मकवानपुर / कृषि तथा पशुपंछी मन्त्री बसुन्धरा हुमगाईले कृषि पेशालाई आधुनिकीकरण गर्न मन्त्रालय लागिपरेको बताएका छन् ।
पशुपालक किसानलाई प्रोत्साहन गर्दै उनीहरुको समस्यालाई सम्बोधन गर्न सरकारले विशेष योजना बनाएको उनले बताए । पुश उपचारको लागि वडा वडामा पशु स्वास्थ क्लिनिक स्थापना गर्न प्रदेश सरकारले योजना बनाएको मन्त्री हुमगाइले बताए ।
यस बर्ष नै २० वटा क्लिनिक सन्चालनमा ल्याउने उनले बताए । हेटौंडा उपमहनगरपालिका १२ पदमपोखरी स्थित त्रिवेणी कृषि सहकारी संस्था लिमिटेडको नवौं वार्षिक साधारण सभा उनले यस्तो बताए हुन् । किसानको वर्गीकरण गरेर सहुलियत दिने, कर्जा लगानी गर्नेलगायतको कार्यक्रम ल्याएको उनले बताए ।
प्रदेश सरकारले कृषि व्यवसाय गर्नको लागि लघुबिक्त कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिने योजना बनाएकोले उनले बताए । मन्त्री हुमगाईले युवा किसानलाई योजनामुताविक काम गर्दा सफलता मिल्ने हुंदा यसै अनुसार काम गर्न आग्रह गरे ।
कार्यक्रममा हेटौंडा उपहानरपालिका उपप्रमुख मिनाकुमारी लामाले वैदेशिक रोजगारभन्दा आफ्नो माटोमा पर्याप्त उत्पादन गर्न थालेको प्रती गौरव लागेको बताइन् । व्यवसायीक बन्नको लागि नगरपालिकाले आर्थिक लगानी सहजीकरण र प्रोत्साहन गर्ने कार्यक्रम ल्याउने उनले बताइन् ।

कार्यक्रममा कृषि विकास बैंक लिमिटेड हेटौंडा कान्तिराजपथ शाखा प्रबन्धक नुरप्रसाद गौतमले युवालाई सहुलियतपुर्ण कर्जा प्रवाह गरेकोले सहभागी हुन सक्ने अवसर लिन आग्रह गरे । सरकारले किसानले उत्पादन गरेको उपजको न्युनतम मुल्य तोक्नुपर्ने नत्र उद्यमशीलता मर्दै जाने जोखिम रहेको बताउँदै प्रदेश तथा स्थानीय सरकारले यसतर्फ योजनाहरु बनाउनु पर्ने गौतमले बताए ।

साधारण सभामा संस्थाका अध्यक्ष सुरज थिङले आर्थिक, प्राबिधिक तथा संस्थागत प्रतिवेदन प्रस्तुत गरेका थिए ।
सहकारीले साधारणसभा कै अवसरमा हेटौंडा १२ का प्रकाश स्याङ्तान, हेटौंडा १३ की सुमित्रा कुमारी वाइबा र हेटौंडा १४ का जीवन थिङ्गलाई उत्कृष्ट कृषकको रुपमा सम्मान गरेको सहकारीका उपाध्यक्ष फेन्चु लामाले बताए ।
‘उहाँहरुको लगावलाई हेरर अरुले पनि सिक्न जोश मिलोस भनेर हामीले सम्मान कार्यक्रम पनि राखेका हौं’ उपाध्यक्ष लामाले भने ।

सहकारीमा आवद्ध युवाहरुले पदमपोखरीको २० बिगाहा जग्गामा व्यवसायीक मेवा उत्पादन गरि ५० लाखभन्दा बढी नाफा गरेको अध्यक्ष थिङले बताए । यसैगरी ४ सयभन्दा बढी युवाहरू कृषि कर्ममा जोडिएको उपाध्यक्ष फेन्चु लामाले बताए । यसैगरी सोही सहकारीसंग जोडिएर ५ जनाले व्यवसायी ड्रागन फूड खेती गरेको लामाले बताए ।
पदमपोखरी क्षेत्रमा खरभुजाको खेती सुरूवात गरेर गत बर्ष नै बजारमा लैजान थालेको अध्यक्ष थिङले बताए । कोभिडको बेलामा पनि अनलाइन मार्फत होम डेलिभरी गर्ने गरेको थिङ्गले बताए । १० बिगाहामा व्यवसायी तरकारी खेती, बाख्रा पालन, पाडापाडी पालनमा समेत युवालाई प्रोत्साहन गर्दै आएको थिङ्गले बताए ।
