मकवानपुर । स्वतन्त्र र निष्पक्ष निर्वाचन सुनिश्चितताकाे लागि निर्वाचन कानुन परिमार्जन गरिनु पर्ने परराष्ट्र मन्त्री नारायण प्रसाद साउलले बताएका छन् । एसियाली निर्वाचन सरोकारवाला मंचको छैठौं सम्मेलनकाे उद्घाटन गर्दै उनले उक्त कुरा बताएका हुन ।
‘दिगो लोकतन्त्रको निर्माण: निर्वाचनका चुनौती र अवसरहरूको सम्बोधन’ विषयक एसियाली निर्वाचन सरोकारवाला मंच (AESF) को छैठौं सम्मेलनमा परराष्ट्र मन्त्री साउदले निर्वाचन आयोगले संवैधानिक रूपमा स्वतन्त्र निकायका रूपमा काम गरेको बताए । ‘आयाेगले तीनै तहको निर्वाचनलाई पटक सफलतापूर्वक सम्पन्न गरेको छ’ उनले भने ।
त्यसैगरी प्रमुख निर्वाचन आयुक्त दिनेशकुमार थपलियाले लोकतान्त्रिक मूल्य, मान्यता र प्रतिबद्धतालाई थप सुदृढ गर्न फोरमले थप मार्गदर्शन दिने विश्वास व्यक्त गरे । ‘निर्वाचनमा नागरिकको व्यापक सहभागिता खोज्न र लोकतन्त्रलाई परिणाममुखी बनाउन सामूहिक प्रतिबद्धता आवश्यक छ‘ उनले भने । यस्तै उद्घाटन सत्रमा प्रमुख वक्ता पूर्व भारतीय प्रमुख निर्वाचन आयुक्त एसवाई कुरैशीले निर्वाचन व्यवस्थापन सुधारको विषय वृहत, निरन्तर र चुनौतिपूर्ण रहेको बताए । ‘यस्ता फोरमहरुबाट असल अभ्यासको सिकाइ सबै निर्वाचन व्यवस्थापन निकायका लागि एक महत्वपूर्ण अवसरको रुपमा रहने छ’ उनले भने ।
कार्यक्रममा निर्वाचन आयुक्त डा. जानकी कुमारी तुलाधरले निर्वाचन आयोगले सुधारको कामलाई निरन्तर अघि बढाउँदै आएकाे बताइन् । एनफ्रेलका वर्तमान अध्यक्ष राेहन हेट्टीअर्चीले AESF को स्थापनाका उद्देश्य र संस्थाले गरेका एवम् गर्न सक्ने प्रयासका बारेमा प्रकाश पारेका थिए | निर्वाचन आयोग, नेपाल र एशियन नेटवर्क फर फ्रि इलेक्शन(ANFREL)को संयुक्त आयोजनामा आयोजित सम्मेलनमा एसियाली क्षेत्र लगायतका विभिन्न ४० देशका करिव २५० जनाको सहभागीता रहेको थियो । तीमध्ये ९ देशका निर्वाचन व्यवस्थापन निकायका २४ जना पदाधिकारीहरु समेत उपस्थित रहेका थिए |
AESF को पहिलो सम्मेलन सन् २०१२ मा थाइल्याण्डमा र त्यस पश्चात क्रमशः टिमोर-लेस्ते (२०१५), इन्डोनेसिया (२०१६), श्रीलंका (२०१८) हुदै पाँचौ सम्मेलन (२०२१) Covid-19 का कारण अनलाइन सम्पन्न भएको थियो। AESF का प्रत्येक सम्मेलनमा भएका छलफल तथा उपलब्धहरु समेटी घोषणापत्र (Declaration) समेत जारी गर्दै आएकाे छ । नेपाल र अन्य देशका विज्ञहरूद्वारा सातवटा विषय अन्तर्गत २४ वटा शिर्षकका विषयमा कार्यपत्र प्रस्तुति भएका थिए र प्रस्तुत उक्त विषयहरुमा गहन छलफल पश्चात २७ बुंदे काठमाडौं घोषणापत्र जारी गरिएको छ ।
