मकवानपुर । गत मसिर ४ मा सप्पन्न निर्वाचनबाट पहिलो दल बनेको नेपाली काग्रेससँग चुनावी गठबन्धन कायम नहुँदा प्रतिपक्षमा रहेको बेला बागमती प्रदेश सरकारमा सत्तारुट ३ दलले अहिलेसम्म दावी गरेका छन् ।
केन्द्रीय सत्ता समीकरणको असरले हाल प्रदेश सरकरको नेतृत्वको लागि नेकपा एमाले, नेकपा माओवादी केन्द्र र राप्रपाले दावी गरेको छ । सरकारमा दावी गर्ने ३ दल मध्ये २ दलले संसदीय दलकाे नेता सर्वसम्मत चयन गरेका छन् भने माओवादीले संसदीय दलकाे नेता चयनकाे लागि बैठक सुरु गरेकाे छ । संभवत शनिबार सम्ममा उसले समेत संसदीय दलकाे नेताकाे टुंगाे लागउने छ ।
नेकपा एमाले नयाँ बनेकाे सत्ता समिकरणकाे ठुलाे पार्टी भएकाेले सरकारकाे नेतृत्वमा दावी गर्दै आएकाे छ । एमाले बागमती प्रदेश सभाकाे संसदीय दलको नेतामा जगन्नाथ थपलिया सर्वसम्मत चयन भएसँगै बागमतीकाे मुख्यमन्त्रीमा एक्ला दावेदारकाे रुपमा समेत हेर्न थालिएकाे छ । पार्टी केन्द्रीय सदस्य तथा अध्यक्ष निकट मानिने थपलियाले आगामी साता बागमती प्रदेशमा नयाँ सरकार बन्ने र आफू संसदीय दलको नेता भएकोले आफ्नै नेतृत्वमा सरकार बन्ने सम्भावना रहेको समेत विहीबार संसदीय दलकाे नेतामा चयन पछी बताएका छन् ।
यद्यपी थपलियाले केन्द्रको समीकरण अनुसार नै अघि बढ्ने बताएका छन् । उनी यस अघि २०७४ सालमा तत्कालीन डोरमणि पौडेल मुख्यमन्त्री हुँदा प्रमुख राजनीतिक सल्लाहकार रहेका थिए ।
सरकारको नेतृत्व गरिरहेकाे नेकपा माओवादी केन्द्रले पनि बागमती प्रदेशको मुख्यमन्त्रीमा दावी छ । मााअेवादी केन्द्रको बागमती प्रदेशको संसदीय दलको नेता चयन गर्न नसकेपनि प्रदेश सरकारको नेतृत्वमा दावी गरेको हो । माओवादीले पहिलाे प्रदेश सभामा एमालेलाई सहयाेग गरेकाेले अब आफूहरु सरकारकाे नेतृत्व गर्न पाउने बताउँदै आएकाे छ ।
माओवादीको बागमती प्रदेश संसदीय दलको नेता बन्न शालिकराम जम्मकट्टेल, युवराज दुलाल र सरल सहयात्री पौडेल र गंगानारायण श्रेष्ठको दौडधुपमा छन् । यद्यपी जम्मकट्टेल र पौडेल मध्ये १ मा सहमती गर्ने प्रयास भइरहेकाे पार्टीले जनाएकाे छ ।
याे बाहेक राप्रपाले समेत बागमतीमा सरकार गठन आफ्नाे नेतृत्वमा हुन् पर्ने दावी पेश गरेकाे बताइएकाे छ । बागमती प्रदेशको चौथो ठुलो दल राप्रपा सत्ता समिकरणका लागि निर्णायक भूमिकामा देखिएकोले पनि उसकाे दावी स्वाभाविक मान्न सकिन्छ । केन्द्रीय सरकारमा जाने राप्रपाले निर्णय गरेसँगै ७ प्रदेशमा १ मा उसले दावी गर्नु अन्यथा देखिदैन् । अन्य प्रदेशमा राप्रपाकाे सदस्य संख्या कम भएकाेले सरकार गठनमा निर्णायक भूमिका नरहने तर बागमतीमा निर्णायक शक्ति नै राप्रपा रहेकाे छ ।
