मकवानपुर । मकवानपुरको मनहरी गाउँपालिकाले गाँजा खेती प्रवर्ध्दन गर्ने भएको छ । कृषकलाई संघीय कानून बमोजिम औषधीजन्य प्रयोजनकोलागि गाँजा खेती प्रवर्ध्दनमा सहयोग गरिने नीति गाउँपालिकाले लिएको हो ।
मनहरी गाउँपालिकाले आगामी आर्थिक वर्ष २०८१/२०८२ को लागि नीति तथा कार्यक्रम प्रस्तुत गरेको छ । जसमा गाँजा प्रवर्ध्दन गरिने नीति समेत लिएको हो । मकवानपुरको मनहरी, राक्सिराङ्, कैलाश, इन्द्रसरोवर लगायतको गाउँलिपालिकामा किसानहरुले व्यावसायीक गाँजा खेतीगर्ने गरेका छन् । कानूनी बैधता प्राप्त नभएकोले प्रहरी प्रशासनले हरेक वर्ष गाँजा खेती नष्ट गर्न लाखौ खर्च गर्दै आएको छ ।
गाउँपालिकाले कृषि उत्पादन वृद्धिमा प्रोत्साहन गर्न उत्पादनमा अनुदान दिने भएको छ । उत्पादनमा आधारित प्रोत्साहन कार्यक्रम अन्तर्गत गाउँपालिका भित्रका किसानद्वारा उत्पादित आलु, प्याजलगायत तरकारी तथा अन्नवालिमा समेत संभाव्यता अध्यन गरि मूल्य अनुदान प्रदान गरिने नीति लिएको गाउँपालिका अध्यक्ष रञ्जन कालाखेतीले बताए ।
उत्पादन पछि हुने क्षति न्यूनीकरणको लागि गाउँपालिकाले कोल्ड स्टोरेजको व्यवस्था गर्न आवश्यक समन्वय गरी विशेष अनुदान दिइनेछ। खेतीयोग्य बाँझो जमिनको यथार्थ तथ्याङक संकलन गरी बाँझो जग्गा उपयोगमा ल्याउन प्रोत्साहन गरिने नीति लिएको छ ।
कृषि सेवा केन्द्रमा माटो परिक्षण प्रयोगशाला स्थापना गरी निःशुल्क माटो परिक्षण सेवा प्रदान गरिने, परिक्षणको आधारमा चुन तथा सुक्ष्म तत्वहरु ५० प्रतिशत अनुदानमा वितरण गरिनेछ। सम्भाव्यताका आधारमा तुलनात्मक लाभ भएका वस्तुहरुको पहिचान गरी पकेट क्षेत्र, सामुहिक खेति, करार खेति तथा चक्लाबन्दी खेतिलाई प्रोत्साहन गरिने नीति पालिकाले लिएको अध्यक्ष कालाखेतिले बताए ।
कृषि बिमा कार्यक्रमलाई प्रभावकारी र पहुँचयोग्य बनाई बिमा प्रिमियममा लाग्ने शुल्क पालिकाको आर्थिक क्षमता विश्लेषण गरि विपन्न कृषकको लागि पूर्ण निशुल्क सहित सबै कृषकको तोकिएको प्रतिशत गाउँपालिकाले व्यहोर्ने व्यवस्था गर्ने भएको छ । कृषि बालि विमा तथा पशु विमा योजना कार्यान्वयन गर्न विमा कर्मचारीको व्यबस्था मिलाईने भएको छ। पशुपालनलाई प्रबद्र्धन गर्ने गरी साविकमा सञ्चालनमा रहेको गाई भैंसीको कृत्रिम गर्भाधान कार्यलाई निशुल्कः रुपमा निरन्तरता दिइने, दुग्ध उत्पादनमा प्रोत्साहन गर्न दुग्ध संकलन केन्द्र डेरीमा दुग्ध बिक्री गर्ने किसानलाई प्रति लिटरका दरले उपलब्ध गराउदै आएको नगद प्रोत्साहन कार्यक्रमलाई प्रदेश सरकारसंग समन्वय गरि निरन्तरता दिईने भएको छ ।
