मकवानपुर । सरकारको राष्ट्रिय खोप कार्यक्रम अन्तरगत पाठेघरको मुखको क्यान्सर गराउने एचपीभी (ह्युमन प्यापिलोमा भाइरस) विरुद्धको खोप सरकारले आजदेखि देशभर सुरु गरेको छ ।
फेब्रुअरी ४ आज मनाईने विश्व क्यान्सर दिवसको अवसर एचपीभी खोप लगाउन सुरु गरिएकाे हाे । देशव्यापी अभियानका रुपमा आज २२ माघदेखि ६ फागुनसम्म खाेप अभियान सञ्चालन हुदैछ । पहिलो पटक अभियानकै रुपमा खोप कार्यक्रम आएकोले विद्यालयमा अध्ययनरत विद्यार्थी तथा विद्यालय बाहिर रहेका किशाेरी लक्षित गरी खोप लगाइने भएकाे छ ।
मकवानपुर जिल्ला २२ हजार ७ सय १३ किशोरीलाई पाठेघरको मुखको क्यान्सरविरुद्धको खोप (एचपिभी) लगाउने लक्ष्य रहेको स्वास्थ्य कार्यालयले जनाएकाे छ । मकवानपुरका दश पालिकाका विद्यालय जाने २२ हजार ५९ जना छात्रा र विद्यालय नजाने ६ सय ५४ किशोरीलार्ई एचपिभी (ह्युमन प्यापिलोमा भाइरस) खोप लगाउनले लक्ष्य रहेको स्वास्थ्य कार्यालय मकवानपुरका सूचना अधिकारी लक्ष्मण घिमिरेले जानकारी दिए ।
अभियानमा देशभरका विद्यालयका कक्षा ६ देखि १० सम्मका र विद्यालय बाहिर रहेका १० देखि १४ वर्ष उमेर समूहका १६ लाख ८८ हजार ७६८ किशोरीलाई खोप दिइदैछ । यसका लागि २७ हजार स्वास्थ्यकर्मी र ५४ हजार स्वयंसेवक परिचालन गरिएको छ । सरकारले १ अर्ब ३० करोड रुपैयाँ लगानी गरी १७ लाख ७० हजार २० डोज खोप लगाउँदै छ । घिमिरेका अनुसार मकवानपुर जिल्लाका कक्षा ६ देखि कक्षा १० सम्मका १० देखि १४ वर्ष उमेर समुहमा पर्ने छात्रालाई लक्षित गर्दै खोप अभियान सञ्चालन गरिएकाे छ । खोप अभियान मकवानपुरका २४० वटा विद्यालय र ११० वटा स्वास्थ्य संस्थाबाट सञ्चालन गरिनेछ । देशभर १८ हजार विद्यालय र ८ हजार स्वास्थ्य संस्थामा खोप केन्द्र तोकिएका छन् ।

जिल्लामा सबैभन्दा बढि हेटौंडा उपमहानगरपालिकाका ११ हजार १७३ किशोरीलाई एचपिभी खोप लगाइँदै छ भने सबैभन्दा कम इन्द्रसरोवर गाउँपालिकाका ४८६ किशोरीलाई खोप लगाइने भएकाे छ । हेटौंडा उपमहानगरका विद्यालयमा अध्ययनरत ११ हजार ६८ छात्रा तथा विद्यालय बाहिरका किशोरीको संख्या १ सय ५ रहेको छ । इन्द्रसरोवरको ४४८ विद्यालयका छात्रा र ३८ जना विद्यालय बाहिरका किशोरीलाई खोप लगाउने लक्ष्य छ ।
यसै गरी थाहा नगरपालिकाको १ हजार ८१६ विद्यालयका छात्राहरुलाई एचपिभी खोप लगाइने भएकाे छ भने ७३ जना विद्यालय बाहिरको बालिकालाई खोप लगाइने छ । भीमफेदी गाउँपालिकाका ८ सय ११ विद्यालयका छात्रा र ३३ जना विद्यालय बाहिरका किशोरी, मकवानपुरगढी गाउँपालिकाको १ हजार १२ विद्यालयका छात्रा र ६१ जना विद्यालय बाहिरका किशोरीलाई एचपिभी खोप लगाउने लक्ष्य स्वास्थ्य कार्यलायकाे छ ।