निर्वाचन प्रणालीमा सामयिक सुधार, निर्वाचन कानूनमा परिमार्जन, प्रविधिमैत्री निर्वाचनको अङ्गीकार, निर्वाचनको निष्ठाको प्रवर्धन, मतदाता शिक्षामा नागरिकको पहुँच विस्तार, समावेशीकरण, मतदान केन्द्रको पूर्वाधार सुधार, निर्वाचन शिक्षामा सामाजिक संजालको प्रयोग, मिथ्या सूचनाको नियन्त्रण, वातावरण मैत्री निर्वाचन, निर्वाचनमा नागरिकको सहभागिता जस्ता प्रमुख विषयहरु उक्त घोषणापत्रमा समेटिएका छन् |
दुइ दिनसम्म संचालित सम्मेलनको समापन परराष्ट्र मन्त्री साउदले गरेका थिए । सम्मेलनका संयुक्त आयोजक निर्वाचन आयोग, नेपाल र एनफ्रेललाई बधाई तथा धन्यवाद व्यक्त गर्नुहुँदै उनले सम्मेलनमा उठेका तथा आदानप्रदान भएका अनुभवले निर्वाचन व्यवस्थापनको सुधारमा थप टेवा पुग्ने बताए । सम्मेलनमा सहभागीहरुले AESF को छैठौं सम्मेलन सबैको साथ र सहयोगबाट सफलतापूर्वक सम्पन्न भएकोमा खुसी व्यक्त गर्नुहुँदै सम्मेलनले पारित गरेका घोषणापत्रका बुँदाहरुको कार्यान्वयनमा सम्बन्धित सबै पक्षको सकारात्मक साथ र सहयोग रहने अपेक्षा गरेका छन् |
निर्वाचन आयुक्त राम प्रसाद भण्डारीले सम्मेलनका संयुक्त आयोजक निर्वाचन आयोग, नेपाल र एनफ्रेलले नेपालको राजधानी काठमाडौँमा AESF को छैठौं सम्मेलन सफलतापूर्वक सम्पन्न गर्न सफल भएकोमा खुसी व्यक्त गर्दै सम्मेलनको सफलताको लागि प्रत्यक्ष एवं परोक्ष रूपमा सहयोग पुर्याउनुहुने सबै संस्था, निकाय, पदाधिकारी एवं व्यक्तिप्रति धन्यवाद व्यक्त गरेका छन् ।
काठमाडाैंमा मंसिर २० गते बुधबारबाट सुरु एसियाली निर्वाचन सरोकारवाला मंच (Sixth Asian Electoral Stakeholder Forum -AESF) सम्मेलन विहीबार सम्पन्न भएकाे हाे ।
पालुङ। जाजरकाेट भूकम्प पीडितलाई पालुङ जेसीजले राहत रकम उपलब्ध गराएकाे छ । थाहा नगरपालिकामा क्रियाशिल पालुङ जेसीजले भूकम्पका कारण पीडितहरुलाई राहत उपलब्ध गराउन २५ हजार २५ रुपैंया नेपाल जेसीज मार्फत पठाएको छ ।
कात्तिक १७ गते मध्यरात जाजरकोट केन्द्रबिन्दु भई गएको भूकम्प प्रभावित जाजरकोट र रुकुम पश्चिम क्षेत्रमा पठाउनको लागि जेसीज सदस्यहरुको सक्रियतामा स्थानीय स्तरमा संकलन गरी नेपाल जेसीज मार्फत उक्त रकम नेपाल जेसीजको खातामा मंगलबार जम्मा गरिएको पालुङ जेसीज बर्ष २०२३ का कानुनी सल्लाहकार निरज रायमाझीले बताए ।
