मकवानपुर । नेकपा एमाले मकवानपुरकाे अध्यक्षमा जिल्ला कमिटी गठन गरिएकाे छ । शनिबार हेटाैंडामा बसेकाे एमाले जिल्ला कमिटी बैठकले तत्कालिन उपाध्यक्ष लम्सालको अध्यक्षतामा ३ सय ३५ सदस्यीय जिल्ला कमिटी निर्माण गरेको हाे ।
शनिवारकाे बैठकले एमाले मकवानपुरलाई २०७५ जेठ २ गतेको अवस्थामा फर्काउने निर्णय गरेको हो । सोही निर्णय अनुसार तत्कालिन उपाध्यक्ष बद्री लम्सालको अध्यक्षतामा जिल्ला कमिटी गठन गरिएको छ । त्यसैगरी उपाध्यक्षमा गोपाल श्रेष्ठ, सचिवमा एकलाल श्रेष्ठ र सह–सचिवमा लालबहादुर थापालाई जिम्मेवारी दिइएको छ ।
बैठक एमाले पोलिट्व्युरो सदस्य एवं बागमती प्रदेश सहइन्चार्ज काशीनाथ अधिकारीको प्रमुख आतिथ्यतामा बसेको हो ।
२०७५ जेठ २ अघिको एमाले मकवानपुरको अध्यक्ष मुनु सिग्देलले पार्टी विभाजन पछि नेकपा एकिकृत समाजवादी राेजे पछी एमालेकाे पुरोनै संरचना अनुसार जिल्ला उपाध्यक्ष लम्सालको अध्यक्षतामा शनिबार बैठक बसेको हो ।
बैठकले जिल्ला अधिवेशन आयोजक कमिटी समेत गठन गरेको छ । बैठक एमाले पोलिट्व्युरो सदस्य एवं बागमती प्रदेश सहइन्चार्ज काशीनाथ अधिकारीको प्रमुख आतिथ्यतामा बसेको थियो ।
मकवानपुर । जनसाहित्यिक मञ्च बागमती प्रदेश संयोजकमा मसान उपासक चयन भएका छन् । जनसाहित्यिक मञ्च नेपालको शनिबार भएकाे भर्चुअल भेलाबाट मञ्चकाे बागमती प्रदेश संयोजकमा मसान उपासक चयन भएका हुन् । यस अघी उपासक मञ्चकाे सचिवालय सदस्य थिए ।
मञ्चको अघिल्लो पटक पनि केन्द्रीय सदस्य रहेका मसानलाई शनिबारको भेलाले केन्द्रिय सचिवालय सदस्य चयन गर्दै प्रदेशको संयोजक तोकेको हो । शनिबारकाे भेलाबाट सातै प्रदेशको संयोजक सहित ५ सदस्यीय समिति पनि चयन गरेको छ । भेलाले प्रदेश १ मा रमेश शुभेच्छुक, गण्डकी प्रदेशमा सुवास मल्ल, लुम्बिनि प्रदेशमा हरी तिमल्सिना, कर्णाली प्रदेशमा दीपक गौतम र सुदुरपश्चिममा रामचन्द्र जोशी संयोजक चयन भएका छन् भने प्रदेश २ मा पछि संयोजक तोकिने भएको छ ।
मकवानपुरको दुई जनाले यो पटक केन्द्रमा स्थान पाएका छन् । मसान सँगै मकवानपुरका सुनिल गौतम केन्द्रिय सदस्य चयन भएका छन् । साथै प्रदेशमा मकवानपुरका गणेश तिमल्सिना चयन भएका छन् । बागमती प्रदेशमा संयोजक मसान उपासक र सदस्यमा तिमल्सिना सहित धादिङका प्रकाश सापकोटा, ललितपुरका सुस्मिता नेपाल, चितवनका अम्बिका कार्की चयन भएका छन् ।
भेलाले राम बिनयको संयोजकत्वमा १ सय ५ सदस्यीय केन्द्रिय आयोजक समिति, २५ सदस्यीय सचिवालय र ११ सदस्यीय कार्यालय समिति गठन गरेको छ । उपासक नेकपाको दुई साहित्यिक संस्था एकताको समयमा पनि संयोजक रहेका थिए । वास्तविक (रजिष्टर्ड) नाम मिनप्रसाद सञ्जेल रहेका उपासक मकवानपुरमा रहेर लामो समयदेखि साहित्य तथा पत्रकारिता क्षेत्रमा क्रियाशिल नाम हाे ।
मकवानपुर । हिन्दु धर्मावलम्बी महिलाररूले भाद्र शुक्ल पञ्चमीका दिनमा मनाइने ऋषिपञ्चमी आज अरुन्धतीसहित सप्तऋषिको पूजा आराधना गरी मनाउँदैछन् ।