सहकारीले कुल ४१ लाख ८१ हजार २ सय ९९ रुपियाँ कारोवार गर्दै आएको प्रतिवेदनमा प्रस्तुत गरिएको थियो । सहकारीले पदमपोखरीमा कृषिमा धेरै सकारात्मक कामहरु गरेको छ । साधारण सभापछि सहकारीले कृषि मन्त्रीलगायत अतिथिहरुलाई स्थानीय क्षेत्रमा स्थापित होम स्टेको समेत अवलोकन गराएको थियो ।
कार्यक्रममा हेउमनपा १२ का वडा अध्यक्ष ललित घलान, वडा १३ का अध्यक्ष मनोज वाइबा, हेटौंडा उपमहानगरपालिका सहकारी शाखा प्रमुख हिमप्रसाद पौडेल, राष्ट्रिय सहकारी बैंकका प्रबन्धक रामेश्वर अर्याललगायतको उपस्थिति रहेको थियो ।
‘पहिलेका बुहारीहरुलाईभन्दा अहिलेका बुहारीहरुलाई बढी धपेडी । घरपरिवार, इष्टमित्र,आफन्त, पढाइ, करियर, कार्यालय……. । ओहो यो हेरेर हामीलाई उबेला त बढी सुविधा, एकलट काम ग-यो पुगिहाल्ने’ महाकाली घिमिरे अर्थात राष्ट्रकवि माधव घिमिरेकाे पत्नीको यो पोष्टले मलाई एकछिन एकोहोरो बनायो । सोच मग्न भए छु ।
केहिवेर हजुरआमा, आमा, भाउजुलाइ सम्झेँ अनि आफुलाइ नियालेँ । एक वाक्यले मलाइ मेरो हजुरआमा, आमा, आफु अनि आफ्नो छोरीसम्मलाइ नियाल्न बाध्य पारेको थियो । म सोच्थे मेरी आमा र हजुरआमाले जति दुःख त म भोग्न सक्दिन । आमाहरुको शारिरीक श्रम देख्न समेत गारो हुने किसिमको हुन्छ। तर यसो विचार गर्दा शारिरिक भन्दा मानसिक थकानले बढि थकाउने रहेछ । साच्चै हो हालका बुहारीहरुलाई अत्यधिक गाह्रो छ।
आमाहरु हजुरआमाहरुको पदचाप पछ्यायर अघी बढ्नु भयो । कुनै परिवर्तित सामाजिक परिवेश भोग्नु परेन आमाहरुले । तर हामी यस्तो बिचधारमा जन्म लियौ कि समाज परिवर्तनको संवाहक बन्नु पर्ने अवस्थामा थियो । पुरानो संस्कृतिलाई पनि जगेर्ना गर्नु, व्याप्त कुरिति र कुप्रथाको अन्त्य गर्नु, राम्रा संस्कारलाइ नयाँ पुस्तामा हस्तान्तरण गर्नु सबै जिम्मेवारी हालको परिवेशका नागरिकमा रहेको छ झै लाग्छ ।
पुरुष सदियौदेखि उहि परिवेश र उहि मान सम्मानमा जिइरहेको कारण उनीहरुमा चुनौतिभन्दा पनि आर्थिक जिम्मेवारीको बोझ बाड्ने अवसर प्राप्त भयो तर महिलाहरुको सदियौदेखिको चुलो चौकोको जिम्मेवारी हालसम्म पनि बाँडफाड हुन सकेको छैन । विश्वमा भइरहेको राजनितिक सामाजिक आर्थिक शैक्षिक क्षेत्रमा भएको आमुल परिवर्तनको संवाहक बन्ने जिम्मा अहिलेका महिलामा बढि हुनुले चुनौति र संघर्षका दिनहरु आँखा अघि रहेको झै लाग्छ ।
मेरो लागि विहानी घामको लालिमा जहिले चटारो लियर आउँछ । कलेजको पार्ट टाइम जागिर हतारिदै विहान उठेर नुहाइ धुवाइ पुजा पाठ सकेर बच्चाहरुको लागि विहानको खाजा र खाना बनाइ वरि आफू तयार भएर कलेज सम्मको बाटो तय गर्नु हुन्छ । विहान हस्याङ फस्याङ गर्दै ६ बजे कलेज पुगुन्जेलमा मैले सास कहाँ लिइरहेको हुन्छु मलाइ नै थाहा हुन्न । स–साना दुइ बच्चाहरुलाइ डेरामा बस्ने र छरछिमेकका मानिसहरुलाइ यसो ध्यान दिनु है भनेर जान सजिलो कहाँ थियो र ?
