मानव अधिकारको संरक्षण र सम्बद्धनका लागि तीनै तहका सरकारबाट विविध कामभई रहेका छन । आम नागरिकको मानव अधिकारको संरक्षणका लागि नेपाल सरकारको पाँचौ मानव अधिकार राष्ट्रिय कार्ययोजना जारी भई कार्यान्वयनको चरणमा रहेको छ । उक्त योजनालाई कार्यान्वयन गराउन तीनै तहका सरकारसँग आयोगले समन्वय गरिरहेको छ ।
नेपालको संविधानको भाग २५ धारा २४९ को उपधारा १ बमोजिम मानव अधिकारको सम्मान, संरक्षण र प्रभावकारी कार्यान्वयनको लागि आयोगले हरसम्भव प्रयास गरि रहेको छ। गास, बास, कपास, शिक्षा, स्वास्थ्यलगायतका आम नागरिकको दैनिक जीवनसंग प्रत्यक्ष सरोकार राख्ने मानव अधिकारका सवालहरु सुधारोन्मुख अवस्थामा रहेको सूचकहरुले देखाई रहेको छ। सडक, संचार, खानेपानी स्वास्थ्यका संरचनाले वडास्तरसम्म समेटने प्रयत्न गरेको छ ।
मानव अधिकार र मानव विकास सूचाङ्कको आधारमा बागमती प्रदेशको काठमाण्डौ, भक्तपुर, ललितपुर, काभ्रेपलाञ्चोक, सिन्धुपाल्चोक, धादिङ, नुवाकोट, रसुवा, दोलखा, रामेछाप, सिन्धुली, चितवन र मकवानपुर जिल्लाको भौगोलिक अवस्था, आमनागरिकको जीवनस्तर हेर्दा जिल्ला जिल्लाका नागरिकका बीचमा भिन्नता देखिन्छ । उपत्यकाका तीन जिल्ला काठमाण्डौ, भक्तपुर र ललितपुर बाहेक अन्य जिल्लाको मानव अधिकार अवस्था, सिमान्तकृत वर्गको अधिकार, भौगोलिक विकटता आदिको कारण नागरिकको मानव अधिकार चुनौतीपूर्ण रहेको छ । यस प्रदेशमा महिला अधिकार संरक्षणका लागि केही सकारात्मक प्रयास भएता पनि समाजमा घरेलु हिंसा र सामाजिक विभेद कायमै रहेको देखिन्छ ।
विद्युतिय माध्यम तथा सामाजिक संजाललाई दुरूपयोग गरी महिला माथि हुने हिंसाका घटना बढदै गईरहेका छन । मानव बेचबिखन तथा ओसार पसारका घटनाहरूमा नयाँ नयाँ स्वरुप देखिएका छन । पिछडिएका, अल्पसङ्ख्यक, असहाय तथा अपांगता भएका महिलाहरूको अवस्था दयनीय छ । समाजमा आएको एकल परिवारको बसाईका कारण जेष्ठ नागरिकको अधिकार सुनिश्चित हुन सकेको छैन । ज्येष्ठ नागरिकको लालन पालन, स्वास्थ्य तथा यातायातमा कानुन बमोजि पहुँच पुग्न सकेको छैन ।
यस प्रदेशमा अपांगता भएका व्यक्तिलाई घरपरिवारका मान्छेले विभेद गर्ने गरेको, सरकारी कार्यालय तथा स्थानीय तहका संरचनाहरू अपा·मैत्री नभएको। सार्वजनिक स्थल, सडक मार्ग तथा यातायातका साधन अपा·मैत्री हुन सकेको छैन ।
घर परिवार तथा विद्यालयमा बालबालिका माथि हिंसाका घटना भईरहेका छन् । बाल विवाह, बाल श्रम कानूनले निषेध गरेतापनि व्यवहारमा कायमै छ भने बालबालिका यौनजन्य हिंसाका शिकार भईरहेका छन । अन्य प्रदेश जस्तै यो प्रदेशमा पनि जातीय छुवाछुत तथा विभेदका घटना भईरहेका छन । ग्रामिण भेगमा मात्र हैन शहरी क्षेत्रमा पनि जातीय विभेदका घटना भईरहेका छन । अहिलेपनि कतिपय जिल्ला सदरमुकाममा समेत कोठा भाडामा पाउन समस्या छ । स्वास्थ्य सेवा सबैका लागि पहुँच योग्य तथा सर्वशुलभ हुन सकेको छैन। स्वास्थ्य सस्थामा दरबन्दी अनुसारका कर्मचारीको अभाव छ। सरकारले निःशुल्क रुपमा दिने भनेका केहि सामान्य औषधीमा नागरिकको पहूँच भएपनि सबै प्रकारका औषधीमा पहुँच पुग्न नसकेको देखिन्छ ।
