मकवानपुर/बागमती प्रदेश सरकार आर्थिक वर्ष २०७८÷०७९ को लागि बिनियोजित बजेट मंगलबार प्रदेश सभा समक्ष पेश गरेको छ ।
प्रदेश सरकारले आगामी आर्थिक वर्षको लागि कुल ५७ अरब ७२ करोड ९ लाख २७ हजार बजेट बिनियोजन गरेको छ । कुल बजेट मध्ये चालु खर्चमा २६ अर्ब १ करोड ६६ लाख २३ हजार (अर्थात ४५ प्रतिशत), पुँजीगत तर्फ २९ अर्ब ७० करोड ४३ लाख ४ हजार ( अर्थात् ५१ प्रतिशत), वित्तिय व्यवस्थापनतर्फ २ अर्ब ( अर्थात् ४ प्रतिशत) बिनियोजन गरेको छ ।
आगामी आर्थिक वर्षको लागि अनुमानित गरिएको खर्च व्यहोर्न स्रोत मध्ये कर राजस्वबाट २३ अर्ब ८२ करोड १८ लाख, अन्य राजस्वबाट ६ अर्ब ८२ करोड १३ लाख संघीय सरकारबाट वित्तिय हस्तान्तरण प्राप्त हुने १६ अर्ब ९२ करोड ६८ लाख, विविधि प्राप्ति १ अर्ब ५ करोड ९ लाख चालु आवको राजस्व बचतबाट ९ अर्ब १० करोड प्राप्त हुने अनुमान गरेको छ ।
प्रदेशको आर्थिक मामिला तथा योजान मन्त्री कैलाश प्रसाद ढुंगेलले मंगलबारको संसदमा स्वास्थ्य क्षेत्रलाई उच्च प्राथमिकताको साथ बजेट प्रस्तुत गरेका हुन् ।
पूर्णपाठ हेर्नुहाेस्
काठमाडौं । नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले)भित्रको विवाद चर्किंदै फुटको संघारमा पुगेको भए पनि संस्थापन पक्ष र असन्तुष्ट पक्ष दुवै संयमित हुन पुग्दा पार्टी एकजुट हुने संकेत देखिएको छ । पछिल्ला दिनमा दुवै पक्षका शीर्ष तथा दोस्रो तहका नेताबीच भइरहेको सघन छलफल र वार्ताले एमाले एकतालाई सशक्त बनाउँदै लगिरहेको नेताहरूले बताएका छन् ।
पार्टी अध्यक्ष तथा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली पक्ष र असन्तुष्ट माधवकुमार नेपाल गरी दुवै पक्ष पार्टीको २ जेठ २०७५ को अवस्थाको संरचनासहित स्थायी कमिटी बैठक बसाउन सहमत देखिएका छन् । स्थायी कमिटी हँुदै केन्द्रीय कमिटीमार्फत पार्टीमा देखिएको विवाद समाधान गर्दै एकता कायम गर्नुपर्नेमा दुवै पक्षका अधिकांश नेता सहमत भएकाले पार्टी अब एकजुट हुने दाबी युवा नेताहरूले गरेका छन् ।
दुवै पक्ष र अर्का नेता वामदेव गौतमलगायतको सहमतिमा छिट्टै स्थायी कमिटीको बैठक बोलाएर सहमतिको खाका कोर्ने तयारी गरिएको एमाले उच्च स्रोतले जानकारी दिएको छ । एमाले स्रोतका अनुसार २ जेठकै संरचनाअनुसार स्थायी कमिटीको बैठक बोलाउने र विवादित अन्य विषयमा बैठकबाटै समाधान खोज्ने सहमतिनजिक ओली, नेपाल र गौतम पुगेका छन् ।
तीनै समूह २ जेठमा फर्किन सहमत भएपछि बैठक मिति तोकेर बोलाउने विषयमा आन्तरिक गृहकार्य भइरहेको हो । पछिल्ला दिनमा दुवै पक्षका नेताहरू आपसी आरोप प्रत्यारोप र वादविवादमा उत्रिएका छैनन् । साथै प्रदेश १, बाग्मती प्रदेश र गण्डकी प्रदेशमा समेत दुवै पक्षका एमाले नेता एकजुट भई केन्द्रमा पार्टी मिलाउन दबाबसमेत दिएका छन् ।