गाउँपालिका क्षेत्र भित्रका कम्तिमा एक हजार लैना पशुहरुको बीमा गर्न आवश्यक बीमा प्रिमियम रकममा ५० प्रतिशत अनुदान दिने भएको छ। यसैगरी पशुपालनलाई प्रोत्साहन गर्न पोषणयुक्त घाँसेवालिको विकास गर्नुपर्ने हुँदा सो को लागि संघीय सरकारसँगको सहकार्यमा हरियो घाँस विस्तार कार्याक्रम सञ्चालन गरिने, उन्नत बाखा पकेट क्षेत्र कार्यक्रम लागु गरिने, प्रदेश सरकारसँगको साझेदारीमा बाखा प्रवर्ध्दन कार्यक्रम सञ्चालन गरिनेछ ।
कृषि एवं पशुपन्छीजन्य व्यवसायमा युवा जनशक्तिलाई आकर्षित गरी स्टार्टअप नवप्रवद्र्धन कार्यक्रमका लागि बिशेष व्यबस्था गरिने कालाखेतिले बताए । दुग्ध जन्य पदार्थको उत्पादनलाई प्रवर्ध्दन गर्न प्रदेश सरकारसंगको सहकार्यमा उन्नत जातको भैंसी पालन गर्ने कार्यक्रममा सहयोग गरिने उनले बताए ।
एक वर्षको यस्ता उपलब्धी
मनहरी गाउँपालिकाले चालु आर्थिक वर्षमो ११ महिनामा ११ हजार ८५५ मिटर स्लाब बाटो निर्माण गरेको छ । यसैगरी ६ हजार ९७२ मिटर ग्राभेल बाटो निर्माण गरेको छ, भने २४ हजार मिटर नयाँ ट्रयाक निर्माण गरेको छ । गाउँपालिकाले रिटेनिंग वाल ४ हजार ३२१ मिटर, पक्कि नाला २ हजार ८४३ मिटर, ग्याविन ड्याम २४८६ मिटर निर्माण गरेको छ ।
यसैगरी २ हजार ४८६ मिटर खानेपानी पाइपलाईन विस्तार, ८५ वटा ट्युबेल धारा निर्माण गरेको छ । कालोपत्रे सडक निर्माण २ हजार १५७ मिटर गरेको छ भने ३२ वटा सार्वजानिक भवन निर्माण तथा मर्मत सम्भार गरेको छ । ८ कलभर्ट तथा पुल निर्माण १७ वटा कम्पाउड तारजालि, काडेतार ३ हजार ४०१ मिटर निर्माण गरेको छ ।
६ वटा सामुदायीक स्वास्थ्य ईकाइ भवन निर्माण सम्पन्न गरेको छ मनहरी अस्पताल भवन निर्माण कार्य २१ प्रतिशत कार्य प्रगती भएको पालिका सूचना अधिकारी विकल्प चौलागाईले बताए ।
यस्ताे छ नीति तथा कार्यक्रम
आ.ब.081-082-को-नीति-कार्यक्रम-final-word-file-3-3-sammaमकवानपुर । मुक्तक मञ्च मकवानपुरले विद्यालयस्तरीय खुला मुक्तक प्रतियोगिता गर्ने भएको छ ।
मञ्चको आयोजना र हेटौडा उपमहानगरपालिका वडा नम्बर ४ को प्रबर्द्धनमा असार १४ गते शुक्रवार विद्यालय स्तरीय मुक्तक प्रतियोगिता आयोजना गरिने कार्यक्रम संयोजक अजर फुयालले जानकारी दिए । प्रतियोगितामा मकवानपुर जिल्लाका सामुदायिक तथा सस्थागत विद्यालयमा ८ देखि १२ कक्षासम्म अध्ययनरत विद्यार्थीले सहभागिता जनाउन पाउने मञ्च सचिव सुबास सजलले जानकारी दिए ।
प्रतियोगितामा सहभागी जनाउन यसअघि विद्युतीय वा छापा माध्यमबाट सार्वजनिक नगरिएको २ वटा मुक्तक असार १० गते भित्र सूचनामा उल्लेखित स्थान र इमेलमा पठाउन सकिने उनले बताए । प्रतियोगितामा प्रथम हुनेले ३ हजार द्वितीय हुनेले २ हजार र तृतीय हुनेले १ हजार पुरस्कार प्राप्त गर्ने मञ्च अध्यक्ष सागर तिमल्सिनाले बताए । यसै गरि सान्त्वना २ जनालाई जनही ५/५ सय प्रदान गरिने उनले जानकारी दिए ।