स्वास्थ्य अधिकारको कुरा गर्दा यस बर्ष मात्रै १२ हजार २५३ जना डेंगु रोगबाट संक्रमित भएका छन् । अस्पतालको वातावरण बिमारी तथा कुरुवा मैत्री नहुनुका साथै शौचालयहरुमा सरसफाईको अवस्था कमजोर रहेको देखिन्छ । उद्योग तथा कलकारखानाबाट निस्केको धुवा, धुलो तथा ध्वनीले वातावरण प्रदुषित भईरहेको छ भने रोकथामका उपायहरु अबलम्वन गरिएको भएपनि प्रयाप्त नभएको देखिन्छ ।
बागमती प्रदेशमा बाढी पहिरोमा परि असोज महिनामा विभिन्न जिल्लामा १३९ जनाको मृत्यु भएको छ । बाढी पहिरोबाट घरबार बिहिन भएकाहरु महिना दिन बितिसक्दा पनि पुनस्र्थापीत हुन नसकेको राष्ट्रिय विपद जोखिम न्यूनिकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले समयमै सुरक्षित रहन सूचना जारि गरेता पनि जिल्ला दैविप्रकोप उद्धार समिति, स्थानीय विपद व्यवस्थापन समितिले पूर्वतयारी गर्न नसकेको कारण ठूलो जन धनको क्षति भएको पाईयो ।
यस प्रदेशमा नागरिक तथा राजनीतिक अधिकारको अवस्था विगतको भन्दा सुधारोन्मुख भए पनि हत्या तथा आत्महत्याका घटना भइरहेका छन । नयाँ प्रबिधिसंगै हुने यस्ता अपाराधिक गतिविधिले प्रहरीको अनुसन्धानमा चुनौती थपिएको देखिन्छ । कारागार तथा प्रहरी हिरासत भित्र कैदीवन्दीको मृत्यु भएको घटनाबाट पनि बाँच्न पाउने अधिकार सुनिश्चित हुन नसकेको पुष्टि गर्दछ । सवारी दुर्घटना, बाढी पहिरो जस्ता दैविप्रकोपबाट पनि वर्षेनी नागरिकले ज्यान गुमाउनु परेको छ । यस प्रदेशका प्रायः कारागारमा क्षमता भन्दा बढी कैदी बन्दी राख्नु तथा कारागार कार्यालयको भौतिक पूर्वाधार तथा आन्तरिक व्यवस्थापन कमजोर रहदा बन्दी तथा थुनुवाहरुले न्यूनतम आधारभूत मानव अधिकार को उपभोग गर्न पाएका छैनन् ।
द्वन्द्वकालिन घटनाहरुको हाल सम्म पनि सम्वोधन हुन सकेको छैन । द्वन्द्वकालिन घटनाहरुको सम्वन्धमा एकिन तथ्यांकको अभाव छ । संघ सस्था, संवैधानिक आयोग तथा नेपाल सरकारको तथ्यांकमा समेत एकरुपता छैन ।
आर्थिक रुपले विपन्न, सिमान्तकृत, यौनिक तथा लैगिंक अल्पसंख्यक, अपांगता भएका व्यक्ति, मानसिक स्वास्थ्य समस्या वा मनोसममाजिक अपाङ्गता भएका व्यक्तिलाई घर परिवार गाउँ समाज र सरकारले हेर्ने दृष्टिकोणमा सकारात्मक परिवर्तनको खाँचो छ । स्थानीय तहले उनीहरुको एकिन तथ्याङ्क तयार पार्न खोजेतापनि पूर्ण हुन नसको अवस्था छ । आप्रवासीको अधिकारको कुरा गर्दा विदेश पठाई दिने निहुमा ठगिएका, विदेश गएर तलब नपाएका, स्वस्थ मान्छे बिमारी भएर रितो हात घर फर्कि आएका तमाम घटना यस प्रदेशमा पनि छन । आदिवासि जनजातीको कला संस्कृतिको समय सापेक्ष प्रवद्धन हुन सकेको छैन ।
