सकिने अवधारणा सार्वजनिक गरिएको छ ।
हेटौंडा नगरको सडक चारैतिर कम्तिमा पनि ३५ फिटदेखि ४० फिटभन्दा बढी चौडाई रहेको प्रारम्भिक अध्ययनमा देखिएको हिमालयन राइडर सोसाइटीका ईन्जिनियर सागर पन्थीले बताए । उक्त सडकहरुमा करिब ५ फिट दुबैतर्फ पैदलमार्ग समेत रहेको देखिन्छ । बिश्वका नमूना साइकल सहरहरुमा कम्तिमा साँढे २ देखि ३ मिटरसम्म साइकलको लागि छुट्याउने गरेको पन्थीले जानकारी दिए ।

हेटौंडाको सबेै सडहरुमा करिब ३ फिट चौडाई साइकल लेनकालागि उपलब्ध गराउँदा पनि ईन्धनजन्य सवारीसाधनलाई कुनै नकारात्मक असर नपर्ने अवस्था देखिएको छ । बिश्वकाअत्यधिक जनसंख्या रहेका सहरहरुमाअहिले सवारीजन्य प्रदुषण कम गर्न चौडा सडकहरुलाई साँघुरो बनाउँदै साइकल लेन, हरियाली विकास, सार्बजनिक खुलास्थान अदिको ब्यवस्था गरिएको छ । जसले आमजनमासलाई पैदलवा साइकलमार्फत आवतजावतगर्न प्रोत्साहन गरेको छ ।
एकतर्फी मोटरबाटोमा दुईतर्फी साइकल लेन समेतको ब्यवस्था गरिएको छ । यसले इन्धनजन्य सवारी साधनमाभन्दा साइकलमा यात्रा गर्दा सबै हिसावले सहज र कम खर्चिलो बनाउने गर्दछ । हेटौंडा बजार क्षेत्र बिस्तार बिशाल छैन ।
एक कुनाबाट अर्को कुना पुग्नकालागि करिब ५ मिनेट मात्रै साइकलमा समय लाग्ने देखिन्छ । यसर्थ हेटौंडा बजारलाई साइकलमैत्री सुन्दर नमूना सहरका रुपमा विकास गर्दै अन्ततः दिगो सहरीकरण स्थापित गर्न ईन्धनजन्य सवारी साधनलाई भबिश्यमान्यूनीकरण गर्न सम्भव देखिएको डा. श्रेष्ठले बताए ।
निमेश निखिलले संचालन गरेको कार्यक्रममा हेटाैडा ६ का वडाअध्यक्ष अर्जुन चौलागाई, मकवानपुर साईकल संघका अध्यक्ष संगीत श्रेष्ठ, आँचल साहित्य कलापुञ्जकी अध्यक्ष अनिता न्यौपाने हेटौंडाका साईकल अभियन्ताहरुको सहभागिता रहेको थियो ।

मकवानपुर । बागमती प्रदेश खेलकुद प्रतियोगिता फागुन २८ गते हेटाैडामा उद्घाटन गरी सुरु हुने भएकाे छ । प्रदेश खेलकुद बिकास परिषद्, बागमती प्रदेशको आयोजनामा हुने प्रथम प्रदेश खेलकुद प्रतियोगिता प्रदेशको ५ जिल्लामा सञ्चालन गरिने भएकाे हाे । परिषदले शुक्रबार हेटौंडामा पत्रकार सम्मेलन गर्दै प्रतियोगिताको बारेमा जानकारी दिएको हो ।
प्रतियोगिताको उद्घाटन समारोह बागमती प्रदेशको राजधानी हेटौंडामा गरिने र समापन काभ्रेपलाञ्चोकको धुलिखेलमा गरिने परिषद्का सदस्य सचिव सुर्यलाल भण्डारीले जानकारी दिए । प्रतियोगिताको उद्घाटन फागुन २८ गते बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री राजेन्द्र पाण्डेले हेटौंडा–५ स्थित निर्माणाधिन क्याम्पाचौरमा गर्ने भएका छन् ।