आफु उठेर तयारी अवस्थामा राखिदिएको पानी सम्म पिउन सक्ने बाल बच्चा र कलेजका बच्चाहरु दुवै तिर सम्हाल्न मलाई मेरो फोक्सो घाँटीमा आयर चलिरहेको आभाष हुन्छ । आफ्ना बालबच्चालाई सम्हाल्न भन्दा मुस्किल अझ कलेजका उरन्ठेउला केटा केटी । उनीहरुलाई बसमा लिनु र आफ्नो पार्ट टाइमको जागिर जोगाउन पनि झन मुस्किल । पार्ट टाइम नै सहि कम्तिमा मेरो आत्मसम्मान बचाएको छ यस जागिरले । आफ्नो आवश्यकता पुरा गर्न जागिर खानै पर्ने अवस्था त थिएन । श्रीमानको बैदेशिक जागिरको सिमिततामा रहेर मज्जाले खुसी हुन सकिन्थ्यो तर मलाइ त्यो मात्र पनि मन्जुर थिएन ।
एका तर्फ सोच्ने हो भने महिलाहरुले जागिर खानु भनेको आफूले आफैलाइ अचानोमा राखेर हान्नु झै हो । अफिसमा हुन्जेल लौ घरमा बच्चाहरु के गर्दै होलान् ? उठे कि उठेनन् ? कतै ट्वाइलेट जाँदा लडे कि ? कतै भर्यालङमा लडे कि ? कतै दिदि भाइ झगडा पो गर्दै छन कि ? कतै डेरामा बस्नेहरु आफ्नै धुनमा भएर वास्ता गरेनन कि ? कतै लडेर पलङ र टेवलको कर्नर तिर लाग्यो कि ? कतै टिभि खोल्न जाँदा करेन्ट लाग्ने पो हो की ? यावत् ।
हुन त मैले करेन्ट लाग्ने र लड्न सक्ने जस्ता सम्भावित दुर्घटनाहरु हुन सक्ने स्थानहरुमा जान रोक र सावधानी अपनाउन दिनहुँ बताइरहेकी हुन्छु तर ध्यान जति पुरै घरमा गैरहन्थ्यो घरि घरि । यसरी ध्यान घरतिर गैरहेको छ भन्ने आभाष अरुले पाउलान कि भनेर मुहारमा झुल्किन नदिन कडा प्रतिस्पर्धा गर्नु पथ्र्याे मलाई । यसरी मन र मष्तिस्कलाइ नियन्त्रणमा लिएर काममा तल्लिन हुनु एकातिर महान युद्धमा होमिए बरावर नै लाग्थ्यो ।
आफ्ना आफन्त त सुखका साथी जस्तै लाग्छन । जागिर खाने र महिनामा आउने तलव मात्र देख्ने हुन अनि त्यो तलवको केहि हिस्सा पाइन्छ की सम्म सोच्न भ्याउँछन् । तर, ति दुख भित्रको मानसिक एवं शारिरिक पिडा न देख्न चाहन्छन न त बाँड्न । एकल परिवारमा गरिने संघर्ष एकातर्फ छदै छ अर्को तर्फ सुविधा जनक स्थानमा घर हुनु र आफ्नाहरुको आश्रय स्थल र मान सम्मानमा गर्नुपर्ने थप उर्जाको खपत पुर्ति गर्न एक शनिवारले कहा भ्याउँछ र कहिले काही लाग्छ यो शनिवार किन आउँछ।
एक हप्ताभरको खात माथि खात भएका घरको काम दिनभर गधा जोतिए जसरी जोतिदा पनि सक्न धौ धौ पर्छ । बाल बच्चा परिवार जागिर अनि समाज यी सबैतिर उस्तै सम्बन्ध निभाइरहन जति गारो कार्य के होला र जस्तो पनि लाग्छ । हाँस्न पनि भुलिरहेको हुन्छु कहिले काहि ।