महिलाले आज बिहानै उठेर नित्य कर्म गरी नजिकको नदी, खोला, ताल, तलैया र पोखरीमा गई स्नान गर्दछन् । ३ वटा ६५ वटा दत्तिवनले दाँत माझ्ने, गाईको गोबर, माटो एवं खरानी लगाई स्नान गर्ने गरिन्छ ।
हरितालिका (तीज) को व्रत एवं पूजाआजा महिला पुरुष दुवैले गर्ने शास्त्रीय मान्यता रहे पनि ऋषिपञ्चमी भने महिलाले मात्र गर्नुपर्ने हिन्दु शास्त्रहरूमा वर्णन गरिएकाे पाइन्छ । महिनावारी अथवा रजस्वलाका समयमा कुनै त्रुटि भएको भए ऋषिपञ्चमीको दिन अरुन्धतीसहित सप्तऋषिको पूजा गर्नाले त्यसबाट मुक्ति पाइने धार्मिक विश्वास छ ।
नारीलाई रजस्वलाको प्रथम दिन चाण्डाल्नी, दोस्रो दिन ब्रह्मघातिनी, तेस्रो दिन धोबिनी र चौथो दिन स्नान गरी शुद्ध हुन्छिन् भन्ने विश्वास गरिन्छ । यसैकारण आजको दिन दत्तिउन, गाईको गोबर, माटो र खरानी प्रयोग गरी स्नान गरेर पञ्चगव्य सेवन गर्नाले छुवाछूतको दोष निवारण हुन्छ भन्ने शास्त्रीय वचन रहेको पाइन्छ ।
यसरी स्नान गरेपछि अरुन्धतीसहित अत्रि, गौतम, भारद्वाज, जमदग्नि, वशिष्ठ, कश्यप र विश्वामित्रको पूजा गर्ने गरिन्छ । यसलाई ऋषिपञ्चमीको पूजा लगाउने भनिन्छ । सप्तऋषिको पूजा गर्ने पञ्चमी भएकैले आजको पञ्चमीलाई ऋषिपञ्चमी भन्ने गरिएको हो ।
ऋषिपञ्चमी सुरु हुनुको मान्यता महिलाको रजस्वलासित जोडिएको ऋषिपञ्चमीका विषयमा एउटा किंवदन्ती पनि प्रचलित छ । प्राचीन समयमा इन्द्रले विश्वरूपको शिरलाई तीन टुक्रा पारी हत्या गरेका कारण ब्रह्म हत्याको पाप भोग्नुपर्यो । यस हत्याबाट पिरोलिएका इन्द्रले आफ्नो दुःख ब्रह्मालाई सुनाए । इन्द्रको ब्रह्म हत्या निवारणका लागि ब्रह्माले एक वर्षसम्मको दोष इन्द्रलाई भोग गराई बाँकी दोष पृथ्वी, वृक्ष, जल र स्त्रीमा चार भाग लगाई चारैतिर फयाँकिदिए । यसैकारण उब्जनी नहुने उषरभूमि, वृक्षबाट निस्कने खोटो, पानीमा निस्कने बुदबुद फेन अर्थात् फिँज र स्त्रीमा रज देखिन थालेको धार्मिक विश्वास रहेको धार्मिक रहेकाे छ ।
- तुलसी पण्डित
गहभरी आँसु पार्दै मनमाया बोलिन् । छोराको विवाह न गरुन्जेल मात्र आफ्नो रहेछ ? अझ उनी भक्कानिदै भन्दै गइन् । मैले छोराको लागि के गरिन । सारा जीवन उसैको लागि सुम्पिदिए ।
उसको बाबा चाँडै नै बित्नु भयो । दुख गरेर छोरालाई खाइ न खाइ शहरमा राखेर पढाए । उसले पढ्दै गयो । जागिर पनि राम्रै खायो । म जिल्ल परे । मेरा दुखका दिन गए भनेर फुरुङ्ग भए । छोराको विवाहको कुरो आयो । योग्य केटी सँग विवाह गरिदिए । बुहारी पाए पछि म झनै दङ्दास परे । अब शहरको बसाइ हुनेछ । सबै दुख मेरा निमिट्यान्न हुने भए । म दङ्ग पर्दै शहर पुगे ।
तर अपसोच मनका भाव सबै हावा झै उडे । बुहारीले भनिन्– “यस्ता पाखेहरुलाई यहाँ ठाउँ छैन ?” मेरा होश हवास उड्यो । मैले भने – “मैले जन्माएर हुर्काएको छोरो पाखे भयो की भएन ?” ” यस्तो थाहा पाएको भए मैलै के विवाह गर्दा हुँम् ।” “त्यसो भए यस्ता पाखेको सम्पत्ति पनि लिन्नौ होला है ?”