प्रदेशको एकताले केन्द्रमा शीर्ष नेतृत्वलाई पार्टी एकजुट राख्न दबाब परेको छ । ‘सर्वोच्च अदालतको निर्णयले महाधिवेशन आयोजक कमिटीलाई मान्यता नदिएपछि अध्यक्ष ओली २ जेठमा फर्किन तयार भएका थिए । त्यसो त अध्यक्ष ओलीले त्यसअघि नै आफूहरू २ जेठमा फर्कन तयार रहेको सन्देशसहित ६ बुँदे एकता प्रस्ताव अघि सारेका थिए ।
नेपाल समूहको मुख्य माग नै २ जेठमा फर्किने थियो अब सर्वोच्चले समेत बाटो खोलिदिएकाले विवाद गर्नुको अर्थ छैन्,’ एमालेका एक नेताले भने । ‘वामदेवजीले २ जेठकै स्थायी कमिटी बैठक बसेर समस्या समाधानका लागि अपिलसमेत गरेकाले तीनवटै समूह सहमतिनजिक पुगेका छन्,’ ती नेताले भने । महाधिवेशन आयोजक कमिटीका निर्णय खारेजसँगै पछिल्लो समय एमाले नेतृत्वको सरकार रहेको प्रदेशमा ओली र नेपाल समूह एकजुट हुनुले समेत शीर्ष नेतालाई मिल्न बाध्य बनाएको हो ।
प्रदेश १, बाग्मती प्रदेश, लुम्बिनी प्रदेशमा एमाले नेतृत्वको प्रदेश सरकार छ । ती प्रदेशहरूमा ओली र नेपाल समूह एकजुट छन् । गण्डकी प्रदेशमा एमालेकै सरकार थियो । पछिल्लो समय कांग्रेस नेतृत्वमा गण्डकीमा सरकार बनेको छ । यहाँ एमालेको सरकार जोगाउन ओली र नेपाल समूह एकजुट नै थिए तर सरकार जोगाउन सकेनन् ।
कर्णालीका चार सांसदलाई एमालेको १० औं महाधिवेशन आयोजक कमिटीको निर्णयका आधारमा कारबाही गरिएको थियो । तर, सो कारबाही सर्वोच्चले मान्यता नदिएपछि प्रदेशस्तरबाटै एमाले एकताका लागि दबाब सुरु भएको हो । शीर्ष नेताहरूले समेत अन्य विवादित विषय थाँती राख्दै बैठकबाटै समस्या समाधान गर्न सहमत भएका छन् । यसअघि प्रदेशमा नै असन्तुष्ट बनेका केन्द्रीय तहका नेताहरू भीम आचार्य, अष्टलक्ष्मी शाक्य लगायतसमेत पार्टी एकताको पक्षमा देखिएका छन् ।
प्रदेशमा पार्टीलाई एकजुट राख्न पछिल्लो समय नेतृ शाक्य र नेता आचार्यको महत्वपूर्ण भूमिका रहेको कार्यकर्ताको विश्लेषण छ । पछिल्लो समय एमाले विवाद मिलाउन एमालेका दर्जन बढी दोस्रो पुस्ताका नेता सक्रिय रहँदै आएका छन् । उनीहरूले समेत शीर्ष नेतालाई दबाब दिँदै मिल्न बाध्य बनाएका हुन् । २ जेठकै कमिटीको संरचनाअनुसार स्थायी कमिटीको बैठक बस्ने भएपछि नेपाल र गौतम समूहको माग पूरा हुने देखिन्छ ।
तर, माओवादी केन्द्र परित्याग गरेर एमाले प्रवेश गरेका नेताहरूको हकमा सोही बैठक वा दोस्रो बैठकबाट पार्टीमा जिम्मेवारी दिने विषयमा निर्णय गरी समेट्ने गरी अघि बढ्ने विषयमा नेताहरूबीच छलफल चलिरहेको छ । यसैबीच, एमाले उपमहासचिव विष्णु पौडेल सोमबार उपाध्यक्ष गौतमलाई भेट्न भैंसेपाटीस्थित निवासमा पुगेका छन् ।