दुख गरी गरी पढिएको थियो के के न गरुला भनेर । सरकारी जागिरका लागि तयारी नगरेको त कहाँ होर । तर विवाह अघि स्कुल कलेज पढ्दैमा बित्यो । कलेज पढाइ सक्ने वित्तिकै वैवाहिक बन्धनमा बाधिनु, सासु ससुरा देवर नन्द आमाजुको मान सम्मान, श्रीमानको लागि छुट्टै समय, घर परिवारमा हरेक कुराको ख्याल गर्दैमा समय वितिजान्थ्यो जागिरकै लागि लोक सेवा
तयारी गर्नु भनेको आफुमा थप बोझ बोक्नु बराबर हुन्थ्यो ।
तर, पनि आफूलाई केहि वेर मात्र सुताएर तयारी गर्न त गरे तर ३।४ बर्ष सम्मको अथक प्रयास कि त बैकल्पिकमा पुर्ण विराम लाग्थ्यो कि त पास हुनै मुस्किल । कलेजमा पढेको समाजशास्त्र विषय त व्यवहारमा लागु गर्न घर परिवारबाट नै कहिले पनि वातावरण नै मिलेन । गैर सरकारी संस्थाहरुबाट आउने जागिरको अफरले घर र जिल्ला छोड्न भन्थ्यो तर आफुले घर छोड्नका लागि परिवार नै त्याग्नु पर्ने अवस्था आउँथ्यो । नन्द पढाइ पुरा गरिन सरकारी जागिर खान थालिन । देवरले पढाइ पुरा गरे इन्जिनियर भएर कमाउदै विवाह समेत गरि छुट्टै बस्न थाले तर आफु जहिको तहि । मास्टर सम्म पढाइ पुरा गरेर प्रमाण पत्र सिरानिमा हालेर निदाउन मलाइ मेरो आत्मसम्मानले दिँदै दिएन ।
ति यावत तनाव बोक्नु भन्दा बरु कलेज नै पढाउछु भन्ने तर्फ लागेको थिएँ । ताकी विहान अलि छिटो उठेर घर धन्दा पनि धानिने अनि कलेजको जागिर पश्चात घर आयर पुन घरपरिवार सम्हाल्न पनि सहज हुने ।
यसरी सुरु गरेको जागिरे र घर परिवारको जिवनमा जव आफ्नो लागि आफ्नाको खाँचो महसुष भएको थियो उक्त समयमा कोहि साथमा रहेनन् । बालबच्चा जन्मिए सकिनसकि आफुलाइ सम्हाल्दै जागिर सम्हाल्न तर्फ विगत ९।१० बर्षदेखि होमिइरहेको छु । सम्झिन्छु म ति दिन जव श्रीमान विदेसियपछि समाज र सहकर्मीहरुले देखाउने स्वार्थ पुर्ण व्यवहार र शंकास्पद नजरको तीर । श्रीमानसंगै छैनन भन्ने वित्तिकै आमा भइसकेकी महिलालाइ पनि चैनले निदाउन दिँदैन यो समाज । दुइ अर्थ लाग्ने शब्दहरुले जिस्काउने सहकर्मीहरुको व्यवहारलाई आफुले सहज पचाउन अन्जान बन्न बाहेक अर्को विकल्प हुन्नथ्यो । जस्ले गर्दा महिला हुनु मानिसकै एक जात नभइ कता कता वस्तु होकि भन्ने भान समेत पथ्र्याे मलाई। अधिकार स्वरुप प्रयोग गरिने महिलाहरुको यउटा अलग पहिचान कहिले बन्ला ? कहिले होला हामीलाइ ससम्मान हेरिने ? कहिले होला हाम्रो इच्छा अनि अस्तित्वको सम्मान पाउने ? कतै प्रश्नवाचक चिन्हमै समाप्त त हुन्न हाम्रो अस्तित्व ।
कोरोना महामारीले हरेकका लागि केहि न केहि तनावको अवस्था सिर्जना गरेको छ तर मेरा लागि कोरोना महामारी संगै सुरु भएको लकडाउनको जिवन शैलिले केहि राम्रो समय लियर आयो । अनलाइन शिक्षा घरैवाट सुरु हुनुले बालबच्चा र आफु संगै बस्ने सहज वातावरण सिर्जना भयो । वालबच्चा र आफु संगै व्यस्त हुने देखि लियर आरमदायक समय व्यतित गर्न मेरा लागि पहिला कि त सुत्ने समय कुर्नु पर्थ्यो कि त विदाको समय । शिक्षण पेशा अरुलाइ देख्न अति सहज छ ।