मकवानपुर । मकवानपुरमा चट्याङ लागेर एक जनाको मृत्यु भएको छ ।
जिल्लाको राक्सिराङ गाउँपालिका २ थुम्की बस्ने ४५ वर्षिय बिर बहादुर प्रजाको चट्याङ लागेर मृत्यु भएको हो । घरमा सुतिरहेको अबस्थामा सोमबार बिहान चट्याङ लागि वीर बहादुर घाईते भएका थिए ।
उनलाई उपचारको लागि हेटौडा अस्पताल ल्याईएकोमा डाक्टरले मृत घोषणा गरेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरले जनाएको छ ।
मकवानपुर । लागूऔषध न्यूनीकरणमा सरोकारवालाहरुले चासो देखाएका छन् । लागूऔषधकाे प्रयोगकाे एकै पटक समाधान सम्भव नहुने तर न्यूनीकरण गर्दै लैजानुपर्ने शुक्रबार हेटौंडामा आयोजित कार्यक्रममा सरोकारवालाले बताएका छन् ।
जनपत्र मिडिया प्रालि हेटौंडा आयोजना तथा संसद सहयोग परियोजना संयुक्त राष्ट्रसंघीय विकास कार्यक्रम (युएनडीपी) को सहकार्यमा लागूऔषधका कारण समाजमा बढ्दै गएको समस्या, यसको समाधानमा सांसद र सरोकारवालाहरुको भूमिका विषय कार्यक्रममा बागमती प्रदेशसभाका सदस्यहरुले चासाे देखाएका हुन् ।
लागूऔषधले समस्या बढ्दै गएकाले यसमा तीनै तहका सरकारहरु लाग्नुपर्ने कार्यक्रममा सहभागी प्रदेश मामिला समिति सदस्य तथा अन्य समितिका सांसदहरुले बताएका छन् । कार्यक्रममा बागमती प्रदेशका प्रदेश मामिला समितिका सभापति छिरिङ दार्जे लामा, सदस्यहरु भारती कुमारी पाठक, गिरबहादुर तामाङ, कृष्ण प्रसाद सिल्वाल, उर्मिला सुनुवार, बिन्दु श्रेष्ठ, शिबराज अधिकारी, हरिप्रभा खड्गी, हरि सापकोटा, प्रेमभक्त महर्जन, बालकुमारी विश्वकर्मा लगायतकाले लागूऔषधकाे विषयलाई प्रदेशसभामा उठाउने बताए ।
हरेक क्षेत्रमा सरकारले बजेट विनियोजन गर्ने तर लागूऔषध प्रयोगकर्ता न्यूनीकरण गर्न र यसको ओसारपसार कम गराउनेमा प्रदेश सरकारकाे चासो कम रहने प्रदेश मामिला समिति सभापति छिरिङ दोर्जे लामाले बताए । प्रदेश सरकारले उद्योगी व्यावसायीका भवन निर्माण गर्नका लागि लाखौ बजेट विनियोजन गर्ने तर लागूऔषध प्रयोग रोकथामका लागि बजेट छुट्याउने नगरेकाे उनले बताए ।
‘लागुऔषध नियन्त्रणको लागि सहकार्य गर्न सरकार तयार छ, सरकारसँगै स्थानीय जनसमुदाय र गैससहरुको पनि सहकार्य जरुरी छ’ उनले भने ‘विद्यालय नर्सहरुबाट विद्यालयका बालबालिकालाई लागुऔषध विरुद्धको सचेतना चलाउने गरी दक्ष बनाउनु पर्छ ।’ सरकारको नीति र विधिलाई मध्यनजर गर्दै गैससहरुले पनि लागु औषध विरुद्धको कामलाई वर्षमा कुनै दिन, उत्सव वा समारोहमा हैन सामान्य अवस्थामा समेत सेवालाई प्रभावकारी बनाउन सोच्नु पर्ने उनकाे धारणा थियाे ।