प्रदेशले पहिलो पटक आयोजन गर्न लागेको प्रतियोगिता मकवानपुर, चितवन, सिन्धुपाल्चोक, काठमाडौं र काभ्रेपलाञ्चोकमा सञ्चालन हुने भण्डारीले बताए । पुरुष फुलबल, व्याडमिन्टन, क्रिकेट, तेक्वान्दो, भलिबल, कराते, एथलेटिक्स, महिला फुटबल र बक्सिङ खेल खेलाइने उनले बताए ।
प्रतियाेगिता अन्तरगत मकवानपुरमा पुरुष फुटबल, तेक्वान्दो र व्याडमिन्टन खेलहरु खेलाईने छ । यस्तै चितवनमा भलिबल र क्रिकेट सञ्चालन गरिने छ भने काभ्रेपलाञ्चोकमा महिला फुटबल र बक्सिङ खेलाइने छ । त्यस्तै सिन्धुपाल्चोकमा कराते, र काठमाडौंमा एथलेटिकस् खेल सञ्चालन हुनेछ । फागुन २८ गतेदेखि शुरु हुने प्रतियोगिता चैत १२ गतेसम्म (१५ दिन) सञ्चालन हुनेछ । प्रतियोगिताको समापन बागमती प्रदेशका युवा तथा खेलकुद मन्त्री रत्न प्रसाद ढकाल गर्ने छन् ।
उद्घाटन समारोहलाई भव्य बनाउन आर्मी तथा प्रहरीको व्याण्डसहितको प्रस्तुती, ३ सय भन्दा बढी विद्यार्थीको ड्रिल प्रर्दशन, आतिसबाजी, मार्सल आट्र्स डेमो, विभिन्न भाँकी तथा सांस्कृतिक कार्यक्रमहरु प्रस्तुत गरिने सदस्य सचिव भण्डारीले जानकारी दिए । प्रतियोगितालाई सव्य र भव्य रुपमा सञ्चालन गर्न ५/५ सदस्यीय ६ वटा उपसमिति र ३/३ सदस्यीय ८ वटा प्राविधिक समिति निर्माण गरिने भएकाे बताइएकाे छ ।
प्रतियोगिताको उद्घाटन हुने पहिलो दिन कुनै खेल सञ्चालन हुने छैन । दोस्रो दिनबाट प्रतियोगिता अन्तर्गतका खेलहरु सुरु भण्डारीले बताए । दोस्रो दिन फागुन २९ गतेदेखि पुरुष फुटबल र व्याडमिन्टन सञ्चालन हुनेछ । तेस्रो दिन फागुन ३० गतेबाट भलिबल र क्रिकेट खेलाइनेछ । चैत्र ६ गतेबाट एथलेटिक्स, ७ गते महिला फुटबल र कराते, चैत ९ गते बक्सिङ खेल सञ्चालन हुने खेलतालिका रहेको छ ।
प्रतियोगितामा प्रदेशका १३ जिल्लाका २ हजार १ सय ८८ जना खेलाडीहरु सहभागिता जनाउने छन् । जसमा महिला खेलाडी ९ सय ३९ जना र पुरुष खेलाडी १ हजार २ सय ४९ जना सहभागी हुने छन् । प्रतियोगिता सञ्चालनको लागि ४ सय ५७ जना अफिसियल र निर्णायक खटिने जनाइएको छ ।
प्रदेशको लगानीमा पहिलो पटक हुने प्रतियोगितामा ८ करोड ४ लाख खर्च हुने अनुमान गरिएको छ । स्पोट्र्स किट, यातायात खर्च, दैनिक भता खेलाडीहरुलाई उपलब्ध गराइने जनाइएको छ । त्यस्तै प्रतियोगितामा स्वर्ण, रजत र कास्य पदक हासिल गर्ने खेलाडीहरुलाई नगद, शिल्ड तथा मेडल र प्रमाण पत्र पुरस्कार दिइने छ ।