करिब ४ घण्टा लामो समय छलफल गरेका गौतम र पौडेलबीच पछिल्लो राजनीतिक अवस्थाबारे छलफल भएको गौतमका प्रेस सल्लाहकार विश्वमणि सुवेदीले बताए । एमाले स्रोतका अनुसार आ–आफ्नो अडानमा रहेका नेताहरूको अहिलेको अवस्थामा स्थायी कमिटी बैठक कसरी बोलाउन सकिन्छ ? भन्ने विषयमा छलफल भएको छ । यसअघि पौडेलले वरिष्ठ नेता नेपालसँग समेत छलफल गरेका थिए ।
यसअघि ओली र नेपालले छुटाछुटै विभिन्न ६ बुँदे प्रस्ताव गर्दै एकताका लागि आह्वान गरेका थिए । तर, एकले अर्काको प्रस्ताव अस्वीकार गर्दै आएका थिए । विवादकैबीच ओलीलाई भेटेका गौतमले २ जेठको संरचनाअनुसारको स्थायी कमिटीको बैठक बोलाएर त्यहीँबाट समस्या समाधान गर्न अपिल गरेका थिए ।
देउवा संशकित
एमाले वरिष्ठ नेता माधव नेपाल भेट्न कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवा र माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड सोमबार नेपाल निवास कोटेश्वर पुगेका छन् । सोमबार साँझ उनीहरू नेपाल निवास पुगेर पछिल्लो राजनीतिक अवस्थाबारे छलफल गरेका हुन् । एमालेमा ओली र नेपाल मिल्ने संकेत पाएका देउवा प्रस्तावित प्रधानमन्त्रीका उम्मेदवार हुन् । नेपाल समूहका सांसदको समेत प्रस्तावमा प्रधानमन्त्रीका उम्मेदवार बनेका देउवा एमाले एकता भएपछि आफ्नो योजना विफल हुने देखेपछि नेपाललाई भेटन कोटेश्वर पुगेको स्रोतको दाबी छ ।
देउवाले नेता नेपाल समूहले पछिल्लो समय अख्तियार गरेको रणनीतिले गठबन्धन कमजोर हुन सक्ने भन्दै शंका व्यक्त गरेको बताइएको छ । देउवाले नेपालसँग उनको पछिल्लो पोजिसनबारे जिज्ञासा राखेको स्रोतको दाबी छ । एमाले एकजुट भएको खण्डमा आफू प्रधानमन्त्री बन्ने सम्भावना सकिने भन्दै देउवा सशंकित देखिएको स्रोतले जानकारी दियो । तर, नेपाल र देउवाबीच केके कुराकानी भयो खुलाइएको छैन ।
देउवालाई संविधानको धारा ७६(५) अनुसारको प्रधानमन्त्री बनाउन एमालेको नेपाल समूहले हस्ताक्षर गरेका थिए । गत शनिबार देउवा, नेपालसहित पाँच जना पूर्वप्रधानमन्त्रीले संयुक्त विज्ञप्ति जारी गरेका थिए ।
खनाल अस्पताल भर्ना
यसैबीच एमाले वरिष्ठ नेता एवं पूर्वप्रधानमन्त्री झलनाथ खनालको स्वास्थ्यमा समस्या देखिएपछि उनी अस्पताल भर्ना भएका छन् । ज्वरो र रगतमा हेमोग्लोबिनको मात्रा कम देखिएपछि उनी सोमबार बिहान थापाथलीस्थित नर्भिक अस्पताल भर्ना भएका हुन् ।
यसअघि पनि कोरोना संक्रमित हुँदा उनी नर्भिक अस्पताल नै भर्ना भएका थिए । उपचारपछि कोरोनामुक्त भई उनी घर फर्किएका थिए । नेता खनालको स्वास्थ्य अवस्था समान्य रहेको र उपचार भइरहेको उनको सचिवालयले जनाएको छ । राजधानी दैनिकबाट