त्यसैगरी मनहरी गाउँपालिकाले २ हजार २ सय विद्यालयका छात्रा र विद्यालय नजाने ६२ किशोरीहरुलाई खोप लगाउने लक्ष्य राखेको छ भने, राक्सिराङ गाउँपालिकाले ७ सय ७९ विद्यालयका र १९ जना विद्यालय बाहिरका किशोरीलाई खोप लगाउने लक्ष्य लिइएको छ । कैलाश गाउँपालिकाले विद्यालयका ९ सय २२ र विद्यालय बाहिरका ७९ किशोरीलाई एचपिभी खोप लगाउने लक्ष्य राखेको छ ।
बागमती गाउँपालिकाले विद्यालयका १ हजार ३०७ विद्यालयका छात्रा र विद्यालय बाहिरका ३२ किशोरीलाई तथा बकैया गाउँपालिकाका १ हजार ६९६ विद्यालयका छात्रा र विद्यालय बाहिरका १५२ किशोरीलाई एचपिभी खोप लगाइने विवरण सहितकाे लक्ष्य स्वास्थ्य कार्यालय मकवानपुरमा पेश गरेको सूचना अधिकारी घिमिरेले बताए ।
मकवानपुरमा खोप अभियानमा ३६७ जना तालिम प्राप्त स्वास्थ्यकर्मी र ७३४ जना स्वयंमसेवक परिचालन गरिएकाे छ । प्रत्येक खोप केन्द्रमा एक जना स्वास्थ्यकर्मी र २ जना स्वयंमसेवक परिचालन गरिएकाे स्वास्थ्य कार्यालयले जनाएकाे छ ।
सरकारले खोप सन् २०३० सम्ममा कम्तीमा ९० प्रतिशत किशोरीलाई लगाउने लक्ष्य लिइएको छ । सन् २०३० सम्ममा पाठेघर मुखको क्यान्सर निर्मूल ९० प्रतिशतलाई खोप लगाउने, ९० प्रतिशतको स्क्रिनिङ गर्ने र ९० प्रतिशतको सफल उपचार गरिने बताइएकाे छ । यसलाई ९०ः९०ः९० योजनाकाे रुपमा अघी सारिएकाे छ ।

एचपीभी भनेको के हो ?
एचपीभी भनेको भाइरस हो । यसमा दुई सयभन्दा बढी प्रजातिका भाइरस छन् । तीमध्ये पनि १६ देखि १८ प्रजातिका भाइरसले क्यान्सर गराउँछन् । त्यसमध्ये पाठेघर मुखको क्यान्सर गराउने भाइरस चार थरी रहेकोले नेपालमा सोही विरुद्ध खोप अभियान सुरु गरिएको हाे ।
यी भाइरसहरू प्रमुख गरी शारीरिक सम्बन्धबाट सर्ने भएकाले शारीरिक सम्बन्ध राख्नु पहिला नै खोप लगाएमा प्रभावकारी हुनेछ । पाठेघरको मुखको क्यान्सर ३० वर्षपछि देखिने गर्छ । त्यसकारण अहिले लगाइएको एचपीभी खोपको असर ३० वा ३५ वर्ष पछि देखिने गर्छ ।
खोप लगाउँदा सामान्य असर देखिन सक्छ । कहिलेकाहीँ बालिका सियो देखेर डराउने, केही प्यानिक हुने हुन्छन् । यसका साथै खोप लगाएको ठाउँमा दुख्ने हुन्छ । दुखाइका कारणले कहिलेकाहीँ ज्वरो पनि आउन सक्छ ।
देशभर पाठेघर मुखको क्यान्सर भएका संख्या करिब २२ सय छ । वार्षीक २ हजार १४९ जना महिला पाठेघर मुखको क्यान्सरबाट पीडित रहेको सरकारी तथ्यांक छ । तीमध्ये करिब १३ सय जनाको बर्सेनि मृत्यु हुन्छ । सुरुमा परीक्षण गरेर पहिचान हुन सके बचाउन सकिन्छ ।