भूकम्प गए लगत्तै पालुङ जेसीजले स्थानीय स्तरमा संकलन गरेकाे र जेसीजको बिपत राहत कोषमा जम्मा भएको रकम सहयाेग गरिएकाे रायमाझीले जानकारी दिए । ‘मानवताको सेवा नै जीवनको सर्बोत्तम कार्य हो’ भन्ने जेसीजको नारालाई आत्मसाथ गर्दै भूकम्प पीडितहरुको घाउमा थोरै भएपनि मलम लगाउनको लागि पालुङ जेसीजले नेपाल जेसीज मार्फत सहयोग रकम पठाईएको पालुङ जेसीज बर्ष २०२३ का अध्यक्ष एपम् नेपाल जेसीज बर्ष २०२४ का लागि राष्ट्रिय उपाध्यक्ष पदका उम्मेद्वार संगम कार्कीले बताए ।
मकवानपुर । मकवानपुरको मनहरी गाउँपालिकाका चेपाङ्गहरूले स्वास्थ्य र शिक्षामा प्राथमिकता दिन गाउँपालिकालाई आग्रह गरेका छन् ।
गाउँपालिका र चेपाङ्ग समुदायका अग्रज व्यक्तित्वबीच आज बुधबार मनहरीमा भएको अन्तरक्रिया कार्यक्रममा सरोकारवालाहरूले यस्तो सवाल उठाएका हुन् । चेपाङ्ग समुदायका अगुवाहरुले विकास निर्माणका कार्यहरुमा सो समुदायलाई समेट्नु पर्ने माग गरेका छन् । चेपाङ्गलाई रोजगारीको व्यवस्था गरी आत्मनिर्भर बनाउन पनि उनीहरुले अनुरोध गरे ।
कार्यक्रममा बागमती प्रदेशका पूर्वराज्यमन्त्री सन्तबहादुर चेपाङ्गले आफ्नो कार्यकालमा चेपाङ्ग जातिका लागि उल्लेखनीय कार्य गरेको दावी गरे । हालसम्म १ अर्ब ६० करोँड लगानी गरी चेपाङ्ग समुदायको लागि स्तरोन्नतीका कार्यक्रमहरु ल्याइएको उनले दाबी गरे ।
गाउँपालिका अध्यक्ष रन्जन कालाखेतीले चेपाङ्ग समुदाय लक्षित बजेट निर्माणका लागि सबैको सल्लाह अनुसार अघि बढ्ने बताए । सीमान्तकृत चेपाङ्ग समुदायको निशुल्क शिक्षा र स्वास्थ्यका लागि गाउँपालिकाले बजेट विनियोजन गरेको बताउँदै आवश्यकता अनुसार वडा कार्यालयको सीफारीस अनुसार सेवा लिन आग्रह गरे ।
कार्यक्रममा उपाध्यक्ष सीता पुलामी मगर, ४ नं वडाअध्यक्ष प्रकास थापा, १ नं वडाअध्यक्ष शिव खनाल र ३ नं वडाअध्यक्ष अनन्त प्रकाश अर्याल, सामाजिक विकास शाखा प्रमुख ज्ञानेन्द्र ढकाल र ४५ जना चेपाङ्ग समुदायका अग्रज व्यक्तीहरुको उपस्थिती रहेको थियो ।
आदीवासी जनजाती समुह मकवानपुरको सहजीकरण र गाउँपालिकाको आयोजनामा अन्तरक्रिया भएको थियो ।

निकुञ्ज र सरोकारवालाबिच अन्तरक्रिया
Tags: No Comments
मकवानपुर । गत साता मनहरीमा बाघकाे आक्रमणमा परी २ जनाकाे मृत्यु भएपछि निकुञ्जको चौतर्फी आलोचना बढेकाे भन्दै मनहरी गाउँपालिकाले अन्तरक्रिया गरेकाे छ । मनहरी ६ नम्बर वडा कार्यालयले राष्ट्रिय निकुञ्ज र सरोकारावालाबिच मगलबार अन्तरक्रिया कार्यक्रम गरेको हाे ।