मकवानपुर । प्रधानमन्त्री केपि शर्मा ओलिविरुद्ध बागमति प्रदेशसभामा हिंसात्मक अभिव्यक्ति दिएका कांग्रेस सांसद नरोत्तम वैद्य विरुद्ध जिल्ला प्रहरी कार्यालयमा मकवानपुरमा परेको उजुरी विरुद्ध कांग्रेस बागमती संसदीय दलले आफ्नो ध्यानाकर्षण भएको जनाएको छ ।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरमा सांसद वैद्य उपर राजनीतिक प्रतिसोधको आधारमा सरकारको दबाब र प्रभावमा जाहेरी दर्ता भएको प्रति कांग्रेस बागमती प्रदेशको संसदीय दलको ध्यानाकर्षण भएको दलका नेता इन्द्र बहादुर बानियाँले एक प्रेस विज्ञप्ती जारी गर्दै बताएका छन् ।
‘नेपालको संविधानको धारा १८७ मा प्रदेश सभाको विशेष अधिकारको उपधारा १ मा यस संविधानको अधिनमा रही प्रदेश सभामा पुर्ण वाक स्वतन्त्रता हुनेछ । प्रदेश सभामा व्यक्त गरेको कुनै कुरा वा दिएको कुनै मत लाई लिएर प्रदेश सभाको सदस्यलाई पक्राउ गर्ने थुनामा राख्ने वा चिज उपर कुनै अदालतमा कारबाही चलाइने छैन भन्ने संविैधानकि व्यवस्थाको पूर्णरुपमा बर्खिलाप बदयितपूर्ण तवरबाट जाहेरी दर्ता भएको मा बागमती प्रदेश संसदीय दलले गम्भिरआपति प्रकट गर्दछ ।’ जेठ ३१ गते साेमबार प्रकाशित प्रेस विज्ञप्तीमा भनिएको छ ।
विज्ञप्तीमा ‘प्रदेश सभाको विशेषधिकारको हनन् गर्दै प्रदेश सभाको मानहानी गर्ने कार्य नेपालको संविधानको बर्खिलापमा छ । प्रहरी अनुसन्धान अधिधारी लगायत सरकारका कुनै पनि निकयाले यसो गर्नै काुननी अधिकार छैन साथै संवैधानिक मुल्य र मान्य र संसदीय अभ्यास माथि गम्भीर आघात पु¥याएको दलले ठहर गरेको छ । यसप्रति संसदीय दलले घोर भर्त्सना गर्दछ ।’ भनिएकाे छ ।
सांसद नरोत्तम वैद्यले आत्मोलचना गर्दै संसदमा उभिएर आफ्नो अभिव्यक्ति फिर्ता लिँदै माफि समेत मागिसकेका छन् । उनले आफ्नो अभिव्यक्ति समभामुखलाई संसद रेकर्डबाट हटाउन समेत अनुरोध गरेसँगै संसद रेकर्डबाट हटाउन सभामुख सानुकुमार श्रेष्ठले आदेश दिएका थिए । तर आवश्यक परेमा गैर संवैधानकि कार्यको नेपाली कांग्रेस बागमती प्रदेशले प्रदेश संभामा शसक्त प्रतिवाद गर्ने दलका नेता इन्द्रबानियाँले विज्ञप्तिमा उल्लेख गरेका छन् ।
बागमती प्रदेश काठमाण्डौ निर्वाचन क्षेत्र नं. ४(१) बाट निर्वाचित प्रदेश सभा सदस्य माननीय नरोत्तम वैद्यले बागमती प्रदेश सरकारको आ.ब.२०७४।७९को नीति तथा कार्यकम माथीको छलफलमा भाग लिने क्रममा मिति २०७८ जेष्ठ २८ गते प्रदेश सभाको रोष्टमबाट प्रतिक्रिया दिने कममा बर्तमान अबस्थामा देशमा व्याप्त चरम निराशा र यसबाट उत्पन्न राजनीतिक परिस्थितीको विश्लेशण गर्दै उदाहरण कममा भाववेशमा आएर सम्मानीय प्रधानमन्त्री प्रति लक्षित अभिव्यक्ति नेपाली काँग्रेसको आदर्श,नीति र संसदीय अभ्यास र गरिमा विपरित भएको समेत विज्ञप्तिमा उल्लेख गरिएकाे छ ।