बागमती प्रदेशसभाका सदस्य भारती पाठकले लागुऔषध विरुद्धको अभियामा सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा भनेको जनचेतना रहेको बताइन् । ‘एउटा व्यक्ति लागुऔषध दुर्व्यसनी फसेपछि परिवारका अन्य सदस्यलाई पनि रोगी बनाउछ’ उनले भनिन् । ‘लागू औषधबाट पीडित परिवार र नातेदारसम्म हुन्छन्’ उनले भनिन् ‘जनचेतना महत्वपूर्ण भएकोले व्यक्तिगत तथा संस्थागत रुपमा अभियानमा लाग्नु जरुरी छ ।’ लागु औषध दुर्व्यसनीलाई उपचार सँगसँगै परिवार समुदायको माया पनि उत्तिकै आवश्यक रहेकाे उनकाे भनाई थियाे ।’
बागमती प्रदेशसभा सदस्य गिरीबहादुर तामाङले व्यक्तिमा नैतिक शिक्षा र समाजिक शिक्षाको कमीले गर्दा लागु औषधको प्रयोग बढेको धारणा व्यक्त गरेका थिए । दिन दिनै लागु औषध प्रयोगकर्ता बढे भनिन्छ, तर रोकथामको लागि सरकारले के गरीरहेको छ पत्तो नभएको उनले बताए । ‘बढ्यो मात्रै भनेर हुन्न । लागूऔषध प्रयोगकर्ताकाे संख्या बढ्न नदिन तथा राेक्न जनचेतना बढाउन पर्छ’ उनले भने । बेरोजगारीको कारण समेत लागुऔषध प्रयोगकर्ता बढ्ने भएकाले रोजगारीको सिर्जना गरिनु पर्ने उनले बताए ।
बागमती प्रदेशसभा सदस्य हरिप्रभा खड्कीले प्रेम विवाह, पारिवारिक विचलनको कारण लागूऔषधको प्रयोग गर्ने आदत बस्ने गरेको बताइन् । यसको नियन्त्रणको कानून बनाएर कडाइका साथ पालन गराउनु पर्ने बताइन् । ‘शिक्षा र रोजगारीको अवसर बढाइनु पर्छ’ उनले भनिन् ‘स्थानीय सरकारका साथै समुदाय समेत नियन्त्रणमा लाग्नु पर्छ ।’ वडाका जनप्रतिनिधिदेखि संघीय सरकारसम्मको एकै लयमा काम गरिनु जरुरी रहेकाे उनले बताइन् । लागु औषधको कारोबार रोक्नु सरकारी तथा गैरसरकारी निकायको सहकार्य जरुरी रहेकाे उनले बताइन् ।
बागमती प्रदेश युवा परिषद्का कार्यकारी उपाध्यक्ष सन्तोष चौलागाइले युुवा जमातमा लागूऔषध दुर्व्यसनीको सवाल भयावह बन्दै गरेकाे बताए । युवाहरु यसकाे दुर्व्यसनीमा फस्ने गरेकाे कारण पत्ता लगाई समाधानमा सरकार लाग्नु पर्छ, युवा परिषद सहकार्यको लागि तयार छ’ उनले भने । ‘लागू औषध विरुद्ध लाग्नेलाई प्रोत्साहन र उपचारमा सहजताकाे ग्यारेन्टी हुनु जरुरी रहेकाे उनले बताए ।
कार्यक्रममा नेपाल चिकित्सकसंघ मकवानपुरका अध्यक्ष डा. हरि खड्काले पछिल्लो समय डाक्टरहरुले उपचारमा चासो दिन थालेको जानकारी दिए । हेटौंडा अस्पतालमा पनि पछिल्लो समय लागूऔषध प्रयोगपछि मानसिक अवस्थामा समस्या भएकाहरुलाई छुट्टै उपचार कक्षको व्यवस्था गरिएको उनले बताए । ‘परामर्श सेवालाई प्रभावकारी बनाउन जरुरी छ’ उनले भने ‘सही ढंगले परामर्श गर्न सकियो भने लागूऔषधकाे सेवनमा रहेका व्यक्तिाई सजिलै छुट्याउन सकिनछ ।’ स्कुल कलेजहरुमा यो ज्ञानको अभाव रहेकाेले लागूऔषधकाे प्रयोगले हुने बेफाइदाकाे प्रचारप्रचार व्यापक हुनु पर्ने उनले बताए ।