यो खोप भाइरस संक्रमणविरुद्ध हो । पाठेघर मुखको क्यान्सरको प्रमुख कारण एचपीभी अर्थात् ह्युमन प्यापिलोमा भाइरसलाई मानिन्छ । यो भाइरसको संक्रमणबाट जोगाउँछ । ह्युमन प्यापिलोमा भाइरसको संक्रमण एक न एकपटक हुन्छ नै । लामो समयसम्म संक्रमण भइरहँदा संक्रमणबाट हुने घाउबाट क्यान्सरमा परिणत हुन्छ । यो खोपको काम नै ह्युमन प्यापिलोमा भाइरस संक्रमण रोक्ने हो ।
काठमाडौँ । ‘नेपाल कल्चरल इन्टरनेशनल फिल्म फेस्टिभल’ (एनसिआईएफएफ)को छैटौँ संस्करणमा नेपाली चलचित्रले बुलाकीले उत्कृष्ट राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार प्राप्त गरेकाे छ । लक्ष्मण सुनारको बुलाकीले राष्ट्रिय तर्फ उत्कृष्ट हुँदा अन्तराष्ट्रियतर्फ भारतको चलचित्र पुभुले सर्वोत्कृष्ट चलचित्र अवार्ड प्राप्त गर्याे ।
काठमाडौंको राइजिङ मलको क्युएस सिनेमामा मोहन अभिलाषीको लघुचलचित्र पाउलोको प्रदर्शनसँगै सुरु भएको चलचित्र महोत्सव चलचित्र विकास बोर्डमा उत्कृष्ट राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रिय चलचित्रलाई अवार्ड वितरणसँगै ३ दिनमा समापन भएकाे हाे । चलचित्र केन्द्रको आयोजना र चलचित्र विकास बोर्डको सहआयोजनामा आयोजित महोत्सवमा ४७ देशका ९८ वटा चलचित्रहरू अन्तिम प्रतिस्पर्धामा थिए । यि सबै चलचित्रलाई महोत्सवमा प्रदर्शन गरिएको थियो ।
राष्ट्रियतर्फ प्रतिष्पर्धामा बुलाकी, पुजार सार्की, डेसान, पखेटा र बिच्छेद चलचित्र सहभागी थिए । ती मध्ये ‘पुजार सार्की’ फिल्मबाट अभिनेता आर्यन सिग्देल र अभिनेत्री अन्जना बराइली उत्कृष्ट अभिनेता–अभिनेत्री घोषित भए । उत्कृष्ट निर्देशकको अवार्ड चलचित्र पुजार सार्कीबाट दिनेश राउत, उत्कृष्ट छायाँकारको अवार्ड चलचित्र बुलाकीबाट शिव ढकाल, इन्करेजमेन्ट अवार्ड बुलाकीबाट अभिनेता नरेन खड्काले र उत्कृष्ट स्कृप्टको अवार्ड चलचित्र पखेटाबाट सनोल दासले हासिल गरेका छन् ।
यस्तै राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धामा उत्कृष्ट लघु चलचित्रको अवार्ड रित्तो गाउँबाट रामजी ज्ञवाली, बृत्तचित्रको अवार्ड नो मोनास्ट्री नो भिलेजबाट टासी ल्हाजोमले, महिला चलचित्रको अवार्ड पिरियडबाट रेवती गुरुङले, बाल चलचित्रको अवार्ड द स्कुल वालबाट मोहन श्रेष्ठले कल्चरल चलचित्रको अवार्ड चिपागु निलाबाट योवन शाक्यले, जुरी मेनसन अवार्ड चलचित्र छेसाङबाट रजिला श्रेष्ठले, स्पेशल मेनसन अवार्ड सर्ट फिल्म थ्रेसोल्डबाट सरिता शाहले र एभोन्टोज पपुलर अवार्ड चलचित्र लेट नाईटबाट ओविन उद्दिनले प्राप्त गरेका छन् ।
राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धाको निर्णायकमा बरिष्ट संगीतकार तथा चलचित्र विकास बोर्डका पूर्व अध्यक्ष शम्भुजीत बास्कोटा, अभिनेत्री मिथिला शर्मा, अभिनेता प्रदीप खड्का, अभिनेत्री सुरक्षा पन्त, चलचित्र निर्देशक दीपेन्द्र के. खनाल, चलचित्र निर्माता एवम् निर्देशक रौनक विक्रम कँडेल, निर्देशक दिनेश लिङदेन र टेलिभिजनकर्मी टिकाराम यात्री थिए ।
सूचना सञ्चार तथा प्रविधिमन्त्री पृथ्वीसुब्बा गुरुङ, चलचित्र विकास बोर्डका अध्यक्ष दिनेश डिसी, अग्रज संगीतकार एवं महोत्सवका राष्ट्रियतर्फ निर्णायक प्रमुख शम्भुजीत बासकोटा, नेपाली र विदेशी निर्णायकहरू, अग्रज अभिनेत्रीहरु बसुन्धरा भुसाल, भुवन चन्द, चैतेदेवी सिंहले लगायतले विजेताहरूलाई अवार्ड प्रदान गरेका थिए ।
अन्तराष्ट्रिय प्रतिष्पर्धामा चलचित्र पुभुबाट उत्कृष्ट अन्तर्राष्ट्रिय अभिनेताको अवार्ड मन्जुलन केभीले हासिल गरे भने उत्कृष्ट अभिनेत्रीको अवार्ड जर्मनी चलचित्र इम्पियोरबाट अभिनेत्री युनिस कचीरुवाले हासिल गरिन् । उत्कृष्ट फिचर चलचित्र निर्देशकको अवार्ड अमेरिकाको चलचित्र ला फोर्सबाट जी ओभानी एम जेल्कोले हासिल गरे । अन्तर्राष्ट्रिय लघु चलचित्रको अवार्ड बँगलादेशको सर्ट फिल्म सौदा, उत्कृष्ट महिला चलचित्रको अवार्ड रसियाको चलचित्र द रि युनियनबाट लोलिता नारान ओभिचले, बाल चलचित्रको अवार्ड भियतनामको चलचित्र लस्ट फर फ्रिडमबाट जाकुभ जाजाकले हासिल गरे ।
अन्तर्राष्ट्रिय बृत्तचित्रको अवार्ड क्यानडाको चलचित्र नुरागा भूमिबाट डानियल खान डा लिल्भाले, इन्भारोमेन्टल चलचित्रको अवार्ड स्पेनको चलचित्र द सोल अफ ज्यास्मिनबाट मरिना गार्सिया एन्ड्युले, अन्तर्राष्ट्रिय मानव अधिकार चलचित्रको अवार्ड अमेरिकाको अमेरिकन फुल ब्रोडबाट क्रिस्टिना होडेलले हासिल गरे । यस्तै एनिमेसन चलचित्रको अवार्ड साउथ अफ्रिकाको चलचित्र फ्लावर अफ दि पार्टिसनबाट चार्लेस बाडेनहोस्टले, अन्तर्राष्ट्रिय छायांकारको अवार्ड स्पेनको चलचित्र स्पिक सन लाइटबाट जसी लुईस अल्कानीले, उत्कृष्ट चलचित्र स्कृप्टको अवार्ड इटालीको चलचित्र आउट डियरबाट ऐस्यान्डो लियोनीले, जुरी मेन्सन अवार्ड अर्जेन्टिनाको चलचित्र द टेम्पल अफ इन्टरनल साउन्डबाट जर्ज क्याराभोटाले, स्पेशन मेन्सन अवार्ड बेलायतको चलचित्र लकडाउन गर्डेन डायरीबाट एड्रिना उलिकले प्राप्त गरे । यस्तै पपुलर अवार्ड जर्मनीको चलचित्र सिड वीथ मीबाट अकिफा मियानले, इन्करेजमेन्ट अवार्ड नेपालको चलचित्र जाईन पपेट्स फर डिज्निफाईड मेन्सुरेसनबाट ओडिटी लारामीले हासिल गरे ।