उक्त अभिव्यक्ति फिर्ता लिन निर्देशन गरेकोमा जेष्ठ २९ गते प्रदेश सभामा वैद्यले आफुले बोलेको अभिव्यक्ति फिर्ता लिई रेकर्डबाट हटाउन सभामुख सानु कुमार श्रेष्ठलाई औपचारीक रुपमा अनुराेध गरेकामा तत्काल सभामुख श्रेष्ठकाे बैठकबाट बैद्यकाे प्रधानमन्त्री लक्षित भनाई रेकर्डबाट हटाउन निर्देशन पश्चात वैद्यको उक्त अविव्यक्ति रेकर्डबाट हटाइ सकेको छ । यस्ताै अवस्थामा संबैधानिक व्यवस्था विधिका शासन र प्रचलित कानून विपरीत जिल्ला प्रहरी कार्यालयमा मकवानपुरमा परेको उजुरी विरुद्ध नेपाली काँग्रेसले प्रतिवाद गर्ने छ । बानियाँले भने

मकवानपुर । नेपाली कांग्रेसको १४ औं महाधिवेशन गर्ने गरी तय भएकाे मिति सरेको छ। कांग्रेसको १४ औं महाधिवेशन आगामी भदौ १६ गतेदेखि १९ गतेसम्म हुने भएकाे छ । शनिबार बसेको कांग्रेस पदाधिकारी बैठकले १४ औं महाविधेशनको मिति सार्दै आगामी भदौ १६ गतेदेखि १९ गतेसम्म काठमाडौँमा गर्ने निर्णय गरेको हो।
पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवाले आगामी भदौमा पार्टीको महाविधेशन हुने बताउँदै अाएका थिए। महाधिवेशन यस अघी भदौको ७ देखि १० गतेसम्म गर्ने गरी तय भएकाे थियाे । पदाधिकारी बैठकले महाधिवेशन कार्यतालिका संशोधन गर्दै महाधिवेशनको मिति ९ दिन पर सारेको हो।
कांग्रेसले स्थानीय अधिवेशनहरुको मिति पनि संशोधन गरेको छ। यसअघि असार ६ गते हुने भनिएको गाउँ र नगर वडा अधिवेशन अब साउन ६ गते हुने छ। गाउँ र नगरपालिका अधिवेशन साउन ११ गते, प्रदेशसभा क्षेत्रीय अधिवेशन साउन १६ गते, प्रतिनिधिसभा क्षेत्रीय अधिवेशन तथा एक प्रतिनिधिसभा क्षेत्र भएका जिल्लाको अधिवेशन साउन २० गते हुनेछ।
त्यस्तै एकभन्दा बढी प्रतिनिधिसभा निर्वाचन क्षेत्र भएका जिल्लामा साउन २४ गते जिल्ला अधिवेशन हुनेछ। संशोधित तालिका अनुसार प्रदेश अधिवेशन २०७८ भाद्र १ र २ गते हुनेछ।
मकवानपुर । गण्डकी प्रदेशको मुख्यमन्त्रीमा कृष्णचन्द्र नेपाली पोखरेल नियुक्त भएका छन् ।
नेपालकाे संविधानको धारा १६८ (५) अनुसार गण्डकी प्रदेश प्रमुख सीताकुमारी पौडेलले पोखरेललाई मुख्यमन्त्री नियुक्त गरेकाे प्रदेश प्रमुखको कार्यालय गण्डकीले जनाएकाे छ ।
मुख्यमन्त्री नियुक्तका लागि आधार पेश गर्न आहृवान गरेपछि विपक्षी गठबन्धनको तर्फबाट पोखरेलले ३१ प्रदेशसभा सदस्यको हस्ताक्षरसहित दाबी पेश गरेका थिए । नेकपा एमाले संसदीय दलका नेता एवं कामचलाउ सरकारका मुख्यमन्त्री पृथ्वी सुब्बा गुरुङले पनि दाबी पेश गरेका थिए ।