मनहरीका जनप्रतिनिधिसहित चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका प्रतिनिधीहरु र मध्यवर्ती वन समितीका पदाधीकारी बिच अन्तरक्रिया गरिएको हो । कार्यक्रम विशेषगरि वन्यजन्तुबाट स्थानीयहरु त्रसीत भएको र निकुञ्जले बेवास्ता गरेको गुनासो गरेका थिए । पछिल्लो एक सातामा मात्रै बाघको आक्रमणबाट २ जनाको मृत्यु भएपछि निकुञ्जको आलोचना स्थानीय गरेका छन् । विशेषगरी वन्यजन्तुले मानिसको ज्यानै लिएपछि यसअघि पनि स्थानीय आक्रोशीत हुने गगरेका थिए । निकुञ्ज प्रशासनको ध्यान ढुङ्गा, गिटि, बालुवा र खोलानाला मात्र भएकाले वन्यजन्तुले मानिसको जनधनमा पुर्याएको क्षतीमा बेवास्ता गरेको स्थानीयको बुझाई छ ।
कार्यक्रममा ६ नम्बर वडाअध्यक्ष युवराज थपलियाले नागरीकको अफ्ठ्यारोमा निकुञ्ज प्रशासन मौन रहेको बताए । “वन्यजन्तुले दिनहुँ स्थानीयलाई समस्यामा पार्छन् र जनताले स्थानीय सरकारलाई गुनासो गर्छन्”, वडाअध्यक्ष थपलियाले भने “निकुञ्जको कानूनले गर्दा हामी मुकदर्शक हुन बाध्य भएका छौँ” ।
यस्तै चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका संरक्षण अधिकृत सन्त बहादुर मगरले जनचेतनामुलक कार्यक्रम गरी जनतालाई सचेत बनाउन आवश्यक रहेको बताए । सिमित श्रोत र ऐनमा भएकाे व्यवस्थाका कारण आफूहरुले गर्न नसकेको काम माथिल्लो निकायमा राखी समन्वयकारी भूमिका निर्वाह गर्ने उनको जानकारी दिए ।
यसैगरी गाउँपालिका अध्यक्ष रन्जन कालाखेतीले निकुञ्जले स्थानीयमा पर्ने गरेकाे समस्याकाे दीर्घकालीन समाधान खोज्नुपर्ने बताए । ‘निकुञ्ज र बस्ती छुट्याउन चितवनलगायतका क्षेत्रमा आरसीसी पर्खाल निर्माण गरिएको छ’ उनले भने ‘संघ तथा प्रदेश सरकारसँग समन्वय गरी आवश्यक वजेटका लागि पहल गर्नेछाै ।’
‘तहगत सरकारबीच अन्तरद्वन्द्व हुँदा संघीयता कमजोर हुन्छ’ मन्त्री लामा
Tags: No Comments
मकवानपुर । बागमती प्रदेशका आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्रि बहादुर सिं लामाले ‘तहगत सरकारबीच अन्तरद्वन्द्व हुँदा संघीयता कमजोर हुने बताएका छन् । सोमबार जिल्ला समन्वय समिति मकवानपुरको वार्षिक समिक्षा कार्यक्रमलाई बोल्दै उनले तीनवटै तहले अधिकारको मात्रै विषय उठाउँदा एकआपसमा अन्तरद्वन्दवकाे स्थिति पैदा भएकोले सरोकार पक्ष सबै यसमा गम्भीर बन्नुपर्ने बताए ।
‘संघीय व्यवस्था कमजोर नहुने गरि स्थानीय तहलाई बलियो बनाउनुपर्छ’ मन्त्री लामाले भने ‘संघ, प्रदेश र स्थानीय तहबीच समन्वयकारी भूमिका अहिलेको प्रमुख आवश्यकता रहेको छ’। तीनवटै तहका सरकारबाट बनेका तथा बनाउनु पर्ने नीति, नियम, मापदण्ड गहिराे अध्ययन पश्चात मात्र गरि निर्माण गर्नुपर्ने उनले बताए । हाल देशमा देखिएकाे आर्थिक तरलताकाे असर असर पनि तीनवटै तहमा परिरहेकाेले यसकाे समाधानमा एकले अर्कालाई सघाउनु पर्ने उनकाे भनाई थियाे ।