महोत्सवमा अन्तराष्ट्रियतर्फ आठ जना विदेशी निर्णायक मध्ये भारतबाट निपोन धौला, जर्मनीबाट फाविन मात्थियस, इरानबाट तिमा टाघिजादेह, बहराइनबाट इभा दाउद र रुसबाट इरिना बेराजी महोत्सवमा उपस्थित रहेका थिए । अन्तर्राष्ट्रिय निर्णायकमा भारतबाट चलचित्र निर्देशक निपोन धौला, जर्मनी चलचित्रकर्मी फाविन मात्थियस र चलचित्रकर्मी इभिन बिराजी, बेलायतबाट चलचित्र लेखक तथा निर्देशक लुईसा प्रिटोलानी, क्यानडाबाट चलचित्र निर्देशक जुडी ग्लाड्स्टोन, इरानबाट अभिनेत्री, लेखक तथा निर्देशक तिमा टाघिजादेह, बहराइनबाट चलचित्र निर्माता निर्देशक एवम् लेखक इभा दाउद र रुसबाट चलचित्रकर्मी इरिना बेराजी रहेका थिए ।
कार्यक्रममा सञ्चारमन्त्री गुरुङले चलचित्रको विकास र विस्तारमा यस्तो महोत्सव निकै उपयोगी हुने बताए । उनले सबै विदेशी अतिथिहरुलाई भगवानको रुपमा आफूहरूले लिने गरेको भन्दै आउँदो वर्षहरुमा पनि महोत्सवमा सहभागी हुन विदेशीहरूलाई अनुरोध गरे । बोर्डका अध्यक्ष डिसीले चलचित्र विकास बोर्डको सहकार्यमा निकै राम्रो महोत्सव सम्पन्न भएको बताए । उनले नेपालमा हुने गरेका अन्तर्राष्ट्रिय महोत्सवले नेपाललाई विश्वमा चलचित्रमार्फत चिनाएको धारणा राखे ।
चलचित्र केन्द्रका अध्यक्ष एवम् निर्देशक सन्तोष सुवेदीले नेपालमा महोत्सव आयोजना गर्न निकै गाह्रो हुने गरेको बताए । मौलिक कला, संस्कृतिको संरक्षण, संवर्धन र चलचित्र विकास गर्नु हामी सबैको दायित्व हो । यूनेस्कोको कार्यक्रमअन्तर्गत काठमाडौं महानगरपालिका फिल्म सिटीमा घोषणा भएको तर महानगरमै यति ठूलो महोत्सव हुँदासमेत महानगरले बेवास्ता गरेको उनको गुनासो छ । नेपालको राजधानी काठमाडौंमा ४७ देशका चलचित्रहरु समावेश गरेर महोत्सव गर्न पाउँदा आफुलाई मात्र नभएर देशकै लागि गर्वको कुरा रहेको उनले बताए । यो महोत्सवमा चलचित्रका अन्य विधालाई पनि प्रोत्साहन गरेको कारण यो चलचित्र महोत्सव अझ बढी महत्वपुर्ण रहेको उनको भनाई छ । नेपालमा विधाअनुसारको विषयवस्तुमा कम फिल्म बन्छ, कि त बन्दै बन्दैन । बनेपनि त्यसलाई प्रदर्शन गर्ने स्थान र प्रोत्साहन गर्ने संस्था छैन । विषयगत चलचित्रहरु उत्कृष्ट बन्दा पनि तिनिहरुले स्थान पाउँदैनन्, पाईहालेपनि प्रतिस्पर्धामा पछाडी नै राखिन्छ । तर यो महोत्सवले सबैलाई समेट्न सकेको उनको दावी छ ।