मानव अधिकार सम्बन्धी पाँचौ राष्ट्रिय कार्ययोजना तथा महिला शान्ति र सुरक्षा सम्वन्धी संयुक्त राष्ट्रसंघ सुरक्षा परिषद प्रस्ताव नं १३२५ र १८२० को कार्यान्वयन सम्बन्धी दोस्रो राष्ट्रिय कार्ययोजनाको अधिकास स्थानीय तहमा समिति समेत गठन हुन नसेको र आयोगको अनुगमनका क्रममा केहि स्थानीय तहले आफूहरुलाई सो को वारेमा जानकारीनै नभएको र अब तत्काल बैठक बसि उक्त समिति गठन गर्ने प्रतिवद्धता जनाएका छन ।
शहरमा मात्र हैन ग्रामीण स्तरमा समेत उपभोक्ता अधिकारको अवस्था कहालि लाग्दो छ । नागरिकले स्वच्छ तथा गुणस्तरीय वस्तुको उपभोग गर्न पाएका छैन्न । एउटै बजारमा एउटै बस्तुको मुल्य फरक फरक छ । सरोकारवालाहरुबाट गरिने अनुगमन चाडपर्वमुखी भएको पाईन्छ भने तीनै तहका सरकारका बीचमा समन्वयको अभाव देखिन्छ । समयको परिवर्तनसँगै गाउँ समाजमा लागु औषध तथा मादक पदार्थ सेवन गर्नेको संख्या दिनप्रतिदिन बढदो छ । घरबाट विद्यालय पठाएका बालबालिका यस्को कुलतमा फस्दै गएका छन ।
समयमै सरोकारवालाले यस तर्फ ध्यान दिएन भने यस्ले विकरालरुप नलेला भन्न सकिन । अधिकारको कुरा जताततै गरिएता पनि कर्तव्यको कुरा व्यवहारमा नआउदा मानव अधिकारको संरक्षण हुनुपर्ने ठाउमा हन्न भई रहेको छ । समाजमा दण्डहिनताले प्रसय पाउदा नागरिकमा असन्तुष्टि बढनुका साथै सेवाप्रदायक निकायमा कार्यरत कर्मचारीको समेत मनोवल र उत्प्रेरणामा ह्रास आएको देखिन्छ। घर परिवार गाउँ समाज कार्यालय राजनीतिक दल लगायत सबैतिर ईमान्दारिता र नैतिकताको अभाव हुदा मानव अधिकार सँस्कृतिको विकास हुन सकेको छैन ।
आयोगको बागमती प्रदेश कार्यालयमा आ.व. २०८०।०८१ मा मात्रै मानव अधिकारको हन्न भएको भनि नागरिक तथा राजनीतिक अधिकारमा ११ वटा, आर्थिक सामाजिक तथा साँस्कृतिक अधिकारमा ३ वटा, यातनामा २ वटा, बाल अधिकारमा १ वटा, महिला अधिकारमा १ वटा, जातीय विभेदमा १ वटा, अपांगता भएका व्यक्तिको अधिकारमा ४ वटा तथा अन्यमा ३ वटा गरी जम्मा २६ वटा उजूरी दर्ता भएका छन भने पुराना उजूरी ५९६ रहेका छन । ७३ वटा उजुरीको अनुसन्धान समपन्न भई कानूनी प्रक्रियामा गए पश्चात हाल ५४९ उजूरी आयोगमा अनुसन्धानको क्रममा रहेका छन । यस आ.व. मा नागरिक तथा राजनैतिक अधिकारमा १ वटा, आर्थिक सामाजिक तथा सांस्कृक्तिक अधिकारमा १ वटा, बाल अधिकारमा ३ वटा, महिला अधिकारमा २ वटा, गरी जम्मा ७ वटा उजुरी दर्ता भएका छन भने हाल सम्म बिभिन्न विषयका २७ उजुरीहरुको अनुसन्धान सम्पन्न भएको छ ।
यस आ.व. मा बाढी पहिरोले पारेको प्रभाव, एकद्वार संकट व्यवस्थापन केन्द्रको प्रभावकारिता, शिक्षाको अधिकार, हिरासत, अत्याधिक चाप हुने सरकारी कार्यालयमा सेवाग्राही को आधारभूत मानव अधिकार, स्थानीय तहको उपनिर्वाचन, दोलखा तथा रामेछाप जिल्ला मा मानव अधिकार सम्वन्धी पाँचौ राष्ट्रिय कार्ययोजना तथा महिला शान्ति र सुरक्षा सम्बन्धी संयुक्त राष्ट्रसंघ सुरक्षा परिषद प्रस्ताव नं १३२५ र १८२० को कार्यान्वयन सम्वन्धी दोस्रो राष्ट्रिय कार्ययोजना को अवस्था लगायतको अनुगमन गरेको थियो ।