गुरुङले जनता समाजवादी पार्टी (जसपा)को प्रदेश कमिटी र प्रदेशसभा सदस्यबाट पदमुक्त भइसकेका राष्ट्रिय जनेमार्चाका कृष्ण थापाको समर्थनमा दाबी पेश गरेपछि विपक्षी गठबन्धनका सांसदहरुले प्रदेश प्रमुखको कार्यालयमा धर्ना दिएका थिए ।
त्यसलगतै प्रदेश प्रमुख पौडेलले पोखरेललाई मुख्यमन्त्री नियुक्त गरेका हुन् । संविधान अनुसार नव नियुक्त मुख्यमन्त्री पाखरेलले ३० दिनभित्र प्रदेशसभाबाट विश्वासको मत लिनुपर्छ ।
सबैभन्दा ठूलो दलको नेताको हैसियतमा मुख्यमन्त्री नियुक्त पृथ्वीसुब्बा गुरुङले जेठ २७ गते प्रदेश सभामा विश्वासको मतकाे लागि राखेको प्रस्ताव अस्वीकृत भएको थियो। ६० सांसद रहेकाे प्रदेश सभामा २७ सांसदले गुरूङलाई मत दिएका थिए भने ३० जना विपक्षी उभिएका थिए। १ जना सांसद तटस्थ बसेकाेमा १ जना उपस्थितै भएनन्।
नवनियुक्त मुख्यमन्त्रीकाे पृष्ठभूमि
पोखरेल बुबा गोवर्द्धन शर्मा र आमा द्रौपदा शर्मा बाट २००६ साल मंसिर १३ गते तनहुँको तनहुँसुरमा जन्मेका हुन् । नेपाली कांग्रेस संसदीय दलका ७१ वर्षीय नेता पोखरेल नवलपरासी पूर्व १ (क) बाट प्रत्यक्ष निर्वाचित सांसद हुन् । उनका बुबा गोवर्द्धन शर्मा नेपाली कांग्रेसको केन्द्रीय सदस्य पनि थिए ।
उनले भारतको दरभंगाबाट मानविकी र त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट कानूनमा स्नातक गरेका छन् । २०४८ सालपछि उनी लगातार चार कार्यकाल कांग्रेस नवलपरासीको सभापति भएका थिए । कांग्रेसको १२ औं महाधिवेशनबाट उनी केन्द्रीय सदस्य बने । थर पोखरेल भए पनि उनी नामपछाडि ‘नेपाली’ लेख्ने गर्छन् । पोखरेल २०२८ सालबाट कांग्रेस राजनीतिमा प्रवेश गरेका हुन् । उनी विभिन्न आन्दोलनमा ५–६ पटक जेल परेका छन् ।
देशमा बहुदलीय व्यवस्था माग्दै २०४२ सालमा नेपाली कांग्रेसले सत्याग्रह घोषणा गर्यो । नवलपुरबाट सत्याग्रहमा सक्रिय भएका पोखरेल परासी–कपिलवस्तुमा गरेर एक वर्ष जेल चलान भए । २०४६ सालको जनआन्दोलनमा परासी कमान्डर रहेका पोखरेल नजरबन्दमा पनि परे । नौ महिना पाल्पा जेल बसे । २०४८ को अधिवेशनपछि उनी लगातार चार कार्यकाल कांग्रेस नवलपरासीको सभापति भएका थिए ।
२०४८ सालको आमनिर्वाचनमा उनी नवलपरासी क्षेत्र नम्बर ३ बाट उम्मेदवार थिए । २०६२–६३ सालको जनआन्दोलनमा उनले नवलपुरको नेतृत्व गरे । त्यो बेला पनि परासी कारागार चलान भएका थिए ।
२०७० सालको संविधानसभा चुनावमा नवलपरासी क्षेत्र नम्बर ३ बाट चुनाव लडेका पाेखरेल ३ सय २५ मतले पराजित भएका थिए । २०७४ सालको प्रदेशसभा निर्वाचनमा एमाले माओवादी गठबन्धनबाट उम्मेद्वार रहेका सूर्यप्रसाद न्यौपानेलाई ३ सय ८२ मतले पराजित गरी पोखरेल गण्डकी प्रदेश सभा सदस्य बन्न सफल भएका हुन् ।