स्थानीय तहबाट छनोट भएका खेलाडीहरु जिल्लाको प्रतिनिधित्व गर्दै प्रदेश खेलकुद प्रतियोगितामा सहभागि हुने छन् । यस प्रतियोगितामा उत्कृष्ट हुने खेलाडीहरुले प्रदेश स्तरको प्रतियोगितामा सहभागि हुन पाउने छन् । खेल प्रतिभाको खोजी गर्ने, स्थानीय तहबाटै खेलकुदको प्रवर्धन गर्ने, खेलकुदका गतिविधि सञ्चालन गर्न प्रत्साहन गर्ने, खेदकुदप्रति राज्यको प्रतिबद्धता अभिवृद्धि गर्ने र प्रदेशलाई खेलकुद हबका रुपमा विकास गर्ने प्रतियोगिताको मुख्य उद्देश्य रहेको छ ।
मकवानपुर । मकवानपुरे महिला साहित्यकारको संस्था आँचल साहित्य कला पुञ्ज आयाेजनामा साहित्य महाेत्सवकाे उद्घाटन गरिएकाे छ । महाेत्सवकाे पहिलाे दिन उद्घाटनदेखि सांगितीक कार्यक्रम आयाेजना गरिएकाे छ ।
हेटाैडा ४ स्थित राेयल प्यालेसमा भएकाे उद्घाटन कार्यक्रमसँगै बहस,कार्यपत्र प्रस्तुती गजल तथा मुक्तक वाचन र सांगितीक कार्यक्रम गरी पहिलाे दिनकाे महाेत्सवकाे कार्यक्रम समापन भएकाे आचँलकी अध्यक्ष अनिता न्याैपानेले बताइन् । महाेत्सवमा ‘साहित्यमा राजनीति’ बहस कार्यक्रम ‘भाषिक दृश्टिले साहित्यमा नारी’ विषयमा कार्यपत्र प्रस्तुति र बहस भएकाे छ । यस्तै साङ्गीतिक कार्यक्रम सहित समापन गरिएकाे महोत्सवकाे पहिलाे दिन पुस्तक प्रर्दशनी, कला प्रर्दशनी समेत गरिएकाे छ ।
महोत्सवमा ‘साहित्यमा राजनीति’ विषयको बहसमा भुपाल राई, धनकुमारी सुनार र घनश्याम घिमिरे वक्ता रहेका थिए ।यसको सहजकर्ता ठाकुर वेलबासेले गरेका थिए । यसैगरी भाषिक दृश्टिले साहित्यमा नारी’ विषयमा ज्ञानु अधिकारीले कार्यपत्र प्रस्तुत गरेकी थिइन् । उक्त कार्यपत्रमाथि राम अविकास र प्रणेताले टिप्पणी गरेकाे आँचल सचिव भावना सापकाेटाले बताइन् । कार्यपत्र माथि उठेका जिज्ञासामा अधिकारीले प्रष्ट पारेकी थिइन् ।
यसैगरी महाेत्सवकाे पहिलाे दिन भएकाे गजल तथा मुक्तक वाचन कार्यक्रममा अर्चना दाहाल, अनिता अर्याल नेपाल, अनु रोक्का, अभिराज खाती, आदित्य राज, आनन्द घलान, आयुष्मा देवकोटा ‘आशा, आशिष दुलाल, किशन पौडेल, कुवेर पराजुली, केशव समर्पण, गोकर्ण मोक्तान, चिरञ्जीवी लामिछाने, डी.बी. बतौला, दीपक गौतम, देवराज तिवारी, धर्मराज स्याङ्तान, बबी थापाले गजल तथा मुक्तक वाचन गरेरका थिए ।
यसै गरी भवानी तिमल्सिना, मनोज पोखरेल, माधव पोखरेल, मेनु तिमल्सिना, यमनदेव उत्प्रेरक, रमेश रसिक, राम कार्की, वनस्तम थिङ, विनिता काकी, विश्व राई, विशाल अधिकारी, श्रीराम अधिकारी, सन्जित श्रेष्ठ, सन्तोष गौतम, स्वस्तिका बानियाँ, सागर तिमल्सिना, सानु खनाल, सुमित्रा आचार्य, सुबास ‘सजल’, सुविज्ञा सुवेदी, हरी पौडेल, हिमाल ओली पृथक, हेमन्त ढुङ्गेल, त्रुपक लगायतकाे मुक्तक वाचनले माहाैल तताएका सहजकर्ता गंगा सापकाेटाले बताइन् ।