महोत्सवमा कला प्रदर्शनीसँगै विभिन्न सांस्कृतिक प्रस्तुतीहरुपनि समावेश गरिएका थिए । समापनमा प्रस्तुत गरिएको अक्षरिका स्कुलबाट राउटे नृत्य तथा प्रितिमा स्कुलबाट छाउपडी सांगितिक नाटकले कार्यक्रमलाई अझ बढी रोमाञ्चक बनाएको थियो । महोत्सवमा विभिन्न देशका ४ दर्जन बढी विदेशी अतिथीहरुलाई नेपाली ढाका टोपी र ढाकाको खादा लगाएर स्वागत तथा बिदाई गरिएको थियो ।
मकवानपुर । मकवानपुरकाे हेटौंडामा राष्ट्रिय नवसर्जक उत्सव हुने भएको छ । नवसर्जक उत्पादन तथा पठन तथा लेखन संस्कृतिको विकास गर्ने उद्देश्य उत्सव आयोजना गर्न लागिएकाे हाे ।
आयोजक नवसर्जक साहित्य चौतारी नेपालले सोमबार हेटौंडामा पत्रकार सम्मेलनको आयोजना गरी आगामी ९–१० फागुन मा हेटौंडामा राष्ट्रिय नवसर्जक उत्सव तथा प्रथम अधिवेशनको हुने जनाकारी दिएकाे छ । कार्यक्रममा हेटौंडा–४ का वडाध्यक्ष नवीन सिग्देलले साहित्य क्षेत्रमा नयाँ पुस्तालाई जोड्न उत्पादन र आकर्षण गर्ने उद्देश्यले आयोजना गर्न लागिएकाे नवसर्जक उत्सव कार्यक्रम निकै फलदायी हुने बताए ।
२८ जेठ २०७७ मा पहिलो पटक बाल उत्सव कार्यक्रम आयोजना गरेकाे नवसर्जक साहित्य चौतारी नेपालले यस वर्ष नवसर्जक उत्सव कार्यक्रम आयोजना गर्न लागिएकाे संस्थापक तथा संरक्षक दीपक गौतमले जानकारी दिए । ‘फागुन ९ गते सिर्जनात्मक लेखन कार्यशाला तथा फागुन १० गते बहस, स्रष्टा सम्मान, राष्ट्रव्यापी गजल प्रतियोगिता तथा रचना वाचन कार्यक्रम हुने छ’ उनले भने ।
पहिलाे दिन ९ फागुनमा हेटौंडा स्थित भुटनदेवी माध्यमिक विद्यालयमा ८ विधामा सिर्जनात्मक लेखन कार्यशाला हुने उनले बताए । २ घण्टा सञ्चालन हुने कार्यशाला अन्तरगत मुक्तक लेखन, गजल लेखन, लोक लयमा कविता लेखन, गद्य कविता लेखन, कथा लेखन, नाटक लेखन, निबन्ध (यात्रा संस्मरण) लेखन र चित्रकला हुनेछ । यसैगरी १० फागुनमा हेटौंडा–११ शहीद स्मारकमा नवप्रतिभा प्रवर्धनमा विद्यालय र स्थानीय सरकारबीच बहस हुनेछ । साेही दिन राष्ट्रव्यापी नवसर्जक (२५ वर्ष मुनिका) गजल प्रतियोगिता समेत आयोजना हुने गौतमले जानकारी दिए । गजल प्रतियोगितामा उत्कृष्ट ३ जनालाई नगद ७ हजारसहित प्रमाणपत्र प्रदान गरिने छ ।
