मकवानपुर । मकवानपुरकाे हेटौडा उपमहानगरपालिका वडा नम्बर १ बालमैत्री वडा घाेषणा हुने भएकाे छ । “बालबालिकामा लगानी; सुनिश्चित भविष्यको थालनी” भन्ने मुल नाराका साथ ११ माघ २०८१ मा हेटौडा १ नम्बर वडालाई बालमैत्री स्थानीय शासनयुक्त वडा घोषणा गरिने भएकाे हाे ।
वडालाई उक्त दिन निकृष्ट बालश्रममुक्त, बाल विवाहमुक्त तथा बालमैत्री स्थानीय शासनयुक्त वडा घाेषणा गरिने मंगलबार पत्रकार भेटघाट गरी जनाकारी दिइएकाे हाे । पत्रकार भेटघाटमा वडाध्यक्ष सविन न्यौपानेले बालमैत्री वडा घाेषणाकाे लागि ताेकिएका ५१ वटा सूचककाे मापन अंक पुरा भएकाेले घाेषणा गर्न लागिएकाे जानकारी दिए ।
‘बालमैत्री स्थानीय शासन घोषणा गर्न आवश्यक ५१ वटा सूचकहरुमा अभ्यास गरी ५१ वटा सूचकहरुमध्ये ४७ वटा सूचकमा १०० प्रतिशत, १ वटा सूचकमा ९६ प्रतिशत, १ वटा सूचकमा ९०, १ वटामा ८५ प्रतिशत र १ वटामा ८२ प्रतिशतसम्म नतिजा हासिल गर्दै वडालाई बालमैत्री घोषणा गर्न लागिएकाे हाे’ वडाध्यक्ष न्यौपानेले भने । पूर्ण खोप, पूर्व साक्षर, खुल्ला दिसामुक्त वडा घोषणा भई सकेको वडालाई नेपाल सरकारको मापदण्डको आधारमा तयार भएको सूचक पुरा भएकाेले बालमैत्री घाेषणा गर्न लागिएकाे हाे ।
‘आजका बालबालिका भविष्यका नेतृत्वकर्ता हुन्। आज हामीले बालबलिकालाई आवश्यक शिक्षा, स्वास्थ्य, हेरचाह, वृद्धि विकास र सहभागिताको अवसर दिन सकेमा मात्र भविषयमा राज्यले एउटा असल, सभ्य र सक्षम नागरिक पाउन सक्छ’ उनले भने ‘बालबालिकाको वृद्धि तथा व्यक्तित्व विकासको लागि दिईने वातावरण, अवसर र व्यवहार नै बालमैत्री अभियानको मुलसार हो भने बालबालिकाहरुको मौलिक तथा आधारभूत अधिकारलाई सुनिश्चित गर्न ल्याईएको शासकीय अवधारणा नै बालमैत्री स्थानीय शासन हो।’
बागमती प्रदेशको राजधानी समेत रहेको यस हेटौंडा उपमहानगरपालिकाको १९ वडा मध्ये १ नम्बर वडा सावि हेटौडा उपमहानगरपालिका वडा नं. १ र साविक बसामाडी गाविसको वडा नं. ८ र ९ मिलेर बनेको छ। १४.८६ वर्ग कि.मी. क्षेत्रफल रहेको यस वडाको पूर्वी सिमानामा त्रिभुवन राजपथ, पश्चिममा वडा नम्बर १९, उत्तरतर्फ भीमफेदी गाउँपालिका र दक्षिणमा महेन्द्र राजमार्ग अवस्थित छ ।
घरधुरी तथ्याङ्क संकलन सर्वेक्षण २०७९ अनुसार यस वडामा कुल जनसंख्या ६७९० रहेको छ जसमा महिला ३३५७ र पुरुषको संख्या ३४३३ रहेको । १८ वर्ष मुनिका बालबालिकाको कुल जनसंख्या २०१४ रहेको छ जसमा १०४५ बालक र ९६९ बालिका रहेका छन्। यस वडामा ५ सामुदायिक र १ संस्थागत गरि बाल विकास केन्द्र सहितका जम्मा ६ वटा विद्यालयहरु सञ्चालनमा छन्। यसैगरी १८ वटा बालसमूहहरु र १ वटा बाल सञ्जाल रहेको छ । जसमा ३६३ जना बालवालिकाहरु आवद्ध छन् भने विभिन्न संरचनागत समितिहरुमा समेत गरी जम्मा ४०४ जना बालबालिकाहरुको प्रत्यक्ष सहभागिता रहेको बताइएकाे छ ।