तर भोग्नेले बालबच्चाले गर्ने होमवर्क भन्दा कयौ गुणा आफूले होमवर्क गरेर तयार हुनुपर्छ । सबैभन्दा बढि गालि खाइने यो शिक्षण पेशाले मलाइ जीवनमा थप शिक्षित बनाउँदै लगिरहेको छ । गर्व लाग्छ मलाइ म एक शिक्षिका हुँ , समाज परिवर्तनको संवाहक । यसैले मलाई मानसिक रुपमा बलियाे बनाउँदै ल्याएकाे छ दिनदिनै । आफूमा आत्मनिर्भर भएकै कारण समाजमा अरु महिलाले जस्ताे नमिठा वचन (हिंसा) सहेर झक्नु परेकाे छैन आफैसँग । हज्जारै कामकाे व्यस्तताले कहिलेकाँही पीडानुभुति हुन्छ तर मनमा आफैप्रति गाैरव जागेर आउँदा मलाई हिंसाकाे अनुभुति पटक्कै छैन ।
(लैङ्गिक हिंसा विरुद्व १६ दिने अभियान विशेषाङ्क सहीखबर साप्ताहिककाे प्रिन्ट संस्करणबाट)
मकवानपुर / पेट्रोलियम पदार्थमा भएको मूल्यवृद्धि फिर्ताको माग गर्दै नेत्रविक्रम चन्द ‘विप्लव’ नेतृत्वको नेकपाले गरेको नेपाल बन्दका कारण बागमती प्रदेशको राजधानी हेटौंडा बजार बिहानैदेखि सुनसान देखिएको छ ।
बन्दको कारण लामो तथा दुरीका सवारी संचालन नहुँदा यात्रुले सास्ती पाएका छन् भने बजार बन्दले सर्वसाधारणको जनजीवन प्रभावित भएको छ । विशेषगरी हेटौंडा बजार क्षेत्रका पसलहरु खुलेका छैनन् । बन्दकर्ताहरूले बिहानै बजारको मुख्य चोकमा झण्डा सहित बन्द आव्हान गर्दै आफ्नो उपस्थिति देखाईरहेका छन् ।
मकवानपुर हुंदै चल्ने पूर्वपश्चिम राजमार्ग, त्रिभुवनराजपथ, कान्तिराजपथमा सवारीका साधनहरु चलेका छैनन् । हालसम्म कुनै अप्रिय घटना नभए पनि जनजीवन प्रभावित भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरका प्रहरी नायब उपरिक्षक जयश्वर रिमालले बताए । बन्दको प्रभाव कम गर्न हेटौंडाका चोक चोकमा प्रहरी परिचालन गरिएको छ । चोकचोकमा प्रहरीको उपस्थिति बाक्लो छ । प्रहरीले फाट्टफुट्ट सार्वजनिक गाडी चलिरहेको पनि जनाएको छ ।




तस्विरहरुः सम्झना घिमिरे/ सहिखबर
मकवानपुर /विभिन्न घटनामा संलग्न रहेको आरोपमा पछिल्लो २४ घण्टामा मकवानपुरका ९ जनालाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ ।
बाल यौन दुरुपयोग मुद्दाका फरार प्रतिवादी मकवानपुर बकैया गाउँपालिका–४ बस्ने २४ वर्षीय देवेन्द्रबहादुर टुप्पालाई बिहीबार प्रहरीले पक्राउ गरेको छ । जिल्ला अदालत हेटौंडाको २०७७ असोज १९ गतेको फैसलाले बाल यौन दुरुपयोग मुद्दामा ११ महिना १५ दिन कैद सजाय भई भुक्तान गर्न बाँकी रही फरार रहेका उनलाई प्रहरी चौकी हात्तिसुडे मकवानपुरबाट खटिएको प्रहरीले सोही ठाउँबाट पक्राउ गरेको हो ।