त्यसैगरी ७ प्रदेशका ७ नवसर्जक प्रतिभालाई नगद ७ हजार ७ सय ७७ रुपैयाँसहित प्रादेशिक नवप्रतिभा सम्मान, एकजना अग्रज बालसाहित्य सर्जक/अभियन्तालाई नगद १५ हजार ५ सय ५५ रुपैयाँसहितको लोकनाथ न्यौपाने स्मृति अग्रज बालसाहित्य सम्मान समर्पण गरिने छ भने नवसर्जक मुक्तक वाचन समेत हुनेछ । यस्तै ७ प्रदेशका नवसर्जक प्रतिभाका रचना वाचन, संस्थासँग जोडिएका २५ वर्षमुनिका कृति प्रकाशन गर्ने नवसर्जकलाई कृति प्रकाशन सम्मान समेत प्रदान गरिने कार्यक्रम रहेकाे उनले जानकारी दिए । उत्कृष्ट प्रदेश समिति पुरस्कार, नवप्रतिभाका सांस्कृतिक नृत्य तथा गायन र प्रथम केन्द्रीय अधिवेशन गरी कार्यक्रम समापन गरिने उनले बताए ।
कार्यक्रममा ३५० जना विद्यार्थी र ५० जना शिक्षकको सहभागिता रहने बताइएकाे छ । उत्सवको लागि ४ लाख खर्च हुने आयोजकको अनुमान गरेकाे छ । नवसर्जक उत्सवको लागि हेटौंडा उपमहानगरपालिका, हेटौंडा–४ नम्वर वडा कार्यालय तथा भुटनदेवी माध्यमिक विद्यालयकाे व्यवस्थापन रहेकाे आयोजकले जनाएकाे छ ।
पत्रकार सम्मेलनमा नवसर्जक साहित्य चौतारी नेपालका सल्लाहकार रमेशमोहन अधिकारी, अर्चना दाहाल, विष्णुप्रसाद न्यौपाने, उपाध्यक्ष कृतिका लौडारी लगायतको उपस्थित रहेको थियो ।
मकवानपुर । मकवानपुरकाे हेटौंडामा रहेकाे वैदिक संस्कृत गुरुकूललाई रुद्रप्रसाद/विष्णुकुमारी स्मृति पुरस्कार प्रदान गरिने भएकाे छ ।
हेटौंडा–१८ हर्नामाडी ठूलोदमारमा रहेकाे वैदिक वानप्रस्थ आश्रम संस्कृत गुरुकूललाई उक्त पुरस्कार प्रदान गरिने भएकाे हाे । रुद्रप्रसाद/विष्णुकुमारी रिजाल स्मृति पुरस्कार कोषले हरेक २/२ प्रदान गर्दै आएको ५० हजार रुपैयाँ नगद राशीको उक्त पुरस्कार यसबर्ष आश्रमलाई दिने निर्णय गरेको काेषका संयोजक आरसी रिजालले जानकारी दिए ।
हेटौंडा–४ मा रहेकाे कोष संयोजक रिजालले आगामी चैत महिनामा पुरस्कार प्रदान गरिने बताए । यसअघि उक्त पुरस्कारबाट आँचल साहित्य कलापुञ्ज मकवानपुर र नवसर्जक साहित्य चौतारी सम्मानित भएका छन् । १५ जना दलित समुदायका विद्यार्थी अध्ययनरत आश्रममा २० जना विद्यार्थी आश्रित छन् ।
मकवानपुर । हेटौंडा उपमहानगरपालिकाकाे १५ नम्बर वडा बालमैत्री स्थानीय शासनयुक्त वडा घोषणा हुने भएको छ । २२ माघ मंगलबार वडालाई बालमैत्री घोषणा गरिने भएकाे हाे ।
आइतबार वडाले पत्रकार सम्मेलनमार्फत् “बालबालिकामा लगानी सुनिश्चित भविष्यको थालनी” भन्ने मुल नाराका साथ बालमैत्री स्थानीय शासन युक्त वडा घोषणा गर्न लागेको जनाएको छ । बालमैत्री वडा घोषणा गर्न ताेकिएका ५१ वटा सूचक पूरा भएसँगै वडालाई मंगलबार बालमैत्री स्थानीय शासनयुक्त वडा घोषणा गर्न लागिएकाे वडाध्यक्ष सुनिल मुक्तानले बताए ।