यसै गरी सुस्केरा परिवारबाट भएकाे मुक्तक वाचन तथा गजल गायनले थप राैनकता थपिएकाे थियाे । पीएम सेन्टरकाे सांगितीक कार्यक्रमसँगै पहिलाे दिनकाे महाेत्सव सकिएकाे हाे ।
महोत्सवले भाषा साहित्यको विकास र संरक्षण गर्दै फरकफरक परिवेश, समूह, भाषा, संस्कृति तथा रहनसहनमा रहेका साहित्यकार बीच साहित्य आदानप्रदान हुने न्यौपानले जानकारी दिइन् । सााहित्य, भाषा, तथा कलाको अहिलेको अवस्थाका बारेमा बहस हुने भएकाले साहित्यलाई अझ परिस्कृत र बलियो बनाउँदै लैजाने अपेक्षा महोत्सवबाट लिइएको छ ।
महोत्सवकाे दाेस्राे दिन फागुन २१ गते शनिबार हेटाैडामा साइकल संरचनाकाे सम्भावना अन्तरक्रिया हुनेछ । यसैगरी ‘समकालिन कविताको मार्ग चित्र’, ‘मकवानपुरको साहित्यिक महक’ विषयमाथि बहसको कार्यक्रम हेटाैडा १८ हर्नामाडीकाे गुम्बाडाँडामा आयाेजना गरिने सचिव सापकोटाले जानकारी दिइन् । ‘मकवानपुरको साहित्यिक महक’ विषयको बहसमा तारालाल श्रेष्ठ, विना थिङ र सञ्जय साह बहसकर्ता र सुवास खनाल सहजकर्ता रहेका छन् ।
यस्तै शनिवारकाे ‘समकालिन कविताको मार्ग चित्र’ विषय माथि बहस गर्न भूषिता वशिष्ठ, नेत्र एटम र चन्द्र गुरुङ वक्ता रहेका छन् भने यसको सहजकर्ता निमेष निखिल रहेका छन् । साथै कविता वाचनकाे कार्यक्रममा मकवानपुर तथा अन्य जिल्लाका कविहरुकाे कविता सुनिने छन् । याे सँगै साहित्य महाेत्सव समापन गरिने अध्यक्ष न्यापाैनेले बताइन् ।

(कृषि विकास शाखा प्रमुख मकवानपुरगढी गाउँपालिका)
- प्लाष्टिकको गुणस्तर तथा उपलब्धताः
हुन त प्लाष्टिक घर निर्माणको लागी सामान्यबजारमा पाईने कमसलखालको प्लाष्टिक पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ तापनि यस किसिमको प्लाष्टिक प्रयोग गर्नाले बर्षै पिच्छे प्लाष्टिक बदली गर्नु पर्ने झन्झट एकातर्फ हुन्छ भने अर्काेतर्फ बर्षै पिच्छे प्लाष्टिक बदली गर्नुपर्नाले प्लाष्टिक घरनिर्माणको समग्र लागत बढ्न गई आयमा कमी आउँछ ।
यस हिसाबले प्लाष्टिक घर निर्माणको लागी शुरुमा नै बलियो र टिकाउ खालको प्लाष्टिक प्रयोग गर्नु बढि बुद्धिमानी हुन आउछ । प्लाष्टिक घर निर्माणको लागीसिल्पोलिन प्लाष्टिक र युभि प्लाष्टिक उपयुक्त सिद्ध भएको एक किसिमको बलियो प्लाष्टिक हो । यस प्लाष्टिकले सूर्यको किरणबाट सिधाप्राप्तहुने एक किसिमको पाराबैजनी किरण (Ultravoilet Rays) लाई अबरोध गर्न सक्दछ ।