प्रदेश सरकार र स्थानीय सरकारले बजेट विनियोजन गर्दा मानव अधिकारमुखी विकास पद्धतीलाई केन्द्रबिन्दुमा राख्नु पर्ने देखिन्छ । विकासको केन्द्र विन्दु मानिस भएकोले सरकारको नीति, योजना, बजेट कार्यक्रम आम नागरिकको सार्थक सहभागितालाई जोड दिदै विकास निर्माणका कार्यमा योगदान गर्ने वातावरण निर्माण गर्नु पर्दछ। त्यसै गरी विकासको प्रतिफल भौगोलिक रुपमा विकट रहेका जिल्ला र ग्रामिण क्षेत्रलाई पु¥याउनु पर्ने देखिन्छ ।
लोकतान्त्रिक शासन प्रणाली, नागरिक स्वतन्त्रता, मौलिक हक, बालिग मताधिकार, पूर्ण प्रेस स्वतन्त्रता, लगायतका आधारभूत लोकतान्त्रिक मूल्य र मान्यता मानव अधिकारको सम्मान, संरक्षण, सम्बर्द्धन र परिपूर्ति राज्यको कुनै एक निकायको एकल पहल र प्रयासले मात्र संभव नभएकाले यस्को व्यवहारिक कार्यान्वयनको लागि तीनै तहका सरकार, संवैधानिक आयोगहरु, नागरिक समाज, मानव अधिकार रक्षक, सामाजिक संघ संस्था, संचारकर्मी निजी तथा व्यवसायिक क्षेत्रहरूको संयुक्त प्रयास, समन्वय र सहकार्यबाट मात्र संभव देखिएको छ ।
त्यसैले मानव अधिकारको संरक्षण र सम्बर्द्धनको क्षेत्रमा प्रत्यक्ष तथा अप्रत्यक्ष रूपमा कार्यरत हामी सबैको भूमिका अहम र महत्वपूर्ण छ । पुनः ७६ औ अन्तर्राष्ट्रिय मानव अधिकार दिवसको सबैमा हार्दिक शुभकामना । धन्यवाद ।
पवनकुमार भट्ट, उपसचिव, राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग, बागमती प्रदेश कार्यालय हेटौंडा ।
मकवानपुर । विभिन्न घटनामा मकवानपुरका २ जनाकाे मृत्यु भएकाे छ । १ जनाकाे भीरबाट लडेर र अर्का १ जना हाेटलमा लडेर मृत्यु भएकाे मकवानपुर प्रहरीले जनाएकाे छ ।
जिल्लाकाे इन्द्रसरोवर गाउँपालिका ३ बस्ने ५० वर्षीय शर्मिला डिम्डुङग इन्द्रसरोवर ४ पौवा स्थित डाँडाबाट लडी मृत्यु भएकाे जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरले जनाएकाे छ । २२ मंसिरमा स्थानीय चन्द्र बहादुर डिम्डुङगको श्रीमति शर्मिला कुलेखानी जान्छु भनी घरबाट हिडेकाेमा बेलुकासम्म घर फिर्ती नभएपछी खोजतलास गर्दा उक्त डाडाँबाट ५० फिट तल खसि पौवाखोलामा मृत अवस्थामा फेला परेको प्रहरीले जनाएकाे छ । प्रहरीका अनुसार घटना सम्बन्धमा अनुसन्धान भईरहेको छ ।
यसैगरी बारा जितपुर सिमरत उपमहानगरपालिका वडा नम्बर २२ अमलेसगञ्ज स्थित क्वीक २० हाेटलमा काम गर्ने १ जनाकाे साेही हाेटलमा लडेर मृत्यु भएको छ । २३ मंसिर विहान मकवानपुर हेटौडा उपमहानगरपालिका वडा नम्बर १२ पदमपोखरी बस्ने ५५ वर्षीय बिजय थिङ होटलमा लडी घाइते भएका थिए । थिङलाई उपचारको लागि सीएमसी चुरेहिल अस्पताल हेटौडा ल्याएकोमा उपचारको क्रममा डाक्टरले मृत घोषणा गरेकाे प्रहरीले जनाएकाे छ ।