यसैगरी वार्षिक समिक्षामा बागमती प्रदेश सांसद एकलाल श्रेष्ठले स्थानीय स्रोत साधनको समुचित प्रयोग हुनुपर्ने बताए । स्थानीय तहले जनताको चित्त बुझ्नेगरि काम गर्नुपर्ने उनले बताए । उनले प्रदेश र संघ तहमा समुचित बजेट विनियोजन हुन नसकेको भन्दै सांसद श्रेष्ठले योजना र बजेट मन्त्रीको निर्वाचन क्षेत्र केन्द्रीत भएर जाने गरेको गुनासो समेत गरे ।
यस्तै, मकवानपुरका प्रमुख जिल्ला अधिकारी सुर्य प्रसाद सेढाईले कर्मचारीहरु प्रविधिमैत्री सँगै नागरिकलाई छिटाे सेवा प्रवाहमा केन्द्रीत भएर लाग्नु पर्ने बताए । महालेखाकाे प्रतिवेदन अनुसार स्थानीय तहमा बेरुजुकाे चाङ देखिएकाेले सुशासनलाई ध्यानमा राखेर काम गर्नुपर्ने उनले बताए । ‘स्थानीय स्रोतको दोहन, सार्वजनिक सम्पत्तिको दुरुपयोग, दोहोरो भुक्तानीको समस्या रोक्नु पर्छ’ उनले भने ।
कार्यक्रममा जिल्ला समन्वय समिति मकवानपुरका प्रमुख ललित घलानले प्राकृतिक स्रोतको उपयोग गर्ने नीतिहरु बन्ने क्रममा रहेको र आर्थिक समृद्धिकालागि त्यस किसिमका नीतिहरु आवश्यक रहेको बताए । समयमा नीतिहरु नबन्दा स्थानीय तहहरुले समस्या भोगिरहेको प्रमुख घलानले जानकारी दिए ।
१२ जना सम्मानित

जिसस मकवानपुरले आफ्नो वार्षिक समिक्षा कार्यक्रममा १२ जनालाई सम्मान गरेकाे छ । जिससले फरक विधाका संस्था तथा व्यक्ति गरि १२ जनालाई सम्मानित गरेकाे हाे । सहकारी विधा अन्तर्गत श्रमिक साना किसान कृषि सहकारी संस्था लिमिटेड, मकवानपुरगढी र जनसेवक कर्मचारी उपभोक्ता सहकारी संस्था लिमिटेडलाई सम्मान गरिएको छ । यस्तै, गैह्र सरकारी संस्थातर्फ शान्ति फाउण्डेशन मकवानपुर र ग्रामिण जीवनस्तर सुधार मञ्च मकवानपुरलाई सम्मान गरिएको छ ।
यसैगरि, कर्मचारितर्फ जिल्ला समन्वय समिति मकवानपुरमा खरिदार पदमा कार्यरत कर्मचारी अमृता खनाल र कैलाश गाउँपालिका अन्तर्गत कार्यरत सिनियर अनमि आशाकुमारी गुरुङ झा, बकैया गाउँपालिकाका सहायक पाँचौं तहका कर्मचारी मनिषा पराजुली सम्मानित भएकी छन् । समाजसेवातर्फ “फरक सोच अभियन्ता” थाहा नगरपालिकाका यादवजंग रायमाझी सम्मानित भएका छन् । यस्तै, खेलकुदतर्फ कराँतेमा, थाहा नगरपालिकाका मान सिं दोङ सम्मानित भएका छन् ।
यस्तै, सामुदायिक वनतर्फ सिमपानी देउकोट सामुदायिक वन उपभोक्ता समूह मनहरि सम्मानित भएका छन् । शिक्षातर्फ इन्द्रसरोवर गाउँपालिकाका चन्द्र आधारभूत विद्यालयलाई सम्मान प्रदान गरिएकाे छ । यसैगरि साना महिला उद्यमीतर्फ गीता मैनाली सम्मानित भएकी छन् ।