यो सजिलै टुक्रदैन र सूर्यको तापले पग्लदैन पनि । यो प्लाष्टिक माटोले सजिलै सडाउन र गलाउन समेत सक्दैन । स्विस प्रविधिबाट बनेको यो प्लाष्टिक सानातिना असिना र बर्षातको पानी सहन सक्ने, सजिलै नच्यातिने, नकोतरिने तथा १० देखि १५ बर्षसम्म आयु प्रमाणित भएको बलियो प्लाष्टिक हो । बजारमा विभिन्न साइज र गुणस्तरको सिलपोलिन तथा युभि प्लास्टीक सिट उपलब्धभए तापनि यस गाउँपालिकाको जमिनको अवस्था अनुसार प्राय गरी ७० जि.एस.एम र ९० जि.एस.एम को सिल्पोलिन प्लाष्टिक तथा २०० माइक्रोनको युभि प्लाष्टिक उपयूक्त मानिन्छ ।
- प्लाष्टिक घरमा खेतिगर्दा हुने फाईदाहरुः
प्लाष्टिक घरभित्र प्रतिकुल मौसममा समेत खेति गर्न सकिने भएकोले बाली सधनता बढ्न गई एक बाली लाग्ने ठाँउमा दुई बाली र दुई बालीलाग्ने ठाँउमा चार बाली समेत लाग्न सक्दछ । प्लाष्टिक घरले बोटबिरुवालाई प्रतिकुल वाताबरणबाट जोगाउने भएकोले ८००–१५०० मिटर उचाई भएकामध्य पहाडी क्षेत्रहरुमा फागुन–जेष्ठ, आषाढ–असोज तथाकार्तिक–माध गरी तिन पटकसम्म घरभित्रै गोलभेडा उत्पादन गर्न सकिन्छ ।
यसै गरी भेडे खुर्सानी, माच्छे खुर्सानी, अकबरे खुर्सानी, लहरे तरकारी (करेला,काक्रो) जन्य तरकारीहरु बर्षमा तिन पटकसम्म फलाउन सकिन्छ भने बन्दा, काउलीसागजन्यजस्ता तरकारीहरु त बर्षको चार पटक सम्म नै फलाउन सकिएको छ ।
प्लाष्टिक घर (टनेल) प्रविधिबमोजिम तरकारी उत्पादनगर्दा रोग तथा किराको प्रकोपमा समेत कमिआएको महसुस गरिएको छ । सामान्यतया बाहिरको भन्दा ५ देखि १५ डिग्री सेल्सियस ले प्लाष्टिक घरभित्रको तापमान बढि हुने भएकोले खासगरी गोलभेडामा लाग्ने रोगहरु (बोट ओईलाउने, पछौटे डडुवा, अगौटे डडुवा, डाँठ र जरा कुहिने रोग, बेर्ना कुहिने रोग तथाफलको भेट्नो कुहिने ढुसीजन्य तथा ब्यक्टेरियाजन्य रोगहरुको प्रकोप तुलनात्मक रुपमान्युन देखिएको छ भने प्लाष्टिक घरभित्र निमाटोडको आक्रमणबाट लाग्ने गाँठे रोगको समस्यादिनानुदिन बढदै गईरहेको देखिन्छ ।

किराहरुको कुरा गर्दा गोलभेडा तथा भण्टाको फलमालाग्ने गवारो (Brinjal Fruit and Shoot Borer) फलकुहाउने झिंगा (Fruit Fly) तथा पातखाने फट्याङ्ग्रो (Green Grass Hopper) र पातको रस चुस्ने झिंगा (White Fly) को प्रकोप भने केही उच्च पाईएको छ । प्लाष्टिक घरभित्रको उष्ण तापिय वाताबरणले गर्दा यि किराहरुको कृयाकलापअनुकुलहुन मद्दत पुगेको हुन सक्दछ । यद्यपि प्लाष्टिक घरभित्र माटो र माटोजन्य किराहरु जस्तो कि फेदकटुवा (Cutworm) र खुम्रे किरा (White Grub) को प्रकोप भने न्युन पाईएको छ । प्लाष्टिक घरभित्र खेति प्रबिधि एक बन्द वाताबरण भित्र गरिने खेति प्रविधि भएकोले प्लाष्टिक घरभित्र कथमकदाचित कुनै रोग तथा किराले आक्रमण गरिहालेमा पनि नियन्त्रण विधि सजिलो र कमै मात्र खर्चिलो हुन्छ ।