“त्यो त कानुनले पाउने कुरा भयो नि ।” “सम्पत्ति र आफूले पाएको जवान छोरो पाखे न हुने उही आमा मात्र पाखे हुने रहेछ है ?” “जो सँग पाखे प्रवृत्ति हुन्छ उही मात्र पाखे हुने त होनी ।” “अनि तिमी पनि पाखेकी छोरी हैनौ र तिम्रो ममी र बाबा अझै पनि म सँग खेती गर्नका लागि पर्म लगाउँछन् ।”
भरतपुर
मकवानपुर । १ सय ८ औँ विपी जन्म जयन्ती आाज भदाै २४ गते विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइएकाे छ । नेपाली राजनीति र साहित्यमा महत्त्वपूर्ण योगदान दिएका नेपालका प्रथम जन निर्वाचित प्रधानमन्त्री विपी कोइरालाको १ सय ८औँ जन्म जयन्ती विभिन्न कार्यक्रम गरी आज देशभर मनाइएकाे हाे ।
कोरोना भाइरसको सङ्क्रमणको जोखिम कायमै रहेका कारण भौतिक दूरी कायम गरी मास्क लगाएर वा जुम प्रविधिका माध्यमबाट कार्यक्रम गर्न काँग्रेसले गरेकाे आह्वान अनुसार कार्यक्रम गरिएकाे बताइएकाे छ।
बिपी जयन्तीका अवसरमा नेपाली काँग्रेस, उसकाे भ्रातृ एवं शुभेच्छुक संस्था र विपी सङ्ग्रहालयले मुलुकभर विभिन्न कार्यक्रम आयोजना गरेका छन्। काँग्रेसले १४ महाधिवेशनसँगै बिपी जयन्ती मनाउने भएको छ। यस अवसरमा बिपी सङ्ग्रहालयले काँग्रेस प्रवक्ता विश्वप्रकाश शर्माको प्रमुख आतिथ्यमा विशेष कार्यक्रम आयोजना गरेको छ।
विपी कोइरालाको विसं १९७१ भदौ २४ गते जन्म भएको थियो। उनका पिता कृष्णप्रसाद कोइरालाले जहानियाँ राणा शासनको विरोधमा गरिब किसानले पक्षमा राणा प्रधानमन्त्री चन्द्रशमशेर विरद्ध लागेपछी कोइराला परिवार भारत निर्वासनमा जानुपरेको थियो।
निर्वासनमै बिपीले भारतको स्वतन्त्रता सङ्ग्राममा भाग लिएका थिए। भारत निर्वासनकै क्रममा जहानियाँ राणा शासनको अन्त गर्न विसं २००३ मा बिपीको नेतृत्वमा नेपाली राष्ट्रिय काँग्रेस स्थापना भयो। विसं २००६ मा स्थापना भएको नेपाल प्रजातन्त्र काँग्रेससँग प्रजातन्त्र स्थापना नै मुख्य लक्ष्य लिएर एकता भएकाे थियाे ।
२००७ सालमा प्रजातन्त्र स्थापना पश्चात राणा-काँग्रेस सरकारमा बिपी गृहमन्त्री बने। विसं २०१५ को आमनिर्वाचनमा काँग्रेसले दुई तिहाइ बहुमत प्राप्त गरेपछि प्रथम जन निर्वाचित प्रधानमन्त्री बनेका कोइरालाले नेपालमा राष्ट्रियता, प्रजातन्त्र र समाजवाद स्थापनाका लागि राजनीतिक नेतृत्व प्रदान गरे।