वडामा बालमैत्री स्थानीय शासन वडा समिति, वडा बालअधिकार समिति, बालसमूहरु, बालसमूह सञ्जाल, टोल विकास संस्थाहरु, युवा क्लब, आमा समूह साथै विभिन्न सामुदायिक संस्थाहरु क्रियाशील छन् । बालमैत्री स्थानीय शासन अभियान स्थानीय शासन राष्ट्रिय रणनीति, २०६८ को कार्यान्वयन सँगै विभील स्थानीय तहहरुले शुरुवात गरी कार्यान्वयनको प्रक्रिया अगाडी बढाईएकोमा हाल बालमैत्री स्थानीय शासन कार्यान्वयन निर्देशिका, २०७८ र बालमैत्री स्थानीय घोषणा कार्यविधि, २०७९ कार्यान्वयनमा रहेको छ।
नेपाल सरकाले २०८७ सम्ममा सबै स्थानीय तहहरुलाई बालमैत्री स्थानीय तहको रुपमा घोषणा गर्ने नीतिलाई पछ्याउदै हेटौडा उपमहानगरपालिकाले पनि बालमैत्री स्थानीय शासनयुक्त उपमहानगरपालिकाको रुपमा घोषणा गर्न ५ भाद्र २०७९ मा सरोकारवालाहरुको उपस्थितिमा प्रतिबद्दता गरी २४ भाद्रमा नगर कार्यपालिकाबाट निर्णय गरेकाे थियाे । तत्पश्चात १ नम्बर वडाले ११ मंसिर २०७९ सरोकारहरुको उपस्थितिमा प्रतिवद्धतामा हस्ताक्षर गरी अभियानलाई आत्मासात गर्दै कार्यान्वयनको लागि प्रत्येक विद्यालय, टोल, समुदायहरुमा विभिन्न सचेतनामूलक कार्यक्रमहरु संचालन गर्दै आएको वडाध्यक्ष न्यौपानेले जानकारी दिए । ।
नेपाल सरकारले निर्धारण गरेका बाल अधिकारका महत्वपूर्ण पक्षहरु बाल बचाऊ, बाल संरक्षण, वाल विकास, र बाल सहभागिता संस्थागत विकास समेत गरि ५ वटा क्षेत्रका सूचक प्राप्तीको सन्दर्भमा सरोकारवाला निकायहरुसँग बसी अन्तरक्रिया, अनुगमन तथा समीक्षा गरिएकोमा हाल बालमैत्री स्थानीय शासन कार्यान्वयन तथा दिगोपना कायम गर्नको लागि अन्तिम सूचक मापनको प्रतिवेदन, स्थिति पत्र, वडाको पञ्चवर्षिय रणनीतिक योजना समेत तयार भईसकेको समेत उनले बताए ।
‘जिल्लास्तरीय अनुगमन समितिबाट वडाकाे स्थिती अनुगमन समेत भएको तथा अभियानलाई सफल पार्न यस वडाका सम्पूर्ण वडावासीहरु लगायत विद्यालय, टोल विकास संस्था, नागरिक समाज, सबै सरकारी तथा गैरसरकारी संघसंस्थाहरुले आ-आफ्नो स्थानबाट सक्दो साथ सहयोग दिनु भएको कारणले नै हामी घोषणाको अन्तिम चरणमा पुग्न सफल भएको हौ’ उनले भने । वडाकाे विकट क्षेत्रमा रहेकाे नकौली आधारभुत स्वास्थ्य केन्द्र, बाँझोडाँडामा नकौलीमा वडा घाेषणा गरिने समेत जानकारी गराइएकाे छ ।
मकवानपुर । मकवानपुरको हेटौंडा उपमहानगरपालिकाका २ वटा सामुदायिक विद्यालय एकीकरण(मर्ज) गरिने भएको छ ।
मकवानपुर कै पुराना २ सामुदायिक विद्यालय एकीकरण प्रक्रियामा लैजान कार्यदल समेत गठन गरिएको छ । हेटौंडा ४ मा रहेको भुटनदेवी माध्यमिक विद्यालय र आधुनिक राष्ट्रिय माध्यमिक विद्यालयलाई एकीकरण सम्बन्धी प्रक्रियाको लागि उपमहानगरको कार्यपालिका बैठकले ४ नम्बर वडाका वडा अध्यक्ष नवीन सिग्देलको संयोजकत्वमा ७ सदस्यीय कार्यदल गठन गरेको छ ।