प्रदेशमा पहिलाे दल काँग्रेस गठबन्धन टुटेसँगै प्रतिपक्षमा सिमित भएकाे छ । बागमती प्रदेशसभामा ६६ प्रत्यक्ष र ४४ समानुपातिक गरी १ सय १० सदस्य रहेकाेमा सरकार बनाउन ५६ संख्या आवश्यक पर्छ । एमाले, माओवादी केन्द्र र राप्रपा मात्र मिल्दा पनि बागमतीमा सहजै सरकार बन्न सक्ने स्थिति छ । अहिलेकाे समिकरणमा फेरबदल आउने सम्भावना देखिदैन । यद्यपी सरकार गठनकाे दाेस्राे विकल्पमा नेपाली काँग्रेस, नेकपा एकिकृत समाजवादी र राप्रपा मिल्दा समेत बहुमतकाे सरकार गठनकाे सम्भावना भने कायम छ ।
बागमती प्रदेशमा कांग्रेसको ३७ जना संसद रहेका छन् भने एमालेका २७, माओवादी केन्द्रका २१, राप्रपाका १३, एकीकृत समाजवादीका ७, नेमकिपाका ३ र हाम्रो नेपाली पार्टीका २ जना सांसद रहेका छन् । एमाले २७ माओवादी २१ र राप्रपा १३ गरी ६१ सदस्य हुन्छ । यस्तै काँग्रेस ३७ राप्रपा १३ र नेकपा एस ७ गर्दा ५७ सदस्य हुने हुँदा बहुमतकाे सरकार गठन हुन सक्ने देखिन्छ । त्यसैले पनि राप्रपाले आफ्नाे पार्टी सरकार गठनकाे निर्णायक भएकाेले बागमतीमा दावी गरेकाे हाे ।
यता केपी ओलीकाे उच्चस्तरीय राजनीतिक संयन्त्रका संयाेजक भएका छन् । प्रचण्डकै प्रस्तावमा उच्चस्तरीय संयन्त्रको संयोजक बनेका ओलीकाे अनिवार्य सहमतिमा मात्र राज्यका महत्त्वपूर्ण निर्णय र नियुक्त हुने भएको छ । उच्चस्तरीय संयन्त्रको संयोजक तोकेसँगै शक्ति बाँडफाँटबारे गृहकार्य सुरु भएको छ । मुख्य ३ पद प्रधानमन्त्री राष्ट्रपति र सभामुखमा सहमती भएकाे भनिएकाे छ । तर बाँकी पदमा सहमती हुन नसकेकाे अवस्थामा प्रदेश मुख्यमन्त्रीकाे भागबण्डा मिलाएपछि अन्य नियुक्त गर्दै जाने बताइएकाे छ ।
सात प्रदेशमध्ये चार प्रदेशमा एमालेले नेतृत्व गर्ने, दुईमा माओवादी केन्द्र र बाँकी एकमा जसपा, जनमत वा नागरिक उन्मुक्तिलाई दिने गरी सहमति हुन सक्ने बताइरहँदा बागमती प्रदेश भने माओवादीले पाउन सक्ने २ प्रदेश मध्ये सुदुरपश्चिम लुम्विनी पछी विकल्पमा राखिएकाे छ । यस अनुसार राप्रपाले बागमतीमा पनि दावी अनुसार मुख्यमन्त्री नपाउने देखिन्छ । तर उपसभामुख लगायतका अन्य कुनै पदमा उसले चित्त बुझाउनु पर्ने हुन्छ । राप्रपालाई बागमतीमा उपसभामुख दिएर सहमतिमा ल्याउने प्रयास भएकाे समेत नेताहरु बताउँछन् ।

तल्ला घरे सानेको घरमा सानो राम्रो चिटिक्क परेको कुकुरको छाउरो देख्दा माथ्ला घरे ठूलेलाई अचम्म लाग्यो। “हिजो सम्म त यो छाउरो देखिएको थिएन, यसले कहाँ बाट ल्याएछ?” ठूलेलाई त्यो छाउरो सार्है मन पर्यो । ऊ साने कहाँ गयो।