- बजारमुखी उत्पादन योजना
बिगतमायस जिल्लामा गरीने तरकारी खेति,गोलभेडा खेतिलगाएतका अन्य खेति समेत प्राय निर्वाहमुखी थियो । निर्वाहमुखी कृषि उत्पादनमा कस्तो बस्तु उत्पादन गर्ने, उत्पादत कृषि बस्तुलाई कहाँ बेच्ने, कति मुल्यमा बेच्ने, आदी विषयमा खासै चिन्ता
हुदैनथ्यो । यस्ता बिषयहरुमा निर्णय लिनकुनै जटिलता पनि पर्दैनथ्यो ।
तर हालआएर केहि मात्रामा ब्यवसायीक खेतिको थालनीले गर्दा केहि जटिल बनेको छ कृषिमा आएको सुधारीएको उत्पादन पद्दती, नयाँनयाँ बिउबिजन, थरी थरीका जातहरु र तीनीहरुको मौसमी तथा बेमौसमी खेतीको साथसाथै बढ्दो शहरीकरण तथा मानिसको आयस्तर संगसंगै खाने चाहना र बानीमा आएको परिबर्तन तथा सञ्चार र यातयायातमा बृद्धि हुदै गएको पुर्वाधारको कारण पनि बजारमा खरिद बिक्रीहुने बस्तु र सेवाको प्रकार, परिमाण, रोजाई, उपलब्धता र मुल्यमा ठूलो उतारचढाब आएको छ।
बजारमुखीउत्पादन योजनाको तयारीबाट निम्न लिखित फाईदाहरु छन् ।
- उत्पादन योजना बनाई कामगर्दा उत्पादनको बजार माग सुनिश्चित हुने भएकोले कृषि उपजको लागी बजार सहजै श्रृजना हुन्छ ।
- बजारको माग तथा आपुर्तिमा आधारीत उत्पादन परिमाण हुने भएकोले उत्पादित बस्तुले सहजै यथोचित मुल्य प्राप्त गर्दछ।
- बास्तबिक मागको आधारमा उत्पादनहुने भएकोले बढि आपुर्ति भई क्षतीहुने सम्भावना हुदैन ।
- यथोचित उत्पादन र बजार योजनाका कारण ब्यापारी, प्रशोधनकर्ता, उद्यमी र अन्य सरोकारवालाहरुलाई आपूर्ति सुनिश्चित हुन्छ।
- माग तथा आपुर्तिमा हुने सन्तुलनले बजारमा बस्तुको आपुर्ति अबिरल र दिगो हुन्छ ।
कृषकहरुको बजारमुखिउत्पादनकार्य योजनको लागीबजारको निर्धारण सबै भन्दा महत्तपूर्ण बिषयहुन आउदछ । उचित फाईदा सुनिश्चित गर्न बजार माग अनुरुपको वाली र जात छनौट गर्नु पर्दछ । बजारको लागि विविभन्न स्थानका ब्यापारीहरुको सम्पर्कबाट कृषकलाई कुनवालीको कुन समयमा कुन बजारमा कति मुल्य कायम हुन्छ सो बारे जानाकारी प्राप्त हुन्छ । ब्यापारीहरुले कृषकहरुलाई कुनबालीलगाउने, कहिले लगाउने, वा कहिले उत्पादन गर्ने, कुन बजारमा कुन समयमा कति मुल्य र कति परिमाणमा आपुर्ती गर्ने भन्ने बारे उचित सल्लाह दिन्छन ।
त्यस बाहेक अन्य गोलभेडा खेतीको लागि बनाईएको प्लास्टीक घर राम्रो ब्यवस्थापन गर्न सकिएको खण्डमा ४–५ वर्ष सम्म पनि उपयोगमाल्याउन सकिन्छ ।
बेमौसमी तरकारी उत्पादनको लागि प्लाष्टिक घर
साधारणतया मुख्य मौसममा बाहेक समयको केही अघि वा पछि उत्पादन गरिने तरकारी खेती पद्धतीलाई बेमौसमी तरकारी खेती भनिन्छ ।