भुटनदेवी मावि व्यवस्थापन समितिका अध्यक्षसमेत रहेका वडाध्यक्ष सिग्देल संयोजक रहेको कार्यदलको सहसंयोजकमा आधुनिक राष्ट्रिय माविका विद्यालय व्यवस्थापन समिति अध्यक्ष मोहमद समिम छन् । सदस्य सचिवमा हेटौंडा उपमहानगरपालिका शिक्षा शाखाका हरिष्चन्द्र सापकोटा तथा सदस्यहरुमा भुटनदेवी माविका प्रधानाध्यापक माधव दाहाल, आधुनिक राष्ट्रिय माविका प्रधानाध्यापक रामसागर गुरागाईँ, कार्यपालिका सदस्य जुना दाहाल र इश्वरी रसाइली रहेका छन् ।
कार्यदलको स्थायी आमन्त्रीत सदस्यमा उपमहानगरको सामाजिक विकास महाशाखा प्रमुख भीम प्रसाद तिमल्सिना, विज्ञ सल्लाहकार कृष्ण प्रसाद धिताल र कानूनी शाखाका लक्ष्मण मैनाली रहेका छन् ।
कार्यदलले माघ मसान्त सम्ममा दुबै विद्यालयको भौतिक विवरण, शिक्षक, विद्यार्थी, कर्मचारी लगायत अबस्थाको अध्ययन गरि तयार गरेको प्रारभ्भिक प्रतिवेदन बुझाउने कार्यदलका संयोजक सिग्देलले बताए । आगामी बैशाखबाट मेगा विद्यालय सञ्चालन गर्ने गरि कार्य अघि बढेको सिग्देलले जानकारी दिए ।
लामो समयदेखि शैक्षिक क्षेत्रमा उल्लेख्य योगदान पुर्याउँदै आएको दुवै विद्यालयलाई मर्ज गरी मेगा विद्यालयका रूपमा अगाडि बढाउन मर्ज गर्न लागिएको हो । हेटौंडालाई शैक्षिक हबका रूपमा विकास गर्ने उद्देश्यले दुवै विद्यालय व्यवस्थापन समितिको निर्णय, वडा कार्यालयको सिफारिससहित वडाध्यक्ष, दुवै विद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष र प्रधानाध्यापकसहितको टोलीले केही समय अघि हेटौंडा उपमहानगरपालिकाकी नगर प्रमुख मीनाकुमारी लामालाई आवश्यक प्रक्रिया अगाडि बढाउन आग्रह गरेका थिए ।
‘हेटौंडा पछिल्लो समय शैक्षिक हबको रुपमा विकास भइरहेको छ । भौतिक पूर्वाधारको निर्माण गरी १० हजार विद्यार्थीलाई सुविधासम्पन्न रूपमा अध्ययन गराउने उद्देश्यले मर्जर प्रक्रिया अगाडि बढाइएको हो’ कार्यदल संयोजक सिग्देलले भने । उनका अनुसार दुवै विद्यालय मर्ज पश्चात भुटनदेवी माविको साधन र स्रोत पूर्ण रूपमा सदुपयोग हुने र आधुनिक माविलाई आवश्यक स्रोतको समेत सहजै पूर्ति हुनेछ ।
‘कार्यदलले अध्ययन प्रतिवेदन बुझाएपछि संघ र प्रदेश सरकारले समेत आवश्यक लगानी विद्यालयमा गर्नुपर्छ’ उनले भने । दुवै विद्यालय मर्जपश्चात खेलकुद मैदान, विज्ञान ल्याब, पुस्तकालय तथा अन्य भौतिक पूर्वाधार निर्माण हुने विश्वास वडा अध्यक्ष सिग्देलको छ ।आधुनिकमा करिब २८ सय र भुटनदेवीमा २२ सय बालबालिका अध्ययनरत छन् । भुटनदेवीमा प्राविधिक धारका विषयमा पनि अध्यापन गराइन्छ । दुबै विद्यालय एकीकृत गर्दा अहिले नै ५ हजार विद्यार्थी हुनेछन् ।
नेपालको सबैभन्दा ठूलो मानिएको बुटवलको कालिका माविमा करिब ८ हजार विद्यार्थी रहेका बताइन्छ । केही समय अघि वडाध्यक्ष सिग्देल दुबै विद्यालयका प्रअ, शिक्षा विकास महशाखाका कर्मचारी, शिक्षक सहितको टोलीले उक्त विद्यालयको अवलोकन समेत गरेको थियो ।