कार्यक्रममा पूर्व लागूऔषध दुर्व्यसनीहरुले समाजमा पुनर्स्थापित भएपनि सरकारले कुनैपनि क्षेत्रबाट सहयोग नगरेको बताएका छन् । कार्यक्रममा सहभागी सामाजिक संघसंस्थाका प्रतिनिधि र बिद्यार्थीहरुले लागूऔषधका दुर्व्यसनीहरु बढ्दै गएको र यस क्षेत्रमा सरकारले न्यूनीकरणका लागि विभिन्न कार्यक्रम ल्याउन जरुरी रहेको औल्याएका थिए ।
कार्यक्रममा गैरसरकारी संस्था महासंघ मकवानपुरका अध्यक्ष रमिला सापकोटा, नेपाल औषधी व्यावसायी संघ मकवानपुरका नारायण लाल श्रेष्ठ, जिल्ला प्रशासन कार्यालय मकवानपुरका प्रशासकिय अधिकृत गुणराज न्यौपाने, मकवानपुर महिला समुहका अध्यक्ष कमला सुवेदी, फ्रेण्डस हेटौंडाका संयोजक किरण थापा, हिमराइट्स मकवानपुरका कार्यक्रम संयोजक कुमारी वाइवा, रिकभरिङ नेपालका पूर्व अध्यक्ष शान्ता तामाङ, केन्द्रीय सदस्य सौजन डिसी, सन्दीप शाक्य, नेपाल शिक्षक संघ मकवानपुरका अध्यक्ष गणेश प्रसाद हुमागाई लगायतकाको आतिथ्यता रहेको थियो ।
मकवानपुर । हेटाैडा उपमहानगरपालिका ९ नम्वर वडा कार्यालयकाे आयाेजनामा महिलाहरुमा हुने प्रजनन स्वास्थ रुग्णता सम्बन्धी समस्याको स्क्रीनिङ्ग शिविर भएकाे छ ।
शिविरबाट २६० जनाले सेवा प्राप्त गरेकाे वडा अध्यक्ष सुक्रराम केसीले बताए । नेपाल परिवार नियाेजनसंघ मकवानपुर शाखाकाे सहकार्यमा शिविर गरिएकाे थियाे । जसमा पाठेघर खस्ने समस्याको स्क्रीनिङ्ग रिङ्गप्रेशरी राख्ने, पाठेघरको मुखको क्यान्सर तथा स्तन क्यान्सर स्क्रीनिङ्ग र प्रेषण सेवा, यौनरोगको परिक्षण, परामर्श तथा उपचार सेवा, किशोर किशोरीका लागि यौन तथा प्रजनन् स्वास्थ्य सेवा, लामो अवधिको परिवार नियोजन सेवालगायतकाे सेवाहरु उपलब्ध गराइएकाे परिवार नियाेजन संघ शाखा प्रबन्धक ममता श्रेष्ठले बताइन् ।

शिविरबाट १३० जनाले निशुल्क औषधि सेवा लिएका थिए । लामसुरे शहरी स्वास्थ्य केन्द्रमा आयाेजना गरिएकाे शिविरमा मदनभण्डारी स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान हेटौडा स्पतालकाे डाक्टर ज्योती मुडवरी, शहरी स्वास्थ केन्द्र लामसुरेका इन्चार्ज प्रकाश श्रेष्ठ, स्वास्थकर्मी अनमी सरिता महत,अहेव अन्जिता रिमाललगायतकाे संलग्नतामा स्वास्थ्य जाँच गरिएकाे हाे ।
शिविरमा यसकाे ९ नम्वर वडाका जनप्रतिनिधिहरु, नेपाल परिवार नियाेजनसंघ केन्द्रीय सदस्य निगम श्रेष्ठ, मकवानपुर शाखा सभापति इश्वर पण्डित, वडा कार्यालयका कर्मचारीहरु समेतकाे संलग्नता रहेकाे थियाे । शिविर समापन गर्दै वडा अध्यक्ष केसीले वडावासीकाे स्वास्थ्य अधिकारकाे सम्मान गर्दै र उनीहरुकाे स्वास्थ्यप्रति सचेत हुँदै शिविर राखिएकाे बताए । शिविर समापनपछी स्वास्थ्यकर्मीहरुकाे समूहलाई मायाकाे चिनाे वितरण गरिएकाे बालमैत्री वडा सहजकर्ता आशिष खतिवडाले बताए ।