मकवानपुर । मकवानपुरको बकैयामा ट्रिपर दुर्घटना हुँदा चालकको मृत्यु भएको छ ।
शुक्रबार बिहान बकैया ५ झाक्रीडाँडा नजिक निर्माणाधिन तराई – काठमाण्डौ द्रुतमार्गमा (फास्ट ट्रयाक सडकखण्ड) ना ८ ख २४३० नम्बरको ट्रिपर दुर्घटना हुँदा चालक सानु लो तामाङको मृत्यु भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरले जनाएको छ ।
बकैयाको हात्तिसुडेबाट फास्ट ट्रयाकको बाटोको लागि ग्रावेल लोड लिई जादै गरेको ट्रिपर अनियन्त्रित भई सडकबाट अन्दाजी २५/३० मिटर तल खोल्सामा खसेर दुर्घटना भएकाे थियाे । उक्त दुर्घटनामा चालक लोको ट्रिपरले च्यापिएर घटनास्थलमा नै मृत्यु भएको प्रहरीले जनाएको छ ।
मकवानपुर । मकवानपुर प्रहरीले जिल्लाकाे छुट्टाछुट्टै २ स्थानबाट लागूऔषध गाँजासहित ४ जनालाई पक्राउ गरेको छ । राक्सिराङ गाउँपालिका बाट २ जना र हेटौंडा–१५ रातोमाटेबाट २ जनालाई गाँजा १९२ किलो सहित पक्राउ गरिएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरले जनाएकाे छ ।
बुधबार दिउँसो हेटौंडा–१५ स्थित प्रहरी चौकी रातोमाटेकाे प्रहरी टोलीले १ सय ७५ किलो लागूऔषध गाँजासहित २ जनालाई पक्राउ गरेको छ । पूर्व–पश्चिम राजमार्गमा हेटौंडाबाट पथलैयातर्फ जाँदै गरेको बा प्र ०३ ००१ च १५८४ नम्बरको पिकअप गाडीलाई रोकी जाँच गर्दा प्रहरीले उक्त गाँजा बरामद गरेको हो । प्रहरीले लागूऔषधसहित गाडी चालक बकैया गाउँपालिका–४ का २४ वर्षीय सुमन लामा र बकैया–११ का २४ वर्षीय सुशील भोलनलाई नियन्त्रणमा लिएको छ । प्रहरीले लामा र भोलनलाई हिरासतमा राखी थप अनुसन्धान गरिरहेको जनाएको छ ।
यसैगरी प्रहरी मंगलबार दिउँसो ईलाका प्रहरी कार्यालय मनहरीबाट खटिएको प्रहरी टोलीले राक्सिराङ गाउँपालिका–५, ढुङगुखोलाको बगरबाट २ जनालाई १७ किलो ६ सय ग्राम गाँजासहित पक्राउ गरेको हाे । उक्त स्थानमा शंकास्पद रुपमा हिडिरहेका पर्सा जिल्लाको पर्सागढी नगरपालिका–८ का ४६ वर्षीय देवीलाल सहनी र पर्सागढी नगरपालिका–१ का ३२ वर्षीय रामनारायण रामलाई उक्त परिमाणकाे गाँजासहित पक्राउ गरेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरले जनाएको छ । मकवानपुर जिल्ला अदालतबाट ७ दिनको म्याद लिई सहनी र रामलाई हिरासतमै राखेर अनुसन्धान गरिरहेको प्रहरीले जनाएको छ ।
मकवानपुर । मकवानपुरको बकैया गाउँपालिका ५ नम्बर वडा तिनतले घुम्ती स्थित धरान चतरा सडक खण्डमा बस दुर्घटना हुँदा २२ जना घाइते भएका छन्। हेटौडाबाट छतिवनतर्फ जाँदै गरेको बा ५ ख ६६५३ नं. को बस आफै अनियन्त्रित भई दुर्घटना भएको हो।
घाइतेलाई प्रहरीले उद्दार गरी उपचारको लागी हेटौडा सहकारी अस्पताल पठाइएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरले जानकारी दिएको छ। ३७ जना सवार रहेको उक्त बस सडकबाट अंदाजी ५० मिटर तल खोल्सामा खसेको प्रहरीले जनाएको छ।