मकवानपुर । ट्राफिक प्रहरी कार्यालय मकवानपुरले ‘शुभयात्रा अभियान’ सुरु गरेको छ । सवारी दुर्घटना न्यूनीकरणका लागि कार्यालयले अभियान सुरु गरेकाे हाे ।
जिल्लामा मोटरसाइकलकाे दुर्घटना बढी हुने गरेकाले मोटरसाइकल चालक लक्षित गरी अभियान सुरु गरिएकाे कार्यालयले जनाएकाे छ । माेटरसाइकल चालकलाई सुरक्षित यात्रा गर्न प्रोत्साहित गर्ने उद्देश्यले शुभयात्रा अभियान सुरु गरिएकाे जिल्ला ट्राफिक प्रहरी कार्यालय मकवानपुर प्रमुख केशव अधिकारीले जनकारी दिए ।
अधिकारीका अनुसार अभियान अन्तर्गत ट्राफिक प्रहरीले चालकलाई शुभकामना दिनुका साथै सुरक्षित यात्राका लागि सचेत गराउने छन् । “शुभयात्रा मात्रै नभनी नमस्कार,आरामसँग चलाउनुहोस्, पछिल्लो समय मोटरसाइकल दुर्घटना बढेकाले तपाईंहरूको विवरण राख्दै सुरक्षित यात्राको कामना गर्छौं” भन्दै ट्राफिक प्रहरीले चालकलाई सचेत गराउने गरेका छन् ।
यसैगरी हेलमेट लगाउन, मादक पदार्थ सेवन गरेर सवारी नचलाउन र जीवनको महत्व बुझ्न प्रहरीले सम्झाउने गरेको अधिकारीले बताए ।
मकवानपुर । मकवानपुरकाे हेटौंडामा खेलकुद महाेत्सव हुने भएकाे छ । हेटौंडा उपमहानगरपालिका ४ नम्बर वडाले ९ माघदेखि १७ फागुनसम्म हेटौंडामा एक महिने खेलकुद महोत्सव गर्ने भएको हाे ।
४ नम्बर वडा कार्यालयकाे आयोजना तथा शैक्षिक गुणस्तर सुधार समिति हेटौंडा ४ को व्यवस्थापनमा दोस्रो खेलकुद महोत्सव हुन लागेको हो । आइतबार हेटौंडामा पत्रकार भेटघाट गरी आयोजक ४ नम्बर वडा कार्यालयले खेलकुद महोत्सव सम्बन्धी जानकारी दिएको हो ।विद्यालयहरुबाट खेलाडी उत्पादन गर्ने उद्देश्यले कार्यक्रम आयोजना गर्न लआगिएको ४ नम्बर वडाध्यक्ष नवीन सिग्देलले बताए ।
विद्यालयलाई ‘फोकस’ एक महिनासम्म सञ्चालन हुने महोत्सवमा वडास्तरीय, नगरस्तरीय र जिल्लास्तरीय गरी २१ वटा खेलकुदका क्रियाकलाप सञ्चालन हुने उनले जानकारी दिए । २१ विधा मध्ये २ वटामा जिल्लास्तरीय र ४ वटामा नगरस्तरीय क्रियाकलाप हुने उनले बताए ।
महाेत्सव अन्तरगत ९ माघमा नवोदय माविमा हाजिरी जवाफ प्रतियोगिता, १३ माघमा आधुनिक माविमा वक्तृत्वकला प्रतियोगिता, १४ माघमा सत्यम जेभियर्स माविमा वादविवाद प्रतियोगिता, १५ माघमा श्रमिक माविमा नेपाली हिज्जे प्रतियोगिता र स्लो स्कुटी प्रतियोगिता, २४ माघमा ब्रम्हदिक माविमा कविता प्रतियोगिता हुने आयोजकले जनाएको छ । त्यस्तै २५ माघमा भुटनदेवि माविमा निबन्ध लेखन प्रतियोगिता हुनेछ ।
यसैगरी २ फागुनमा विभिन्न दौड प्रतियोगिता, ३ फागुनमा आधुनिक माविमा नगरस्तरीय भलिबल प्रतियोगिता, सोही दिन श्रमिक माविमा नगरस्तरीय फुटबल प्रतियोगिता तथा नगरस्तरीय क्रीकेट प्रतियोगिता आयोजना गरिने आयोजकले जनाएकाे छ । यस्तै ५ फागुनमा सत्यम जेभियर्स स्कुलमा अफ वार प्रतियोगिता, सोही दिन नवोदय स्कुलमा नगर स्तरिय बास्केटबल प्रतियोगिता र १६ र १७ फागुनमा शैक्षिक गुणस्तर सुधार समितिको व्यवस्थापनमा जिल्लास्तरीय शिक्षक भलिबल प्रतियोगिता आयोजना हुनेछ ।