ताेकिएका ५१ वटा सूचक मध्ये ४५ वटा १०० प्रतिशत, ३ वटा ९७ प्रतिशत, २ वटा ९० प्रतिशत र १ वटा सूचक ८१ प्रतिशत नतिजा हासिलसँगै बालमैत्री वडा घोषणा गर्न लागिएको उनले जानकारी दिए । घरधुरी सर्वेक्षण २०७९ अनुसार वडामा २ हजार ३ सय ४५ घरधुरी रहेको छन् । यसैगरी वडामा ५ हजार ४ सय १६ महिला, ५ हजार ५ सय ६१ पुरुष, लैंगिक अल्पसंख्याक २ जना समेत गरी जम्मा जनसंख्या १० हजार ९ सय ७९ रहेका छन् ।
यस्तै १ हजार ६ सय २४ बालक र १ हजार ५ सय ५७ बालिका गरी ३ हजार १ सय ८१ बालबालिका रहेकाे वडामा सामुदायिक, संस्थागत विद्यालय र बाल विकास केन्द्रसहित १० वटा विद्यालय सञ्चालन रहेकाे उनले जानकारी दिए । २४ वटा बाल समूह र वटा बाल सञ्जाल क्रियाशील रहेकाेमा ६ सय जना बालबालिका आबद्ध छन् । यसका साथै विभिन्न संरचनागत समितिमा गरी ६ सय ४७ जना बालबालिका प्रत्यक्ष सहभागीता रहेको बताइएकाे छ ।
२६ मंसिर, २०७९ सरोकारवालाको उपस्थितिमा प्रतिबद्वता जाहेर गर्दै वडाले उक्त अभियान सुरु गरेको थियो । तत्पश्चात अभियानलाई आत्मासात गर्दै कार्यान्वयनको लागि प्रत्येक विद्यालय, टोल, समुदायहरुमा विभिन्न सचेतनामूलक कार्यक्रमहरु संचालन गर्दै आएको वडाध्यक्ष मुक्तानले जानकारी दिए । ‘नेपाल सरकारले निर्धारण गरेका बाल अधिकारका महत्वपूर्ण पक्षहरु बालबचाऊ, बालसंरक्षण, वालविकास, र बालसहभागिता साथै यसको लागि संस्थागत विकासका समेत गरि जम्मा ५१ वटा सूचकहरु पूरा गर्दै बालमैत्री स्थानीय शासनयुक्त वडा घोषणाको अन्तिम तयारीको अवस्थामा पुगेका छौ’ उनले भने ।
‘सूचक प्राप्तिको सन्दर्भमा सरोकारवाला निकायहरुसँग अन्तरक्रिया, अनुगमन तथा समीक्षा गरिएकोमा हाल बालमैत्री स्थानीय शासन कार्यान्वयन तथा दिगोपना कायम गर्नको लागि अन्तिम सूचक मापनको प्रतिवेदन, स्थितिपत्र, वडाको पञ्चवर्षीय रणनीतिक योजना समेत तयार भईसकेको छ’ उनले भने ‘जिल्लास्तरीय अनुगमन समितिबाट अनुगमन समेत भइसकेकाे सन्दर्भमा अभियानलाई सफल पार्न वडाका सम्पूर्ण वडावासीहरु लगायत विद्यालय, टोल विकास संस्था, नागरिक समाज, सबै सरकारी तथा गैरसरकारी संघसंस्थाहरुले आ-आफ्नो स्थानबाट सक्दो साथ सहयोग दिनु भएको कारणले नै हामी घोषणाको अन्तिम चरणमा पुग्न सफल भएको हौं।’
मंगलबार वडालाई निकृष्ट बालश्रममुक्त, बाल विवाहमुक्त, बालमैत्री स्थानीय शासनयुक्त वडा घोषणा कार्यक्रम नगर प्रमुख मिना कुमारी लामाको प्रमुख आतिथ्यतामा आयोजना गरिने भएकाेले अभियानलाई सभ्य र भव्य रुपमा सम्पन्न गर्नका लागि आ-आफ्नो स्थानवाट साथ, सहयोग र सहभागिता र अभियानमा ऐक्यबद्धता जनाईदिनु हुन समेत वडाध्यक्षले आग्रह गरेका छन् ।