प्रहरीका अनुसार बस चालक हेटौडा-१२, पदमपोखरीका ४५ वर्षीय टिकाराम लामा प्रहरीको नियन्त्रणमा रहेको छ। सबै घाइतेहरुको अवस्था सामान्य रहेको प्रहरीको भनाई छ।
घाइतेहरुको विवरणः
१.जिल्ला मकवानपुर हेटौडा उ.म.न.पा.३ सरस्वती टोल बस्ने बर्ष अं. २५ की सिर्जना तामाङ बाया खुट्टामा दुखाई अवस्था सामान्य
२.ऐ.ऐ. बस्ने बर्ष अं. ३६ की लक्ष्मी तामाङ टाउकोमा दुखाई अवस्था सामान्य
३.ऐ.ऐ. बस्ने लक्ष्मी तामाङकी छोरा अं. बर्ष १८ को दिकेश तामाङ बाया खुट्टा र टाउकोमा दुखाई अवस्था सामान्य
४.जिल्ला मकवानपुर मकवानपुरगढी गा.पा.१ एक्लेखेत बस्ने अं.३१ की सुना तामाङको बाया कान र छातिमा दुखाई अवस्था सामान्य
५.ऐ.ऐ.सुना तामाङकी छोरी अं.१३ की रुपिया तामाङ दाहिने हातमा भित्री चोट अवस्था सामान्य
६.जिल्ला मकवानपुर हेटौडा उ.म.न.पा. ३ बसामाडी बस्ने वर्ष अं. ३० को मनोज तामाङको कुममा भित्री चोट अवस्था सामान्य
७. ऐ.ऐ. ३ सरस्वती टोल बस्ने बर्ष अं.३१ को धन ब.तामाङको दाहिने खुट्टामा सामान्य चोट
८. ऐ.ऐ. बस्ने धन ब. तामाङको श्रीमती बर्ष अं. २८ की माया तामाङको घाटी र कम्बरको भाग दुखेको सामान्य
९.ऐ.ऐ.बस्ने धन ब.तामाङको छोरा बर्ष अं. १७ को दिप तामाङको कम्बर र टाउको दुखेको अवस्था सामान्य
१०. ऐ.ऐ. बस्ने बर्ष अं. २८ को शंखर तामाङको निधारमा चोट र दाहिने खुट्टामा चोट अवस्था समान्य
११.ऐ.ऐ. बस्ने बर्ष अं. २५ को राजिन तामाङको टाउकोमा चोट दाहिने गाला सुनिएको सामान्य
१२.ऐ.ऐ. बस्ने राजिन तामाङको श्रीमती बर्ष अं. २३ की सुष्मा तामाङको बाया करङ दुखेको अवस्था सामान्य
१३.ऐ.ऐ. बस्ने राजिन तामाङको छोरी बर्ष अं. ५ की दिप्सी तामाङको दाहिने गालामा चोट अवस्था सामान्य
१४.ऐ.ऐ.बस्ने लिला ब. तामाङको छोरी बर्ष अं. ११ की सुहाना तामाङको छाति दुखेको अवस्था सामान्य
१५.ऐ.ऐ.३ बसामाडी बस्ने उमेश पाख्रीनको श्रीमती बर्ष अं.४४ की रिता पाख्रीनको टाउको र कम्बरको भाग दुखेको मध्यम
१६. ऐ.ऐ. बस्ने बर्ष १९ की समिक्षा तामाङ छाति दुखेको अवस्था सामान्य
१७.ऐ.ऐ. बस्ने वर्ष अं. ४१ को जित बहादुर तामाङको बाया खुट्टामा चोट अवस्था सामान्य
१८.ऐ.ऐ. बस्ने वर्ष अं. ५५ को राम ब. तामाङ दाहिने हातमा भित्री चोट नाक दुखेको अवस्था सामान्य
१९. ऐ.ऐ. बस्ने बर्ष अं. ७२ की मंगली माया तामाङको घाटी र बाया हातको पातो दुखेको अवस्था सामान्य
२०.जिल्ला मकवानपुर भिमफेदी गा.पा. ५ सुपिङ बसने सम्झना रुम्बाको बाया हातमा भित्री चोट अवस्था सामान्य
२१.जिल्ला मकवानपुर हेटौडा उ.म.न.पा.१२ हात्तिगौडा बस्ने बर्ष अं.४४ की सानुमाया मोक्तानको कम्बरको भाग दुखेको सामान्य
२२. ऐ.ऐ.सानुमाया मोक्तानको छोरी बर्ष अं. १७ की अमिषा मोक्तानको दाहिने खट्टा,हात र कम्बरमा चोट अवस्था सामान्य
* जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरले अपडेट गराए अनुसार सम्पादन गरिएको । सम्पादक