मकवानपुर जिल्ला मनहरी गाउँपालिका–९ खरंगास्थित घुम्ती पसलबाट २० किलो ५ सय ग्राम अवैध लागूऔषध गाँजा सहित सोही ठाउँ बस्ने २३ वर्षीया ममिता घलानलाई बिहीबार साँझ प्रहरीले पक्राउ गरेको छ ।
सोही ठाउँस्थित सडकको पेटी छेउमा रहेको घुम्ती पसलमा गाँजाको पुरिया बनाई विक्री गरिरहेको गोप्य सूचनाको आधारमा ईलाका प्रहरी कार्यालय मनहरीबाट खटिएको प्रहरीले पसल तलासी गर्दा बोरामा लुकाई राखेको उक्त गाँजा फेला पारी उनलाई पक्राउ गरेको प्रहरीले जनाएको छ ।
यता हेटौंडा उपमहानगरपालिका– १५ गौरीटार बस्ने दिपक श्रेष्ठको घरमा जुवातास खेलिरहेको अवस्थामा मकवानपुर थाहा नगरपालिका–६ बस्ने २१ वर्षीय डेनी भट्टलगायत ६ जनालाई बिहीबार राति प्रहरीले पक्राउ गरेको छ ।
उनीहरुलाई नगद १ लाख ३२ हजार ३ सय ९० रुपैयाँ, १५ थान कौडा, ६ बुक तास र जुवा खेल्न प्रयोग गर्ने पाउडर सहित पक्राउ गरेको हो । यस सम्बन्धमा प्रहरीले थप अनुसन्धान गरिरहेको जनाएको छ ।
यसैगरी चोरी मुद्दाका फरार प्रतिवादी मकवानपुर साविक छतिवन गाबिस–४ बस्ने ३१ वर्षीय राम बहादुर घलानलाई बिहीबार प्रहरीले पक्राउ गरेको छ । जिल्ला अदालत हेटौंडाको २०७१ भदौ १८ गतेको फैसलाले चोरी मुद्दामा ३ वर्ष ८ महिना २३ दिन कैद सजाय भई भुक्तान गर्न बाँकी रही फरार रहेका उनलाई जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरबाट खटिएको प्रहरीले बकैया गाउँपालिका–४ बाट पक्राउ गरेको हो ।
यसैगरी, चेक अनादर मुद्दाका फरार प्रतिवादी मकवानपुर हेटौंडा उपमहानगरपालिका–८ बस्ने ५९ वर्षीय श्रीराम चौलागाईलाई बुधबार प्रहरीले पक्राउ गरेको छ । जिल्ला अदालत हेटौंडाको २०७७ असोज २० गतेको फैसलाले चेक अनादर मुद्दामा २ वर्ष कैद र १ हजार रुपैयाँ जरिवाना ठहर भई भुक्तान गर्न बाँकी रही फरार रहेका उनलाई जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरबाट खटिएको प्रहरीले सोही उपमहानगरपालिकाबाट पक्राउ गरेको हो ।
उनीहरुलाई जिल्ला अदालत मकवानपुर पठाइएकोमा अदालतको आदेशले कैद भुक्तानको लागि कारागार कार्यालय भिमफेदी मकवानपुर पठाइएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरले जनाएको छ ।
मकवानपुर / सवारी कर तिर्नको लागि कार्यालयसम्म धाउने समय नभएर तनावमा हुनुहुन्छ कि ? तपाई बागमती प्रदेश अन्तरगतमा हुनुहुन्छ भने अब त्यो तनाव छोड्नुस् ।
प्रदेश सरकारले स्मार्ट प्रदेश बनाउने घोषणा गरेको २ वर्षपछी शुक्रबारबाट सवारी कर तिर्नको लागि अनलाइन सेवा सुरु गरेको छ । प्रदेश सरकारले विद्युतीय माध्यमबाट यातायात क्षेत्रको सेवा प्रवाह तथा राजस्व भुक्तानी नियमावली, २०७८ जारी गरी यातायात व्यवस्था सूचना प्रणाली ट्रान्सपोर्टेसन म्यानेजमेन्ट इन्फरमेशन सिस्टम (टीएमआइएस) कार्यान्वयनमा ल्याएको हो । नेपालमा यो प्रणालीको सुरुवात गर्ने बागमती प्रदेश सरकार पहिलो हो ।