विसं २०१७ पुस १ गते शाही नेपाली सेनाको शक्तिका भरमा जन निर्वाचित सरकार अपदस्त गरिएपछि कोइरालालगायत नेतालाई सिंहदरबारमा बन्दी बनाइएको थियो। एक महिनापछि सेनाको सुन्दरी जल आर्सनलका प्रमुखको सरकारी निवासलाई वरिपरि पर्खालले घेरेर नेता कोइराला, सांसदका प्रथम सभामुख कृष्णप्रसाद भट्टराई, नेता गणेशमान सिंहलगायत मन्त्रीलाई सुन्दरी जल बन्दी गृहमा सारियो।
विसं २०२५ मा स्वास्थ्य परीक्षणका लागि जेलमुक्त भएका कोइरालाले आठ वर्षसम्म भारतमा निर्वासित जीवन बिताएका थिए। भारतमा निर्वासित भएर प्रजातन्त्र पुनः स्थापनाका पक्षमा सङ्घर्ष गर्दा राष्ट्रियता कमजोर भएको विश्लेषण गरी विसं २०३३ पुस १६ गते राष्ट्रिय एकता तथा मेलमिलापको नीति लिई उनी स्वदेश फर्के।
उनले नेपाली साहित्यका क्षेत्रमा पनि महत्त्वपूर्ण योगदान पु¥याएका छन्। नेपाली साहित्यमा मनोवैज्ञानिक यथार्थवादी धाराका प्रवर्तक कोइरालाका डेढ दर्जन कृति प्रकाशित छन्। कोइरालाका ‘तीन घुम्ती’, ‘मोदी आइन’, ‘हिट्लर र यहुदी’, ‘सुम्निमा’, ‘नरेन्द्र दाइ’ एवम् ‘बाबु, आमा र छोरा’ गरी छ उपन्यास प्रकाशित छन्। त्यसै गरी दुई कथा सङ्ग्रह ‘श्वेत भैरवी’ र ‘दोषी चस्मा’, हरिप्रसाद शर्माको सम्पादनमा ‘विश्वेश्वरप्रसाद कोइरालाका कथा र कविता’ प्रकाशित छन्।
गणेशराज शर्मासँगको वार्तामा आधारित ‘आत्मवृत्तान्त’, सुन्दरी जल बन्दी गृहमा बस्दाको दैनिकीमा आधारित ‘जेल जर्नल’, विसं २०३३ पुस १६ गते राष्ट्रिय एकता र मेलमिलापको नीति लिई स्वदेश फर्केपछि त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट सीधै सुन्दरी जल बन्दी गृहमा लगिएपछि लेखिएको दैनिकी ‘फेरि सुन्दरी जल’ ले नेपालको तत्कालीन राजनीतिक अवस्थाको यथार्थ चित्रण गरेको छ।
प्रथम जन निर्वाचित सरकारका प्रधानमन्त्री, सांसदका सभामुख एवं मन्त्रीहरूलाई बन्दी बनाइएको सुन्दरी जल बन्दी गृहलाई विसं २०६१ भदौ २४ गते बिपी सङ्ग्रहालय बनाइएकाे छ । बिपीको जीवनका महत्त्वपूर्ण चिजबिजको सङ्कलन गरी दर्शनीय बनाइएको सङ्ग्रहालय विसं २०७२ वैशाख १२ गतेको भूकम्पले क्षतिग्रस्त बनेपछि पुनर्निर्माण हुदै गरेकाे छ । सङ्ग्रहालयमा बिपीको जीवनका महत्त्वपूर्ण सामग्रीका साथै विसं २००७ को क्रान्तिमा प्रयोग गरिएको ट्याङ्कर, काँग्रेसले विसं २०३० जेठ ३० गते क्रान्तिलाई खर्च जुटाउन अपहरण गरेको नेपाल वायुसेवा निगमको विमान पनि राखिएको छ।