उनका अनुसार १५ माघमा शहीद दिवसको अवसरमा नेपाल राष्ट्रिय शिक्षक संगठनको व्यवस्थापन र वडा कार्यालयको आयोजनामा शिक्षकहरुको दौड प्रतियोगिता र महिला शिक्षकलाई लक्षित गरी स्लो स्कुटी रेस हुनेछ । विभिन्न प्रतियाेगिताका विजेतालाई १७ फागुनमा प्रमाणपत्र, शिल्ड र मेडल प्रदान गरि महाेत्सवकाे समापन गरिने आयोजकले जनाएकाे छ ।
मकवानपुर । निर्माण व्यवसायी संघ मकवानपुरले मकवानपुरका प्रमुख जिल्ला अधिकारीलाई ज्ञापनपत्र बुझाएको छ । संघ अध्यक्ष बालगोपाल कँडेलको नेतृत्वमा गएको निर्माण व्यवसायीकाे समूहले प्रमुख जिल्ला अधिकारी तिर्थराज चिलुवाललाई १४ बुँदे माग सहितको ज्ञापनपत्र बुझाएको हो ।
महासंघको पूर्वघोषित आन्दोलन कार्यक्रम अन्तर्गत प्रदेशका मुख्यमन्त्री र जिल्ला प्रशासन कार्यालयमार्फत केन्द्र सरकारलाई ज्ञापनपत्र बुझाइएको अध्यक्ष कँडेलले जानकारी दिए । ज्ञापनपत्रमा सबै निर्माण कार्यको भुक्तानी गर्नुपर्ने, सरकारको म्याद थप आदेशमा संशोधन गरी सम्पूर्ण आयोजनाको एकमुष्ट म्याद थप गर्नुपर्ने र रुग्ण ठेक्काहरू सुविस्ताका आधारमा अन्त्य गर्नुपर्ने माग गरिएको छ ।
सिमेण्ट, डण्डी लगायतका निर्माण सामग्री उत्पादनसँग सम्बन्धित् इन्धन सहित कुनै पनि कच्चा पदार्थमा मूल्यवृद्धि नहुँदा पनि कार्टेलिङ एवं कालोबजारी गरी पटक पटक सिमेण्ट, डण्डीमा मूल्यवृद्धि गरिएको र सो क्रम अहिले पनि जारी रहेकोले कालोबजारी गर्नेलाई कारवाहीकाे लागि कानूनी कारवाहीमा जाने ज्ञापनपत्रमा उल्लेख छ ।
निर्माण कार्य तीव्र रुपमा हुने सिजनमा सिमित सिमेण्ट तथा डण्डी उद्योगीहरूले मूल्यवृद्धिसँगै कार्टेलिङ गरी उत्पादनमा समेत नियोजित तरिकाले कटौती गरेकाले भुक्तानी अभाव लगायतका कारण अत्यन्त सकसमा रहेको निर्माण उद्योग थप मारमा परेकाले उक्त मूल्यवृद्धि अविलम्ब खारेज गरिनु पर्ने समेत संघले माग गरेकाे छ । साथै निर्माण व्यवसायीहरूका लागि तत्काल शून्य भन्सार दरमा सिमेण्ट, डण्डी लगायतका निर्माण सामग्रीको आयातको व्यवस्था हुनुपर्ने समेत माग गरिएकाे छ ।
यसैगरी व्यवसायीहरूकाे भौगोलिक आधारमा निर्माण कार्यको तालिका बनाउनुपर्ने, वर्षातमा निर्माण सामग्री उत्खननको व्यवस्था मिलाउनुपर्ने र मापदण्डमा आवश्यक परिमार्जन गर्नुपर्ने माग ज्ञापनपत्र मार्फत राखेका छन् । संघले ३ माघ देखि ७ माघसम्म विभिन्न राजनीतिक दल र सरकारी निकायमा आफ्ना मागबारे जानकारी गराउने जनाएको छ ।
यसैगरी १८ माघमा माइतीघर मण्डलामा र २० माघमा बालुवाटारमा धर्ना दिने कार्यक्रम घोषणा गरेको छ । माग पुरा नभए २१ माघदेखि राजधानी प्रवेश गर्ने पूर्व र पश्चिम नाका ठप्प पार्ने र राष्ट्रिय गौरवका आयोजनासहित सबै निर्माण कार्य रोक्ने चेतावनी दिएको छ ।
हेर्नुहाेस ज्ञापनपत्रः