प्रदेशको भौतिक योजना मन्त्रालयले सवारी साधनहरुको अनलाइन प्रविधिबाट भुक्तानी गर्न तयार गरिएको यातायात व्यवस्थापन सूचना प्रणालीको शुक्रबार प्रदेशका मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेलले उद्घाटन गरे । उद्घाटन कार्यक्रममा मुख्यमन्त्री पौडेलले हेटौंडाका सेवाग्राही चिन्तामणि फुयाँलको मोटरसाइकलको राजश्व उक्त प्रणालीमार्फत् तिरेका थिए ।

यातायात क्षेत्रलाई सर्वसुलभ, पहुँच योग्य, सुरक्षित, व्यवस्थित एवं विश्वसनीय बनाउन सवारीको विवरण डिजिटाइजेसन गर्ने तथा अनलाइन सेवा प्रदान गरी सेवा प्रवाहलाई सेवाग्रही मैत्री बनाउने सरकारको नीति अनुरुप स्थापना गरिएको मुख्यमन्त्री पौडेलले बताए । “दुई वर्ष अघि घोषणा गरेका थियौं लक्ष्य लिएपछी सफलतामा पुगिन्छ भन्ने यो गतिलो उदाहरण हो” मुख्यमन्त्री पौडेलले भने । “केही ढीलो भएपनि प्रतिबद्धता पूरा भएको छ” मुख्यमन्त्री पौडेलले भने ।
प्रदेश सरकारले दुई वर्ष अघि डिजिटल प्रदेश बनाउने घोषणा गरेअनुसार यसले गति लिन थालेको उनले दावि गरे । पौडेलले यस अभियान सफल भएपछी राजस्वमा बृद्धि हुनुका साथै सेवाग्रहीहरुको समय बचत एवं पारदर्शी पनि हुने दावी गरे । “वैज्ञानिक प्रविधिमा सबैलाई सहयोग गर्नु सबैको दायित्व हो” उनले भने, “हामीले गफमा सीमित नभई बोलेको प्रतिवद्धता पूरा गरेका छौं ।”
यस प्रणालीले कर निर्धारण गर्ने, इम्बोस्ड नम्बर प्रणाली, सवारी बिमा पहिचान लगायतका कार्य सहज बनाइ कर प्रणालीमा सहजता आउने जनाइएको छ ।
बागमती प्रदेशमा करिब ४७ प्रतिशत साधनहरु दर्ता भएका छन् । प्रदेशमा आर्थिक वर्ष २०७५/०७६ मा १४ लाख २९ हजार १ सय ६९ सवारी दर्ता भएका छन् । २०७६/०७७ मा ९३ हजार ५ सय ७७ दर्ता भएका छन् भने २०७७/०७८ मा १ लाख २४ हजार ३ सय ५ सवारी साधनहरु दर्ता भएको यातायात कार्यालयले जनाएको छ ।
आर्थिक वर्ष २०७७/०७८ को असार १५ सम्म सवारी साधनबाट प्रदेशमा ८ अर्ब ९३ करोड ९८ लाख ५० हजार ३ सय ९८ राजश्व संकलन भएको छ । बागमती प्रदेश भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्रालय अन्तर्गत रहेका यातायात व्यवस्थापन तथा सेवा कार्यालय गरी ६ वटा कार्यालयबाट यस प्रणाली मार्फत् सेवा लिन सकिने छ । प्रदेशको सबैजसो सरकारी सेवाहरुलाई सकेसम्म डिजिटलाइजेशन प्रकृयामा लैजाने नीति प्रदेश सरकारले लिएको छ ।
तस्बिरहरू साैजन्यः प्रकाश दाहाल