अतःप्रतिकुल मौसममा पनि विरुवालाई अनुकुल वातावरण सृजना गरि बेमौसमी तरकारी उत्पादन गर्न प्लाष्टिक घरको प्रयोग गरिन्छ । नेपालमा बर्षायाम (जेठ देखि भदौसम्म) बर्षाबाट जोगाउन र हिउँदयाम (मंसीर देखि फागुनसम्म) चिसोबाट बिरुवालाई जोगाउन तराई तथामध्य पहाडी भेगमा प्लाष्टिक घर/टनेलको प्रयोग गरिन्छ भने उच्चहिमाली भेगमा तापक्रम बृद्धि गरी गोलभेंडा, काँक्रो जस्ता बढी तापक्रम चाहिने तरकारीको उत्पादनको लागि प्लाष्टिकको गुम्बोज प्रयोग गरिन्छ ।

प्लाष्टिक घर निर्माणको लागि जग्गा छनौट
प्लाष्टिक घर बनाउने स्थलः
ज्यादै भिरालो, वर्षातको भेल पस्ने स्थान र पानीजम्ने ठाउँमा प्लाष्टिक घर बनाउन हुदैन । धेरै हुरी बतास लाग्ने स्थानमा प्लाष्टिक घर बनाउनु उपयुक्त हुदैन । ओझेल पर्ने वा सूर्यको प्रकाशकम पर्ने स्थानमा प्लाष्टिक घर बनाउन हुदैन । खुला ठाउँ जहाँकम्तीमा ६ घण्टाभन्दा बढी वा दिनभरि नै घाम लागि रहन्छ, त्यस्तो स्थानमा मात्र प्लाष्टिकको घर बनाउनु उपयुक्त हुन्छ ।
प्लाष्टिक घरको क्षेत्रफलः
कम्तीमा ५ मीटर भन्दा बढी चौडाई भएको जमिन र लम्बाई भने जमिनको लम्बाई अनुसार बनाउन सकिन्छ । साधारणतया ५ मीटर चौडाई र २० मीटर लम्बाईको घर बनाउनु उपयुक्त हुन्छ ।
प्लाष्टिकको प्रयोगः
नेपालमा प्लाष्टिक घरको लागि सूर्यको पराबैजनी किरणले असर नगर्ने सिल्पाउलिन प्लाष्टिकको प्रयोग बढी प्रचलनमा रहेका छन् । बिगत २ बर्षको तथ्यांकलाई हेर्दा व्यावसायिक तरकारी उत्पादन गर्ने देशमा प्रयोग हुने युभी प्लाष्टिकको प्रयोग बढ्दो क्रममा देखिन्छ ।
सामान्यतया कृषकहहरु ४५ देखि ९० जि.एस.एम.सम्मको सिल्पाउलिन तथा १०० देखि २०० माइक्रोन सम्मको युभी प्लाष्टिकको प्रयोग गर्ने गरेका छन् । बढी हावा चल्ने र असिना पर्ने ठाउँमा १२० जि.एस.एम. सम्मको प्लाष्टिकको प्रयोग गर्ने गरिएको छ । जति बढी जि.एस.एम.को प्लाष्टिकको प्रयोग गरियो त्यति कम सूर्यको प्रकाश विरुवाले पाई उत्पादन घट्ने सम्भावना हुन्छ तसर्थ यदि हावा, हुरी र असिनाको प्रकोप कम छ भने ४५ जि.एस.एम.को सिल्पाउलिन वा १०० माइक्रोनको युभी प्लाष्टिक प्रयोग गर्नु राम्रो हुन्छ । प्लाष्टिक घरमा कीराको प्रकोपकम गर्न चारैतिर कीरा नछिर्ने साइजको प्वाल भएको सेतो नाईलनको जाली प्रयोग गर्न सकिन्छ ।
प्लाष्टिक घर निर्माण गर्दा ध्यानदिनुपर्ने कुराहरु:
प्लाष्टिक घरको निर्माण गर्दा समुन्द्री सतहबाट उचाई, तापक्रम, आद्र्रता, हावा बहावको दिशा तथा लगाउने बाली र जातमा निर्भर पर्दछ । समुन्द्री सतहबाट उचाई कम भएको ठाउँ छ भने सामान्यतया तापक्रम बढी हुने हुँदा घर अग्लो बनाउनु पर्दछ ।