“यो छाउरो तिमिले कहाँबाट ल्याएउ?” उसले सानेलाई सोध्यो। “मैले ल्याएको हैन, राती पानी पर्दा दौडदै आएर यहाँ बस्यो। मलाई माया लाग्यो। तातो पारेर राखेँ, खान दिएँ, अहिले त मलाई छाडेर जानै मान्दैन।” “आहा कति राम्रो रहेछ, खान चाहिँ के दिन्छौ नि यसलाई?” “के दिनु नि आफैले खाने भात एक गाँस उसको लागि छुट्याएर दिन्छु।”
“यो मलाई सारै राम्रो लाग्यो। तिमीले पनि भेट्टाकै रछ, मलाई देउ। म यसलाई मिठो मिठो खानेकुरा खुवाएर पाल्छु।” सानेले कुकुरको छाउरो दिएर पठायो।ठूलेले आफ्नो घरको चौघेरा भित्र साङ्लोले बाधेर राख्यो अनि मिठो खानेकुरा खान दियो। “यति मिठो खान पाएपछि यो छाउरो अन्त के जान्थ्यो र!” उसले साङ्लो फुकाईदियो।
छाउरो खानेकुरा त्यसै छाडी कुई कुई गरी हाम फाल्दै सानेकहाँ पुगिहाल्यो। “खाने कुरा खाएर बस्ला भनेको त भागि पो हाल्यो त!” ठूले पछ्याउदै आईपुग्यो, छाउरो समाउन खोज्यो । सानेको काखमा लुटुपुटु गरिरहेको छाउरो झन् साने तिरै घुस्रियो। सानेले छाउरोलाई सुम्सुम्याउँदै भन्यो,”यो मानिस भन्दा फरक पशु हो नि ठुल्दाई खानामा मिसिएको माया र स्वार्थ छर्लङ्ग छुट्याउन सक्छ।”
सुन्दरहरैचा, मोरङ
मकवानपुर । पुस १५ गते आज गुरुङ समुदायले ‘तमु ल्होसार’ पर्व मनाउँदैछन् । ‘ल्हो’ को अर्थ वर्ष र ‘सार’ को अर्थ फेरिनु भएकाले वर्ष फेरिने दिनलाई ‘तमु ल्होसार’ भनिएको हो ।
गुरुङ समुदायले पुरानो वर्षलाई बिदाइ गरी नयाँ वर्षलाई स्वागत गरेर तमु ल्होसारलाई नयाँ वर्षका रूपमा भव्यरूपमा मनाउँछन् । आजबाट बादर वर्षलाई बिदाइ गर्दै चरा वर्षको स्वागतमा नयाँ वर्ष मनाउदै ल्होसार मनाइदै छ ।
‘तमु ल्होसार’ पर्व सूर्यको किरणसँग सम्बन्धित छ । गुरुङ बाहुल्य रहेको लमजुङ, गोरखा, तनहुँ, स्याङ्जा, मनाङ, कास्की, पर्वतलगायत जिल्लामा सूर्यको ताप पहिले आउने भएकाले पुस १५ मा यो पर्व मनाउने गरिएको हो । यसपछि क्रमशः तामाङ र शेर्पा जातिको बसोबास भएको क्षेत्रमा सूर्यको ताप आउने भएकाले माघ र फागुनमा यो पर्व मनाइने विश्वास गरिन्छ ।
पुस १५ गतेको रात सबैभन्दा लामो हुने र यसपछिका रात घट्दै जाने भएकाले पनि यस पर्वको महत्त्व रहेको बताइन्छ । तमु ल्होसारका अवसरमा आज सरकारले सार्वजनिक बिदा दिएको छ ।
ल्होसारमा गुरुङ समुदायका मानिस परम्परागत एवं सांस्कृतिक वेशभूषामा सजिएर सहभागी हुन्छन् । कार्यक्रममा गुरुङ समुदायको परिकार विशेषको समेत प्रदर्शनी गरिने छ ।
मकवानपुर सहित अन्य जिल्लामा बसोबास गर्ने गुरुङ समुदायले पनि तमु ल्होसार कार्यक्रम गरि मनाउदै छन ।
मकवानपुर । मकवानपुर जिल्लासहित देशभर चिसो बढेको छ । मकवानपुरमा २ दिन अघिबाट चिसो बढेको हो । हुस्सु लाग्ने घाम मधुरो हुने कारण चिसोले जन जिवन प्रभावित बनेको छ ।
देशमा पश्चिमी न्यून चापीय प्रणालीको सामान्य प्रभाव रहेकोले तराईमा हुस्सु लागेको जल तथा मौसम विज्ञान विभागको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ । काठमाडौं उपत्यकामा समेत आकाश धुम्म रहेको तथा हुस्सु लागेको छ ।
शनिबार गण्डकी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी भूभागका एक-दुई स्थानमा हल्का वर्षाको सम्भावना समेत रहेको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ । हिमाली भूभागका थोरै स्थानमा हल्का हिमपात हुने समेत महाशाखा बताउँछ ।
चिसो बढे संगै आबश्यक सतर्कता अपनाउन समेत मौसमविद तथा स्वास्थ्यकर्मीले भनेका छन । चिसोले बाल, वृद्धलाई छिट्टै असर गर्ने भएकोले सकभर चिसोमा ननिस्कन तथा तातो न्यानो लुगा लगाएर चिसो बाट बच्न सल्लाह दिएका छन् ।
अत्यधिक चिसोका कारण तराईका बिद्यालय बिदा दिन थालिएको छ । तीन दिनयता दिनभरि नै बाक्लो हुस्सु लागेर मुटु कमाउने सिरेटो लगातार बहिरहेपछि स–साना बालबालिकाको स्वास्थ्यलाई ख्याल गर्दै जाडो बिदा दिन थालिएको बताइएको छ ।
पहाडी भू-भागका एक-दुई स्थानमा हल्का वर्षाको सम्भावनाका साथै देशका हिमाली भू-भागका थोरै स्थानहरुमा हल्का हिमपातको सम्भावना रहेको तथा तराईका केही भू-भागमा हुस्सु/कुहिरो लाग्ने र दैनिक जीवन र सडक तथा हवाई यातायातमा प्रभाव पर्ने सम्भावना रहेकोले आवश्यक सावधानी तथा सतर्कता अपनाउनु महाशाखाले अनुरोध गरेको छ।
फुटबलका विश्वहस्ती महान् फुटबलर पेलेको निधन भएको छ । ब्राजिलियन फुटबल खेलाडी पेलेको ८२ वर्षको उमेरमा ब्राजिलकै एक अस्पतालमा बिहीबार राति निधन भएको अन्तर्राष्ट्रिय संचार माध्यमहरुले जनाएका छन ।
पेलेको पूरा नाम एडसन आरेनटेस दो नासिमेन्टो हो । इतिहासमा उनी सबैभन्दा प्रसिद्ध र लोकप्रिय फुटबल खेलाडीहरू मध्ये एक मानिन्छ । क्यान्सर रोगसँग एक वर्ष लामो संघर्षपछि बिहीबार उनकाे मृत्यु भएको उनकी छोरीले इन्स्टाग्राममार्फत् समेत पुष्टि गरेकी छिन् । पेलेलाई गत नोभेम्बर २९ मा श्वासप्रश्वासको संक्रमण भएको थियो । पछि आन्द्रामा क्यान्सर भएको पत्ता लागेको थियो ।
सन् २००० मा पेलेलाई फिफा प्लेयर अफ द सेन्चुरी घोषणा गरिएको थियो । पेलेले ब्राजिलका लागि ९२ खेलमा ७७ गोल गरेका छन् । पेलेले चारवटा बिश्वकप खेलेका थिए भने तीन खेल जितेका थिए । पेलेले ब्राजिललाई सन् १९५८, १९६२ र १९७० मा गरी तीन पटक फिफा विश्वकपको उपाधि दिलाएका थिए । तीन पटक विश्वकप उपाधि जित्ने पेले एकमात्र खेलाडी हुन् ।
उनले १९५८ ,१९६२ र १९७० मा भएको विश्वकपमा सहभागी हुँदा १४ खेलमा १२ गोल गरेका थिए । उनले आफ्नो व्यावसायिक खेल जीवनमा १ हजार ३ सय ६३ खेलहरूमा १ हजार २ सय ८१ गोलहरू पनि गरेका थिए ।