बढी उचाई भएको ठाउँमा तापक्रम कम हुने हुँदा तापक्रम बढाउन प्लाष्टिक घर होचो बनाउनु पर्दछ । ८०० देखि ११०० मीटर सम्मको उचाईमा धुरी खाँवाको उचाई ४ मी. र छेउको खाँवा ३ मी., ११०० देखि १४०० मीटर सम्म धुरी खाँवा ३.५ मी. र छेउको खाँवा २.५ मी र १४०० देखि १९०० मीटर सम्मधुरी खाँवा ३ मी. र छेउको खाँवा २ मी कायम गर्दा उच्च मुल्ययुक्त गोलभेंडा, काँक्रो, भेंडे खुर्सानीलगायतका तरकारी सफलतापूर्वक बेमौसममा उत्पादन गर्न सकिन्छ । बढी गर्मी हुने ठाउँहरुमा प्लाष्टिक घर निर्माण गर्दा हावा ओहोरदोहोर गर्ने ठाउँ भेन्टिलेशन भएको बनाउनु पर्दछ ।
यसो गर्दा तापक्रम र आद्र्रता नियन्त्रण गर्न सहजभई रोग तथाकीराको प्रकोपलाई समेत न्यूनीकरण गर्न सकिन्छ । अत्यधिकचिसो हुने क्षेत्रमातापक्रम बढाउन गुम्बोज आकारको प्लाष्टिक घर निर्माण गर्नु पर्दछ । तापक्रम र आद्र्रता नियन्त्रण गर्न प्लाष्टिक घरको आकार धेरै ठूलो बनाउनहुदैन । ठाउँको उपलब्धताअनुसार ५ देखि ६ मीटर चौडाई र १० देखि २५ मीटर लम्बाई भएको घर उपयुक्त हुन्छ । प्लाष्टिक घरको उपयुक्त स्लोप मिलाउनआवश्यक हुन्छ अन्यथा प्लाष्टिकमा पानी तथा असिनाले क्षतिपुर्याउने सम्भावना हुन्छ ।
प्लाष्टिक घरभित्र तरकारी खेतीगर्दा ध्यानदिनुपर्ने कुराः
बाह्रै महिना एवं लगातार प्लाष्टिक घरभित्र एउटै तरकारी बालीको तरकारी खेती गर्दा रोग तथा कीराको प्रकोप बढ्न जानुको साथै माटोको गुणस्तर पनि खस्कदै जाने हुँदा एउटा तरकारी लगाएपछि भट्मास, बोडी लगायतका कोशेबाली परिवारको बालीलगाई फुलफुल्ने अवस्थामा पुगेपछि माटोमा जोतेर छाडीदिनु राम्रो हुन्छ ।
एकचोटी तरकारीको उत्पादनलिईसकेपछि चैत्र देखि जेठ महिनाको पानी नपर्ने तथा बढी गर्मी हुने सिजनमा प्लाष्टिक घरको प्लाष्टिक हटाएर सयपत्री फुल वा तोरी रोपी एक–डेढ महिनाको भएपछि माटोमा मिसाई पारदर्शी प्लाष्टिकले ३०–४० दिनसम्म हावा नछिर्ने गरी छोपेमा निमाटोड तथा अन्य माटोमा रहेका कीरा तथा रोगका जीवाणुलाई नियन्त्रण गर्न सहयोग गर्दछ । प्लाष्टिक घरमा तरकारी लगाउँदा बर्षा याममा गोलभेंडा, भेंडे खुर्सानी र हिउँद याममा काँक्रो, जुकिनी लाभदायक देखिएको छ । प्लाष्टिक घर बेमौसमी तरकारी उत्पादनको पूर्वाधार हो यदि बढी उत्पादन तथा आम्दानी लिने हो भने उपयुक्त तरकारीको जातको छनौट, सिफारिस बाली व्यवस्थापन प्रविधिको अबलम्बन तथा बजारको मागअनुसारको उत्पादन गर्न आवश्यक हुन्छ ।
याे पनी पढ्नुहाेस्
प्लाष्टिक घरमा गोलभेडा खेतीको आकर्षण